Pravilnik o načinu, rokovima i obrascima izvještavanja o kreditnim poslovima sa inostranstvom

PRAVILNIK

O NAČINU, ROKOVIMA I OBRASCIMA IZVJEŠTAVANJA O KREDITNIM POSLOVIMA SA INOSTRANSTVOM

("Službene novine Federacije BiH", br. 79/10, 47/20 i 82/21)

- prečišćena neslužbena verzija -

I. OPĆE ODREDBE

Član 1.

Ovim Pravilnikom utvrđuje se popis izvještaja o kreditnim poslovima sa inostranstvom koji se dostavljaju Federalnom ministarstvu finansija - Federalnom ministarstvu financija (u daljnjem tekstu: Ministarstvo), obveznici dostavljanja tih izvještaja, način izvještavanja, rokovi za dostavu izvještaja, te obrasci u kojima se dostavljaju izvještaji, kao i pravila u vezi s povjerljivošću podataka koji se dostavljaju radi praćenja stanja ukupnog vanjskog duga Federacije Bosne i Hercegovine.

Član 2.

Obveznici izvještavanja o kreditnim poslovima (u daljnjem tekstu: obveznici izvještavanja) u smislu ovog Pravilnika su sljedeći rezidenti:

- pravna lica koja su registrovana u Federaciji Bosne i Hercegovine (u daljnjem tekstu: pravna lica), osim predstavništava ovih lica koja se nalaze izvan Bosne i Hercegovine,

- filijale i drugi organizacioni dijelovi stranih pravnih lica upisanih u registar kod nadležnog organa u Bosni i Hercegovini,

- poduzetnici - trgovci pojedinci, obrtnici i druga fizička lica sa sjedištem, odnosno prebivalištem u Federaciji koji samostalnim radom obavljaju privrednu djelatnost za koju su registrovani kod nadležnog organa (u daljnjem tekstu: poduzetnici),

- fizička lica sa prebivalištem u Federaciji Bosne i Hercegovine, osim fizičkih lica čiji privremeni boravak u inostranstvu traje duže od jedne godine,

- fizička lica - strani državljani, koji na osnovu dozvole za boravak, odnosno radne vize, borave u Federaciji Bosne i Hercegovine 183 dana ili više dana, osim stranih državljana zaposlenih u diplomatskim i konzularnim predstavništvima, kako i članovi njihovih porodica i

- federalni organi i organizacije, diplomatska predstavništva iz Bosne i Hercegovine u inostranstvu koja se finansiraju iz budžeta i lica zaposlena u tim predstavništvima, kao i članovi njihovih porodica. Obveznikom izvještavanja, u smislu ovog Pravilnika, smatra se i banka kao pravno lice koje je osnovano i posluje u skladu sa propisima kojima se uređuje poslovanje banaka i koje ima dozvolu za rad Agencije za bankarstvo Federacije Bosne i Hercegovine.

Član 3.

Kreditni poslovi (krediti i zajmovi) su pravni poslovi između rezidenata i nerezidenata zaključeni u devizama, u skladu sa zakonskim propisima. U kreditne poslove, u smislu ovog Pravilnika, ubrajaju se komercijalni i finansijski krediti, garancije i jamstva te druge vrste poslova između rezidenata i nerezidenata koji su po ekonomskoj namjeni jednaki namjeni kreditnog posla. Pod komercijalnim poslovima iz stava 2. ovog člana podrazumijevaju se:

- odgođena plaćanja, odnosno plaćanja unaprijed roba i usluga,

- finansiranje od banke odgođenog plaćanja i plaćanja unaprijed, pod kojim se podrazumijeva odobravanje kredita dužniku radi finansiranja prometa robe i usluga sa inostranstvom, odnosno izmirenje obaveze po nalogu tog dužnika neposredno isporučiocu robe, odnosno pružaocu usluge u vanjskotrgovinskom prometu,

- poslovi otkupa potraživanja (faktoring i forfeting) ako osnovni posao, po kojem je nastalo potraživanje, ima obilježja komercijalnog kredita. Pod finansijskim kreditima iz stava 2. ovog člana podrazumijevaju se:

- svi krediti osim kredita za uspostavljanje trajnih ekonomskih odnosa, sa rokom od pet godina ili dužim, ako imaju karakter podređenog potraživanja (subordinirani krediti) i komercijalnih kredita iz stava 3. ovog člana,

- svi oblici finansiranja koji u osnovi imaju komercijalne poslove (trgovina robom ili pružanje usluga) u kojima rezident nije ugovorna strana u poslu i poslovi finansijskog lizinga u skladu sa propisima kojima se uređuje lizing. Zajmovima iz stava 1. ovog člana smatraju se poslovi između rezidenata i nerezidenata kojima rezident uzima od nerezidenta ili daje nerezidentu zajam, u skladu sa odredbama Zakona o deviznom poslovanju (u daljnjem tekstu: Zakon) i propisa kojima se uređuju obligacioni odnosi. Pod garancijama i jamstvima iz stava 2. ovog člana podrazumijevaju se:

- bankarske garancije koje banka daje u korist nerezidenta - davaoca kredita po kreditnom zaduženju rezidenta u inostranstvu (u daljnjem tekstu: garancije po kreditnom zaduženju),

- bankarske garancije koje banka daje u korist nerezidenta - davaoca kredita po kreditnim poslovima između dva nerezidenta u inostranstvu,

- jamstva i druga sredstva osiguranja koja, u skladu sa Zakonom, rezident - pravno lice daje u korist nerezidenta - davaoca kredita po kreditnom zaduženju rezidenta u inostranstvu (u daljnjem tekstu: jamstva po kreditnom zaduženju) i

- jamstva i druga sredstva osiguranja koja, u skladu sa Zakonom, rezident - pravno lice daje u korist nerezidenta - davaoca kredita po kreditnim poslovima između dva nerezidenta u inostranstvu.

Član 4.

Pored kreditnih poslova iz člana 3. ovog Pravilnika, kreditnim poslovima smatraju se i poslovi:

- izvoza robe ili usluge sa ugovorenim rokom naplate dužim od šest mjeseci od dana izvoznog carinjenja robe, odnosno od dana izvršenja usluge, kao i poslovi izvoza robe ili usluga koji nisu naplaćeni u roku do šest mjeseci od dana izvoznog carinjenja robe, odnosno od dana izvršenja usluge i

- uvoza unaprijed plaćene robe ili usluge sa ugovorenim rokom uvoza dužim od šest mjeseci od dana izvršenog plaćanja. Kreditnim poslovima iz člana 3. stav 2. ovog Pravilnika, koji su po ekonomskoj namjeni jednaki namjeni kreditnog posla, smatraju se i svi drugi oblici dužničko - povjerilačkih odnosa zaključeni između rezidenta i nerezidenta koji od dužnika zahtijevaju plaćanje glavnice i/ili kamate povjeriocu po osnovu odobrenih finansijskih sredstava.

Član 5.

Za potrebe izvještavanja, u smislu ovog pravilnika, razlikuju se:

- poslovi izvoza robe ili usluge sa ugovorenim rokom naplate dužim od šest mjeseci od dana izvoznog carinjenja robe, odnosno od dana izvršenja usluge, kao i poslovi izvoza robe ili usluge koji nisu naplaćeni u roku od šest mjeseci od dana izvoznog carinjenja robe, odnosno od dana izvršenja usluge i poslovi uvoza unaprijed plaćene robe ili usluge sa ugovorenim rokom uvoza dužim od šest mjeseci od dana izvršenog plaćanja,

- ostali kreditni poslovi koji obuhvataju kreditne poslove iz člana 3. ovog Pravilnika, osim garancija, odnosno jamstva koja banke, odnosno rezidenti - pravna lica daju u korist nerezidenata po kreditnim poslovima između dva nerezidenta u inostranstvu i

- garancije, odnosno jamstva, koja banke, odnosno rezidenti - pravna lica daju u korist nerezidenata po kreditnim poslovima između dva nerezidenta u inostranstvu. Izvještaji o kreditnim poslovima obuhvataju:

- izvještaje o poslovima izvoza robe ili usluge, odnosno uvoza unaprijed plaćene robe ili usluge sa ugovorenim rokom naplate, odnosno uvoza dužim od šest mjeseci,

- izvještaje o ostalim kreditnim poslovima,

- izvještaje o garancijama, odnosno jamstvima, koje banka, odnosno rezident - pravno lice daje u korist nerezidenta po kreditnim poslovima između dva nerezidenta u inostranstvu. Obrasci na kojima se dostavljaju izvještaji su sastavni dio ovog Pravilnika.

II. IZVJEŠTAJ O POSLOVIMA IZVOZA ROBE ILI USLUGE, ODNOSNO UVOZA UNAPRIJED PLAĆENE ROBE ILI USLUGE SA UGOVORENIM ROKOM NAPLATE, ODNOSNO UVOZA DUŽIM OD ŠEST MJESECI

Član 6.

Posao izvoza robe ili usluge sa ugovorenim rokom naplate dužim od šest mjeseci od dana izvoznog carinjenja robe, odnosno od dana izvršenja usluge, kao i posao izvoza robe ili usluge koji nije naplaćen u roku od šest mjeseci od dana izvoznog carinjenja robe, odnosno od dana izvršenja usluge te posao uvoza unaprijed plaćene robe ili usluge sa ugovorenim rokom uvoza dužim od šest mjeseci od dana izvršenog plaćanja rezidenti - pravna lica i poduzetnici dužni su prijaviti Ministarstvu rada evidentiranja tih poslova. Prijava za poslove iz stava 1. ovog člana podnosi se na Obrascu PI-PA i to za poslove:

- izvoza robe ili usluge sa ugovorenim rokom naplate dužim od šest mjeseci od dana izvoznog carinjenja robe, odnosno od dana izvršenja usluge (prvobitno ugovoreni rok),

- izvoza robe ili usluge koji nisu naplaćeni u roku do šest mjeseci od dana izvoznog carinjenja robe, odnosno od dana izvršenja usluge, a po kojima je prije isteka tog roka ugovoren novi rok naplate duži od šest mjeseci (naknadno ugovoreni rok),

- uvoza unaprijed plaćene robe ili usluge sa ugovorenim rokom uvoza dužim od šest mjeseci od dana izvršenog plaćanja (naknadno ugovoreni rok) i

- uvoza unaprijed plaćene robe ili usluga po kojima je prije isteka roka od šest mjeseci od izvršenog plaćanja avansa ugovoren novi rok uvoza duži od šest mjeseci (naknadno ugovoreni rok). Prijava za poslove iz stava 2. alineje 1. i 3. ovog člana podnosi se u roku od 90 dana od dana zaključenja ugovora, a za poslove iz stava 2. alineje 2. i 4. ovog člana u roku do 90 dana od isteka roka od šest mjeseci.

Član 7.

Izmjena ugovora, odustajanje od ugovora ili raskid ugovora po poslovima iz člana 6. ovog Pravilnika podnosi se na evidentiranje u roku od 15 dana od dana ugovaranja izmjene, odustajanja ili raskida na Obrascu PI-PA. Izvještaj o realizaciji po evidentiranom poslu iz člana 6. ovog pravilnika dostavlja se Ministarstvu na evidentiranje u roku od 15 dana od dana okončanja posla na Obrascu II-IA.

Član 8.

Poslovi koji se odnose na pružanje usluga u zračnom, željezničkom, cestovnom, pomorskom, riječnom, PTT i telekomunikacionom saobraćaju, na osnovu međunarodnih ugovora i uzansi (pravila), prekogranični promet električne energije i usluge prekograničnog prijenosa električne energije na osnovu međunarodnih ugovora, pružanje zdravstvenih usluga nerezidentima na osnovu međunarodnih ugovora, kao i izvoz i uvoz knjiga, časopisa, novina i drugih publikacija (pretplata), čiji je ugovoreni rok naplate do godinu dana, ne smatraju se poslovima koji se u smislu ovog pravilnika evidentiraju kod Ministarstva. Poslovi iz stava 1. ovog člana, čiji je ugovoreni rok duži od godinu dana, evidentiraju se na način, u rokovima i na obrascima propisanim ovim Pravilnikom.

III. IZVJEŠTAJI O OSTALIM KREDITNIM POSLOVIMA

Član 9.

Obveznici izvještavanja o kreditnim poslovima iz člana 5. stav 1. alineja 2. ovog Pravilnika dužni su izvještavati Ministarstvo o svim kreditnim poslovima:

- koje zaključe u svojstvu dužnika ili povjerioca u poslovima sa inostranstvom,

- u kojima su postali dužnik ili povjerilac slijedom akcesornih (naknadnih) pravnih poslova (cesija, preuzimanja duga, kupovina ili prodaja potraživanja, faktoring i forfeting). Obveznici izvještavanja dužni su izvještavati Ministarstvo i o pravnim poslovima kojima su drugog rezidenta doveli u položaj dužnika po kreditnom poslu (prodaja dijela ili čitavog potraživanja, sekuritizacija i slično).

Član 10.

Obveznici izvještavanja iz člana 9. ovog Pravilnika dostavljaju Ministarstvu izvještaje na sljedećim obrascima:

- prijava kreditnog posla (Obrazac P-KP)

- pregled korištenja kredita, otplate glavnice i plaćanja kamate (Obrazac I-KP) Garancije po kreditnom zaduženju i jamstva po kreditnom zaduženju kao sredstvo osiguranja, u skladu sa ovim Pravilnikom evidentiraju se kod Ministarstva prilikom evidentiranja kreditnog zaduženja rezidenta na prijavi kreditnog posla (Obrazac P-KP).

Član 11.

Prijave kreditnih poslova (obrasci P-KP ) iz člana 10. ovog Pravilnika obveznici izvještavanja dostavljaju Ministarstvu na evidentiranje u roku od 90 dana od dana doznačavanja sredstava na račun zajmoprimca. Obrazac I-KP dostavlja se Ministarstvu u roku od sedam radnih dana po završetku izvještajnog mjeseca.

IV. IZVJEŠTAJ O GARANCIJAMA, ODNOSNO JAMSTVIMA KOJE BANKA, ODNOSNO REZIDENT - PRAVNO LICE DAJE U KORIST NEREZIDENTA PO KREDITNIM POSLOVIMA IZMEĐU DVA NEREZIDENTA U INOSTRANSTVU

Član 12.

Banka koja daje garanciju i rezident - pravno lice koje daje jamstvo u korist nerezidenta - davaoca kredita po kreditnom poslu između dva nerezidenta u inostranstvu, dostavlja Ministarstvu na evidentiranje prijavu o garanciji, odnosno jamstvu po tom kreditnom poslu na Obrascu P-G/J u roku od 15 dana od dana donošenja odluke organa upravljanja o davanju garancije, odnosno jamstva.

Član 13.

Banka i rezident - pravno lice iz člana 12. ovog Pravilnika dostavljaju Ministarstvu polugodišnji izvještaj na Obrascu I-G/J o stanju garancije/jamstva datog po kreditnom poslu između dva nerezidenta u inostranstvu do 15. jula tekuće godine i godišnji izvještaj na Obrascu I-G/J o stanju garancije/jamstva datog po kreditnom poslu između dva nerezidenta u inostranstvu do 15. januara za prethodnu godinu.

V. NAČIN IZVJEŠTAVANJA O KREDITNIM POSLOVIMA

Član 14.

Obrasci za izvještavanje o kreditnim poslovima sa inostranstvom (u daljnjem tekstu: obrasci izvještavanja) dostavljaju se na način i u rokovima utvrđenim ovim Pravilnikom. Obrasci izvještavanja propisani ovim Pravilnikom svojim oblikom, sadržajem i metodološkim uputstvima za njihovo popunjavanje dostupni su na portalu Vlade Federacije Bosne i Hercegovine, odnosno internet stranici Ministarstva (www.fmf.gov.ba). Za svaki kreditni posao obveznici izvještavanja dostavljaju Ministarstvu jedan ovjeren i potpisan obrazac, kao i elektronski popunjen obrazac na način opisan na internet stranici Ministarstva te ovjerena kopija ugovora o zajmu i devizni izvod banke na kojem je naznačena svrha doznake: zajam. Po prijemu obrasca i nakon utvrđivanja ispunjenosti propisanih uslova kod popunjavanja obrazaca, Ministarstvo podnosiocu prijave izdaje potvrdu o registraciji kreditnog posla sa inostranstvom. Ministarstvo može, ako ocijeni potrebnim, uz ispunjenje propisanih uslova, izvršiti registraciju kreditnog posla te tražiti na uvid dodatnu dokumentaciju vezanu za taj kreditni posao. U potvrdu o registraciji kreditnog posla sa inostranstvom Ministarstvo upisuje broj pod kojim se taj kreditni posao vodi kod Ministarstva.

Član 15.

Obveznik izvještavanja odgovara za tačnost podataka u obrascima izvještavanja kojima se prijavljuje kreditni posao. Obveznik izvještavanja dužan je da posjeduje ažurnu i potpunu dokumentaciju o kreditnom poslu i da je dostavi na uvid na zahtjev Ministarstva ili drugog organa kontrole utvrđenog Zakonom.

VI. EVIDENCIJA KREDITNIH POSLOVA

Član 16.

Ministarstvo vodi jedinstvenu evidenciju o kreditnim poslovima na osnovu podataka prikupljenih evidentiranjem kreditnih poslova. Po prijavljenim kreditnim poslovima, Ministarstvo može, ako ocijeni potrebnim, tražiti na uvid dokumente vezane za pojedinačni kreditni posao.

Član 17.

Registar kreditnih poslova sa inostranstvom (u daljnjem tekstu: Registar) je utvrđena automatizovana evidencija kreditnih poslova. Registar se sastoji od jedinstvene baze podataka i kartoteke. Jedinstvena baza podataka vodi se elektronski. Kartoteka Registra sastoji se od dosjea koji sadrže zaprimljene prijave, kao i drugu dokumentaciju u vezi sa prijavljivanjem konkretnog kreditnog posla.

VII. POVJERLJIVOST PODATAKA

Član 18.

Zaprimljene izvještaje propisane ovim Pravilnikom Ministarstvo koristi radi evidentiranja, prikupljanja, obrade i analize podataka o zaduženosti fondova, jedinica lokalne samouprave, finansijskih institucija, privrede i građana Federacije Bosne i Hercegovine po kreditnim poslovima sa inostranstvom, a u cilju statističkog praćenja stanja ukupnog vanjskog duga Federacije Bosne i Hercegovine. Zaprimljeni pojedinačni izvještaji i podaci ne mogu se dostavljati trećim licima, osim ako zakonskim propisima nije drugačije određeno. Ministarstvo može zaprimljene podatke učiniti dostupnim javnosti samo u agregatnom obliku. Agregatni podaci o kreditnim poslovima sa inostranstvom koriste se u donošenju i praćenju mjera ekonomske politike, kao i statistici i evidenciji ukupnog vanjskog duga Federacije Bosne i Hercegovine.

VIII. PRIJELAZNE I ZAVRŠNE ODREDBE

Član 19.

Odredbe ovog Pravilnika, u smislu obaveze prijavljivanja kreditnih poslova, primjenjuju se i na korištenje i otplatu, odnosno naplatu po kreditnim poslovima koji su zaključeni do početka primjene ovog Pravilnika, a po kojima realizacija nije okončana, kao i na izmjene ili raskid ugovora po tim poslovima. Rok za dostavu obrazaca po poslovima iz stava 1. ovog člana je tri mjeseca od dana stupanja na snagu ovog Pravilnika.

Član 20.

Ovaj Pravilnik stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u "Službenim novinama Federacije BiH".