Zakon o javnim putevima

Član 1.

Ovim zakonom uređuju se pravni status upravljača puteva, način korišćenja javnih i nekategorisanih puteva; upravljanje, finansiranje, planiranje, izgradnja, rekonstrukcija, održavanje i zaštita puteva; koncesije na javnim putevima; ostvarivanje javno-privatnog partnerstva i nadzor nad sprovođenjem ovog zakona.

Član 2.

(1) Pojedini pojmovi upotrijebljeni u ovom zakonu imaju sljedeće značenje:

a) autoput je javni put izgrađen i namijenjen isključivo za saobraćaj motornih vozila, označen propisanim saobraćajnim znakom i ima dvije fizički odvojene kolovozne trake za saobraćaj iz suprotnih smjerova, bez ukrštanja sa drugim putem ili željezničkom i tramvajskom prugom u nivou i u čiji se saobraćaj može uključiti, odnosno isključiti samo na određenim i posebno izgrađenim priključnim javnim putevima na odgovarajuću kolovoznu traku auto-puta,

b) biciklistička staza je izgrađena saobraćajna površina namijenjena za saobraćaj bicikala i bicikala sa motorom, koja se proteže uzduž kolovoza i koja je od njega odvojena i obilježena propisanim saobraćajnim znakom,

v) brzi put je javni put namijenjen za saobraćaj isključivo motornih vozila, s jednom ili dvije razdvojene kolovozne trake, koji ima sve raskrsnice u dva ili više nivoa s poprečnim putevima i drugim saobraćajnicama (željezničkim ili tramvajskim prugama), po pravilu nema zaustavnih traka i koji je kao takav označen propisanim saobraćajnim znakom,

g) javni put je površina od opšteg značaja za saobraćaj, koju svako može slobodno da koristi pod uslovima određenim zakonom i koju je nadležni organ proglasio javnim putem,

d) kolovoz je dio površine puta namijenjen prvenstveno za saobraćaj vozila,

đ) koncesionar je pravno lice osnovano u skladu sa zakonima Republike Srpske u vlasništvu domaćeg ili stranog pravnog lica, kome se dodjeljuje koncesija i koje izvršava ugovor o koncesiji u skladu sa propisom koji uređuje ovu oblast,

e) lokalni put je javni put koji saobraćajno povezuje teritoriju jedinice lokalne samouprave i teritoriju jedinice lokalne samouprave sa mrežom drugih javnih puteva,

ž) magistralni put je javni put koji ima funkciju povezivanja Republike Srpske u evropski saobraćajni sistem, ostvarivanja kontinuiteta evropskih puteva, saobraćajnog povezivanja cjelokupne ili većeg dijela teritorije Republike Srpske sa odgovarajućim putevima u Federaciji BiH i susjednim državama, omogućavanje tranzitnog saobraćaja kojim se ostvaruje prolazak kroz jedinice lokalne samouprave,

z) najveća dozvoljena masa podrazumijeva masu vozila zajedno sa njegovom nosivošću,

i) naselje je izgrađen, naseljen, prostorno i funkcionalno objedinjen dio naseljenog mjesta u kom su javni putevi izgrađeni sa uređenim trotoarom i ivičnjakom, pored kojeg je najmanje s jedne strane red kuća ili grupa zgrada i čije su granice obilježene saobraćajnim znakom za obilježavanje naselja,

j) naseljeno mjesto je prostorna jedinica koja obuhvata jedno ili više naselja sa područjem koje pripada tom naseljenom mjestu, čiji se naziv i teritorija uređuju posebnim propisima i čija je teritorija označena saobraćajnim znakom za obilježavanje naseljenih mjesta,

k) nekategorisani put je površina koja se koristi za saobraćaj i koja je dostupna većem broju različitih korisnika (seoski, poljski, šumski i industrijski putevi; putevi na nasipima za odbranu od poplava; prilazi na put, biciklističke i pješačke staze i slično),

l) objekti koji služe saobraćaju su objekti koji po svojoj namjeni služe učesnicima u saobraćaju, kao što su benzinske stanice sa pratećim objektima, parkinzi i moteli, lj) oprema puta obuhvata uređaje za zaštitu puta od djelovanja vjetra, nanosa snijega i zemljišta, putokazni stubovi, kilometarski stubovi, odbojne i zaštitne ograde, putni telekomunikacioni uređaji i oprema, javna rasvjeta u funkciji saobraćaja, detektori i brojači saobraćaja, uređaji i oprema u tunelima, ograde, uređaji i oprema za zaštitu od buke i drugih štetnih uticaja saobraćaja na životnu sredinu, elektronske vage, uređaji za nadzor i sigurno odvijanje saobraćaja (svjetlosni uređaji, video-nadzor, oprema na parkiralištima, meteorološke stanice, uređaji za evidentiranje i kontrolu saobraćaja i drugo),

m) osovinsko opterećenje je dio ukupne mase kojim osovina vozila opterećuje kolovoz na putu u stanju mirovanja vozila,

n) pješačka staza je uređena saobraćajna površina namijenjena za kretanje pješaka koja nije u istom nivou sa kolovozom ili je od kolovoza odvojena na drugi način, nj) poprečni profil javnog puta je u najširem smislu trup puta predstavljen u poprečnom profilu sa svim pratećim objektima,

o) priključak je dio puta kojim se javni put, nekategorisani put ili prilaz do objekta povezuju na taj put,

p) put je svaki javni put i nekategorisani put na kom se odvija saobraćaj,

r) putni objekti su mostovi, podvožnjaci, nadvožnjaci, propusti, tuneli, galerije, potporne konstrukcije, podzemni i nadzemni prolazi, objekti za naplatu putarine, vijadukti, akvadukti, potporni i obložni zidovi i slično,

s) putni pojas je zemljište sa obje strane puta, potrebno za nesmetano održavanje puta, širine određene projektom puta, a najmanje jedan metar mjereno od linije koja spaja krajnje tačke poprečnog profila puta,

t) put rezervisan za saobraćaj motornih vozila je javni put po kojem mogu saobraćati samo motorna vozila i koji je kao takav označen propisanim saobraćajnim znakom,

ć) putno zemljište je površina zemljišta na kojoj prema projektu treba da se izgradi ili je izgrađen javni put ili putni objekti, a obuhvata i putni pojas, kao i površine zemljišta na kojima su izgrađeni objekti ili treba da se izgrade građevine za potrebe održavanja puta i pružanja usluga vozačima i putnicima (objekti za održavanje puta, upravljanje i nadzor nad saobraćajem, objekti za naplatu putarine, benzinske stanice, servisi, parkirališta, odmorišta i drugo),

u) raskrsnica je saobraćajna površina na kojoj se ukrštaju dva ili više puteva, kao i šira saobraćajna površina nastala ukrštanjem, odnosno spajanjem puteva,

f) regionalni put je javni put koji povezuje regionalne centre Republike Srpske međusobno, preko kojih se ostvaruje najracionalnija povezanost jedinica lokalne samouprave sa magistralnim putevima i odgovarajućom mrežom puteva u Federaciji BiH i susjednim državama,

h) saobraćajnu signalizaciju čine horizontalna, vertikalna, svjetlosna i promjenjiva saobraćajna signalizacija,

c) trougao preglednosti je prostor u kojem nije dozvoljeno postojanje bilo kakvih vidljivih prepreka za oko vozača, a čini ga trougao čije se stranice formiraju od tačke presjeka osovina međusobnog ukrštanja puteva, priključaka puta na drugi put, odnosno ukrštanja puta sa željezničkom prugom, a čije dužine stranica su propisane zakonom,

č) ukrštanje je mjesto na kojem se u istom ili različitom nivou put ukršta sa drugim putem ili drugim objektom infrastrukture, kao što je željeznica, vodotok, žičara i slično, dž) ukupna masa je masa vozila zajedno sa masom tereta koja se prevozi na vozilu, uključujući i masu lica koja se nalaze u vozilu, kao i masu priključnog vozila sa teretom, ako je ono pridodato vozilu,

š) ulica je dio javnog puta u naselju, sa trotoarom i ivičnjakom, pored koje se najmanje s jedne strane nalaze redovi kuća ili grupa zgrada.

(2) Gramatički izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu za označavanje muškog ili ženskog roda podrazumijevaju oba pola.

II - JAVNI PUTEVI (čl. 3-11)

Član 3.

(1) Javni putevi su javno dobro, u opštoj upotrebi, u svojini Republike Srpske (u daljem tekstu: Republika).

(2) Upravljanje, održavanje, građenje i zaštita javnih puteva je djelatnost od posebnog interesa za Republiku.

Član 4.

(1) Na javnim putevima mogu se sticati prava službenosti i druga prava određena zakonom koja se osnivaju na javnom putu u korist drugih lica za postavljanje objekata i uređaja od javnog interesa, pod uslovom da ostvarena prava ne ugrožavaju nesmetano i bezbjedno odvijanje saobraćaja i ne nanose štetu putu, putnim objektima i putnom pojasu.

(2) Javni putevi ne mogu biti predmet prava svojine i drugih stvarnih prava, niti se mogu otuđiti iz svojine Republike, osim u slučajevima propisanim ovim zakonom.

(3) Javni put stiče status javnog dobra upisom u javne evidencije o nepokretnostima kao javno dobro i neotuđiva je svojina Republike.

(4) Pravo koje se stiče na osnovu dodjele koncesije upisuje se u javne evidencije u skladu sa odredbama posebnog zakona.

(5) Putno zemljište se može dati na korišćenje uz naknadu, na osnovu ugovora o zakupu radi obavljanja pratećih djelatnosti ugostiteljstva, trgovine, benzinske stanice i drugih djelatnosti na način propisan ovim zakonom.

(6) Vlada utvrđuje visinu naknade za korišćenje putnog zemljišta iz stava 5. ovog člana za javne puteve, osim lokalnih puteva i ulica u naselju.

(7) Načelnik, odnosno gradonačelnik jedinice lokalne samouprave utvrđuje visinu naknade za korišćenje putnog zemljišta iz stava 5. ovog člana za lokalne puteve i ulice u naselju.

(8) Korisnik putnog zemljišta dužan je da zaključi ugovor i plaća naknadu iz stava 5. ovog člana.

Član 5.

(1) Kada je trajno prestala potreba korišćenja javnog puta ili njegovog dijela kao javnog puta, može mu se ukinuti status javnog dobra u opštoj upotrebi, a nepokretnost kojoj prestaje status javnog dobra u opštoj upotrebi ostaje u svojini Republike, odnosno u svojini jedinice lokalne samouprave kada se radi o lokalnim putevima, ulicama u naselju i nekategorisanim putevima.

(2) Prijedlog za ukidanje statusa javnog dobra u opštoj upotrebi javnog puta ili njegovog dijela upravljač puta podnosi Ministarstvu saobraćaja i veza (u daljem tekstu: Ministarstvo), a odluku o ukidanju ovog statusa na prijedlog Ministarstva donosi Vlada Republike Srpske (u daljem tekstu: Vlada).

(3) Odluka iz stava 2. ovog člana sadrži i odredbu o brisanju javnog puta ili njegovog dijela kao javnog dobra u opštoj upotrebi u javnim evidencijama.

(4) Odluku iz stava 2. ovog člana upravljač puta dostavlja Pravobranilaštvu Republike Srpske radi sprovođenja ove odluke u javnim evidencijama.

Član 6.

(1) Javni put, u smislu ovog zakona, obuhvata:

a) trup puta, koji čine donji i gornji stroj:

1) donji stroj puta (nasipi, usjeci, zasjeci, objekti, postrojenja i uređaji za odvodnjavanje puta i zaštitu puta od površinskih i podzemnih voda i slično),

2) gornji stroj puta (kolovozna konstrukcija, ivične trake, odnosno ivičnjaci, rigole, bankine, berme, razdjelne trake i slično);

b) putne objekte;

v) priključke;

g) trotoare, pješačke i biciklističke staze koje prate kolovoz puta;

d) putni pojas;

đ) vazdušni prostor iznad kolovoza u visini od najmanje sedam metara, sa slobodnim prostorom u visini od najmanje 4,5 metara od najviše tačke kolovoza, a za auto-put u visini od najmanje 4,75 metara od najviše tačke kolovoza;

e) objekte za potrebe puta (putne baze, naplatne stanice, kontrolne stanice, saobraćajne površine autobuskih stajališta, parkirališta, odmorišta, zelene površine i slično);

ž) saobraćajnu signalizaciju i

z) opremu puta.

(2) Pored elemenata iz stava 1. ovog člana, javni put obuhvata i objekte, uređaje i opremu za upravljanje i kontrolu saobraćaja.

Član 7.

(1) Javni put ima najmanje dvije saobraćajne trake i dvije ivične linije, a ulica obavezno ima trotoar sa izdignutim ivičnjakom, pored koje se najmanje s jedne strane nalaze redovi kuća ili grupe zgrada.

(2) Izuzetno od stava 1. ovog člana, lokalni put može da ima samo jednu saobraćajnu traku, s tim da zavisno od preglednosti puta, na rastojanju od najviše 500 metara ima odgovarajuće proširenje za mimoilaženje vozila (mimoilaznice), a ulica može da ima samo jednu saobraćajnu traku, za jednosmjerno odvijanje saobraćaja.

Član 8.

(1) Javni put obavezno je osposobljen da podnese osovinsko opterećenje od najmanje 10 tona po osovini.

(2) Izuzetno od stava 1. ovog člana, lokalni put i ulica u naselju su osposobljeni da podnesu osovinsko opterećenje od najmanje šest tona.

(3) Prilikom projektovanja javnih puteva obezbjeđuje se da ti putevi podnesu osovinsko opterećenje od najmanje 11,5 tona po osovini.

Član 9.

Javni putevi razvrstavaju se na:

a) auto-puteve,

b) brze puteve,

v) magistralne puteve,

g) regionalne puteve,

d) lokalne puteve i

đ) ulice u naselju.

Član 10.

(1) Odluku o utvrđivanju mjerila i kriterijuma za razvrstavanje javnih puteva, izuzev lokalnih puteva i ulica u naselju, utvrđuje Vlada.

(2) Odluku o utvrđivanju mjerila i kriterijuma za određivanje lokalnih puteva i ulica u naselju utvrđuje nadležni organ jedinice lokalne samouprave, uz prethodno pribavljeno mišljenje Ministarstva.

(3) Odluku o razvrstavanju javnih puteva, izuzev lokalnih puteva i ulica u naselju, na prijedlog Ministarstva, donosi Vlada i objavljuje se u "Službenom glasniku Republike Srpske".

(4) Odluku o razvrstavanju lokalnih puteva i ulica u naselju donosi nadležni organ jedinice lokalne samouprave i objavljuje se u službenom glasilu jedinice lokalne samouprave.

Član 11.

Na saobraćajnim površinama koje nisu razvrstane kao javni putevi, odnosno na nekategorisanim putevima saobraćaj je dozvoljen samo na način i pod uslovima koje, u skladu sa propisima o bezbjednosti saobraćaja na putevima, odrede vlasnici ili od njih ovlašćena lica koja upravljaju navedenim saobraćajnim površinama.

III - STRATEŠKI DOKUMENTI I UPRAVLJANJE JAVNIM PUTEVIMA (čl. 12-21)

Član 12.

Javni putevi se planiraju, projektuju, grade, rekonstruišu i održavaju:

a) u skladu sa najnovijim stručnim saznanjima iz područja projektovanja i gradnje, te s ekonomskim načelima i mjerilima za procjenu opravdanosti njihove gradnje,

b) da omogućuju bezbjednost svih učesnika u saobraćaju, kao i usklađenost javnih puteva sa okolinom kroz koju se trasiraju,

v) u skladu sa uslovima koji su propisani ovim zakonom i propisima donesenim na osnovu njega, propisima kojima se uređuje prostorno uređenje, građenje i zaštita životne sredine, te propisima o bezbjednosti saobraćaja na putevima.

Član 13.

(1) Strategiju razvoja mreže javnih puteva, izuzev lokalnih puteva i ulica u naselju (u daljem tekstu: Strategija), donosi Narodna skupština Republike Srpske, na prijedlog Vlade.

(2) Strategija iz stava 1. ovog člana donosi se na period od deset godina i sadrži:

a) analizu stanja auto-puteva, brzih puteva, magistralnih i regionalnih puteva,

b) potrebu razvoja putne infrastrukture,

v) prijedlog prioriteta građenja puteva iz tačke a) ovog stava,

g) potrebe održavanja postojećih auto-puteva, brzih puteva i magistralnih i regionalnih puteva,

d) prijedlog prioriteta održavanja puteva i

đ) prijedlog mjera za sprovođenje Strategije.

(3) Strategiju iz stava 1. ovog člana sprovodi Ministarstvo sa upravljačima puta.

(4) Strategiju razvoja lokalnih puteva i ulica u naselju donosi jedinica lokalne samouprave.

Član 14.

Prioritet u građenju i održavanju javnih puteva i potrebe razvoja javnih puteva utvrđene Strategijom zasniva se na prostornim, saobraćajnim, tehničkim, ekološkim, demografskim i privrednim analizama, s privredno opravdanim saobraćajno-tehničkim rješenjima radi povećanja bezbjednosti, kapaciteta i propusne moći saobraćaja.

Član 15.

(1) Program za sprovođenje Strategije iz člana 13. stav 1. ovog zakona (u daljem tekstu: Program) na prijedlog Ministarstva donosi Vlada, na period od četiri godine.

(2) Informaciju o sprovođenju Strategije i Programa iz stava 1. ovog člana Vlada godišnje podnosi Narodnoj skupštini Republike Srpske.

(3) Program iz stava 1. ovog člana ostvaruje se realizacijom godišnjih planova rada upravljača puta.

Član 16.

(1) Upravljač puta je javno preduzeće, koncesionar, drugo pravno lice, nadležni organ jedinice lokalne samouprave koji je u skladu sa posebni zakonom nadležan za upravljanje putem.

(2) Upravljanje javnim putem u smislu ovog zakona čini: planiranje izgradnje, rekonstrukcije i održavanja javnog puta; investiranje u izgradnju i rekonstrukciju javnog puta; organizovanje stručnog nadzora nad izgradnjom, rekonstrukcijom, održavanjem i zaštitom javnog puta; zaštita javnog puta; organizovanje i obavljanje stručnih poslova na izgradnji, rekonstrukciji, održavanju i zaštiti javnog puta; ustupanje radova na održavanju javnog puta; korišćenje javnog puta (organizovanje i kontrola naplate naknada za upotrebu javnog puta, vršenje javnih ovlašćenja i slično), označavanje javnog puta i vođenje evidencije o javnim putevima i saobraćajno-tehničkim podacima za te puteve; praćenje stanja bezbjednosti na putu, kontrola i nadzor puta radi bezbjednog i nesmetanog odvijanja saobraćaja; otklanjanje nedostataka koji dovode do saobraćajnih nezgoda.

(3) Upravljanje i povjeravanje poslova građenja, rekonstrukcije, rehabilitacije, održavanja i zaštite auto-puteva i brzih puteva vrši Javno preduzeće "Autoputevi Republike Srpske" društvo sa ograničenom odgovornošću Banja Luka (u daljem tekstu: JP "Autoputevi Republike Srpske").

(4) Upravljanje i povjeravanje poslova građenja, rekonstrukcije, rehabilitacije, održavanja i zaštite mreže magistralnih i regionalnih puteva vrši Javno preduzeće "Putevi Republike Srpske" društvo sa ograničenom odgovornošću Banja Luka (u daljem tekstu: JP "Putevi Republike Srpske").

(5) Upravljanje i povjeravanje poslova građenja, rekonstrukcije, rehabilitacije, održavanja i zaštite lokalnih puteva, ulica u naselju, nekategorisanih puteva koji su upisani u javne evidencije o nepokretnostima i pravima na njima i putnih objekata na njima vrši nadležni organ jedinice lokalne samouprave.

(6) Jedinica lokalne samouprave dužna je da donese poseban akt o upravljanju, građenju, rekonstrukciji, održavanju i zaštiti lokalnih puteva, ulica u naselju, nekategorisanih puteva koji su upisani u javne evidencije o nepokretnostima i pravima na njima i putnih objekata na njima.

Član 17.

(1) Prava i dužnosti Vlade u funkciji skupštine, odnosno osnivača javnih preduzeća iz člana 16. st. 3. i 4. ovog zakona vrše se u skladu sa posebnim propisima.

(2) Vlada vrši nadzor nad ispunjavanjem zadataka zbog kojih su osnovana javna preduzeća iz člana 16. st. 3. i 4. ovog zakona, racionalnost njihovog poslovanja, namjenskog trošenja sredstava i ukupnog poslovnog uspjeha.

(3) Javna preduzeća iz člana 16. st. 3. i 4. ovog zakona dužna su najmanje jedanput godišnje dostaviti izvještaj Vladi o svom radu, sa izvršenom revizijom finansijskog poslovanja, do 31. marta tekuće godine za prethodnu godinu.

(4) Javna preduzeća iz člana 16. st. 3. i 4. ovog zakona dužna su kvartalno dostavljati Ministarstvu izvještaj o svom radu.

Član 18.

Djelatnosti JP "Autoputevi Republike Srpske" su:

a) pripremanje planova i programa razvoja,

b) povjeravanje poslova izgradnje, rekonstrukcije, rehabilitacije, održavanja i zaštite auto-puteva i brzih puteva, kao i izvještavanje o realizaciji planova i programa,

v) obezbjeđenje projektne i druge dokumentacije za izgradnju, rekonstrukciju ili rehabilitaciju auto-puteva, brzih puteva, putnih objekata i objekata za naplatu putarina,

g) obezbjeđenje finansiranja izgradnje, rekonstrukcije, rehabilitacije, održavanja i zaštite auto-puteva i brzih puteva,

d) održavanje auto-puteva, brzih puteva i putnih objekata,

đ) vođenje evidencije (baze podataka) auto-puteva, brzih puteva, putnih objekata, saobraćajne signalizacije i opreme puta i katastra putnog zemljišnog pojasa,

e) organizovanje sistema naplate putarine na auto-putevima, brzim putevima i putnim objektima i naplata putarina,

ž) organizacija i priprema aktivnosti za pripremu i dodjelu koncesija ili javno-privatnog partnerstva i osiguranje stručno-tehničkog nadzora,

z) preduzimanje potrebnih mjera i aktivnosti na unapređenju bezbjednosti saobraćaja na auto-putevima i brzim putevima,

i) organizovanje i sprovođenje projekata zaštite okoline od uticaja saobraćaja na auto-putevima i brzim putevima,

j) obavještavanje javnosti o stanju prohodnosti auto-puteva i brzih puteva, vanrednim događajima, kao i meteorološkim uslovima značajnim za bezbjedno odvijanje saobraćaja,

k) preduzimanje potrebnih mjera za očuvanje i zaštitu okoline,

l) praćenje saobraćajnog opterećenja i saobraćajnih tokova na auto-putevima i brzim putevima, lj) davanje saglasnosti za korišćenje putnog zemljišta i obavljanja pratećih djelatnosti na auto-putevima i brzim putevima,

m) praćenje i analiza stanja bezbjednosti saobraćaja, preduzimanje potrebnih mjera i aktivnosti na unapređenju bezbjednosti saobraćaja na auto-putevima i brzim putevima,

n) izrada izvještaja, elaborata, ekspertiza i sličnih materijala za potrebe Narodne skupštine Republike Srpske, Vlade i Ministarstva i nj) drugi poslovi sadržani u aktu o osnivanju i Statutu JP "Autoputevi Republike Srpske".

Član 19.

Djelatnosti JP "Putevi Republike Srpske" su:

a) pripremanje planova i programa razvoja,

b) povjeravanje poslova izgradnje, rekonstrukcije, rehabilitacije, održavanja i zaštite magistralnih i regionalnih puteva, kao i izvještavanje o realizaciji planova i programa,

v) obezbjeđenje projektne i druge dokumentacije za izgradnju, rekonstrukciju ili rehabilitaciju magistralnih i regionalnih puteva i putnih objekata,

g) obezbjeđenje finansiranja izgradnje, rekonstrukcije, rehabilitacije, održavanja i zaštite magistralnih i regionalnih puteva i objekata,

d) održavanje magistralnih i regionalnih puteva i putnih objekata,

đ) vođenje evidencije (baze podataka) magistralnih i regionalnih puteva, putnih objekata, saobraćajne signalizacije i opreme puta i katastra putnog zemljišnog pojasa,

e) praćenje i analiza stanja bezbjednosti, preduzimanje potrebnih mjera i aktivnosti na unapređenju bezbjednosti saobraćaja na magistralnim i regionalnim putevima,

ž) preduzimanje potrebnih mjera za očuvanje i zaštitu okoline od uticaja saobraćaja na magistralnim i regionalnim putevima,

z) obavještavanje javnosti o stanju prohodnosti magistralnih i regionalnih puteva, vanrednim događajima, kao i meteorološkim uslovima značajnim za bezbjedno odvijanje saobraćaja,

i) praćenje saobraćajnog opterećenja i saobraćajnih tokova na magistralnim i regionalnim putevima,

j) davanje saglasnosti o korišćenju putnog zemljišta i obavljanja pratećih djelatnosti na magistralnim i regionalnim putevima,

k) izrada izvještaja, elaborata, ekspertiza i sličnih materijala za potrebe Narodne skupštine Republike Srpske, Vlade i Ministarstva i

l) drugi poslovi sadržani u aktu o osnivanju i Statutu JP "Putevi Republike Srpske".

Član 20.

Rješenje o utvrđivanju dionice magistralnog ili regionalnog puta koji prolazi kroz grad, naseljeno mjesto i naselje donosi ministar saobraćaja i veza (u daljem tekstu: ministar) na prijedlog JP "Putevi Republike Srpske", uz prethodno pribavljeno mišljenje nadležne jedinice lokalne samouprave.

Član 21.

Za ostvarivanje prava u slučaju saobraćajne nezgode na javnom putu, ako postoji potreba da se utvrdi stanje puta, stanje puta tokom uviđaja utvrđuje se uz prisustvo predstavnika upravljača puta, preduzeća zaduženog za održavanje javnog puta i oštećenog učesnika nezgode.

IV - IZGRADNJA, REKONSTRUKCIJA I REHABILITACIJA (čl. 22-29b)

Član 22.

Pod poslovima izgradnje i rekonstrukcije javnih puteva u smislu ovog zakona podrazumijevaju se:

a) planiranje aktivnosti na poslovima izgradnje, rekonstrukcije i rehabilitacije javnih puteva i objekata na putevima,

b) poslovi pribavljanja potrebnih studija,

v) projektovanje javnih puteva i objekata na putevima sa pripadajućim istražnim radovima,

g) projektovanje objekata za naplatu putarina,

d) izmještanje komunalne i druge infrastrukture,

đ) geodetski radovi,

e) radovi izgradnje, rekonstrukcije i rehabilitacije javnih puteva i objekata na putevima,

ž) stručni nadzor nad građenjem,

z) investitorski nadzor nad sprovođenjem projekata,

i) revizija projekata,

j) predlaganje pokretanja imovinsko-pravnih poslova u postupku izuzimanja zemljišta i objekata,

k) pokretanje postupka procjene uticaja radova na životnu sredinu, odnosno pokretanje postupka ocjene o potrebi procjene uticaja radova na životnu sredinu,

l) pribavljanje lokacijskih uslova, građevinskih i upotrebnih dozvola i lj) organizacija tehničkog pregleda i primopredaja javnih puteva i objekata na putevima na korišćenje i održavanje.

Član 23.

(1) Izgradnjom puta i objekata na putu smatra se izgradnja puta i objekata na postojećoj i novoj trasi.

(2) Rekonstrukcijom puta i objekata na putu smatraju se radovi na dijelu postojećeg puta i objektima na putu kojim se mijenjaju njegove osnovne karakteristike u cilju povećanja bezbjednosti saobraćaja, nosivosti i propusne moći puta.

(3) Rehabilitacijom puta smatraju se radovi na dijelu postojećeg puta i objekata na putu kojim se put dovodi u projektovano stanje.

Član 24.

(1) Promjena pravca dijela magistralnog i regionalnog puta kroz naseljeno mjesto može se utvrditi samo ako novopredloženi pravac ne narušava kontinuitet trase i po svojim tehničkim karakteristikama ispunjava uslove zahtijevane za tu kategoriju puta.

(2) Izmijenjeni dio trase koji po okončanoj rekonstrukciji ne pripada novoj trasi magistralnog ili regionalnog puta ne smatra se dijelom tog puta.

(3) Status napuštenog dijela puta iz stava 2. ovog člana utvrđuje Ministarstvo u roku od 30 dana od dana dostavljanja inicijative upravljača puta.

(4) Upravljač puta dužan je, nakon pribavljene upotrebne dozvole za novoizgrađeni dio trase javnog puta, dostaviti Ministarstvu inicijativu za promjenu statusa napuštenog dijela trase.

(5) Napušteni dio puta iz stava 3. ovog člana upravljač puta dužan je prilikom napuštanja dovesti u stanje koje omogućava bezbjedan i nesmetan saobraćaj i održavati ga dok se ne izvrši primopredaja.

Član 25.

(1) Rješenje kojim se odobrava izgradnja, rekonstrukcija i upotreba auto-puteva, brzih puteva, magistralnih i regionalnih puteva i putnih objekata izdaje Ministarstvo za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju, a rješenje kojim se odobrava izgradnja, rekonstrukcija i upotreba lokalnog puta i ulica u naselju izdaje nadležni organ jedinice lokalne samouprave.

(2) Upravljač puta dužan je da najkasnije 48 časova prije otpočinjanja radova na izgradnji i rekonstrukciji javnog puta ili putnog objekta o tome obavijesti javnost putem sredstava javnog informisanja.

(3) Upravljač puta dužan je putem sredstava javnog informisanja obavijestiti javnost o puštanju u saobraćaj novoizgrađenog javnog puta.

Član 26.

(1) Izmještanje ili rekonstrukcija dijela puta zbog građenja novog objekta (željeznička pruga, rudnik, kamenolom, akumulaciono jezero, hidroelektrana, brana, aerodrom i slično) vrši se u skladu sa standardima postojeće kategorije puta.

(2) Troškove izmještanja i rekonstrukcije puta iz stava 2. ovog člana u cijelosti snosi investitor novog objekta.

Član 27.

(1) Na zahtjev jedinice lokalne samouprave, a na osnovu projektne dokumentacije, javni put se može izgraditi u skladu sa elementima puta koji odgovaraju potrebama naselja (izgradnja saobraćajnih površina namijenjenih kretanju pješaka i biciklista, površina za zaustavljanje i parkiranje vozila, izgradnja rasvjete, svjetlosne signalizacije i putnih objekata na javnom putu koji odgovaraju potrebama naselja) uz prethodno pribavljeno rješenje kojim se daje saglasnost (u daljem tekstu: saglasnost) upravljača puta.

(2) Troškove izgradnje kolovoza puta u postojećoj širini van naselja, vertikalne i horizontalne signalizacije puta snosi upravljač puta, a sve ostale troškove iz stava 1. ovog člana snosi jedinica lokalne samouprave.

(3) Izgradnja i rekonstrukcija dijela javnog puta iz stava 1. ovog člana vrši se tako da se njime ne naruši kontinuitet trase javnog puta i saobraćaja na njemu.

Član 28.

(1) Ukrštanje javnog puta i željezničke pruge koji su u fazi izgradnje ili rekonstrukcije sa drugim putem ili željezničkom prugom rješava investitor u skladu sa projektnom dokumentacijom, ovim zakonom i propisima iz oblasti željezničkog saobraćaja.

(2) Na mjestima međusobnog ukrštanja puteva ili priključenja puta na drugi put, kao i ukrštanja puta sa željezničkom prugom dimenzije trougla preglednosti utvrđuju se projektnom dokumentacijom, ovim zakonom i propisima iz oblasti željezničkog saobraćaja.

Član 29.

(1) Sredstva za izgradnju obilaznog puta u zoni naseljenih mjesta obezbjeđuju Vlada i jedinica lokalne samouprave, o čemu zaključuju ugovor.

(2) Sredstva iz stava 1. ovog člana obezbjeđuju se u skladu sa utvrđenom strategijom, usvojenom prostorno-planskom dokumentacijom i planovima izgradnje i rekonstrukcije puteva.

Član 29a.

(1) Autobusko stajalište na javnom putu, osim ulice u naselju, obavezno se izgrađuje van kolovoza javnog puta, osim kada to nije moguće zbog uslova na terenu.

(2) Autobusko stajalište iz stava 1. ovog člana gradi se na zahtjev nadležnog organa jedinice lokalne samouprave, uz prethodno pribavljenu saglasnost upravljača puta.

(3) U skladu sa potrebama jedinice lokalne samouprave za izgradnju autobuskih stajališta, upravljač puta prilikom izgradnje ili rekonstrukcije javnog puta, utvrđuje lokacije autobuskih stajališta u okviru projektne dokumentacije za navedene radove.

(4) Troškove izrade tehničke dokumentacije i izgradnje autobuskih stajališta snosi jedinica lokalne samouprave ili drugi investitor, uz prethodno pribavljenu saglasnost jedinice lokalne samouprave i upravljača puta.

(5) Ministar donosi pravilnik o minimalnotehničkim uslovima za izgradnju i upotrebu autobuskih stajališta.

Član 29b.

(1) Na dijelu javnog puta, koji prolazi kroz naselje, može se na zajedničkim nosačima izgraditi javna rasvjeta i niskonaponska mreža, na zahtjev investitora, uz prethodno pribavljenu saglasnost upravljača puta.

(2) Troškove izrade tehničke dokumentacije i izgradnje nosača iz stava 1. ovog člana snosi investitor.

(3) Ministar donosi pravilnik o minimalnotehničkim uslovima za izgradnju i upotrebu nosača javne rasvjete i niskonaponske mreže na dijelu javnog puta.

V - ODRŽAVANJE I ZAŠTITA JAVNIH PUTEVA (čl. 30-60g)

Član 30.

(1) Održavanjem i zaštitom javnog puta u smislu ovog zakona smatraju se radovi kojima se kontinuirano obezbjeđuje nesmetan i bezbjedan saobraćaj i čuva upotrebna vrijednost puta.

(2) Upravljač puta dužan je da pri izvođenju radova iz stava 1. ovog člana obezbijedi nesmetan i bezbjedan saobraćaj i čuva upotrebnu vrijednost puta.

Član 31.

(1) Poslovi održavanja javnih puteva u smislu ovog zakona podrazumijevaju radove redovnog i vanrednog održavanja puteva i objekata.

(2) Redovno održavanje puteva i objekata podrazumijeva:

a) planiranje radova održavanja puteva, putnih objekata i odvijanja saobraćaja na njima,

b) izvođenje radova održavanja puteva i putnih objekata, kao i održavanje puteva i putnih objekata u zimskim uslovima,

v) održavanje opreme i instalacija sistema naplate putarina i video-nadzora na putevima,

g) stručni nadzor i kontrolu izvođenja radova (kontrola kvaliteta i kvantiteta ugrađenih materijala i izvedenih radova) održavanja puteva,

d) stručni nadzor i kontrola izvedenih radova održavanja javnih puteva,

đ) obezbjeđenje uklanjanja oštećenih i napuštenih vozila i drugih stvari s javnog puta,

e) obavještavanje javnosti o stanju prohodnosti javnih puteva, vanrednim događajima i meteorološkim uslovima značajnim za odvijanje saobraćaja,

ž) vođenje evidencije o putevima i

z) druge poslove kojima se obezbjeđuje nesmetan i bezbjedan saobraćaj na putevima.

(3) Radovi vanrednog održavanja puta i objekata mogu se izvoditi isključivo na osnovu posebno pripremljene tehničke dokumentacije.

Član 32.

(1) Ministar donosi pravilnik kojim se propisuju poslovi redovnog i vanrednog održavanja, rehabilitacije i zaštite javnih puteva, osim lokalnih puteva i putnih objekata, obim pojedinih radova i rokovi izvođenja tih radova, podaci o kojima se vodi evidencija i način vođenja tih podataka.

(2) Nadležni organ jedinice lokalne samouprave donosi akt kojim se propisuju poslovi redovnog i vanrednog održavanja, rehabilitacije i zaštite lokalnih puteva i ulica u naselju, obim pojedinih radova i rokovi izvođenja tih radova, podaci o kojima se vodi evidencija i način vođenja tih podataka.

Član 33.

(1) Kolovoz, vertikalnu i horizontalnu signalizaciju dijela brzog puta, magistralnog ili regionalnog puta, u širini tog puta van naselja, odnosno van područja graničnog prelaza, koji prolazi kroz grad, naselje, odnosno van područja graničnog prelaza, održava upravljač tog puta.

(2) Upravljač puta iz stava 1. ovog člana ne održava:

a) sistem za odvodnju (uključujući slivnike, slivničke rešetke i kanalizacione poklopce), ako je dio kanalizacijske ili kanalske mreže naselja,

b) svjetlosnu i promjenjivu saobraćajnu signalizaciju i javnu rasvjetu,

v) zelene površine, drvorede i ukrasno grmlje,

g) podzemne i nadzemne prolaze,

d) biciklističke i pješačke staze izvan kolovoza i

đ) tramvajske, odnosno željezničke pruge.

(3) Slivnike, slivničke rešetke i poklopce na kolovozu kao dio puta koji prolazi kroz naselje, u slučaju da nisu dio kanalizacijske ili kanalske mreže naselja i da nisu spojeni na tu mrežu, održava upravljač puta.

(4) U slučaju havarije komunalnih objekata na putu i trupu puta, upravljač puta dužan je obavijestiti vlasnika tih objekata.

(5) U slučaju havarija komunalnih objekata na putu i u trupu puta, a u svrhu kontinuiranog i bezbjednog odvijanja saobraćaja, upravljač puta može o trošku nadležne jedinice lokalne samouprave, odnosno pravnog lica koje upravlja tim objektima izvršiti otklanjanje kvara u mjeri koja omogućava nesmetano odvijanje saobraćaja.

(6) Upravljač puta i nadležni organ jedinice lokalne samouprave, odnosno upravljač graničnog prelaza obavezni su putem sporazuma preciznije definisati nadležnosti i obaveze o održavanju i zaštiti puta.

Član 34.

(1) U okviru obezbijeđenih finansijskih sredstava za održavanje i zaštitu puteva i objekata na putevima, a u skladu sa usvojenim godišnjim planom, upravljač puta, odnosno pravno lice zaduženo za održavanje javnih puteva i putnih objekata dužno je da obezbijedi trajno i kvalitetno održavanje i zaštitu puteva i putnih objekata kojim upravlja, te da omogući bezbjedno i nesmetano odvijanje saobraćaja na tim putevima.

(2) Radove održavanja i zaštite puteva i objekata na putevima upravljač puta može ustupiti pravnim licima koja su registrovana, specijalizovana, tehnički opremljena i kadrovski osposobljena za poslove održavanja puteva kojima upravlja upravljač puta po postupku i na način utvrđen propisima o javnim nabavkama.

(3) Okvirni sporazum o održavanju i zaštiti puteva i objekata na putevima može se zaključivati u kontinuitetu i na period od četiri godine, a u skladu sa propisima o javnim nabavkama.

Član 35.

(1) Pravno lice kojem se okvirnim sporazumom iz člana 34. stav 3. ovog zakona povjeri vršenje poslova održavanja i zaštite puteva i objekata na putevima, odgovorno je za kvalitetno, stručno i blagovremeno izvršenje tih poslova, u skladu sa ovim zakonom i propisima donesenim na osnovu njega.

(2) Upravljač puta odgovara za štetu koja nastane korisnicima puteva koji poštuju saobraćajne propise, saobraćajnu signalizaciju, vremenske uslove, stanje puta i okoline ako je šteta nastala zbog propuštanja blagovremenog izvršenja pojedinih potrebnih radova i preduzimanja odgovarajućih mjera na održavanju javnih puteva, propisanih članom 31. ovog zakona.

(3) Upravljač puta ima pravo na naknadu sredstava isplaćenih za štetu iz stava 2. ovog člana od pravnog lica kojem je povjereno održavanje i zaštita javnih puteva i putnih objekata ako je šteta nastala usljed neizvršavanja, odnosno nekvalitetnog, nestručnog i neblagovremenog izvršavanja povjerenih poslova.

(4) Upravljač puta ima pravo na naknadu štete koja nastane na javnom putu od korisnika puta.

Član 36.

(1) Nadvožnjak, podvožnjak i drugi putni objekat na dijelu ukrštanja auto-puta ili brzog puta sa magistralnim, regionalnim ili lokalnim putem i ulicom održava se kao sastavni dio auto-puta ili brzog puta, osim kolovoza, putnih instalacija i opreme magistralnih, regionalnih ili lokalnih puteva i ulica.

(2) Nadvožnjak, podvožnjak i drugi putni objekat na dijelu ukrštanja magistralnih ili regionalnih puteva sa lokalnim putem i ulicom održava se kao sastavni dio magistralnog ili regionalnog puta, osim kolovoza, putnih instalacija i opreme lokalnog puta i ulice.

(3) Nadvožnjak, podvožnjak i drugi putni objekat na dijelu raskršća lokalnog puta i ulice sa nekategorisanim putem održava se kao sastavni dio lokalnog puta i ulice, osim kolovoza, putnih instalacija i opreme nekategorisanog puta.

Član 37.

(1) Ukrštanje javnog puta sa željezničkom prugom kada se javni put nalazi iznad željezničke pruge održava se kao sastavni dio javnog puta, osim kolovozne konstrukcije željezničke pruge, instalacija, opreme i pružnih postrojenja u funkciji željezničke pruge, ako su instalirani na objektu.

(2) Ukrštanje javnog puta sa željezničkom prugom kada se javni put nalazi ispod željezničke pruge održava se kao sastavni dio željezničke pruge, osim kolovozne konstrukcije javnog puta, instalacija i opreme puta.

(3) Održavanje mosta za javni put i željezničku prugu vrši željeznička organizacija koja upravlja prugom i pružnim postrojenjima instaliranim na objektu mosta.

(4) Ukrštanje javnog puta sa željezničkom prugom, u nivou, održava upravljač puta, osim u širini od tri metra sa obje strane pruge mjereno od ose kolosijeka, odnosno od ose krajnjih kolosijeka kada put prelazi preko dva ili više kolosijeka.

(5) Upravljač puta je obavezan da održavanje iz st. 1, 2. i 4. ovog člana vrši i u skladu sa propisima iz oblasti željezničkog saobraćaja.

Član 38.

(1) Radovi na održavanju javnih puteva se izvode tako da se ne obustavlja saobraćaj na putu.

(2) Izuzetno od stava 1. ovog člana, ako se radovi na održavanju javnog puta, osim lokalnog puta i ulica u naselju ili objekta ne mogu izvesti bez obustavljanja ili promjene režima saobraćaja na putu, ministar, po prethodno pribavljenom mišljenju ministarstva nadležnog za unutrašnje poslove, donosi rješenje o obustavi ili promjeni režima saobraćaja kojim se utvrđuje kojim se drugim putem, odnosno kojim režimom se odvija saobraćaj, u kom periodu i pod kojim uslovima.

(3) Izuzetno od stava 1. ovog člana, ako se radovi na održavanju lokalnog puta i ulica u naselju ili objekta ne mogu izvesti bez obustavljanja ili promjene režima saobraćaja na putu, nadležni organ za poslove saobraćaja jedinice lokalne samouprave, po prethodno pribavljenom mišljenju nadležne organizacione jedinice organa za unutrašnje poslove, donosi rješenje o obustavi ili promjeni režima saobraćaja kojim se utvrđuje kojim se drugim putem, odnosno kojim režimom se odvija saobraćaj, u kom periodu i pod kojim uslovima.

(4) Upravljač puta dužan je da, u slučaju obustave ili promjene režima saobraćaja iz stava 2. ovog člana, o tome obavijesti korisnike puteva putem sredstava javnog informisanja najmanje u roku od 48 časova prije planiranog početka obustavljanja ili promjene režima saobraćaja, kao i o prestanku obustave ili promjene režima saobraćaja.

Član 39.

(1) Upravljač puta vodi jedinstvenu bazu podataka o javnim putevima.

(2) Ministar donosi pravilnik kojim se uređuje vođenje evidencije o javnim putevima.

Član 40.

Zaštitom javnih puteva u smislu ovog zakona smatra se:

a) zaštita trupa puta od oštećenja,

b) zaštita puta od prekoračenja ukupne mase i osovinskog opterećenja,

v) zaštita od bespravne gradnje objekata u putnom pojasu i zaštitnom putnom zemljištu,

g) regulisanje gradnje prilaznih puteva, autobuskih stajališta, parkinga i benzinskih stanica,

d) obezbjeđenje preglednosti na raskrsnicama i krivinama,

đ) zaštita od nekontrolisanog izlaska na put većeg broja ljudi, djece, stoke i divljači,

e) sprečavanje vršenja radnji na putu i u putnom pojasu kojima bi se mogao oštetiti put, odnosno ugroziti saobraćaj ili povećati troškovi održavanja puta,

ž) regulisanje odnosa sa susjednim parcelama uz putni pojas,

z) regulisanje postavljanja kablova, vodova i instalacija u trupu puta, u putnom zemljištu i zaštitnom pojasu puta,

i) sprečavanje deponovanja materijala na putu i u putnom pojasu,

j) uklanjanje zaustavljenih, pokvarenih, napuštenih i oštećenih vozila sa puta i putnog pojasa,

k) regulisanje ograničenja i zabrane saobraćaja,

l) regulisanje postavljanja i dopune saobraćajne, privremene saobraćajne i turističke signalizacije, lj) regulisanje postavljanja reklamnih tabli i natpisa (u daljem tekstu: natpisa),

m) vođenje evidencije puta, putnog pojasa, saobraćajne signalizacije i opreme na putu,

n) ustupanje poslova u vezi sa zaštitom puta, u putnom i zaštitnom pojasu puta, nj) kontrola gradnje ograda i vršenja drugih radova u zaštitnom pojasu puta i

o) preduzimanje drugih mjera u cilju sprečavanja bespravnih radova.

Član 41.

Vozila sa gusjenicama, kao i druga vozila koja mogu oštetiti kolovoz mogu saobraćati na javnom putu sa asfaltnim i betonskim kolovozom samo ako su opremljena odgovarajućim zaštitnim oblogama.

Član 42.

(1) Vanredni prevoz je prevoz vozilom, odnosno skupom vozila koja sama ili sa teretom posjeduju masu ili osovinsko opterećenje veće od dozvoljenog, odnosno dimenzije veće od propisanih.

(2) Rješenje kojim se odobrava vanredni prevoz može se izdati ako stanje javnog puta i tehničke karakteristike omogućavaju bezbjedno i nesmetano odvijanje saobraćaja.

(3) Rješenje iz stava 2. ovog člana donosi upravljač puta.

(4) Troškove postupka za izdavanje odobrenja za vanredni prevoz, preduzimanje posebnih mjera za obavljanje vanrednog prevoza, kao što su podupiranje i ojačavanje mostova i propusta u cilju povećanja nosivosti, izgradnje devijacije, obezbjeđenje pratnje, te troškove naknade za puteve za obavljanje vanrednog prevoza, kao i štetu pričinjenu pri tom prevozu putu i putnim objektima snosi prevoznik.

(5) Vlada utvrđuje visinu troškova iz stava 4. ovog člana za javne puteve, osim za lokalne puteve i ulice u naselju.

(6) Načelnik, odnosno gradonačelnik jedinice lokalne samouprave utvrđuje visinu naknade iz stava 4. ovog člana za lokalne puteve i ulice u naselju.

Član 43.

(1) Kontrolu vanrednog prevoza i mjerenje osovinskog opterećenja, ukupne mase i dimenzije vozila na javnim putevima obavlja upravljač puta, odnosno od njih ovlašćeno lice uz prisustvo saobraćajnog inspektora ili policijskog službenika.

(2) Kontrolu i mjerenje iz stava 1. ovog člana upravljač puta može vršiti automatskim uređajima za vaganje.

(3) Vozilo se isključuje iz saobraćaja ako se kontrolom i mjerenjem iz stava 1. ovog člana utvrdi da:

a) masa vozila, njegovo osovinsko opterećenje ili dimenzije prelaze dopuštene veličine, a vanredni prevoz se obavlja bez rješenja iz člana 42. stav 2. ovog zakona,

b) masa vozila, opterećenje i dimenzije vanrednog prevoza ne odgovaraju veličinama u rješenju iz člana 42. stav 2. ovog zakona,

v) vozilo koje se zatekne u saobraćaju čija ukupna masa ili osovinsko opterećenje prelazi dopuštene veličine.

(4) Isključivanje vozila iz saobraćaja skidanjem registarskih oznaka sa vozila i oduzimanjem potvrde o registraciji vozila vrše saobraćajni inspektori ili policijski službenik, u skladu sa propisima iz oblasti bezbjednosti saobraćaja na putevima.

(5) Prevoznik može nastaviti prevoz nakon pribavljanja rješenja iz člana 42. stav 2. ovog zakona ili uskladi ukupnu masu vozila, dimenzije i njegovo osovinsko opterećenje s propisanim normativima.

(6) Pribavljanjem rješenja iz člana 42. stav 2. ovog zakona prevoznik se ne oslobađa odgovornosti za učinjeni prekršaj i štete nastale na javnom putu usljed učinjenog prekršaja.

(7) U vrijeme dok je vozilo isključeno iz saobraćaja, prevoznik ili vozač se stara o isključenom vozilu i teretu i snosi sve posljedice isključenja vozila iz saobraćaja.

(8) Stav 3. ovog člana ne primjenjuje se na vozila s kojim se vrši prevoz rasutih tereta, ukoliko se kontrolom utvrdi da njegova ukupna masa ne prelazi, a osovinsko opterećenje prelazi dopuštene veličine, kao i na specijalna vozila komunalnih preduzeća koja vrše prevoz komunalnog otpada.

(9) U slučajevima kada se prilikom kontrole osovinskog opterećenja ukupne mase i dimenzije vozila na javnim putevima zahtijeva i prisustvo policijskog službenika, potrebno je nadležnoj organizacionoj jedinici organa unutrašnjih poslova dostaviti obrazložen zahtjev.

(10) Ministar donosi pravilnik kojim se uređuje način i uslovi za obavljanje vanrednog prevoza, postupku izdavanja rješenja kojim se odobrava vanredni prevoz, kao i načinu kontrole masa vozila, osovinskog opterećenja i dimenzija vozila.

Član 44.

(1) U slučaju da prevoznik ili vozač vozila odbije zahtijevanu kontrolu osovinskog opterećenja, ukupne mase ili dimenzija vozila, u skladu sa članom 43. ovog zakona, saobraćajni inspektor ili policijski službenik isključuje vozilo iz saobraćaja i zabranjuje mu dalje učešće u saobraćaju sve dok prevoznik ili vozač ne prihvati zahtijevanu kontrolu.

(2) Tokom perioda dok je vozilo isključeno iz saobraćaja, prevoznik ili vozač se stara o isključenom vozilu i teretu i snosi sve posljedice isključenja vozila iz saobraćaja.

Član 45.

(1) Na pravac magistralnog i regionalnog puta može se priključiti lokalni put, ulica ili nekategorisani put na osnovu rješenja kojim se daje saglasnost i određuju uslovi i način priključenja, koje donosi JP "Putevi Republike Srpske".

(2) Priključivanje lokalnog ili nekategorisanog puta na magistralni ili regionalni put vrši se njegovim povezivanjem sa drugim, već priključenim lokalnim ili nekategorisanim putem ili usmjeravanjem dva ili više puta na isto mjesto priključivanja, odnosno njihovim međusobnim povezivanjem prije priključivanja.

(3) Lokalni ili nekategorisani put koji se priključuje na magistralni ili regionalni put obavezno se izgradi sa savremenim kolovoznim zastorom u dužini od 20 metara, mjereno od mjesta priključenja.

(4) Na pravac lokalnog puta može se priključiti ulica ili nekategorisani put na osnovu rješenja kojim se daje saglasnost i određuju uslovi i način priključenja, koje donosi nadležni organ jedinice lokalne samouprave.

(5) Radi zaštite javnog puta i putnih objekata ili radi ugrožene bezbjednosti saobraćaja može se zabraniti korišćenje postojećih priključaka na javni put ako postoji mogućnost korišćenja drugog priključka.

(6) Ministar donosi pravilnik kojim se uređuju uslovi i način priključivanja na pravac magistralnih, regionalnih i lokalnih puteva.

(7) Vlada donosi uredbu kojom utvrđuje visinu naknade za priključivanje na pravac magistralnih i regionalnih puteva.

(8) Nadležni organ jedinice lokalne samouprave donosi akt kojim se utvrđuje visina naknade za priključivanje na pravac lokalnog puta.

Član 46.

(1) Zaštitni pojas puta je zemljište pored puta čije je korišćenje ograničeno u skladu sa odredbama ovog zakona, a radi nesmetanog i bezbjednog odvijanja saobraćaja.

(2) Zaštitni pojas puta iz stava 1. ovog člana mjeri se od vanjske ivice putnog pojasa tako da širina sa svake strane iznosi za:

a) auto-puteve 60 metara,

b) brze puteve 40 metara,

v) magistralne puteve 20 metara,

g) regionalne puteve 10 metara i

d) lokalne puteve pet (5) metara.

(3) Zabranjeno je preduzimati radove ili radnje u zaštitnom pojasu puta bez saglasnosti upravljača puta ako bi ti radovi ili radnje mogli nanijeti štetu, ugrožavati ili ometati saobraćaj, te povećati troškove održavanja puta.

(4) Fizičko lice, pravno lice ili preduzetnik, koji namjerava izgraditi ili je izgradio građevinski objekat u zaštitnom pojasu puta ili izvan zaštitnog pojasa puta, nema pravo zahtijevati izgradnju zaštite tog objekta od uticaja puta i saobraćaja.

Član 47.

Na javnom putu i u zaštitnom pojasu puta, radi zaštite i bezbjednosti saobraćaja na njemu, bez saglasnosti upravljača puta zabranjeno je izvođenje radnji i radova kojima bi se mogao oštetiti put, objekti i oprema puta, ugroziti stabilnost trupa puta, povećati troškovi održavanja puta, odnosno ugroziti bezbjednost saobraćaja na putu, a naročito:

a) privremeno ili stalno zauzimanje puta i izvođenje radova koji nisu u vezi sa izgradnjom, održavanjem, zaštitom i rekonstrukcijom puteva ili na bilo koji drugi način smetati upotrebu javnog puta ili njegovog dijela,

b) oštetiti, ukloniti, premjestiti, zakloniti ili na bilo koji drugi način izmijeniti postojeće stanje saobraćajne signalizacije opreme i uređaja puta,

v) prosipanje, ostavljanje ili bacanje predmeta, materijala, otpada po putu, kao i zamašćivanje puta,

g) postavljanje i korišćenje svjetla, zvučnih signala ili drugih uređaja na putu i pored puta, kojima se ometa odvijanje saobraćaja,

d) postavljanje reklama i drugih natpisa u zaštitnom pojasu puta,

đ) vučenje predmeta, materijala, oruđa i drugih vrsta tereta po putu (grede, balvani, grane, plugovi, drljače, kameni blokovi i slično),

e) spuštanje niz strane zasjeka, usjeka i nasipa drvene građe, drva za ogrev, kamenja i drugog materijala,

ž) paljenje trave i drugog rastinja, kao i drugih otpadnih predmeta i materijala,

z) puštanje stoke na put bez nadzora, kao i napasanje i napajanje na putnom zemljištu,

i) postavljanje ograda, sađenje živice, drveće i drugo rastinja kojim se može ometati bezbjedno i nesmetano odvijanje saobraćaja i umanjiti preglednost puta,

j) ispuštanje otpadnih i drugih voda tečnosti u putni propust i na putno zemljište, put, jarak ili rigol,

k) sprečavanje oticanja vode sa puta, a posebno s kolovoza, bankine, jarka, rigola i iz propusta kroz trup puta i sprečavanje daljeg oticanja ka recipijentu,

l) nanošenje blata ili bilo kakvih prljavština na put, te vršiti radnje kojim se stvara klizavost na putu, lj) uključivanje na put i isključivanja vozila sa puta van predviđenih mjesta ili vršenje sličnih radnji koje štete putu i

m) svako činjenje kojim se oštećuje ili bi se mogao oštetiti put ili ometati bezbjedno i nesmetano odvijanje saobraćaja na njemu.

Član 48.

(1) Upravljač puta dužan je nakon saznanja, bez odlaganja, sa puta ukloniti sve prepreke ili druge posljedice zabranjenih radnji koje bi mogle oštetiti javni put, ometati odvijanje saobraćaja ili ugroziti bezbjednost saobraćaja na javnom putu.

(2) Ako upravljač puta prepreku, odnosno nastalo opasno mjesto na javnom putu ne može ukloniti odmah, do njegovog uklanjanja dužan je obezbijediti to mjesto propisanom saobraćajnom signalizacijom, te o nedostacima na putu odmah obavijestiti učesnike u saobraćaju i nadležne inspekcijske organe.

Član 49.

(1) Vozilo koje se na kolovozu puta popriječi ili vozilo koje snagom sopstvenog motora ne može savladati uspon u zimskim uslovima odvijanja saobraćaja, kao i teret koji se rasuo ili pao sa vozila, vozač je dužan da ukloni sa kolovoza puta, iz putnog i zaštitnog pojasa javnog puta najkasnije u roku od jednog časa, a u slučaju da on to ne učini, upravljač javnog puta je dužan to umjesto njega izvršiti, najkasnije u roku od šest časova, o trošku vlasnika vozila.

(2) Uklanjanje vozila, odnosno tereta iz putnog i zaštitnog pojasa javnog puta obezbjeđuje upravljač puta u roku od 24 časa, na teret vlasnika vozila.

Član 50.

(1) Na mjestima na kojima se okupljaju građani u velikom broju, kao što su sportski stadioni, sajmišta, škole, javni lokali, pijace i slično, ili na mjestima koja se koriste za držanje stoke u većem broju, kao što su pašnjak, ergele, stočne pijace i slično, a nalaze se pored javnog puta, obavezno se postavlja zaštitna ograda tako da se obezbijedi saobraćaj i zaštita puta i putnih objekata od oštećenja.

(2) Zaštitnu ogradu dužni su da podignu i održavaju vlasnici, odnosno korisnici zemljišta ili objekata iz stava 1. ovog člana. Ako vlasnik, odnosno korisnik ne podigne i održava zaštitnu ogradu, upravljač javnog puta dužan je o njegovom trošku podići i održavati takve ograde.

Član 51.

(1) Građevinski i drugi materijal koji ne služi održavanju puta ne može se ostavljati pored javnog puta na rastojanju manjem od pet metara, računajući od spoljne ivice putnog pojasa, kao i na većoj udaljenosti ako taj materijal umanjuje preglednost ili bezbjednost saobraćaja.

(2) Zabranjeno je oštećivati put ili putni objekat i oštećivati ili otuđivati saobraćajnu signalizaciju, odnosno opremu puta.

Član 52.

(1) U putnom pojasu zabranjeno je graditi objekte kao što su stambene, poslovne, pomoćne i slične zgrade, bunare, rezervoare, septičke jame i slično, osim objekata koji služe saobraćaju, uz prethodno pribavljenu saglasnost upravljača puta za njihovu izgradnju i određenu naknadu.

(2) Upravljač puta može dio putnog pojasa da izda u zakup u skladu sa prostorno-planskom dokumentacijom.

(3) Vlada donosi uredbu kojom utvrđuje visinu naknade iz st. 1. i 2. ovog člana za javne puteve, osim lokalnih puteva i ulica u naselju, a gradonačelnik, odnosno načelnik jedinice lokalne samouprave za lokalne puteve i ulice u naselju.

Član 53.

(1) Postavljanje i održavanje objekata, opreme i instalacija koje se nalaze u trupu puta, putnom pojasu i zaštitnom pojasu puta (vodovodi, cjevovodi, gasne, elektroinstalacije, TT i druge instalacije) može se vršiti samo na osnovu saglasnosti upravljača puta, uz određenu naknadu tako da se time ne ometaju radovi na redovnom održavanju, zaštiti i rekonstrukciji javnog puta.

(2) Imaoci i korisnici objekata, opreme i instalacija iz stava 1. ovog člana u slučaju rekonstrukcije javnog puta dužni su da postupaju po nalogu upravljača puta, po potrebi izmjeste ili prilagode postavljene objekte, opremu i instalacije novoprojektovanoj situaciji, o vlastitom trošku.

(3) U slučaju da vlasnik, odnosno korisnik objekata, opreme ili instalacija ne postupi po nalogu upravljača puta, nalog se izvršava na teret troškova vlasnika, odnosno korisnika objekata, opreme ili instalacija u trupu putnog ili zaštitnog pojasa puta.

(4) Vlada donosi uredbu kojom utvrđuje visinu naknade iz stava 1. ovog člana.

Član 54.

(1) U zaštitnom pojasu puta nije dozvoljeno da se grade zgrade, postavljaju postrojenja i uređaji i grade drugi objekti na određenoj udaljenosti od tih puteva, tako da širina:

a) zaštitnog pojasa u kome nije dozvoljeno da se otvaraju rudnici, kamenolomi, grade krečane i ciglane, podižu industrijske zgrade, postrojenja i deponije otpada i smeća, kao i slični objekti od auto-puta i brzog puta je 60 metara, od magistralnog i regionalnog puta 40 metara, a od lokalnog puta 20 metara,

b) zaštitnog pojasa puta u kome nije dozvoljeno da se podižu dalekovodni stubovi, bazne stanice, stubne trafo-stanice, kao i stubovi niskonaponske mreže iznosi od ukrštanja sa javnim putem za visinu stuba istih, a kod paralelnog vođenja je najmanje 40 metara od auto-puta i brzog puta, od magistralnog i regionalnog puta 20 metara i od lokalnog puta 10 metara, te kod paralelnog vođenja niskonaponske mreže od magistralnog, regionalnog i lokalnog puta najmanje za visinu stuba niskonaponske mreže,

v) zaštitnog pojasa puta u kome nije dozvoljeno da se postavljaju industrijski kolosijeci i podižu nepokretna kulturna dobra iznosi najmanje 40 metara od auto-puta i brzog puta, od magistralnog i regionalnog puta 20 metara, a od lokalnog puta pet (5) metara,

g) zaštitnog pojasa puta u kome nije dozvoljeno da se grade stambene zgrade, poslovne, pomoćne i slične zgrade, kopaju bunari, rezervoari, septičke jame i slično od auto-puta, brzog puta i magistralnog puta je 20 metara, od regionalnog puta 10 metara i od lokalnog puta pet (5) metara,

d) zaštitnog pojasa puta van naselja u kome nije dozvoljeno da se postavljaju reklamne table i natpisi (u daljem tekstu: natpisi) od auto-puta je 40 metara, od brzog puta 12 metara, od magistralnog i regionalnog puta 10 metara, a od lokalnog puta pet (5) metara.

(2) Zaštitni pojas puta u smislu stava 1. ovog člana mjeri se od spoljne ivice putnog pojasa, a primjenjuje se i u naseljenom mjestu, osim kada je postojećom prostorno-planskom dokumentacijom drugačije određeno.

(3) Izvođenja radova u skladu sa stavom 1. ovog člana dozvoljeno je isključivo uz prethodno pribavljenu saglasnost upravljača puta i odgovarajuću naknadu.

(4) Vlada donosi uredbu kojom utvrđuje visinu naknade iz stava 3. ovog člana za javne puteve, osim lokalnih puteva i ulica u naselju, a gradonačelnik, odnosno načelnik jedinice lokalne samouprave za lokalne puteve i ulice u naselju.

Član 55.

(1) Prostori za parkiranje vozila mogu se graditi u zaštitnom pojasu puta ako njihova površina i priključci na put budu izgrađeni kao kolovoz puta uz koji se nalaze.

(2) Prostori za parkiranje vozila mogu se graditi uz prethodno pribavljenu saglasnost upravljača puta kojom se određuje način i uslovi građenja i priključenja.

(3) Ograde i zasadi pored puta podižu se, uz prethodno pribavljenu saglasnost upravljača puta, tako da ne ometaju preglednost puta i ne ugrožavaju bezbjednost saobraćaja.

(4) Na parcelama koje graniče sa javnim putem ne mogu da se podižu zasadi visine veće od 0,8 metara u pojasu najmanje širine jedan metar pored puta, računajući od vanjske ivice putnog pojasa, a ograde koje se podižu na granici parcele uz javni put ne smiju ometati preglednost u zonama raskrsnica i putnih priključaka radi bezbjednosti učesnika u saobraćaju i obezbjeđenja trougla preglednosti.

Član 56.

(1) Rješenje kojim se izdaje građevinska dozvola za izgradnju objekata koji služe saobraćaju u zaštitnom pojasu puta donosi ministar nadležan za prostorno uređenje i građevinarstvo, uz prethodno pribavljenu saglasnost upravljača puta.

(2) Izuzetno od odredaba stava 1. ovog člana, rješenje kojim se izdaje građevinska dozvola za izgradnju u zaštitnom pojasu lokalnih puteva i ulica u naselju izdaje nadležni organ jedinice lokalne samouprave.

(3) Zatečeno stanje građevina u zaštitnom pojasu puta se privremeno zadržava do privođenja trajnoj namjeni, u skladu sa prostorno-planskom dokumentacijom.

Član 57.

(1) Rješenje kojim se odobrava postavljanje natpisa u zaštitnom pojasu puta donosi upravljač puta.

(2) Postavljanje, uklanjanje i održavanje natpisa obavlja vlasnik ili upravljač puta o trošku vlasnika.

(3) Ministar donosi pravilnik kojim uređuje uslove, način postavljanja, održavanja i uklanjanja natpisa.

(4) Vlada donosi uredbu kojom utvrđuje visinu naknade za postavljanje natpisa u zaštitnom pojasu puta za javne puteve, osim lokalnih puteva i ulica u naselju.

(5) Visinu naknade za postavljanje natpisa u zaštitnom pojasu lokalnih puteva i ulica u naselju utvrđuje gradonačelnik, odnosno načelnik jedinice lokalne samouprave.

Član 58.

(1) Upravljač puta dužan je da obavijesti nadležni organ radi rušenja objekata i priključaka na javni put, odnosno uklanjanja ograda i zasada, stubova, instalacija, vodovoda, cjevovoda, kablova i natpisa koji su izgrađeni bez propisane dozvole ili kada je dozvola stavljena van snage ili kada su navedeni objekti i zasadi urađeni u suprotnosti sa izdatom dozvolom, odnosno kada su postavljeni i izgrađeni bez propisane saglasnosti na putu ili zaštitnom pojasu puta.

(2) Upravljač puta je obavezan da prije obavještavanja nadležnog organa iz stava 1. ovog člana preduzme sve preventivne mjere i radnje s ciljem zaštite javnog puta.

(3) Ako se objektima iz stava 1. ovog člana ugrožava bezbjednost saobraćaja, ljudi ili imovine, a ne može se utvrditi lice koje ih je postavilo, upravljač puta će ukloniti takve objekte.

Član 59.

(1) Postavljanje, uklanjanje, blagovremenu zamjenu i uredno održavanje saobraćajne signalizacije i opreme puta obezbjeđuje upravljač puta.

(2) Saobraćajna signalizacija i oprema na javnom putu postavlja se isključivo na osnovu revidovanog saobraćajnog projekta, u skladu sa važećim tehničkim propisima i standardima.

(3) Izuzetno od stava 2. ovog člana, komisija koju imenuje ministar, a koja se sastoji od predstavnika upravljača puta, Ministarstva i ministarstva nadležnog za unutrašnje poslove može da odredi postavljanje privremene saobraćajne signalizacije na javnom putu, osim lokalnih puteva i ulica u naselju, do izrade odgovarajućeg saobraćajnog projekta.

(4) Komisija koju imenuje gradonačelnik, odnosno načelnik jedinice lokalne samouprave, a koja se sastoji od predstavnika upravljača puta, nadležnog organa za unutrašnje poslove i nadležnog organa za poslove saobraćaja na području jedinice lokalne samouprave može da odredi postavljanje privremene saobraćajne signalizacije na lokalnom putu do izrade odgovarajućeg saobraćajnog projekta.

Član 60.

(1) Ministarstvo, uz prethodno pribavljeno mišljenje ministarstva koje je nadležno za unutrašnje poslove, a na prijedlog upravljača puta, može da zabrani saobraćaj na dijelu javnog puta, ili za pojedine vrste vozila na cijelom putu, ili pojedinim njegovim dijelovima, ako:

a) se javni put nalazi u takvom stanju da se na njemu ne može odvijati saobraćaj uopšte ili samo za pojedine vrste vozila,

b) bi saobraćaj pojedinih vrsta vozila nanosio štetu putu i putnim objektima,

v) se radovi na rekonstrukciji i održavanju puta ne mogu izvesti bez obustavljanja ili promjene režima saobraćaja i

g) drugi razlozi bezbjednosti saobraćaja to zahtijevaju.

(2) U slučajevima iz stava 1. ovog člana gradonačelnik, odnosno načelnik jedinice lokalne samouprave, uz prethodno pribavljeno mišljenje nadležne organizacione jedinice organa nadležnog za unutrašnje poslove, a na prijedlog nadležnog organa za upravljanje lokalnim putevima i ulicama u naselju, može da zabrani saobraćaj na dijelu puta, ili za pojedine vrste vozila na cijelom putu, ili pojedinim njegovim dijelovima.

(3) Opšta zabrana saobraćaja na javnom putu može biti samo privremena, a zabrana saobraćaja za pojedine vrste vozila može biti privremena ili stalna.

(4) O zabrani saobraćaja obavezno se blagovremeno, putem sredstava javnog informisanja, objavljuje i označava odgovarajućim saobraćajnim znacima na putu, s tim da se preduzmu i druge potrebne mjere obezbjeđenja.

Član 60a.

(1) Tuneli na javnim putevima koji su dio transevropske mreže, a čija dužina prelazi 500 metara obavezno ispunjavaju određene tehničke i eksploatacione uslove radi bezbjednog odvijanja saobraćaja (u daljem tekstu: bezbjednosni zahtjevi).

(2) Bezbjednosni zahtjevi primjenjuju se na projektovanje, izgradnju, održavanje, upotrebu tunela iz stava 1. ovog člana, na stručne službe i radnike u tunelu s ciljem zaštite ljudskih života, životne sredine i tunela kao objekta.

(3) Ministar donosi pravilnik o minimalnim bezbjednosnim zahtjevima koje obavezno ispunjavaju tuneli iz stava 1. ovog člana.

Član 60b.

(1) Upravljač puta je zadužen za upravljanje tunelima i uspostavljanje bezbjednosnih zahtjeva u tunelima i za preduzimanje svih nužnih radnji za zadovoljenje bezbjednosnih zahtjeva za tunele u skladu sa ovim zakonom (u daljem tekstu: upravnik tunela).

(2) Upravnik tunela dužan je da obezbijedi izradu nezavisnih projekata mapiranja rizika kojima se utvrđuju svi faktori koji utiču na bezbjednost saobraćaja u tunelu, a naročito karakteristike saobraćajnog toka i prognozirani dnevni broj teretnih vozila.

(3) Projekat iz stava 2. ovog člana dostavlja se Ministarstvu.

(4) Ministar donosi pravilnik o načinu upravljanja tunelom.

Član 60v.

(1) Upravnik tunela dužan je da imenuje službenika za bezbjednost za svaki tunel na javnom putu kojim upravlja.

(2) Službenik iz stava 1. ovog člana je nezavisan pri donošenju svih odluka o pitanju bezbjednosti u tunelu.

(3) Službenik za bezbjednost u tunelu dužan je da:

a) usklađuje djelovanje sa subjektima sistema zaštite i spasavanja, u skladu sa propisima kojima se uređuju vanredne situacije,

b) učestvuje u pripremi planova i programa razvoja sistema zaštite i spasavanja, u skladu sa propisima kojima se uređuju vanredne situacije,

v) učestvuje u definisanju bezbjednosnih zahtjeva prilikom projektovanja, izgradnje, rekonstrukcije i održavanja tunela i

g) učestvuje u sistemu zaštite i spasavanja, u skladu sa propisima kojima se uređuju vanredne situacije, uzimajući u obzir bezbjednosne zahtjeve u tunelu.

Član 60g.

(1) Upravnik tunela dužan je da o saobraćajnoj nezgodi u tunelu, odnosno oštećenju tunela koje utiče na bezbjedno odvijanje saobraćaja, bez odgađanja, sačini izvještaj, a najkasnije 15 dana od dana kada se saobraćajna nezgoda dogodila, odnosno kada je nastalo oštećenje tunela.

(2) Izvještaj iz stava 1. ovog člana dostavlja se Ministarstvu i subjektima sistema zaštite i spasavanja, u skladu sa propisima kojima se uređuju vanredne situacije.

(3) Upravnik tunela izrađuje godišnji izvještaj o vrstama, uzrocima i razmjerama vanrednih događaja i vanrednih situacija u tunelima, o preduzetim mjerama i aktivnostima sistema zaštite i spasavanja i o procjenama daljeg razvoja situacije, u skladu sa propisima kojima se uređuju vanredne situacije.

(4) Izvještaj iz stava 3. ovog člana dostavlja se Ministarstvu svake godine do 31. januara tekuće godine za prethodnu godinu.

VI - FINANSIRANJE JAVNIH PUTEVA (čl. 61-66)

Član 61.

Poslove finansiranja, obezbjeđenja planske i projektne dokumentacije, tehničko-tehnoloških uslova za izgradnju, rekonstrukciju, rehabilitaciju, održavanje, zaštitu i korišćenje javnih puteva obezbjeđuje upravljač puta.

Član 62.

Izvori sredstava za finansiranje iz člana 61. ovog zakona obezbjeđuju se putem:

a) domaćih i stranih ulagača,

b) kreditnih sredstava,

v) koncesija i javno-privatnog partnerstva,

g) naknada za upotrebu javnih puteva,

d) budžeta Republike i jedinica lokalne samouprave,

đ) prihoda ostvarenih od pratećih djelatnosti,

e) ostalih prihoda ostvarenih posebnim propisom i

ž) donatorstva.

Član 63.

(1) Za upotrebu i korišćenje javnih puteva izdvajaju se putarine u skladu sa propisima o akcizama.

(2) Za upotrebu i korišćenje javnih puteva propisuju se naknade za:

a) javne puteve na godišnjem nivou od registracije motornih i priključnih vozila,

b) upotrebu i korišćenje auto-puteva i brzih puteva ili njihovih dijelova, kao i objekata na putu (u daljem tekstu: putarina),

v) vanredni prevoz,

g) postavljanje natpisa u zaštitnom pojasu puta,

d) korišćenje putnog zemljišta,

đ) priključenje prilaznog puta na javni put,

e) postavljanje instalacije u put i putni pojas javnog puta i

ž) izgradnju i korišćenje objekata u zaštitnom i putnom pojasu.

(3) Kontrolu obračuna i plaćanja naknada iz stava 2. ovog člana obavlja upravljač puta u okviru svojih nadležnosti.

(4) Sredstva iz stava 2. ovog člana prikupljena na račun javnih prihoda dinamički se prenose na račun krajnjih korisnika i ne mogu se koristiti u druge svrhe.

(5) Vlada donosi uredbu kojom utvrđuje visinu naknade iz stava 2. t.

a) i b) ovog člana.

(6) Vlada donosi uredbu kojom utvrđuje visinu naknade iz stava 2. t. v), g), d), đ), e) i ž) ovog člana za javne puteve, izuzev lokalnih puteva i ulica u naselju.

(7) Visinu naknade iz stava 2. t. v), g), d), đ), e) i ž) ovog člana za lokalne puteve i ulice u naselju utvrđuje jedinica lokalne samouprave.

(8) Aktima iz st. 5, 6. i 7. ovog člana u pojedinim slučajevima može se propisati niži iznos naknade ili oslobađanje plaćanja naknade iz stava 2. ovog člana.

Član 64.

(1) Putarina iz člana 63. stav 2. tačka b) ovog zakona može se uvesti za:

a) korišćenje auto-puta, brzog puta ili njihovog dijela, ako na istom pravcu postoji alternativni javni put sa savremenim kolovozom za nesmetano i bezbjedno odvijanje saobraćaja,

b) korišćenje mosta, vijadukta ili tunela sagrađenog radi skraćivanja trase postojećeg javnog puta, ako je omogućen nesmetan i bezbjedan saobraćaj na postojećoj dužoj trasi javnog puta sa savremenim kolovozom i

v) korišćenje objekta (most, vijadukt ili tunel) sagrađenog radi povezivanja dva javna puta, ako je omogućen nesmetan i bezbjedan saobraćaj na postojećoj dužoj trasi javnog puta sa savremenim kolovozom.

(2) Na javne puteve i putne objekte koji su izgrađeni putem koncesije ili javno-privatnog partnerstva primjenjuje se stav 1. ovog člana.

(3) Putarinu iz st. 1. i 2. ovog člana dužna su plaćati pravna i fizička lica koja koriste put.

(4) Poslove naplate putarine iz stava 1. ovog člana i kontrolu naplate putarine vrši upravljač puta.

(5) Ministar donosi pravilnik kojim se uređuju uslovi i način naplate putarine.

(6) Vlada utvrđuje visinu putarine iz stava 1. ovog člana.

Član 65.

(1) Sredstva od naknade iz člana 63. stav 2. ovog zakona koja se odnose na magistralne i regionalne puteve pripadaju prihodima JP "Putevi Republike Srpske".

(2) Sredstva od naknade iz člana 63. stav 2. ovog zakona koja se odnose na auto-puteve i brze puteve pripadaju prihodima JP "Autoputevi Republike Srpske" ili koncesionaru.

(3) Sredstva od naknade iz člana 63. stav 2. ovog zakona koja se odnose na lokalne puteve i ulice u naselju pripadaju prihodima jedinice lokalne samouprave.

Član 66.

(1) Putarina iz člana 63. stav 2. tačka b) ovog zakona ne plaća se za:

a) vozila ministarstava unutrašnjih poslova u BiH,

b) specijalna vozila namijenjena za prevoz bolesnih ili povrijeđenih lica i opremljena specijalnom opremom za tu namjenu, registrovana u BiH,

v) specijalna vozila opremljena nadogradnjom sa opremom za gašenje požara registrovana u BiH,

g) vozila oružanih snaga BiH i

d) vozila pod pratnjom i vozila sa prvenstvom prolaza, koja su određena zakonom kojim se uređuje bezbjednost saobraćaja na putevima.

(2) Za vozila iz stava 1. ovog člana upravljač puta ne izdaje odobrenje.

(3) Upravljač puta može osloboditi, u skladu sa propisanim uslovima, plaćanja putarine iz člana 63. stav 2. tačka b) ovog zakona sljedeća vozila:

a) civilne zaštite, koja imaju oznaku civilne zaštite, a registrovana su u BiH,

b) crvenog krsta, koja su registrovana u BiH,

v) Auto-moto saveza Republike Srpske,

g) sudske policije, koja imaju oznaku sudske policije, a koja su registrovana u Republici Srpskoj,

d) kazneno-popravnih ustanova registrovanih u Republici Srpskoj,

đ) diplomatskih i konzularnih predstavništava, u skladu sa međunarodnim sporazumom na bazi reciprociteta,

e) upravljača puta, koja su u funkciji organizovanja i naplate putarine, u skladu sa odlukom nadležnog organa preduzeća,

ž) prevoz lica i stvari, u okviru domaćih ili međunarodnih humanitarnih akcija, u slučaju proglašenja vanrednog stanja ili prirodne nepogode,

z) klasifikovana kao putnička vozila i koja su registrovana u BiH na lica oboljela od rijetkih bolesti ili lica sa utvrđenim invaliditetom sa 80% ili više procenata tjelesnog oštećenja, odnosno lica kod kojih je utvrđeno tjelesno oštećenje koje ima za posljedicu nesposobnost donjih ekstremiteta 60% ili više procenata, odnosno na njihove zakonske zastupnike, roditelje sa produženim roditeljskim staranjem, staraoce ili usvojioce, u skladu sa posebnim zakonskim propisima, a koji prevoze ova lica i

i) koja su registrovana u BiH na udruženja i saveze organizacija lica sa invaliditetom.

(4) Vozila iz stava 3. tačka z) ovog člana ne mogu se koristiti u komercijalne svrhe.

(5) Putarinu iz člana 63. stav 2. tačka b) ovog zakona ne plaćaju pripadnici međunarodnih mirovnih snaga u BiH koji upravljaju vozilom, uz obavezu pokazivanja na naplatnom mjestu originalne identifikacione kartice međunarodnih mirovnih snaga.

(6) Upravljač puta može, uz saglasnost Vlade, odobriti stimulativne modele plaćanja za elektronsku naplatu putarine.

VII - KONCESIJE I JAVNO-PRIVATNO PARTNERSTVO NA JAVNIM PUTEVIMA (čl. 67-68)

Član 67.

Domaćem ili stranom pravnom licu, u skladu sa propisima o koncesijama, može biti dodijeljena koncesija za izgradnju, održavanje i korišćenje javnih puteva i putnih objekata, te pratećih uslužnih objekata (benzinske stanice sa pratećim objektima, parkirališta, moteli i slično) na putnom zemljištu.

Član 68.

(1) Domaćem ili stranom pravnom licu, u skladu sa propisima o javno-privatnom partnerstvu, može biti povjereno obavljanje poslova izgradnje, upravljanja, održavanja javnih puteva i putnih objekata, kao i obavljanje drugih poslova u vezi sa javnim putevima i putnim objektima, na način predviđen ugovorom o javno-privatnom partnerstvu, zaključenim sa nadležnim javnim partnerom.

(2) Upravljač puta, osim koncesionara, može ostvariti saradnju sa privatnim sektorom radi obezbjeđenja finansiranja, u cilju izgradnje, rekonstrukcije i održavanja javnih puteva i putnih objekata, a u skladu sa propisima koji uređuju oblast javno-privatnog partnerstva.

VIII - NADZOR NAD SPROVOĐENJEM ZAKONA I DRUGIH PROPISA (čl. 69-71)

Član 69.

(1) Upravni nadzor nad sprovođenjem ovog zakona i propisa donesenih na osnovu njega vrši Ministarstvo.

(2) Poslove inspekcijskog nadzora nad sprovođenjem ovog zakona i drugih propisa donesenih na osnovu njega i propisa koji se odnose na javne i nekategorisane puteve vrši saobraćajna inspekcija, kao i komunalna policija, u skladu sa zakonom kojim se uređuje njihov rad i na osnovu posebnog ovlašćenja.

Član 70.

Inspekcijski nadzor iz člana 69. ovog zakona odnosi se na kontrolu:

a) stanja, održavanja i zaštite puteva u skladu sa tehničkim i drugim propisima,

b) tehničkih i drugih uslova kojima se obezbjeđuje sposobnost puta za obavljanje neometanog i bezbjednog saobraćaja,

v) uslova saobraćaja na putevima i mjera zaštite puteva,

g) primjene tehničkih propisa, normativa i standarda prilikom izvođenja radova i upotrebe materijala pri izgradnji i rekonstrukciji i održavanju puteva,

d) tehničke i druge dokumentacije u vezi sa izgradnjom, rekonstrukcijom, rehabilitacijom i održavanjem puteva i objekata na putevima,

đ) ispunjavanja uslova propisanih za lica koja vrše poslove projektovanja, tehničke i unutrašnje kontrole, rukovođenja radovima i vršenja stručnog nadzora na putevima,

e) korišćenja putnog zemljišta.

Član 71.

U vršenju poslova inspekcijskog nadzora nadležni inspektor, pored ovlašćenja utvrđenih propisom kojim se uređuje rad inspekcija, ima pravo i dužnost da:

a) naredi otklanjanje nedostataka na putu koji ugrožavaju bezbjednost saobraćaja,

b) naredi obustavljanje radova koji se izvode u neposrednoj blizini puta, a koji mogu dovesti u pitanje sigurnost puta i bezbjednost saobraćaja,

v) naredi rušenje objekta, odnosno uklanjanje instalacija izgrađenih ili postavljenih u zaštitnom pojasu puta suprotno odredbama ovog zakona i propisa iz oblasti građenja,

g) naredi rušenje ili uklanjanje objekata, materijala, ograda, drveća ili rastinja izgrađenih, ostavljenih ili podignutih suprotno odredbama ovog zakona,

d) naredi preduzimanje mjera za obezbjeđenje puta i, prema potrebi, zabrani privremeno saobraćaj vozila koja zbog svoje ukupne mase, dimenzija i drugih tehničkih svojstava mogu da nanesu štetu putu ili da ugroze bezbjednost saobraćaja,

đ) naredi privremenu zabranu saobraćaja na novoizgrađenom ili rekonstruisanom putu, ako prethodno nije izvršen tehnički pregled i izdato rješenje kojim se dozvoljava upotreba puta ili objekta na putu,

e) zabrani, odnosno obustavi izvršenje radova koji se izvode suprotno zakonskim propisima, tehničkim normativima i standardima prilikom izvođenja radova i upotrebe materijala pri izgradnji, rekonstrukciji i održavanju puteva, suprotno uslovima saobraćaja na putu ili suprotno propisanim mjerama zaštite puteva,

ž) zabrani saobraćaj vozilima koja ne posjeduju rješenje o odobrenju vanrednog prevoza,

z) podnese prekršajni nalog, zahtjeve za pokretanje prekršajnog postupka, odnosno podnese krivičnu prijavu nadležnim organima i

i) obavijesti i drugi nadležni organ ako postoji potreba i razlog za preduzimanje odgovarajućih zakonom propisanih mjera i postupaka.

IX - KAZNENE ODREDBE (čl. 72-74)

Član 72.

(1) Novčanom kaznom od 3.000 KM do 9.000 KM kazniće se za prekršaj upravljač puta, investitor, izvođač radova ili drugo pravno lice ako:

a) izvodi radove na izgradnji i rekonstrukciji puta bez rješenja nadležnog organa (član 25. stav 1),

b) izmješteni dio puta ne izgradi sa elementima koji odgovaraju kategoriji postojećeg puta (član 26. stav 1),

v) izgrađeni dio puta ili putni objekat koji prolazi kroz naseljeno mjesto narušava kontinuitet trase javnog puta (član 27. stav 3),

g) radovima na održavanju puta ne obezbijedi bezbjedan i nesmetan saobraćaj i očuvanje sposobnosti puta (član 30. stav 1),

d) ne vrši poslove održavanja puteva i objekata na njima (član 31. stav 2),

đ) sporazumom ne definiše nadležnosti i obaveze o održavanju i zaštiti puta (član 33. stav 6),

e) ne zaštiti javni put (član 40),

ž) izda saglasnost za gradnju zgrada, postavljanje postrojenja i uređaja, gradnju drugih objekata na udaljenosti koja je manja od propisane (član 54),

z) ne obavijesti nadležni organ ili ne preduzme sve preventivne mjere i radnje s ciljem zaštite javnog puta (član 58. st. 1. i 2),

i) ne uspostavi bezbjednosne zahtjeve u tunelima, ne preduzme radnje za zadovoljenje bezbjednosnih zahtjeva za tunele, ne obezbijedi izradu nezavisnih projekata mapiranja rizika (član 60b. st. 1. i 2),

j) ne imenuje službenika za bezbjednost za svaki tunel (član 60v. stav 1),

k) ne sačini izvještaj o saobraćajnoj nezgodi u tunelu, odnosno oštećenju tunela ili ne sačini godišnji izvještaj ili godišnji izvještaj ne dostavi Ministarstvu do 31. januara tekuće godine za prethodnu godinu (član 60g. st. 1, 2. i 3).

(2) Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kazniće se i odgovorno lice upravljača puta, investitora, izvođača radova i drugog pravnog lica novčanom kaznom u iznosu od 500 KM do 1.500 KM.

(3) Novčanom kaznom od 500 KM do 1.500 KM kazniće se i fizičko lice nadležno za poslove zaštite javnog puta ili službenik za bezbjednost u tunelima ako:

a) ne obavijesti nadležni organ ili ne preduzme sve preventivne mjere i radnje s ciljem zaštite javnog puta (član 58. st. 1. i 2) i

b) ne uskladi djelovanje sa subjektima sistema zaštite i spasavanja ili ne učestvuje u pripremi planova i programa razvoja sistema zaštite i spasavanja ili ne učestvuje u definisanju bezbjednosnih zahtjeva prilikom projektovanja, izgradnje, rekonstrukcije i održavanja tunela ili ne učestvuje u sistemu zaštite i spasavanja (član 60v. stav 3).

Član 73.

(1) Novčanom kaznom od 2.500 KM do 7.500 KM kazniće se za prekršaj upravljač puta, investitor, izvođač radova ili drugo pravno lice ako:

a) ne objavi početak radova na izgradnji i rekonstrukciji javnog puta, odnosno putnog objekta (član 25. stav 2),

b) izvrši obustavu ili promjenu režima saobraćaja bez prethodno pribavljenog rješenja, ili izvrši obustavu ili promjenu režima saobraćaja suprotno izdatom rješenju, ili izvrši obustavu ili promjenu režima saobraćaja na dionici javnog puta, a ne obavijesti javnost i korisnike puta putem sredstava javnog informisanja (član 38. st. 2, 3. i 4),

v) saobraća javnim putevima motornim vozilima sa gusjenicama ili drugim vozilima koja mogu oštetiti kolovoz bez odgovarajućih zaštitnih obloga (član 41. stav 1),

g) izvrši priključenje na lokalni put, ulicu ili nekategorisani put bez rješenja kojim se daje saglasnost, odnosno izvrši priključenje lokalnog ili nekategorisanog puta na magistralni ili regionalni put bez njegovog povezivanja sa drugim, već postojećim priključnim lokalnim ili nekategorisanim putem, odnosno njihovim međusobnim povezivanjem ili priključi lokalni ili nekategorisani put bez savremenog kolovoznog zastora (član 45. st. 1, 2, 3. i 4),

d) izvodi radnje i radove kojima bi se mogao oštetiti put, objekti i oprema puta, ugroziti stabilnost trupa puta, povećati troškovi održavanja puta, odnosno ugroziti bezbjednost saobraćaja na putu (član 47),

đ) ne ukloni sa puta prepreke ili druge posljedice zabranjenih radnji koje bi mogle oštetiti javni put, ometati i ugroziti bezbjednost saobraćaja, odnosno ne obezbijedi propisnom saobraćajnom signalizacijom opasno mjesto na putu usljed nastale prepreke ili ne obavijesti učesnike u saobraćaju i nadležne inspekcijske organe o nastanku opasnog mjesta na putu (član 48),

e) ne ukloni u propisanom roku sa puta iz putnog ili zaštitnog pojasa puta vozilo ili teret koji je pao sa vozila ili to uradi na način da nanese štetu putu, objektima ili opremi javnog puta ili ne obezbijedi mjesto propisanom saobraćajnom signalizacijom (član 49. stav 1),

ž) ne podigne i ne održava zaštitnu ogradu (član 50. stav 2),

z) građevinske i druge materijale koji ne služe održavanju puta ostavlja na odstojanju manjem od propisanog (član 51),

i) ošteti put ili putne objekte, ili ošteti ili otuđi saobraćajnu signalizaciju ili opremu puta (član 51. stav 2),

j) ako ne obezbijedi saglasnost upravljača puta ili postupi suprotno saglasnosti (član 52. stav 1),

k) postavlja i održava objekte, opremu i instalacije koje se nalaze u trupu puta, putnom pojasu i zaštitnom pojasu puta (vodovodi, cjevovodi, gasne, elektroinstalacije, TT i druge instalacije) bez saglasnosti upravljača puta ili suprotno izdatoj saglasnosti (član 53),

l) gradi zgrade, postrojenja i uređaje i druge objekte na udaljenosti manjoj od propisane, odnosno izvodi radove bez pribavljene saglasnosti upravljača puta ili suprotno pribavljenoj saglasnosti (član 54), lj) gradi prostore za parkiranje ili podiže ograde i zasade bez prethodno pribavljene saglasnosti ili postupa suprotno pribavljenoj saglasnosti upravljača puta (član 55),

m) ne pribavi rješenje kojim se izdaje građevinska dozvola za objekte u skladu sa članom 56. st. 1. i 2. ovog zakona,

n) postavlja, uklanja i održava natpise suprotno članu 57. ovog zakona, nj) postavlja, uklanja, mijenja i održava saobraćajnu signalizaciju suprotno članu 59. ovog zakona,

o) zabrani saobraćaj neblagovremeno, bez obavještavanja putem sredstava javnog informisanja, objavljivanja i označavanja odgovarajućim saobraćajnim znacima na putu, odnosno ne preduzme i druge potrebne mjere obezbjeđenja (član 60. stav 4).

(2) Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kazniće se i odgovorno lice upravljača puta, investitora, izvođača radova i drugog pravnog lica novčanom kaznom u iznosu od 500 KM do 1.500 KM.

(3) Za prekršaj iz stava 1. t. od v) do o) ovog člana kazniće se preduzetnik i fizičko lica novčanom kaznom u iznosu od 1.000 KM do 3.000 KM.

(4) Novčanom kaznom od 1.000 KM do 3.000 KM kazniće se korisnik putnog zemljišta ako ne zaključi ugovor ili ne plaća naknadu (član 4. stav 8).

Član 74.

(1) Novčanom kaznom od 2.000 KM do 6.000 KM kazniće se za prekršaj pravno lice ili preduzetnik ako:

a) vrši vanredni prevoz bez rješenja kojim se odobrava vanredni prevoz ili suprotno uslovima utvrđenim u rješenju kojim se odobrava vanredni prevoz (član 42. stav 2),

b) koristi vozilo u saobraćaju na javnim putevima opterećeno preko dozvoljenog osovinskog opterećenja ili koristi vozilo ili skup vozila koja po dimenzijama, odnosno najvećoj dozvoljenoj masi prelaze najveće dozvoljene dimenzije, odnosno masu propisanu normama i propisima koji uređuju ovu oblast ili odbije zahtijevanu kontrolu osovinskog opterećenja, ukupne mase ili dimenzija vozila (član 43. stav 3),

v) vrši isporuku robe drugim korisnicima vozilom koje je opterećeno preko dozvoljenog osovinskog opterećenja, ili vozilom ili skupom vozila koja po dimenzijama, odnosno najvećoj dozvoljenoj masi prelaze najveće dozvoljene dimenzije, odnosno masu propisanu normama i propisima kojima se uređuje ova oblast (član 43).

(2) Za prekršaje iz stava 1. ovog člana novčanom kaznom od 500 KM do 1.500 KM kazniće se i odgovorno lice u pravnom licu.

(3) Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kazniće se vozač motornog i priključnog vozila novčanom kaznom od 100 KM do 300 KM.

X - PRELAZNE I ZAVRŠNE ODREDBE (čl. 75-80)

Član 75.

(1) Akti koje donosi upravljač puta u vršenju poslova propisanih ovim zakonom su upravni akti i u postupku donošenja primjenjuju se odredbe propisa kojima se uređuje opšti upravni postupak, ako drugačije nije propisano odredbama ovog zakona.

(2) Na akte iz stava 1. ovog člana dozvoljena je žalba Ministarstvu.

Član 76.

(1) Vlada će u roku od šest mjeseci od dana stupanja na snagu ovog zakona donijeti sljedeće akte:

a) Uredbu o visini naknade za korišćenje putnog zemljišta (član 4. stav 6),

b) Uredbu o visini naknade za vanredne prevoze (član 42. stav 5),

v) Uredbu o visini naknade za priključenje prilaznog puta na javni put (član 45. stav 7),

g) Uredbu o visini naknade za izgradnju objekata koji služe saobraćaju u putnom pojasu i zakupa putnog pojasa (član 52. stav 3),

d) Uredbu o visini naknade za postavljanje i održavanje objekata, opreme i instalacija koje se nalaze u trupu puta, putnom pojasu i zaštitnom pojasu puta (član 53. stav 4),

đ) Uredbu o visini naknade za izgradnju objekata u funkciji saobraćaja u zaštitnom pojasu puta (član 54. stav 4),

e) Uredbu o regulisanju visine naknade za postavljanje reklamnih tabli i natpisa u zaštitnom pojasu puta (član 57. stav 4),

ž) Uredbu o visini godišnje naknade za javne puteve pri registraciji vozila (član 63. stav 5),

z) Uredbu o visini putarine (član 64. stav 6),

i) Odluku o utvrđivanju mjerila i kriterijume za razvrstavanje javnih puteva, izuzev lokalnih puteva i ulica u naselju (član 10. stav 1) i

j) Odluku o razvrstavanju javnih puteva izuzev lokalnih puteva i ulica u naselju (član 10. stav 3).

(2) Ministar će u roku od šest mjeseci od dana stupanja na snagu ovog zakona donijeti:

a) Pravilnik o održavanju, rehabilitaciji i zaštiti javnih puteva i putnih objekata (član 32. stav 1),

b) Pravilnik o vođenju evidencije o javnim putevima i objektima na njima (član 39. stav 2),

v) Pravilnik o vanrednom prevozu (član 43. stav 10),

g) Pravilnik o načinu priključivanja na javni put (član 45. stav 6),

d) Pravilnik o postavljanju, održavanju i uklanjanju reklamnih tabli i natpisa (član 57. stav 3) i

đ) Pravilnik o naplati putarine (član 64. stav 5).

(3) Jedinice lokalne samouprave dužne su u roku od 12 mjeseci od dana stupanja na snagu ovog zakona donijeti akte propisane ovim zakonom.

Član 76a.

Ministar će u roku od šest mjeseci od dana stupanja na snagu ovog zakona donijeti:

a) Pravilnik o uslovima za izgradnju i upotrebu autobuskih stajališta (član 29a. stav 5),

b) Pravilnik o uslovima za izgradnju i upotrebu nosača javne rasvjete i elektrovodova na javnom putu (član 29b. stav 3),

v) Pravilnik o minimalnim bezbjednosnim zahtjevima za tunele (član 60a. stav 3),

g) Pravilnik o načinu upravljanja tunelom (član 60b. stav 4).

Član 77.

Do donošenja podzakonskih akata iz člana 76. ovog zakona primjenjivaće se propisi koji su važili do dana stupanja na snagu ovog zakona ako nisu u suprotnosti sa odredbama ovog zakona.

Član 77a.

Upravljač puta, nadležni organ jedinice lokalne samouprave i upravljač graničnog prelaza dužni su da, u roku od 12 mjeseci od dana stupanja na snagu ovog zakona, zaključe sporazum iz člana 33. stav 6. ovog zakona.

Član 78.

Upravni postupci koji su pokrenuti pred nadležnim organima do dana stupanja na snagu ovog zakona okončaće se po odredbama zakona koji je bio na snazi u vrijeme pokretanja postupka.

Član 79.

Stupanjem na snagu ovog zakona prestaje da važi Zakon o javnim putevima ("Službeni glasnik Republike Srpske", br. 3/04, 51/04, 73/08, 106/09 i 5/10).

Član 80.

Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u "Službenom glasniku Republike Srpske".