Zakon o boravišnoj taksi

ZAKON

O BORAVIŠNOJ TAKSI

Član 1.

Ovim zakonom uređuje se: obaveza plaćanja boravišne takse, način utvrđivanja visine boravišne takse, obveznici plaćanja i uplate boravišne takse, način raspoređivanja i korištenja finansijskih sredstava prikupljenih na osnovu uplate boravišne takse, način kontrole uplate boravišne takse, kao i ostala pitanja u vezi sa boravišnom taksom.

Član 2.

Pojmovi koji se koriste u ovom zakonu imaju sljedeće značenje:

a) boravišna taksa je naknada za korištenje komunalne, saobraćajne i turističke infrastrukture i suprastrukture na području jedinice lokalne samouprave ili u turističkom mjestu, a koju plaća domaći ili strani državljanin koji se izvan svog mjesta prebivališta koristi uslugama noćenja u ugostiteljskim objektima za smještaj,

b) ugostitelj je privredno društvo, preduzetnik ili fizičko lice koje obavlja ugostiteljsku djelatnost,

v) ugostiteljski objekti za smještaj su objekti u kojima se pružaju usluge smještaja, ishrane i pića i druge uobičajene usluge u ugostiteljstvu ili samo usluge smještaja, kao što su: hotel i podvrste hotela, motel, turističko naselje, kamp, pansion, hostel, prenoćište, odmaralište, kuća za odmor, apartman, sobe za iznajmljivanje, seosko domaćinstvo i drugi objekti za pružanje usluga smještaja,

g) turističke organizacije gradova ili opština su javne ustanove osnovane na nivou jedinice lokalne samouprave zadužene za promociju turizma opštine ili grada,

d) međuopštinska turistička organizacija je javna ustanova osnovana na osnovu sporazuma nadležnih organa jedinica lokalne samouprave, za područje tri ili više jedinica lokalne samouprave koje su geografski i regionalno povezane,

đ) Turistička organizacija Republike Srpske je republička javna ustanova zadužena za promociju turizma Republike Srpske (u daljem tekstu: TORS) i

e) turističko mjesto je organizaciona i funkcionalna cjelina sa formiranom turističkom ponudom, prirodnim vrijednostima, kulturnim dobrima i drugim znamenitostima značajnim za turizam, komunalnom, saobraćajnom i turističkom infrastrukturom i drugim sadržajima za smještaj i boravak turista na prostoru jedinice lokalne samouprave (opština ili grad).

Član 3.

(1) Domaći ili strani državljanin koji koristi uslugu noćenja u ugostiteljskom objektu za smještaj plaća boravišnu taksu po svakom ostvarenom noćenju u ugostiteljskom objektu za smještaj.

(2) Lica iz stava 1. ovog člana plaćaju boravišnu taksu ugostitelju s kojim su ugovorili pružanje usluge smještaja.

(3) Izuzetno od stava 1. ovog člana, boravišnu taksu ne plaćaju domaći ili strani državljani koji koriste uslugu noćenja u ugostiteljskom objektu vrste seosko domaćinstvo.

Član 4.

(1) Strani državljani plaćaju boravišnu taksu pod istim uslovima i u istom iznosu kao i domaći državljani.

(2) Boravišna taksa je prihod turističkih organizacija gradova ili opština, odnosno međuopštinske turističke organizacije, ukoliko je osnovana, i TORS.

Član 5.

Boravišnu taksu ne plaćaju:

a) djeca do 12 godina starosti,

b) lica upućena na banjsko i klimatsko liječenje, odnosno specijalizovanu rehabilitaciju od strane nadležne ljekarske komisije,

v) osobe sa invaliditetom sa tjelesnim oštećenjem od najmanje 70%, vojni invalidi od prve do pete kategorije, odnosno civilni invalidi rata od prve do pete kategorije, kao i jedan pratilac navedenih osoba,

g) slijepa lica, te lica oboljela od: distrofije i srodnih mišićnih i neuromišićnih oboljenja, paraplegije i kvadriplegije, cerebralne i dječije paralize i multipleks skleroze, osobe ometene u razvoju, kao i jedan pratilac navedenih osoba,

d) učenici i studenti koji organizovano borave u ugostiteljskom objektu za smještaj radi izvođenja sportsko-rekreativnih i drugih aktivnosti po programu ministarstva nadležnog za poslove prosvjete, studenti koji organizovano borave u ugostiteljskom objektu za smještaj radi izvođenja obavezne nastave u skladu sa nastavnim planom obrazovne ustanove, kao i učesnici republičkih i regionalnih takmičenja u znanju i vještinama,

đ) strani državljani koji su po međunarodnim konvencijama i sporazumima oslobođeni plaćanja boravišne takse,

e) sezonski radnici i

ž) studenti i đaci koji nemaju prebivalište u opštini ili gradu u kojem se školuju.

Član 6.

Boravišnu taksu umanjenu za 50% plaćaju:

a) lica od 13 do 18 godina starosti,

b) učesnici školskih ekskurzija koje organizuju školske ustanove (osnovnog, srednjeg i visokog obrazovanja),

v) lica koja neprekidno borave u objektu za smještaj duže od 30 dana i

g) lica koja se bave naučno-istraživačkim radom koji doprinosi turističkom razvoju.

Član 7.

Lica iz čl. 5. i 6. ovog zakona ostvaruju pravo iz navedenih članova ako podnesu dokaz da su ispunjeni uslovi za neplaćanje boravišne takse ili plaćanje boravišne takse u umanjenom iznosu, i to: ličnu kartu, putnu ispravu, člansku kartu, potvrdu škole, odnosno obrazovne ustanove, uputnicu ljekarske komisije i druge slične isprave kojima se dokazuje ispunjenost uslova iz čl. 5. i 6. ovog zakona.

Član 8.

(1) Visina boravišne takse se utvrđuje u rasponu od 0,5 KM do 2 KM po svakom ostvarenom noćenju.

(2) Visinu boravišne takse, u skladu sa stavom 1. ovog člana, određuje jedinica lokalne samouprave, uz prethodno pribavljeno mišljenje Privredne komore Republike Srpske.

Član 9.

(1) Izuzetno od člana 8. ovog zakona, po okončanju postupka proglašavanja turističkih mjesta u skladu sa zakonom koji reguliše oblast turizma, visina boravišne takse utvrđuje se u zavisnosti od razvrstavanja jedinice lokalne samouprave kao turističkog mjesta, tako da se visina boravišne takse kod ugostitelja koji pruža usluge smještaja u turističkom mjestu utvrđuje u rasponu od 2,5 KM do 3 KM po svakom ostvarenom noćenju.

(2) Visinu boravišne takse iz stava 1. ovog člana, određuje jedinica lokalne samouprave, uz prethodno pribavljeno mišljenje Privredne komore Republike Srpske.

Član 10.

(1) Sredstva prikupljena po osnovu boravišne takse uplaćuju se na račun javnih prihoda Republike Srpske.

(2) Obveznik uplate boravišne takse je ugostitelj koji pruža uslugu smještaja iz člana 3. ovog zakona.

(3) Izuzetno od stava 2. ovog člana, ugostitelj koji pruža uslugu smještaja u ugostiteljskom objektu vrste seosko domaćinstvo nije obveznik uplate boravišne takse.

Član 11.

(1) Sredstva prikupljena po osnovu boravišne takse raspoređuju se tako što:

a) 80% sredstava pripada turističkoj organizaciji grada ili opštine i

b) 20% sredstava pripada TORS-u.

(2) Ukoliko nije osnovana turistička organizacija grada ili opštine, sva sredstva prikupljena po osnovu naplate boravišne takse od obveznika takse sa područja jedinica lokalne samouprave u kojima nije osnovana turistička organizacija grada ili opštine raspoređuju se na račun TORS-a.

(3) Ukoliko je osnovana međuopštinska turistička organizacija, u skladu sa zakonom koji reguliše oblast turizma, maksimalno 20% sredstava boravišne takse prikupljene na teritoriji jedinica lokalne samouprave za koje je osnovana međuopštinska turistička organizacija pripadaju toj organizaciji, o čemu sporazumno odlučuju osnivači međuopštinske turističke organizacije.

Član 12.

(1) Sredstva prikupljena po osnovu boravišne takse, isključivo se koriste za:

a) obezbjeđivanje promotivnog, odnosno informativno-propagandnog materijala kojim se promovišu turističke vrijednosti i kulturno nasljeđe jedinice lokalne samouprave, odnosno Republike Srpske,

b) obezbjeđivanje i postavljanje turističke signalizacije i

v) realizaciju ostalih programskih aktivnosti turističkih organizacija na promociji i unapređenju turizma Republike Srpske i jedinica lokalne samouprave u skladu sa zakonom koji reguliše oblast turizma.

(2) Turističke organizacije iz člana 11. ovog zakona obavezne su sredstva boravišne takse koristiti samo za svrhu utvrđenu stavom 1. ovog člana.

(3) Zabranjeno je sredstva prikupljena po osnovu boravišne takse koristiti za finansiranje troškova materijalnog poslovanja turističkih organizacija iz člana 11. ovog zakona.

(4) Turističke organizacije iz člana 11. ovog zakona obavezne su u godišnjem izvještaju o poslovanju kojeg podnose osnivaču/ima posebno iskazati visinu sredstva prikupljenih po osnovu boravišne takse i svrhu trošenja tih sredstava u skladu sa stavom 1. ovog člana.

Član 13.

(1) Naplatu boravišne takse vrše ugostitelji koji pružaju usluge smještaja iz člana 3. ovog zakona (u daljem tekstu: davalac usluga).

(2) Davalac usluga naplaćuje boravišnu taksu istovremeno sa naplatom usluge smještaja.

(3) Ako davalac usluga ne naplati boravišnu taksu, dužan je da na svoj teret uplati iznos nenaplaćene boravišne takse.

(4) Izuzetno od stava 1. ovog člana, davalac usluga u ugostiteljskom objektu vrste seosko domaćinstvo ne vrši naplatu boravišne takse.

Član 14.

(1) Davalac usluga je dužan da u računu za usluge smještaja posebno iskaže iznos boravišne takse, a u slučajevima iz čl. 5. i 6. ovog zakona da navede osnov oslobađanja od plaćanja boravišne takse, odnosno osnov za plaćanje boravišne takse u umanjenom iznosu.

(2) Davalac usluga vodi evidenciju o uplaćenoj boravišnoj taksi u posebnoj knjizi.

(3) Ministar finansija, uz saglasnost ministra trgovine i turizma (u daljem tekstu: ministar), pravilnikom propisuje sadržaj knjige iz stava 2. ovog člana.

Član 15.

(1) Davalac usluga je dužan da nadležnom organu Poreske uprave Republike Srpske do 15. u mjesecu za prethodni mjesec dostavi prijavu o broju korisnika usluga smještaja i iznosu naplaćene boravišne takse.

(2) Podatke iz stava 1. ovog člana davalac usluga dostavlja na posebnoj prijavi.

(3) Ministar finansija, uz saglasnost ministra, propisaće pravilnikom oblik i sadržaj prijave za uplatu boravišne takse iz stava 2. ovog člana.

Član 16.

(1) Prikupljena sredstva od naplaćene boravišne takse davalac usluga uplaćuje u roku od pet dana po isteku mjeseca na račun javnih prihoda Republike Srpske.

(2) Izuzetno od stava 1. ovog člana, davalac usluga koja naplatu boravišne takse obavlja s naplatom usluge pružene na osnovu ugovora sa putničkom (turističkom) agencijom, iznos boravišne takse uplaćuje tri dana nakon naplate računa za pruženu uslugu, a najkasnije u roku od 60 dana od posljednjeg dana boravka osobe u njegovom smještajnom objektu.

(3) Ministar pravilnikom propisuje način naplate boravišne takse iz stava 2. ovoga člana.

Član 17.

(1) Nadzor nad namjenskim trošenjem sredstava iz člana 11. stav 1. tačka a) obavlja nadležni organ jedinice lokalne samouprave.

(2) Nadzor nad namjenskim trošenjem sredstava iz člana 11. stav 1. tačka b) ovog zakona, obavlja Ministarstvo trgovine i turizma (u daljem tekstu: Ministarstvo).

(3) U postupku vršenja nadzora organi iz st. 1. i 2. ovog člana mogu zahtijevati izvještaje, podatke, materijale, predračune i druga obavještenja od turističkih organizacija.

(4) Turističke organizacije iz člana 11. ovog zakona obavezne su omogućiti organima iz st. 1. i 2. ovog člana sprovođenje nadzora, kao i dostaviti potpune i tačne izvještaje i podatke kojima se dokazuje namjensko trošenje sredstava javnih prihoda.

(5) Ukoliko u postupku nadzora organi iz st. 1. i 2. ovog člana utvrde nepravilnosti u pogledu trošenja sredstava boravišne takse, preduzeće mjere u svrhu otklanjanja uočenih nepravilnosti, a naročito:

a) odrediti mjere koje se moraju preduzeti radi otklanjanja utvrđenih nepravilnosti i odrediti primjereni rok za njihovo otklanjanje,

b) naložiti pokretanje postupka za utvrđivanje odgovornosti odgovornih lica u turističkoj organizaciji i

v) preduzeti i druge mjere u skladu sa posebnim propisima.

(6) Vlada Republike Srpske (u daljem tekstu: Vlada), uz saglasnost nadležnog odbora Narodne skupštine Republike Srpske, može pokrenuti postupak posebne revizije poslovanja turističkih organizacija, u vezi sa načinom trošenja sredstava prikupljenih po osnovu uplate boravišne takse, u skladu sa zakonom koji reguliše oblast revizije javnog sektora Republike.

(7) Ministarstvo će dostaviti izvještaj Vladi i Narodnoj skupštini Republike Srpske o sprovedenom nadzoru o načinu trošenja sredstava iz člana 11. ovog zakona.

Član 18.

(1) Nadzor nad primjenom ovog zakona u pogledu ovlašćenja jedinice lokalne samouprave iz člana 8. ovog zakona obavlja Ministarstvo.

(2) Poslove evidencije, obračuna i inspekcijske kontrole naplate i uplate boravišne takse obavlja Poreska uprava Republike Srpske.

(3) Inspekcijski nadzor u pogledu evidentiranja broja gostiju u ugostiteljskim objektima za smještaj vrši Republička uprava za inspekcijske poslove putem republičkih, odnosno opštinskih tržišnih inspektora.

Član 19.

U pogledu prava i obaveza inspektora Poreske uprave u postupku inspekcijskog nadzora nad kontrolom uplate i naplate boravišne takse primjenjuju se odgovarajući propisi iz oblasti poreskog zakonodavstva.

Član 20.

U vršenju inspekcijskog nadzora, tržišni inspektor, pored opštih ovlašćenja propisanih posebnim zakonom, ima pravo i dužnost da:

a) vrši provjeru načina vođenja knjige gostiju davaoca usluga,

b) vrši provjeru ažurnosti i urednosti vođenja knjige gostiju davaoca usluga,

v) pregleda prostorije davaoca usluga radi utvrđivanja stvarnog broja gostiju i tačnosti podataka upisanih u knjigu gostiju i

g) pregleda ugovore, evidencije, isprave i drugu dokumentaciju potrebnu za utvrđivanje broja prijavljenih gostiju u slučajevima organizacije grupnih aranžmana.

Član 21.

(1) Novčanom kaznom od 2.000 KM do 10.000 KM kazniće se za prekršaj davalac usluga organizovan kao privredno društvo ako:

a) naplati boravišnu taksu u većem iznosu u odnosu na iznos utvrđen odlukom jedinice lokalne samouprave (član 8. stav 2. i član 9) i

b) na račun javnih prihoda ne uplati boravišnu taksu u skladu sa članom 16. stav 1. ovog zakona, odnosno ako sredstva boravišne takse ne uplati u roku od tri dana nakon naplate računa, a najkasnije u roku od 60 dana po pruženoj usluzi iz člana 16. stav 2. ovog zakona.

(2) Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kazniće se odgovorno lice u privrednom društvu novčanom kaznom od 500 KM do 2.500 KM.

(3) Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kazniće se davalac usluga organizovan kao preduzetnik ili fizičko lice novčanom kaznom od 1.000 KM do 5.000 KM.

Član 22.

(1) Novčanom kaznom od 1.000 KM do 5.000 KM kazniće se za prekršaj davalac usluga organizovan kao privredno društvo ako:

a) naplati boravišnu taksu u različitom iznosu za domaće i strane državljane (član 4. stav 1) i

b) ne uplati iznos nenaplaćene boravišne takse (član 13. stav 3).

(2) Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kazniće se odgovorno lice u privrednom društvu novčanom kaznom od 300 KM do 1.500 KM.

(3) Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kazniće se za prekršaj davalac usluga kao preduzetnik ili fizičko lice novčanom kaznom od 500 KM do 2.500 KM.

(4) Novčanom kaznom od 100 do 500 KM kazniće se davalac usluga u ugostiteljskom objektu vrste seosko domaćinstvo ako naplati boravišnu taksu (član 13. stav 4).

Član 23.

(1) Novčanom kaznom od 600 KM do 3.000 KM kazniće se za prekršaj davalac usluga organizovan kao privredno društvo, ako:

a) prilikom obračuna boravišne takse postupi u suprotnosti sa čl. 5. i 6. ovog zakona,

b) u svakom pojedinačnom slučaju ne naplati boravišnu taksu istovremeno sa naplatom usluge noćenja u smještajnom objektu (član 13. stav 2),

v) iznos boravišne takse i oslobođenja od plaćanja takse posebno ne naznači u računu (član 14. stav 1) i

g) ne vodi ili netačno vodi evidenciju o uplaćenoj taksi (član 14. stav 2).

(2) Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kazniće se odgovorno lice u privrednom društvu novčanom kaznom od 200 KM do 1.000 KM.

(3) Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kazniće se za prekršaj davalac usluga kao preduzetnik ili fizičko lice novčanom kaznom od 300 KM do 1.500 KM.

Član 24.

(1) Novčanom kaznom od 500 KM do 2.500 KM kazniće se za prekršaj davalac usluga organizovan kao pravno lice, ako nadležnom organu Poreske uprave do 15. u mjesecu za prethodni mjesec ne dostavi prijavu o broju korisnika usluga smještaja i iznosu naplaćene boravišne takse (član 15. stav 1).

(2) Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kazniće se odgovorno lice u pravnom licu novčanom kaznom od 100 KM do 500 KM.

(3) Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kazniće se davalac usluga kao preduzetnik ili fizičko lice novčanom kaznom od 200 KM do 1.000 KM.

Član 25.

(1) Novčanom kaznom od 1.000 KM do 5.000 KM kazniće se turistička organizacija ako:

a) sredstva prikupljena po osnovu boravišne takse nenamjenski utroši (član 12. stav 2),

b) u izvještaju o poslovanju posebno ne iskaže visinu sredstava prikupljenih po osnovu boravišne takse, kao i svrhu trošenja tih sredstava (član 12. stav 4).

(2) Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kazniće se odgovorno lice u turističkoj organizaciji novčanom kaznom od 200 KM do 1.000 KM.

(3) Novčanom kaznom od 1.000 KM do 5.000 KM kazniće se odgovorno lice u nadležnom organu jedinice lokalne samouprave koje postupi u suprotnosti sa članom 8. st. 1. i 2. i članom 9. ovog zakona.

(4) Novčanom kaznom od 200 KM do 1.000 KM kazniće se lice koji koristi uslugu noćenja, a ugostitelju ne plati boravišnu taksu (član 3).

Član 26.

Za prekršaje iz čl. 21. i 22. ovog zakona koji su ponovno učinjeni od strane istog davaoca usluga, u roku od dvije godine od dana pravosnažnosti rješenja o prekršaju, pored novčane kazne, izreći će se i zaštitna mjera zabrane obavljanja ugostiteljske djelatnosti u tom objektu u trajanju od 90 dana do šest mjeseci.

Član 27.

Na odnose koji nisu posebno uređeni ovim zakonom, kao što su: prinudna naplata, žalbeni postupak, kamata i druga pitanja, primjenjuju se odredbe zakona kojima se uređuje poreski postupak.

Član 28.

(1) Ministar finansija će u roku od 90 dana od dana stupanja na snagu ovog zakona donijeti sljedeće podzakonske akte:

a) Pravilnik o načinu vođenja knjige o evidenciji uplaćene boravišne takse (član 14. stav 3) i

b) Pravilnik o obliku, načinu i sadržaju prijave o broju korisnika usluga smještaja i iznosu naplaćene boravišne takse (član 15. stav 3).

(2) Ministar će u roku od 90 dana od dana stupanja na snagu ovog zakona donijeti Pravilnik o načinu naplate boravišne takse iz člana 16. stav 3. ovog zakona.

Član 29.

Do donošenja podzakonskih akata utvrđenih ovim zakonom, primjenjuju se podzakonski akti doneseni na osnovu Zakona o boravišnoj taksi („Službeni glasnik Republike Srpske“, broj 118/05) ukoliko nisu u suprotnosti sa ovim zakonom.

Član 30.

Stupanjem na snagu ovog zakona prestaje da važi Zakon o boravišnoj taksi („Službeni glasnik Republike Srpske“, broj 118/05).

Član 31.

Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku Republike Srpske“.

Mr Igor Radojičić