Zakon o kulturi

ZAKON

O KULTURI

GLAVA I

OSNOVNE ODREDBE

Predmet Zakona

Član 1.

Ovim zakonom uređuje se način ostvarivanja opšteg interesa u kulturi i obavljanja kulturnih djelatnosti, prava, obaveze i odgovornosti svih subjekata u kulturi, uslovi za obavljanje djelatnosti u kulturi, uslovi i postupak za sufinansiranje i finansiranje djelatnosti u kulturi, kulturna politika i druga pitanja od značaja za kulturu.

Pojam kultura

Član 2.

Pojam kultura, u smislu ovog zakona, obuhvata kulturno i umjetničko stvaralaštvo kojim se stvaraju, prezentuju, promovišu, štite i čuvaju nacionalni interesi u kulturi Republike Srpske (u daljem tekstu: Republika), kulturna dobra, umjetnička djela i druge umjetničke i duhovne tvorevine, kao i pružanje svih vrsta usluga od neposrednog značaja za ostvarivanje kulture i umjetničkog stvaralaštva. Kultura obuhvata i različite forme kulturnog izražavanja, putem promocije i prezentacije kulturnih i umjetničkih sadržaja.

Opšti interes u kulturi

Član 3.

Kultura je od opšteg interesa za Republiku. Ostvarivanje opšteg interesa u kulturi obezbjeđuje Republika i jedinice lokalne samouprave, a to podrazumijeva: stvaranje mogućnosti za intenzivan i usklađen kulturni razvoj, stvaranje uslova za podsticanje savremenog umjetničkog stvaralaštva i kreativnih industrija, otkrivanje, prikupljanje, istraživanje, dokumentovanje, proučavanje, vrednovanje, zaštitu, očuvanje, interpretaciju, predstavljanje, korišćenje i upravljanje kulturnim nasljeđem, finansiranje tekućih rashoda i ostvarivanje programa ustanova kulture čiji je osnivač Republika, sufinansiranje programa i projekata ustanova kulture čiji je osnivač jedinica lokalne samouprave i drugih subjekata u kulturi koji svojim kvalitetom doprinose razvoju kulture i umjetnosti, naučna istraživanja i stručna usavršavanja u kulturi, podsticanje i pomaganje kulturnih sadržaja koji su rezultat kreativnosti grupa i pojedinaca, obezbjeđivanje uslova za dostupnost kulturnih sadržaja, podsticanje međunarodne kulturne saradnje i internacionalizacije, podsticanje naučnih i stručnih istraživanja u kulturi, podsticanje sprovođenja i unapređivanja edukacije u oblastima kulture, podsticanje primjene novih tehnologija u kulturi, naročito informacionih tehnologija i digitalizacije, podsticanje mladih talenata, dječjeg stvaralaštva i stvaralaštva za djecu i mlade u oblasti savremenog umjetničkog stvaralaštva, produkcije i kreativnih industrija, stvaranje uslova za podsticanje samostalnog kulturnog i umjetničkog stvaralaštva, podsticanje amaterskog kulturnog i umjetničkog stvaralaštva, podsticanje kulturnog i kreativnog rada osoba sa invaliditetom i dostupnosti svih kulturnih sadržaja osobama sa invaliditetom, podsticanje umjetničkog i kulturnog stvaralaštva društveno osjetljivih grupa, regulisanje i podsticanje tržišta umjetničkih djela, sponzorisanja, mecenarstva i donatorstva u kulturi, podsticanje programa koji doprinose kulturnom razvoju publike, podsticanje međuresorne saradnje institucija kulture sa relevantnim činiocima iz drugih oblasti (nauka, ekonomija, turizam itd.), decentralizacija kulture, razvoj kulture sjećanja i pamćenja, očuvanje kulture Republike van njenih granica, druga pitanja definisana strateškim dokumentom u kulturi.

Načela u kulturi

Član 4.

Kultura u Republici se ostvaruje i zasniva na sljedećim načelima: načelu slobode izražavanja u kulturnom i umjetničkom stvaralaštvu i poštovanja prava na kulturu, načelu opredijeljenosti Republike i jedinica lokalne samouprave da podstiču i pomažu razvoj kulture, umjetničkog stvaralaštva, zaštitu, očuvanje i promociju kulturnog nasljeđa, načelu očuvanja nacionalnog, manjinskog i ostalih kulturnih identiteta i poštovanje kulturne različitosti, načelu uspostavljanja efikasnog, racionalnog i kreativnog upravljanja kulturom, načelu transparentnosti djelovanja u kulturi, načelu poštovanja i zaštite autorskih i srodnih prava, načelu otvorenosti i dostupnosti kulturnih sadržaja javnosti, načelu uvažavanja kulturnih i demokratskih vrijednosti evropske tradicije i raznolikosti kulturnog izraza, načelu integrisanja kulturnog razvoja u socijalno-ekonomski i politički dugoročni razvoj demokratskog društva i zajednice, načelu demokratizacije kulturne politike i decentralizacije organizovanja i finansiranja kulture, načelu podsticanja održivog razvoja kulturne sredine kao integralnog dijela životne sredine.

Strategija razvoja kulture Republike

Član 5.

Narodna skupština Republike Srpske, na prijedlog Vlade Republike Srpske (u daljem tekstu: Vlada), u cilju ostvarivanja opšteg interesa u kulturi, donosi Strategiju razvoja kulture Republike Srpske.

Strategija razvoja kulture jedinica lokalne samouprave

Član 6.

U skladu sa Strategijom razvoja kulture Republike Srpske, jedinica lokalne samouprave donosi strategiju razvoja kulture jedinice lokalne samouprave.

Sadržina strategije

Član 7.

(1) Strategija razvoja kulture Republike Srpske je planski dokument kojim se utvrđuju dugoročni ciljevi i prioriteti razvoja kulture i određuju organizacione, finansijske i administrativne mjere za njihovo ostvarivanje, i donosi se za određeni period.

(2) Strategija razvoja kulture Republike Srpske utvrđuje kulturnu politiku za period na koji je donesena.

(3) Na osnovu Strategije razvoja kulture Republike Srpske, Vlada donosi akcioni plan, sa prioritetima, nadležnostima, nosiocima aktivnosti, očekivanim rezultatima, indikatorima uspjeha i rokovima sprovođenja plana.

Savjetodavna tijela u kulturi

Član 8.

Vlada može, iz reda umjetnika i stručnjaka u kulturi sa dokazanim rezultatima u jednoj djelatnosti ili više kulturnih djelatnosti, formirati savjet ili drugo savjetodavno tijelo radi davanja mišljenja i prijedloga u cilju praćenja i sprovođenja kulturne politike.

Gramatički izrazi

Član 9.

Gramatički izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu za označavanje muškog ili ženskog roda podrazumijevaju oba roda.

GLAVA II

DJELATNOSTI U KULTURI

Oblasti u kulturi

Član 10.

Djelatnosti u kulturi su djelatnosti u oblasti: umjetničkog stvaralaštva, produkcije i interpretacije, istraživanja, prezentovanja, dokumentovanja, zaštite i promovisanja kulture. Pojedine oblasti kulture iz stava 1. ovog člana uređuju se posebnim zakonima.

Djelatnosti u oblasti umjetničkog stvaralaštva, produkcije i interpretacije

Član 11.

Djelatnostima iz oblasti umjetničkog stvaralaštva, produkcije i interpretacije smatraju se: književnost, pozorišna umjetnost, muzika i muzičko-scenska umjetnost, umjetnička igra (klasični balet, savremeni ples i narodna igra), likovne umjetnosti, primijenjene umjetnosti i dizajn, fotografija, filmska umjetnost i audio-vizuelno stvaralaštvo, interdisciplinarno umjetničko polje (performans, instalacija, scenski dizajn, transmedijska umjetnost itd.), digitalno stvaralaštvo i multimedija, umjetnička interpretacija kulturnog nasljeđa.

Djelatnosti u oblasti istraživanja, prezentovanja, dokumentovanja, zaštite i promovisanja kulture

Član 12.

Djelatnostima iz oblasti istraživanja, prezentovanja, dokumentovanja, zaštite i promovisanja kulture smatraju se:

1) otkrivanje, prikupljanje, istraživanje, dokumentovanje, proučavanje, vrednovanje, čuvanje, zaštita, interpretacija, predstavljanje, korišćenje, upravljanje i promocija kulturnog nasljeđa (materijalnog i nematerijalnog),

2) bibliotečko-informaciona djelatnost,

3) izdavaštvo,

4) arhivska djelatnost,

5) muzejska djelatnost,

6) arhitektura,

7) prevođenje književnih, stručnih i naučnih tekstova,

8) naučnoistraživački i stručni rad u kulturi,

9) teorijsko-kritički rad u kulturi,

10) edukacija u kulturi,

11) menadžment u kulturi,

12) produkcija i organizacija kulturnih programa.

Subjekti u kulturi

Član 13.

Kulturnu djelatnost mogu obavljati domaća i strana fizička i pravna lica, umjetnici, stručnjaci u kulturi, udruženja, zadužbine i fondacije u kulturi, kao i drugi subjekti u kulturi na način i pod uslovima propisanim zakonima kojima se uređuju pojedine kulturne djelatnosti i ovim zakonom.

GLAVA III

USTANOVE U KULTURI

Djelatnost ustanove kulture

Član 14.

Ustanova kulture se osniva radi ostvarivanja kulturnih potreba građana i radi ostvarivanja drugog zakonom utvrđenog interesa u oblasti kulture. Ustanova kulture može biti osnovana kao javna ili kao privatna ustanova. Na osnivanje, organizaciju i rad ustanove kulture primjenjuje se zakon kojim se uređuje sistem javnih službi.

Osnivanje ustanove kulture

Član 15.

(1) Javnu ustanovu kulture može osnovati Republika i jedinica lokalne samouprave.

(2) Privatnu ustanovu kulture može osnovati domaće i strano pravno ili fizičko lice, uz saglasnost Ministarstva prosvjete i kulture (u daljem tekstu: Ministarstvo), pod uslovima utvrđenim ovim zakonom i posebnim zakonom kojim se uređuje obavljanje određene djelatnosti iz oblasti kulture.

(3) Ako ustanovu kulture osniva više osnivača, osnivači zaključuju ugovor o osnivanju, kojim se regulišu međusobna prava i obaveze osnivača.

(4) Osnivač ustanove kulture obezbjeđuje sredstva potrebna za njeno osnivanje i početak rada.

Elaborat o osnivanju ustanove kulture

Član 16.

(1) Osnivač ustanove kulture dostavlja inicijativu za osnivanje ustanove kulture Ministarstvu na razmatranje i dalje postupanje.

(2) Osnivač ustanove kulture uz inicijativu Ministarstvu dostavlja i elaborat o opravdanosti osnivanja ustanove kulture (u daljem tekstu: elaborat).

(3) Elaborat sadrži:

1) ciljeve i zadatke radi kojih se ustanova kulture osniva,

2) obrazloženje potrebe za obavljanjem djelatnosti ustanove kulture,

3) program obavljanja djelatnosti ustanove kulture,

4) namjere o obavljanju drugih djelatnosti,

5) ukupan iznos sredstava potreban za rad ustanove kulture,

6) način obezbjeđenja sredstava i drugih uslova za rad,

7) koncepciju dugoročnog i srednjoročnog razvoja ustanove kulture.

Organi ustanove kulture

Član 17.

Organi upravljanja i rukovođenja u ustanovi kulture su upravni odbor i direktor. Opšti i posebni uslovi za imenovanje članova upravnog odbora utvrđuju se u skladu sa zakonom kojim se uređuje određena oblast u kulturi, zakonom o sistemu javnih službi i statutom ustanove kulture. Opšti i posebni uslovi za imenovanje direktora utvrđuju se u skladu sa zakonom kojim se uređuje određena oblast u kulturi, zakonom o sistemu javnih službi i statutom ustanove kulture.

GLAVA IV

UMJETNICI I STRUČNJACI

Umjetnik

Član 18.

Umjetnik je fizičko lice koje, kao autor, stvara originalna autorska djela iz oblasti umjetnosti ili fizičko lice koje izvodi i interpretira umjetnička djela iz oblasti propisane u članu 10. stav 1. tačka 1) ovog zakona.

Stručnjak u kulturi

Član 19.

Stručnjak u kulturi je fizičko lice sa odgovarajućim stepenom obrazovanja koje obavlja istraživačke, umjetničko-saradničke, teorijsko-kritičke, producentske, edukativne, specijalističke, organizatorske poslove iz oblasti propisane u članu 10. stav 1. tačka 2) ovog zakona.

Registar umjetnika i Registar stručnjaka u kulturi

Član 20.

Ministarstvo, u cilju planiranja i sprovođenja kulturne politike, kao i praćenja, analiziranja i unapređenja pojedinih oblasti kulturne djelatnosti, vodi evidenciju o umjetnicima i stručnjacima u kulturi koji žive i rade na teritoriji Republike. Evidencija umjetnika, odnosno stručnjaka u kulturi vrši se upisivanjem u Registar umjetnika i Registar stručnjaka u kulturi. Registar umjetnika i Registar stručnjaka u kulturi vodi Ministarstvo. U registre iz stava 3. ovog člana unose se podaci: ime i prezime, državljanstvo, mjesto prebivališta, područje djelovanja u kulturi, broj radova, odgovarajuće zvanje (za stručnjake u kulturi), broj pod kojim je umjetnik, odnosno stručnjak u kulturi upisan u registar. Izmjene podataka koje su nastale nakon prvog upisa u Registar umjetnika i Registar stručnjaka u kulturi vrši se na osnovu zahtjeva umjetnika, odnosno stručnjaka u kulturi. Brisanje iz Registra umjetnika i Registra stručnjaka u kulturi vrši se po službenoj dužnosti ako umjetnik ili stručnjak ne ispunjavaju uslove iz čl. 21. i 22. ovog zakona, kao i na osnovu ličnog zahtjeva za brisanje iz evidencije. Ministar prosvjete i kulture (u daljem tekstu: ministar) donosi Pravilnik o postupku vođenja Registra umjetnika i Registra stručnjaka u kulturi.

Uslovi za upis u Registar umjetnika

Član 21.

Fizičko lice može biti upisano u Registar umjetnika ako ispunjava opšte i posebne uslove. Opšti uslovi koje je fizičko lice dužno da ispunjava prilikom upisa u Registar umjetnika su: da je državljanin Republike i Bosne i Hercegovine, da ima prebivalište u Republici posljednje tri godine,

3) da se najmanje tri godine bavi umjetničkom djelatnošću, nezavisno od stečenog obrazovanja. Posebni uslovi koje fizičko lice treba da ispunjava za upis u Registar umjetnika su: kontinuitet obavljanja umjetničke djelatnosti, dostupnost, odnosno javno objavljeno umjetničko djelo.

Uslovi za upis u Registar stručnjaka u kulturi

Član 22.

Fizičko lice može biti upisano u Registar stručnjaka u kulturi ako ispunjava opšte i posebne uslove. Opšti uslovi za upis u Registar stručnjaka u kulturi su: da je državljanin Republike i Bosne i Hercegovine, da ima prebivalište u Republici posljednje tri godine, da je stekao visoko obrazovanje odgovarajućeg obrazovnog profila i da se najmanje pet godine profesionalno bavi stručnom djelatnošću u oblasti kulture.

(3) Posebni uslovi za upis u Registar stručnjaka u kulturi su:

1) kontinuitet obavljanja stručne djelatnosti u oblasti kulture,

2) dostupnost, odnosno javno objavljeno stručno djelo.

Samostalni umjetnik i samostalni stručnjak

Član 23.

Samostalni umjetnik je umjetnik koji samostalno, u vidu jedinog zanimanja, stvara autorska djela iz oblasti umjetnosti ili izvodi umjetnička i autorska djela iz oblasti umjetnosti propisane u članu 10. stav 1. tačka 1) ovog zakona. Samostalni stručnjak u kulturi je stručnjak u kulturi koji samostalno, u vidu jedinog zanimanja, stvara autorska djela i obavlja poslove iz oblasti umjetnosti i kulture propisane u članu 10. stav 1. tačka 2) ovog zakona.

Uslovi za sticanje statusa zaslužnog stvaraoca u kulturi

Član 24.

Umjetnik ili stručnjak u kulturi, čija su djela ili stvaralaštvo od izuzetnog značaja za kulturu Republike, može steći status zaslužnog stvaraoca u kulturi. Umjetnik, odnosno stručnjak u kulturi stiče pravo na status zaslužnog stvaraoca u kulturi ako ispunjava opšte uslove: da je državljanin Republike, da ima prebivalište u Republici posljednjih deset godina, da se najmanje 30 godina profesionalno bavi djelatnošću u kulturi propisane čl. 11. i 12. ovog zakona, da ima kontinuitet umjetničkog djelovanja, odnosno rada u kulturi i kontinuitet u obavljanju umjetničke, odnosno kulturne djelatnosti kao osnovne tokom posljednjih 20 godina. Pored opštih uslova iz stava 2. ovog člana, umjetnik, odnosno stručnjak u kulturi mora da ispunjava posebne uslove: dokazana nesporna i višestruko potvrđena vrijednost umjetničkog ili stručnog doprinosa kulturi, nagrade i priznanja, pozitivno mišljenje odgovarajućeg reprezentativnog strukovnog udruženja, dostupnost i vidljivost, odnosno javno objavljena umjetnička ili stručna djela.

(4) Ministar donosi Pravilnik o postupku sticanja statusa zaslužnog stvaraoca u kulturi.

Postupak sticanja statusa zaslužnog stvaraoca u kulturi

Član 25.

Status zaslužnog stvaraoca u kulturi dodjeljuje Vlada, na prijedlog Ministarstva. Postupak sticanja statusa zaslužnog stvaraoca u kulturi sprovodi Ministarstvo putem javnog poziva. Ministar rješenjem imenuje stručnu komisiju, čiji je zadatak da utvrdi ispunjenost opštih i posebnih uslova propisanih u članu 24. ovog zakona, sa obrazloženim prijedlozima za svakog podnosioca zahtjeva za sticanje statusa zaslužnog stvaraoca u kulturi. Ministar donosi rješenje o utvrđivanju naknade za rad članovima komisije u iznosu od 50% najniže neto plate u Republici za mjesec koji prethodi mjesecu u kojem se sprovodi postupak. Zaslužni stvaralac u kulturi ima pravo na doživotnu mjesečnu naknadu od dana sticanja statusa, u visini jedne prosječne plate u Republici u godini koja prethodi isplati naknade. Pravo iz stava 5. ovog člana je lično pravo i ne može se prenositi na druga lica, niti se može nasljeđivati.

GLAVA V

UDRUŽENJA U KULTURI

Udruženje u kulturi

Član 26.

Radi ostvarivanja zajedničkog interesa ili cilja u oblasti kulture i umjetnosti, umjetnici, odnosno stručnjaci u kulturi, kao i druga fizička i pravna lica mogu se dobrovoljno povezivati u udruženja (u daljem tekstu: udruženje u kulturi) u skladu sa propisima kojima se uređuje organizacija i rad udruženja i fondacija i ovim zakonom.

Vrste udruženja u kulturi

Član 27.

Udruženje u kulturi je udruženje umjetnika i stručnjaka u kulturi, kao i ostalih kulturnih radnika, koje je osnovano i registrovano radi ostvarivanja interesa u kulturi. Udruženje u kulturi može biti osnovano za svaku od djelatnosti propisanu u čl. 11. i 12. ovog zakona. Udruženja u kulturi su: strukovno udruženje u kulturi, reprezentativno strukovno udruženje, reprezentativno udruženje u kulturi, kulturno-umjetnička društva i ansambli narodnih igara i pjesama, ostala udruženja u kulturi.

Strukovno udruženje u kulturi

Član 28.

Strukovno udruženje je udruženje umjetnika ili stručnjaka u kulturi koje je osnovano i registrovano prvenstveno radi zaštite stručnih, profesionalnih i socijalnih prava i interesa umjetnika i stručnjaka, kao i ostvarivanja i unapređivanja stručnih i profesionalnih principa i standarda u određenoj djelatnosti kulture propisanu u čl. 11. i 12. ovog zakona.

Postupak utvrđivanja statusa i kategorizacije

Član 29.

Ministarstvo u postupku praćenja i analiziranja rada i doprinosa udruženja razvoju kulture na teritoriji Republike sprovodi: postupak utvrđivanja statusa udruženja, postupak kategorizacije kulturno-umjetničkih društava i ansambala narodnih igara i pjesama.

Vrste reprezentativnih udruženja

Član 30.

Postupak iz člana 29. tačka 1) ovog zakona podrazumijeva sprovođenje procedure i utvrđivanje statusa: reprezentativnog strukovnog udruženja, reprezentativnog udruženja u kulturi.

Reprezentativno strukovno udruženje

Član 31.

Status reprezentativnog strukovnog udruženja u kulturi može se utvrditi za svaku pojedinačnu djelatnost propisanu u čl. 11. i 12. ovog zakona. U slučaju da u istoj oblasti kulturne djelatnosti postoje dva ili više strukovnih udruženja, reprezentativnim strukovnim udruženjem se smatra udruženje koje u svom članstvu ima veći broj umjetnika i stručnjaka u kulturi, šire programske ciljeve i zadatke djelovanja i zapažene rezultate rada. Ministarstvo sprovodi postupak utvrđivanja statusa reprezentativnog strukovnog udruženja radi: značaja udruženja sa aspekta djelatnosti koju obavlja, planiranja i sprovođenja kulturne politike koja će se vršiti u saradnji sa reprezentativnim strukovnim udruženjima putem povjeravanja javnih ovlašćenja, praćenja, analiziranja i unapređenja oblasti u kojoj reprezentativno strukovno udruženje djeluje, drugih poslova od značaja za razvoj kulture.

Uslovi i postupak sticanja statusa reprezentativnog strukovnog udruženja

Član 32.

Utvrđivanje statusa reprezentativnog strukovnog udruženja Ministarstvo sprovodi putem javnog poziva. Opšti uslovi za sticanje statusa reprezentativnog strukovnog udruženja su: da je udruženje osnovano u skladu sa zakonom kojim se uređuje osnivanje i rad udruženja, da je registrovano i djeluje na cijeloj teritoriji Republike i da ima pozitivan bilans stanja i uspjeha za posljednje dvije godine. Posebni uslovi i kriterijumi za sticanje statusa reprezentativnog strukovnog udruženja su: da ima najveći broj registrovanih umjetnika, odnosno stručnjaka u kulturi koji su aktivni članovi udruženja sa teritorije cijele Republike, da ima dokazan broj i obim aktivnosti koje je udruženje realizovalo u posljednje dvije godine i kvalitet godišnjeg programa rada. Ministar rješenjem imenuje komisiju koja utvrđuje ispunjenost uslova iz st. 2. i 3. ovog člana. Na osnovu kriterijuma iz stava 3. ovog člana komisija vrši vrednovanje udruženja.

(6) Ministar, na prijedlog komisije, donosi rješenje o utvrđivanju statusa reprezentativnog strukovnog udruženja u kulturi.

(7) Rješenje ministra je konačno i protiv njega nije dozvoljena žalba, ali se može tužbom pokrenuti upravni spor pred nadležnim sudom.

(8) Rješenje iz stava 6. ovog člana podliježe reviziji nakon tri godine od dana dostavljanja rješenja.

(9) Ministarstvo po službenoj dužnosti vodi računa o isteku roka iz stava 8. ovog člana.

(10) Rješenje iz stava 6. ovog člana objavljuje se u „Službenom glasniku Republike Srpske“.

Revizija statusa reprezentativnog strukovnog udruženja u kulturi

Član 33.

Izuzetno, revizija rješenja iz člana 32. stav 6. ovog zakona može se vršiti i prije isteka roka ako se utvrdi da je udruženje prestalo da ispunjava uslove i kriterijume propisane u članu 32. st. 2. i 3. ovog zakona.

Uslovi i postupak sticanja statusa reprezentativnog udruženja u kulturi

Član 34.

Status reprezentativnog udruženja u kulturi može se utvrditi za udruženje iz svake pojedinačne djelatnosti propisane u čl. 11. i 12. ovog zakona. Postupak utvrđivanja statusa reprezentativnog udruženja u kulturi Ministarstvo sprovodi putem javnog poziva.

(3) Opšti uslovi za sticanje statusa reprezentativnog udruženja u kulturi su:

1) da je udruženje osnovano u skladu sa zakonom kojim se uređuje osnivanje i rad udruženja,

2) da ostvaruje višegodišnji kontinuitet postojanja i rada udruženja i

3) da ima pozitivan bilans stanja i uspjeha za posljednje dvije godine.

(4) Posebni uslovi i kriterijumi za sticanje statusa reprezentativnog udruženja u kulturi su:

1) broj registrovanih umjetnika, odnosno stručnjaka u kulturi koji su aktivni članovi udruženja,

2) broj i obim realizovanih projekata,

3) kvalitet realizovanih projekata,

4) vidljivost njihovog rada i djelovanja u zajednici i

5) uspjeh i doprinos ostvarivanju opšteg interesa u kulturi.

(5) Ministar rješenjem imenuje komisiju koja utvrđuje ispunjenost opštih i posebnih uslova propisanih u st. 3. i 4. ovog člana.

(6) Na osnovu kriterijuma iz stava 4. ovog člana komisija vrši vrednovanje udruženja.

(7) Ministar na prijedlog komisije donosi rješenje o utvrđivanju statusa reprezentativnog udruženja u kulturi.

(8) Rješenje ministra je konačno i protiv njega nije dozvoljena žalba, ali se može tužbom pokrenuti upravni spor pred nadležnim sudom.

(9) Rješenje iz stava 7. ovog člana podliježe reviziji nakon tri godine od dana dostavljanja rješenja.

(10) Ministarstvo po službenoj dužnosti vodi računa o isteku roka iz stava 9. ovog člana.

(11) Rješenje iz stava 7. ovog člana objavljuje se u „Službenom glasniku Republike Srpske“.

Revizija statusa reprezentativnog udruženja

Član 35.

Izuzetno, revizija rješenja iz člana 34. stav 7. ovog zakona može se vršiti i prije isteka roka ako se utvrdi da je udruženje prestalo da ispunjava uslove i kriterijume propisane u članu 34. st. 3. i 4. ovog zakona.

Postupak utvrđivanja statusa

Član 36.

Postupak utvrđivanja statusa reprezentativnog strukovnog udruženja i reprezentativnog udruženja u kulturi propisuju se Pravilnikom o postupku utvrđivanja statusa reprezentativnog strukovnog udruženja i reprezentativnog udruženja u kulturi. Ministar donosi Pravilnik o postupku utvrđivanja statusa reprezentativnog strukovnog udruženja i reprezentativnog udruženja u kulturi. Kulturno-umjetnička društva i ansambli narodnih igara i pjesama

Član 37.

Kulturno-umjetnička društva i ansambli narodnih igara i pjesama su udruženja čije djelatnosti su: istraživanje i očuvanje tradicionalnih oblika narodne kulture i umjetnosti, te popularizacija, javno izvođenje programa i umjetnička interpretacija kulturnog nasljeđa.

Kategorije kulturno-umjetničkih društava i ansambala narodnih igara i pjesama

Član 38.

U cilju sprovođenja kulturne politike i ciljeva strategije razvoja kulture, te utvrđivanja značaja kulturno-umjetničkih društava i ansambala narodnih igara i pjesama, Ministarstvo sprovodi postupak propisan članom 29. tačka 2) ovog zakona u cilju utvrđivanja statusa: kulturno-umjetničkog društva i ansambla narodnih igara i pjesama od republičkog značaja, kulturno-umjetničkog društva i ansambla narodnih igara i pjesama od lokalnog značaja, ostalih kulturno-umjetničkih društava i ansambala narodnih igara i pjesama.

Uslovi, kriterijumi i način utvrđivanja statusa

Član 39.

Kategorizaciju kulturno-umjetničkih društava i ansambala narodnih igara i pjesama sprovodi stručna komisija koju rješenjem imenuje ministar. Komisija iz stav 1. ovog člana sprovodi kategorizaciju kulturno-umjetničkih društava i ansambala narodnih igara i pjesama na osnovu sljedećih kriterijuma: starost postojanja određenog ansambla, broj i originalnost fonda narodnih nošnji, broj i obim realizovanih projekata, kvalitet izvođačkih aktivnosti, stručnost kadra, broj članova, broj i izbor koreografija, realizacija i učešće u naučnim i stručnim projektima, tehnička opremljenost i teritorijalna zastupljenost. Nakon sprovedenog postupka, na prijedlog stručne komisije, ministar donosi rješenje o utvrđivanju statusa u skladu sa članom 38. ovog zakona. Rješenje ministra je konačno i protiv njega nije dozvoljena žalba, ali se može tužbom pokrenuti upravni spor pred nadležnim sudom. Rješenje iz stava 3. ovog člana podliježe reviziji nakon pet godina od dostavljanja rješenja. Izuzetno, revizija rješenja iz stav 3. ovog člana može se vršiti i prije isteka roka iz stava 5. ovog člana ako se utvrdi da je kulturno-umjetničko društvo i ansambal narodnih igara i pjesama prestalo da ispunjava uslove navedene u stavu 2. ovog člana. Ministarstvo po službenoj dužnosti vodi računa o isteku roka iz stava 5. ovog člana. Rješenje iz stava 3. ovog člana objavljuje se u „Službenom glasniku Republike Srpske“. Ministar donosi Pravilnik o postupku utvrđivanja uslova za sprovođenje kategorizacije kulturno-umjetničkih društava i ansambala narodnih igara i pjesama.

Ostala udruženja u kulturi

Član 40.

Udruženja u kulturi koja nisu stekla status udruženja u skladu sa odredbama člana 27. stav 3. t. 1), 2), 3) i 4) ovog zakona, smatraju se ostalim udruženjima u kulturi.

Fondacija u kulturi

Član 41.

(1) Fondacija u kulturi je pravno lice koje nema svoje članstvo, a čiji je cilj upravljanje određenom imovinom u cilju ostvarivanja opšteg interesa u oblasti kulture.

(2) Na osnivanje, registraciju, organizaciju i prestanak rada fondacije u kulturi primjenjuju se odredbe zakona kojim se uređuju udruženja i fondacije.

Zadužbina u kulturi

Član 42.

Zadužbina u kulturi (u daljem tekstu: zadužbina) je dobročinstvo pojedinca, grupe ljudi ili pravnih lica. Zadužbina nastaje individualnom voljom osnivača da cjelokupnom svojom imovinom, ili dijelom imovine, sačuva uspomenu na sebe ili svoje djelo, tako što će ta sredstva koristiti za razvoj i podsticanje određenih vidova stvaralaštva u kulturi. Zadužbinu u kulturi može osnovati poslovno sposobno jedno domaće ili strano fizičko ili pravno lice, ili više domaćih ili stranih fizičkih ili pravnih lica.

Osnivački akt zadužbine

Član 43.

Zadužbina se osniva aktom o osnivanju ili ugovorom (u daljem tekstu: osnivački akt), sastavljenim u pismenoj formi. Osnivački akt zadužbine sadrži: ime i prezime, odnosno naziv i adresu, odnosno sjedište osnivača, naziv i sjedište zadužbine, ciljeve osnivanja zadužbine, ime i prezime i adresu lica ovlašćenog za zastupanje zadužbine, potpis osnivača i njegov jedinstveni matični broj, odnosno pečat i potpis zastupnika pravnog lica ako su osnivači pravna lica, kao i datum donošenja osnivačkog akta. Osnivački akt zadužbine obavezno sadrži i podatke o osnovnoj imovini zadužbine, uključujući i podatke ovlašćenog sudskog vještaka o procijenjenoj vrijednosti osnovne imovine ako se osnovna imovina sastoji od stvari ili prava.

Način i uslovi za osnivanje zadužbine

Član 44.

Osnivač zadužbine dostavlja inicijativu za osnivanje zadužbine Ministarstvu na razmatranje i dalje postupanje.

(2) Uz inicijativu iz stava 1. ovog člana prilaže se:

1) elaborat o opravdanosti osnivanja zadužbine, koji sadrži:

1. ciljeve i zadatke radi kojih se zadužbina osniva,

2. programske aktivnosti obavljanja djelatnosti zadužbine,

3. namjere o obavljanju drugih djelatnosti,

4. podatke o osnovnoj imovini,

2) akt o osnivanju,

3) prijedlog statuta i

4) odluka o imenovanju lica ovlašćenog za zastupanje.

(3) Nakon sprovedenog postupka, ukoliko su ispunjeni svi uslovi, Ministarstvo daje saglasnost na osnivanje zadužbine.

(4) Zadužbina stiče svojstvo pravnog lica upisom u registar kod nadležnog suda.

Naziv zadužbine

Član 45.

Naziv zadužbine određuje se osnivačkim aktom i statutom i mora sadržati riječ „zadužbina“. Zadužbina može da sadrži naziv Republika Srpska ili jedinice lokalne samouprave, uz prethodnu saglasnost nadležnog organa. Zadužbina može da sadrži ime strane države ili međunarodne organizacije, u skladu sa propisima te države, odnosno međunarodne organizacije. Zadužbina može da sadrži ime fizičkog lica, uz njegovu saglasnost, a ako je to lice umrlo, uz saglasnost svih nasljednika prvog nasljednog reda. Ako nema nasljednika prvog nasljednog reda, Ministarstvo cijeni, s obzirom na ciljeve i značaj zadužbine da li zadužbina može u svom nazivu imati ime ili dio imena istorijske ličnosti.

Registar zadužbina

Član 46.

Evidentiranje zadužbine vrši se upisivanjem u Registar zadužbina u kulturi. Registar zadužbina u kulturi vodi Ministarstvo. U Registar zadužbina u kulturi unose se podaci: ime i prezime, odnosno naziv i adresa, odnosno sjedište osnivača, naziv i sjedište zadužbine, ciljevi osnivanja, područje djelovanja u kulturi, ime i prezime i adresa lica ovlašćenog za zastupanje zadužbine i podaci o osnovnoj imovini zadužbine. Ministar donosi Pravilnik o postupku vođenja Registra zadužbina u kulturi.

GLAVA VI

OSTVARIVANJE KULTURNE POLITIKE

Kulturna politika

Član 47.

Kulturna politika se ostvaruje utvrđivanjem kulturnih potreba i realizacijom strategije razvoja kulture, kroz postupak kreiranja, podrške i sufinansiranja programa i projekata u kulturi.

Redovni oblici podrške

Član 48.

Redovna podrška razvoju kulturne politike ostvaruje se u postupku: sufinansiranja programa rada reprezentativnih strukovnih udruženja, sufinansiranja projekata od značaja za sprovođenje ciljeva i zadataka definisanih strategijom razvoja kulture i ovim zakonom za udruženja u kulturi u skladu sa odredbama člana 27. stav 3. t. 1), 3), 4) i 5) ovog zakona, sufinansiranja projekata ustanova kulture čiji je osnivač jedinica lokalne samouprave. Ministar rješenjem utvrđuje vrste programa iz stava 1. tačka 1) ovog člana, kao i vrstu projekata iz stava 1. t. 2) i 3) ovog člana, za određene djelatnosti kulture koji će se sufinansirati iz budžeta Republike. Ministar rješenjem utvrđuje vrstu udruženja u kulturi, prema određenoj djelatnosti kulture, koje će se sufinansirati iz budžeta Republike. Postupak iz stava 1. ovog člana vrši putem javnog konkursa. Rješenje iz stava 3. ovog člana ministar donosi najkasnije do 31. januara za tekuću godinu.

Posebni oblici podrške

Član 49.

Posebni oblici podrške sprovođenju kulturne politike, u skladu sa raspoloživim sredstvima, obezbjeđuju se kroz postupak: otkupa knjiga, otkupa likovnih djela i muzejskih predmeta, sufinansiranje manifestacija od republičkog značaja, sufinansiranja projekata u oblasti kinematografske djelatnosti, sufinansiranja programskih aktivnosti udruženja od javnog interesa, sufinansiranja projekata kulturnog stvaralaštva nacionalnih manjina. Ministar rješenjem utvrđuje oblik podrške propisan stavom 1. t. 1) i 2) ovog člana, koji će se sufinansirati iz budžeta Republike. Postupak iz stava 1. ovog člana vrši se putem javnog konkursa. Rješenje iz stava 2. ovog člana ministar donosi najkasnije do 31. januara za tekuću godinu.

Kriterijumi za vrednovanje

Član 50.

Programi i projekti prijavljeni na javni konkurs vrednuju se na osnovu ispunjenosti opštih uslova: kvalitet i sadržaj projektne dokumentacije, umjetnički kvalitet, originalnost, aktuelnost i inovativnost programa, teksta i ideje koja se projektom realizuje, referentnost, stručnost i profesionalnost tima, učesnika, organizatora, realizatora i partnera, afirmacija perspektivnih domaćih talenata, edukativni aspekt projekta i doprinos kulturnom razvoju publike, značaj i uticaj projekta na razvoj, promociju i afirmaciju kulture, transparentnost projekta i mogućnost vršenja kontrole ostvarenih rezultata, usklađenost budžeta sa planom aktivnosti, ekonomičnost i rentabilnost. Pored opštih uslova iz stava 1. ovog člana, Ministarstvo može utvrditi i posebne uslove za vrednovanje programa i projekata iz određene oblasti kulture: međunarodni aspekt projekta (međunarodna kulturna saradnja), odnosno afirmacija kulture Republike u okviru programa relevantnih međunarodnih ustanova i organizacija, kao i na relevantnim međunarodnim manifestacijama, dostupnost, rasprostranjenost, vidljivost projekta u gradu, odnosno regiji, stepen ostvarene saradnje sa ustanovama i jedinicama lokalne samouprave, doprinos podsticanju socijalne kohezije i inkluzije, značaj, važnost, vidljivost i doprinos projekta u njegovanju i izvođenju tradicionalne kulturne baštine, tradicija održavanja, odnosno kontinuitet rada, doprinos razvoju produkcije kulturnih sadržaja, kulturni i javni interes za objavljivanje djela, doprinos razvoju savremenih umjetničkih praksi, programska profilisanost i koncepcijska ujednačenost, kontinuitet u izlaženju, kvalitet realizacije kulturnog sadržaja, odnosno tehnička opremljenost publikacije. Maksimalan broj bodova koje program ili projekat može ostvariti na osnovu opštih i posebnih kriterijuma propisanih u st. 1. i 2. ovog člana je 100 bodova. Programi i projekti koji ostvare manje od 70 bodova neće biti sufinansirani.

Potrebna dokumentacija

Član 51.

(1) Prilikom prijavljivanja na javni konkurs, podnosioci programa i projekata su dužni da dostave sljedeću dokumentaciju: prijavu, program ili projektni obrazac (sa detaljno razrađenim projektom), finansijski obrazac, biografije i portfolija učesnika, organizatora, realizatora i partnera, ovjerenu kopiju rješenja o registraciji i statut, bilans stanja i uspjeha ovjeren od Agencije za posredničke, informatičke i finansijske usluge (APIF) za prethodnu godinu. Javnim konkursom utvrdiće se, pojedinačno za svaku oblast kulture, dodatna dokumentacija koju je potrebno dostaviti uz dokumentaciju navedenu u stavu 1. ovog člana. Neblagovremene, nedopuštene ili nepotpune prijave ministar odbacuje zaključkom. Protiv zaključka iz stava 3. ovog člana nije dozvoljena posebna žalba.

Javni konkurs

Član 52.

Javni konkurs za sufinansiranje programa i projekata u kulturi raspisuje se jednom godišnje. Ministarstvo, u skladu sa kulturnom politikom i kriterijumima navedenim u članu 50. ovog zakona, prije raspisivanja javnog konkursa, utvrđuje koje će kulturne djelatnosti biti sufinansirane i iznos sredstava za pojedine kategorije. Postupak izbora i vrednovanje programa i projekata iz stava 1. ovog člana propisuje se pravilnikom. Ministar donosi Pravilnik o postupku izbora i načinu sufinansiranju programa i projekata u kulturi.

Komisija za vrednovanje programa i projekata

Član 53.

Vrednovanje programa i projekata iz određenih oblasti kulture vrši Komisija za vrednovanje programa i projekata (u daljem tekstu: Komisija). Ministar imenuje Komisiju iz reda umjetnika i stručnjaka u kulturi. Prava i obaveze članova Komisije definišu se pojedinačnim ugovorima. Komisija ima pravo na naknadu za svoj rad, a iznos naknade ministar utvrđuje rješenjem. Visina naknade za rad članovima Komisije utvrđuje se prema oblastima, odnosno djelatnostima koje se sufinansiraju i prema složenosti programa ili projekata, a naknada ne može biti manja od jedne, niti veća od tri utvrđene najniže plate u Republici.

Pravo učešća na konkursu

Član 54.

Pravo učešća na javnom konkursu iz člana 48. stav 1. t. 2) i 3) i člana 49. stav 1. ovog zakona imaju fizička i pravna lica koja imaju prebivalište u Republici, odnosno koja su registrovana na teritoriji Republike za obavljanje kulturne djelatnosti. Ustanove kulture čiji osnivač je Republika nemaju pravo učešća na konkursu.

Utvrđivanje iznosa sredstava

Član 55.

(1) Sredstvima iz budžeta Republike može se sufinansirati program ili projekat najviše do 80% iznosa od ukupnih sredstava potrebnih za njegovu realizaciju.

(2) U pojedinačnim konkursima za programe i projekte u oblasti kulture i umjetnosti definisaće se minimalan i maksimalan iznos kojim se može podržati projekat.

Odluka i ugovor o sufinansiranju

Član 56.

Nakon što je izvršila stručno vrednovanje, Komisija, u pisanoj formi, Ministarstvu predlaže rang-listu programa i projekata za sufinansiranje. Rang-lista programa i projekata je javna. Rješenje o sufinansiranju programa i projekata donosi ministar. Rješenje ministra je konačno i protiv njega nije dozvoljena žalba, ali se može tužbom pokrenuti upravni spor pred nadležnim sudom. Ministar sa korisnikom budžetskih sredstava (u daljem tekstu: korisnik) potpisuje ugovor kojim se regulišu međusobna prava i obaveze.

Namjensko korišćenje sredstava

Član 57.

Korisnik je dužan da sredstva uplaćena iz budžeta Republike koristi isključivo za odobrene namjene u realizaciji projekta, a koje se posebno definišu u ugovoru. Korisnik je dužan dostaviti detaljan narativni i finansijski izvještaj o realizaciji cjelokupnog projekta najkasnije mjesec dana od dana završetka realizacije ili na način preciziran u ugovoru. Ukoliko korisnik ne dostavi detaljan narativni i finansijski izvještaj u navedenom roku ili ukoliko stručna služba Ministarstva uoči nepravilnosti i neregularnosti u izvještaju, Ministarstvo će tražiti povrat sredstava u budžet, a korisnik nema pravo apliciranja i sufinansiranja naredne tri godine. Ministarstvo će sačiniti i objaviti listu korisnika iz stava 3. ovog člana.

GLAVA VII

FINANSIRANJE U KULTURI

Izvori finansiranja

Član 58.

Sredstva za finansiranje kulturne djelatnosti i razvoj kulture obezbjeđuju se iz: budžeta, donacija, sponzorstava, poklona, sopstvenih prihoda subjekata koji se bave kulturom, međunarodnih fondova, drugih izvora u skladu sa zakonom.

Sredstva iz budžeta Republike

Član 59.

Sredstva za ostvarivanje opšteg interesa u kulturi obezbjeđuju se u budžetu Republike. Iz budžeta Republike obezbjeđuju se sredstva za: rad i funkcionisanje javnih ustanova kulture čiji je osnivač Republika, sufinansiranje investicionog ulaganja u ustanove kulture čiji je osnivač Republika, programske aktivnosti javnih ustanova kulture čiji je osnivač Republika, sufinansiranje ustanova kulture čiji je osnivač jedinica lokalne samouprave po osnovu matične djelatnosti, lična primanja zaposlenih u ustanovama kulture kojima je utvrđen status matičnosti, lična primanja zaposlenih u narodnim bibliotekama čiji je osnivač jedinica lokalne samouprave, pravo na naknadu propisanu članom 25. stav 5. ovog zakona, sufinansiranje programa i projekata u kulturi u skladu sa članom 48. ovog zakona, sufinansiranje posebnih oblika podrške u skladu sa članom 49. ovog zakona.

Sredstva jedinica lokalne samouprave

Član 60.

Sredstva za ostvarivanje opšteg interesa u kulturi, shodno razvojnom dokumentu kulture jedinice lokalne samouprave, obezbjeđuju se iz budžeta jedinice lokalne samouprave, u skladu sa zakonom.

Vlastita sredstva

Član 61.

Ustanova kulture može obezbjeđivati sredstva iz vlastitih prihoda. Ustanova kulture čiji osnivač je Republika, obavezno, najkasnije do 31. decembra, dostavlja godišnji izvještaj o utrošku vlastitih sredstava i sredstava ostvarenih iz drugih izvora u skladu sa čl. 58. i 59. ovog zakona.

GLAVA VIII

NADZOR

Nadzor nad primjenom zakona

Član 62.

(1) Upravni nadzor nad primjenom ovog zakona vrši Ministarstvo.

(2) Stručni nadzor vrši ustanova kulture kojoj je u skladu sa posebnim zakonom povjereno vršenje nadzora.

(3) Inspekcijski nadzor nad primjenom ovog zakona vrši republička uprava za inspekcijske poslove, posredstvom nadležnog republičkog inspektora.

Ovlašćenja inspektora

Član 63.

U postupku inspekcijskog nadzora inspektor je ovlašćen da: naloži otklanjanje nedostataka nastalih neizvršavanjem ili nepravilnom primjenom ovog zakona i podzakonskih propisa i akata, naloži otklanjanje pojedinačnih akata koji su u suprotnosti sa ovim zakonom, podzakonskim propisima i aktima donesenim na osnovu Zakona, naloži poništavanje pojedinačnih akata, ukoliko utvrdi da su doneseni suprotno odredbama ovog zakona, podzakonskim propisima i opštim aktima, naloži upravnom odboru i direktoru da poništi odluku koja je u suprotnosti sa ovim zakonom, podzakonskim propisima i drugim aktima donesenim na osnovu ovog zakona, preduzme i druge mjere i radnje za koje je ovlašćen ovim zakonom ili drugim zakonima kojim se uređuju pojedinačne djelatnosti u kulturi.

GLAVA IX

KAZNENE ODREDBE

Novčane kazne za ustanovu kulture

Član 64.

Novčanom kaznom od 1.000 KM do 5.000 KM kazniće se za prekršaj ustanova ako ne dostavi godišnji izvještaj o utrošku vlastitih sredstava i sredstava ostvarenih iz drugih izvora (član 61. stav 2). Novčanom kaznom od 200 KM do 1.000 KM kazniće se i odgovorno lice u ustanovi kulture za prekršaj iz stava 1. ovog člana.

Novčana kazna za osnivača

Član 65.

Ako ustanova kulture prestane da radi zbog krivice osnivača, osnivač se kažnjava novčanom kaznom od 15.000 KM, a odgovorno lice novčanom kaznom od 3.000 KM.

GLAVA X

PRELAZNE I ZAVRŠNE ODREDBE

Donošenje podzakonskih akata

Član 66.

Ministar će u roku od šest mjeseci od dana stupanja na snagu ovog zakona donijeti pravilnike o: postupku vođenja Registra umjetnika i Registra stručnjaka u kulturi (član 20. stav 7), postupku sticanja statusa zaslužnog stvaraoca u kulturi (član 24. stav 4), postupku utvrđivanja statusa reprezentativnog strukovnog udruženja i reprezentativnog udruženja u kulturi (član 36. stav 2), postupku utvrđivanja uslova za sprovođenje kategorizacije kulturno-umjetničkih društava i ansambala narodnih igara i pjesama (član 39. stav 9), postupku vođenja Registra zadužbina u kulturi (član 46. stav 4), postupku izbora i načinu sufinansiranju programa i projekata u kulturi (član 52. stav 4).

Rok za usklađivanje

Član 67.

Pravna i fizička lica koja se bave kulturnom djelatnošću dužni su da usklade svoju organizaciju i opšte akte sa odredbama ovog zakona u roku od godinu dana od dana stupanja na snagu ovog zakona.

Stupanje na snagu

Član 68.

Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku Republike Srpske“.

Nedeljko Čubrilović