Zakon o nedopuštenom oglašavanju

ZAKON

O NEDOPUŠTENOM OGLAŠAVANJU

Član 1.

(1) Ovim zakonom uređuje se nedopušteno oglašavanje, oblici nedopuštenog oglašavanja i zaštita trgovaca od nedopuštenog oglašavanja.

(2) Ovaj zakon se odnosi na sve trgovce, osim ako posebnim zakonom nije drugačije propisano.

Član 2.

Pojedini izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu imaju sljedeće značenje:

a) oglašavanje je svako predstavljanje trgovinske, samostalno-preduzetničke djelatnosti, zanata, slobodne profesije ili bilo koje druge privredne djelatnosti, koje je usmjereno na promociju u cilju pospješivanja prodaje robe ili usluga, uključujući nekretnine, prava i obaveze,

b) oglašivač je lice koje preporučuje svoju robu, usluge, aktivnost ili imidž putem oglašavanja,

v) trgovac je svako  privredno društvo, proizvođač ili preduzetnik koji prodaje robu ili pruža usluge potrošačima u okviru svoje privredne djelatnosti ili u druge komercijalne svrhe, bilo koje drugo lice koje postupa u skladu sa svojim zanatom, poslovanjem ili zanimanjem, kao i lice koje istupa u njihovo ime ili za njihov račun,

g) oglasna poruka je obavještenje koje sadrži neposrednu ili posrednu preporuku trgovca u vezi sa njegovim aktivnostima, robom, uslugama ili imidžom, bez obzira na oblik, način ili sredstvo putem kojeg se poruka prenosi,

d) kodeks ponašanja je sporazum ili skup pravila donesen na dobrovoljnoj osnovi, koji nije propisan zakonom ili drugim propisom i kojim je uređen način postupanja trgovaca koji su se obavezali da poštuju pravila kodeksa ponašanja u pogledu jedne ili više poslovnih praksi ili privrednih sektora i

đ) donosilac kodeksa je svaki subjekat, uključujući pojedinog trgovca ili grupu trgovaca, koji je odgovoran za donošenje i izmjenu kodeksa ponašanja i/ili nadzor nad sprovođenjem kodeksa ponašanja.

Član 3.

Nedopuštenim oglašavanjem u smislu člana 1. ovog zakona smatra se obmanjujuće oglašavanje i nedopušteno upoređujuće oglašavanje.

Član 4.

(1) Obmanjujuće oglašavanje je oglašavanje koje na bilo koji način, uključujući i njegovo predstavljanje, obmanjuje ili je vjerovatno da će obmanuti lica kojima je upućeno ili do kojih dopire i za koje, zbog njegovog obmanjujućeg karaktera, postoji vjerovatnoća da će uticati na njihovo ekonomsko ponašanje, kao i ono oglašavanje koje iz navedenih razloga povređuje ili je vjerovatno da će povrijediti konkurente na tržištu.

(2) Obmanjujuće oglašavanje nije dopušteno.

Član 5.

(1) U postupku utvrđivanja uslova da li je određeno oglašavanje obmanjujuće uzimaju se u obzir sve karakteristike tog oglašavanja, a naročito okolnosti u pogledu:

a) svojstva robe ili usluge, kao što su: priroda i sastav, način i datum proizvodnje, način i vrijeme pružanja usluge, dostupnost, količina, specifikacija, način korištenja i primjerenost za korištenje u određene svrhe, geografsko ili trgovačko porijeklo, rezultati koji se mogu očekivati od upotrebe robe ili usluge i rezultati testova ili provjera sprovedenih na robi ili uslugama,

b) cijene ili načina formiranja cijene i

v) uslovi pod kojima se prodaje roba ili pružaju usluge.

(2) U postupku iz stava 1. ovog člana uzimaju se u obzir i priroda, svojstva i prava oglašivača, kao što su:

a) identitet i imovina oglašivača,

b) kvalifikacije i vlasnička prava nad industrijskom trgovačkom ili intelektualnom svojinom oglašivača i

v) priznanja i nagrade oglašivača.

Član 6.

(1) Upoređujuće oglašavanje je svako oglašavanje koje izričito ili putem nagovještaja upućuje na konkurenta na tržištu, odnosno koje izričito ili putem nagovještaja upućuje na robu ili usluge konkurenta na tržištu.

(2) Upoređujuće oglašavanje se smatra nedopuštenim ako:

a) je obmanjujuće u smislu člana 4. ovog zakona, odnosno u smislu zakona kojim je uređena zaštita potrošača u Republici Srpskoj,

b) upoređuje robu ili usluge različite namjene,

v) neobjektivno upoređuje jednu ili više bitnih, reprezentativnih ili povjerljivih karakteristika robe ili usluga, uključujući i cijenu,

g) stvara zabunu kod trgovaca, između oglašivača i konkurenta u pogledu trgovačke marke, trgovačkog naziva, znaka (žiga) ili druge prepoznatljive oznake robe ili usluge, koja može dovesti do poistovjećivanja oglašivača sa njegovom robom ili uslugom i robom ili uslugom konkurenta,

d) narušava ugled ili ako omalovažava trgovačku marku, zaštitni znak (žig) i druge prepoznatljive oznake poslovanja, robe ili usluge konkurenta,

đ) se ne upoređuju proizvodi istog porijekla, za proizvode sa oznakom porijekla, odnosno za proizvode kod kojih je porijeklo naročito značajno,

e) se nepošteno koristi poslovni ugled trgovačke marke, trgovačkog naziva, znaka (žiga) ili drugih prepoznatljivih oznaka konkurenta, odnosno oznake porijekla robe konkurenta, i

ž) svoju robu ili uslugu predstavlja kao imitaciju ili zamjenu za robu ili uslugu koja ima zaštićenu trgovačku marku, zaštićeno ime ili oznaku.

Član 7.

(1) Trgovci, udruženja trgovaca, oglašivači, kao i druga zainteresovana lica koja imaju pravni interes za individualnu i kolektivnu zaštitu od nedopuštenog oglašavanja, ovlašteni su tužbom zahtijevati da sud naloži obustavu ili zabranu obmanjujućeg, odnosno nedopuštenog upoređujućeg oglašavanja.

(2) Postupak iz stava 1. ovog člana može da se pokrene protiv pojedinog trgovca ili udruženja trgovaca iz istog privrednog sektora koji koriste isto ili slično nedopušteno oglašavanje ili protiv donosilaca kodeksa čija pravila postupanja podstiču korištenje nedopuštenog oglašavanja.

(3) Postupak pokrenut na osnovu tužbe iz stava 1. ovog člana je hitan.

(4) Tužbu iz stava 1. ovog člana podnosi se u roku od šest mjeseci od dana saznanja za učinjenu povredu, odnosno godinu dana od dana učinjene povrede.

Član 8.

Za suđenje u postupku iz člana 7. ovog zakona stvarno i mjesno je nadležan okružni privredni sud (u daljem tekstu: sud), prema mjestu prebivališta, odnosno sjedišta tužene strane.

Član 9.

(1) U postupku iz člana 7. ovog zakona sud ne uzima u obzir okolnost da li je spornim oglašavanjem nekome pričinjena šteta, odnosno da li je vjerovatno da će šteta biti pričinjena.

(2) U postupku iz člana 7. ovog zakona, sud na prvom ročištu traži od tužene strane da dostavi dokaz koji potvrđuje tačnost spornih činjeničnih navoda, odnosno tvrdnje iznesene u oglasnoj poruci.

(3) Ako tužena strana ne podnese, odnosno ne predloži traženi dokaz iz stava 1. ovog člana ili ako sud smatra da je dokaz nedovoljan, smatra se da su sporni činjenični navodi izneseni u oglasnoj poruci netačni.

Član 10.

(1) Ako se u postupku iz člana 7. ovog zakona utvrdi da je tužbeni zahtjev osnovan, sud presudom nalaže tuženoj strani obustavu obmanjujućeg, odnosno nedopuštenog upoređujućeg oglašavanja i zabranjuje objavljivanje još neobjavljenog obmanjujućeg, odnosno nedopuštenog upoređujućeg oglašavanja.

(2) Ako u postupku iz člana 7. ovog zakona sud usvoji tužbeni zahtjev, presudom nalaže tuženoj strani da o svom trošku objavi presudu u cijelosti ili djelimično, odnosno da objavi ispravku oglasa u sredstvima javnog informisanja, određujući način na koji će se presuda, odnosno ispravka objaviti.

Član 11.

(1) Presuda kojom se u postupku iz člana 7. ovog zakona usvaja tužbeni zahtjev udruženja trgovaca obavezuje tuženu stranu da se u odnosu na svakog trgovca u okviru udruženja trgovaca suzdržava u budućnosti od korištenja istog ili sličnog obmanjujućeg, odnosno nedopuštenog upoređujućeg oglašavanja koje je predstavljalo predmet spora u postupku po tužbi udruženja trgovaca.

(2) Izvršenje na osnovu presude iz stava 1. ovog člana može zahtijevati svaki trgovac u svojstvu člana udruženja trgovaca u roku od šest mjeseci od dana donošenja presude kojom se usvaja tužbeni zahtjev udruženja trgovaca.

Član 12.

(1) Prije pokretanja, za vrijeme ili nakon okončanja postupka iz člana 7. ovog zakona, sve dok izvršenje ne bude okončano, tužilac može sudu podnijeti prijedlog za određivanje sudske mjere obezbjeđenja.

(2) Ako se utvrdi da je prijedlog iz stava 1. ovog člana osnovan, sud rješenjem o određivanju mjere obezbjeđenja određuje:

a) obustavu objavljivanja obmanjujućeg, odnosno nedopuštenog upoređujućeg oglašavanja protivniku obezbjeđenja, odnosno subjektima iz člana 7. stav 1. ovog zakona i

b) zabranu objavljivanja još neobjavljenog obmanjujućeg, odnosno nedopuštenog upoređujućeg oglašavanja protivniku obezbjeđenja, odnosno subjektima iz člana 7. stav 1. ovog zakona.

(3) Sud može od podnosioca prijedloga za određivanje sudske mjere obezbjeđenja zatražiti da obezbijedi jemstvo za štetu koja bi protivniku obezbjeđenja mogla nastati određivanjem i sprovođenjem mjere obezbjeđenja.

Član 13.

Ako ovim zakonom nije drugačije propisano, na postupak iz člana 7. ovog zakona shodno se primjenjuju odredbe Zakona o parničnom postupku.

Član 14.

Pokretanje postupka iz člana 7. ovog zakona ne isključuje mogućnost dobrovoljne kontrole nedopuštenog oglašavanja strukovnih udruženja trgovaca ili donosilaca kodeksa, niti isključuje mogućnost da subjekti iz člana 7. stav 1. ovog zakona pokrenu postupak kod strukovnih udruženja trgovaca ili donosilaca kodeksa protiv onih trgovaca, grupe trgovaca ili donosilaca kodeksa koji koriste ili promovišu korištenje nedopuštenog oglašavanja.

Član 15.

Ako je oglašavanje pojedinih proizvoda ili usluga, odnosno zabrana ili ograničavanje oglašavanja u medijima uređeno posebnim propisima, primjenjuju se ti posebni propisi.

Član 16.

Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku Republike Srpske“.

Mr Igor Radojičić