Zakon o osnovnoj školi

ZAKON

O OSNOVNOJ ŠKOLI

I OPŠTE ODREDBE

Član 1.

Ovim zakonom utvrđuju se djelatnosti osnovne škole, osnovne muzičke škole i osnovne baletske škole (u daljem tekstu: škola), u kojoj se ostvarivanjem Nastavnog plana i programa propisanog u skladu sa ovim zakonom stiče osnovno obrazovanje i vaspitanje.

1. Ciljevi obrazovanja

Član 2.

Ciljevi osnovnog obrazovanja i vaspitanja su: sticanje opšteg obrazovanja i vaspitanja, skladan razvoj učenika, priprema za život i dalje opšte i stručno obrazovanje, a posebno sledeće komponente razvoja mlade ličnosti: osposobljavanje za život i rad i dalje obrazovanje, te sticanje samopouzdanja; ovladavanje osnovnim elemetima savremenog opšteg obrazovanja, osposobljavanje za primjenu stručnih znanja i stvaralačkog korištenja slobodnog vremena; razvijanje intelektualnih, emocionalnih i fizičkih sposobnosti, kritičkog mišljenja, samostalnosti i interesa za nova znanja; upoznavanje osnovih zakonitosti prirode, društva i ljudskog mišljenja; sticanje i razvijanje svijesti o potrebi čuvanja zdravlja i zaštite prirode i čovjekove sredine; razvijanje duhovnosti, humanosti, istinoljubivosti, etničke i vjerske tolerancije, drugarstva i prijateljstva i sprečavanje ponašanja koje narušava ostvarivanje prava na različitost; razvijanje svijesti o pripadnosti vlastitom kulturnom identitetu, jeziku i tradiciji, na način primjeren civilizacijskim tekovinama; vaspitanje za demokratske, humane i kulturne odnose među ljudima i poštivanje ljudskih prava, bez obzira na pol, rasu, vjeru, nacionalnost i lično uvjerenje; podsticanje cjeloživotnog učenja; promocija ekonomskog razvoja; njegovanje i razvijanje potreba za kulturom i očuvanjem kulturnog i duhovnog nasljeđa; sticanje osnovnih saznanja i navika lijepog ponašanja i razvijanje sposobnosti i kulture komunikacije.

Član 3.

Škola ima odgovornost da u sredini u kojoj djeluje doprinese stvaranju kulture koja poštuje ljudska prava i osnovne slobode svih građana, kako je to utemeljeno Ustavom i ostalim međunarodnim dokumentima iz oblasti ljudskih prava koje je potpisala Bosna i Hercegovina.

2. Jezik i pismo

Član 4.

Nastava u školi izvodi se na službenim jezicima konstitutivnih naroda: Srba, Hrvata i Bošnjaka, uz korištenje oba službena pisma - ćirilice i latinice. U školama se ne može vršiti diskriminacija nastavnika ili nekog drugog zaposlenog pri imenovanju, uslovima zaposlenja, napredovanju ili u bilo kojoj drugoj odluci vezanoj za to lice, na osnovu toga što u školi, u usmenom i pismenom izražavanju, koristi bilo koji od jezika konstitutivnih naroda. U školama se ne može vršiti diskriminacija učenika pri prijemu, učešću u aktivnostima škole ili u bilo kojoj drugoj odluci vezanoj za tog učenika, na osnovu toga što u školi, u usmenom i pismenom izražavanju, koristi bilo koji od jezika konstitutivnih naroda. Jezik i kultura nacionalnih manjina u Republici Srpskoj poštovaće se prema kadrovskim mogućnostima škole, a u skladu sa Okvirnom konvencijom o zaštiti prava nacionalnih manjina i Zakonom o zaštiti nacionalnih manjina u Bosni i Hercegovini . Bliži propis o organizovanju i izvođenju nastave po ovom članu donosi Vlada Republike Srpske na prijedlog ministra.

3. Obrazovanje stranih državljana

Član 5.

Strani državljani i lica bez državljanstva imaju pravo na sticanje obrazovanja u skladu sa konvencijama i sporazumima koje je Bosna i Hercegovina zaključila sa drugim zemljama ili međunarodnim organizacijama.

4. Izučavanje vjeronauke

Član 6.

Škola će unapređivati i štititi vjerske slobode, toleranciju i kulturu dijaloga. Učenici će pohađati časove vjeronauke, ako je u skladu sa njihovim i ubjeđenjima njihovih roditelja. Učenici koji po zahtjevu roditelja ne žele pohađati vjeronauku neće biti dovedeni u nepovoljan položaj u odnosu na druge učenike, ali ako se odluče za izučavanje vjeronauke, ona postaje tada obavezan predmet.

Član 7.

U nastavnim i drugim aktivnostima u školi se ne mogu koristiti ili izučavati didaktički i drugi materijali, niti davati izjave od strane nastavnika i drugog školskog osoblja, koji bi se opravdano mogli smatrati uvredljivim za jezik, kulturu i religiju učenika koji pripadaju bilo kojoj nacionalnoj, etničkoj grupi ili religiji. Škola i politika

Član 8.

U školi nije dozvoljeno političko organizovanje i djelovanje, kao i korištenje školskog prostora u te svrhe u vrijeme održavanja nastave.

Pravo na osnovno obrazovanje

Član 9.

Republika Srpska obezbjeđuje ostvarivanje prava građana od opšteg interesa u osnovnom obrazovanju i vaspitanju, i to: osnovno obrazovanje i vaspitanje djece u devetogodišnjem trajanju; osnovno obrazovanje i vaspitanje odraslih; osnovno muzičko i baletsko obrazovanje; osnovno obrazovanje i vaspitanje djece sa posebnim potrebama (specijalne osnovne škole); osnovno obrazovanje i vaspitanje djece građana Republike Srpske u inostranstvu.

II OSNIVANJE, NADZOR I UKIDANJE ŠKOLE

1. Osnivanje škole

Član 10.

Radi obezbjeđivanja prava građana iz člana 9. ovog zakona, Vlada Republike Srpske (u daljem tekstu: Vlada) osniva školu. Osnovnu i specijalnu osnovnu školu može osnovati domaće i strano, pravno i fizičko lice, uz saglasnost Vlade Republike Srpske.

Član 11.

Vlada na prijedlog opština utvrđuje broj i prostorni raspored škola u Republici (u daljem tekstu: mreža škola) svake četiri godine. Statusne i organizacione promjene iz prethodnog stava donosi ministar prosvjete. Područje sa kojeg se djeca upisuju u određenu školu utvrđuje ministar na prijedlog opštine. Odluka o mreži škola je akt o osnivanju, na osnovu kojeg se vrši upis u sudski registar.

Član 12.

Sve javne osnovne škole imaju upisno područje koje utvrđuje ministar na prijedlog opštine. Učenici osnovne škole upisuju se u školu u upisnom području koje je najbliže njihovom mjestu stanovanja. Dijete koje živi u području koje gravitira određenoj osnovnoj školi ima pravo da pohađa tu školu. Pohađanje određene škole obavezno je, osim ako učenik ne pohađa privatnu školu ili je izuzet od pohađanja škole kao što je to predviđeno ovim zakonom. Na zahtjev roditelja djeteta ministarstvo može, u posebnim slučajevima, učenika osloboditi od obaveze pohađanja određene škole iz ovog člana, u cilju zaštite prava djeteta ili ako je to u najboljem interesu djeteta. Ministarstvo može donijeti smjernice za odlučivanje po zahtjevima imajući u vidu da su smjernice u skladu sa principima i pravima utvrđenim ovim zakonom.

Član 13.

Javna ili privatna škola može da počne sa radom ako ima: odgovarajući broj učenika, odgovarajući prostor, opremu i nastavna sredstva, potreban broj nastavnika i stručnih saradnika. Bliže uslove iz stava 1. ovog člana propisuje ministar. Ministarstvo utvrđuje ispunjenost propisanih uslova za početak rada i obavljanje djelatnosti škole. Škola može da obavlja djelatnost van svoga sjedišta (u daljem tekstu: područno odjeljenje) pod uslovima utvrđenim u stavu 1. ovog člana. Škola može da organizuje odjeljenje za učenike sa posebnim potrebama pod uslovima utvrđenim u stavu 1. ovog člana, ako se ne može izvršiti uključivanje (inkluzija) takvih učenika u redovna odjeljenja. Muzičku i baletsku školu mogu osnovati pravna i fizička lica, pod uslovima utvrđenim ovim zakonom.

Član 14.

Na osnivanje, rukovođenje, položaj zaposlenih, nadzor nad zakonitošću rada i na ukidanje škole, primjenjuju se odredbe zakona kojim se utvrđuje sistem javnih službi i Zakona o radu, ako ovim zakonom nije drugačije utvrđeno. Škole mogu organizovati zajedničku stručnu službu na svom području, uz pribavljanje saglasnosti Ministarstva prosvjete i kulture .

2. Promjena naziva i sjedišta

Član 15.

Škola obavlja djelatnost u svom sjedištu. Škola može vršiti promjenu naziva i sjedišta. Odluku o promjeni naziva i sjedišta donosi školski odbor uz saglasnost osnivača. Škola ne može vršiti promjenu imena i sjedišta u toku školske godine.

3. Statut škole

Član 16.

Škola ima statut koji donosi školski odbor. Statut je osnovni opšti akt škole kojim se bliže uređuje kompletna organizacija, način rada, upravljanje i rukovođenje školom i druga pitanja u skladu sa zakonom.

4. Nadzor nad radom škole

Član 17.

Upravni i stručno-pedagoški nadzor nad radom škole vrši Ministarstvo, odnosno Republički pedagoški zavod. Način ostvarivanja nadzora iz stava 1. ovog člana propisuje ministar. Upravni nadzor vrše prosvjetni inspektori, a stručno-pedagoški nadzor školski nadzornici za predmet ili grupu predmeta, prema stručnom zvanju upisanom u diplomi.

Član 18.

U vršenju upravnog nadzora prosvjetni inspektor kontroliše: primjenu zakona, opštih propisa i drugih akata iz oblasti osnovnog obrazovanja i vaspitanja; primjenu nastavnog plana i programa; ispunjavanje propisanih uslova za rad škole; ostvarivanje prava i obaveza učenika i roditelja, nastavnika, stručnih saradnika i vaspitača i direktora škole; upotrebu propisanih uxbenika i nastavnih sredstava; izdavanje javnih isprava i vođenje dokumentacije i evidencije; sprovođenje odluka koje donosi nadležno Ministarstvo.

Član 19.

U vršenju stručno-pedagoškog nadzora školski nadzornik ostvaruje: neposredan uvid u primjenu i realizaciju nastavnog plana i programa; neposredan uvid u rad i organizaciju rada škole, rad nastavnika, stručnih saradnika, vaspitača i direktora; neposredan uvid u način izvođenja nastave, ispita i drugih oblika obrazovno-vaspitnog rada; pruža stručnu pomoć nastavnicima, stručnim saradnicima, vaspitačima i direktoru; vrši uvid u održavanje školskih prostora; predlaže ministru i nadležnim organima preduzimanje neposrednih mjera za otklanjanje nepravilnosti i nedostataka, kao i mjera za unapređivanje obrazovno-vaspitnog rada.

Član 20.

O izvršenom inspekcijskom pregledu i stručno-pedagoškom nadzoru obavezno se sačinjava zapisnik o činjeničnom stanju, koji se dostavlja nadležnim organima škole.

Član 21.

Prosvjetni inspektor i školski nadzornik, prema svojim ovlašćenjima, rješenjem nalažu školi otklanjanje utvrđenih nepravilnosti. Ministar donosi poseban pravilnik koji reguliše čuvanje i održavanje školskog prostora i opreme.

5. Ukidanje škole

Član 22.

Škola se ukida pod uslovima i po postupku utvrđenom zakonom. Osnivač je dužan da učenicima ukinute škole obezbijedi nastavak obrazovanja u drugoj školi. Škola prestaje sa radom ako: ne postoji potreba za njenim postojanjem; ne ispunjava propisane uslove za obavljanje djelatnosti; ne obavlja djelatnost za koju je osnovana. Provjeru ispunjenosti uslova za nastavak rada i obavljanje djelatnosti škole Ministarstvo vrši po potrebi, a obavezno svake četvrte godine. Ako se kontrolom utvrdi da škola ne obavlja djelatnost na propisan način ili se naknadnim pregledom utvrdi da škola nema potrebne uslove za rad iz ovog zakona, Ministarstvo određuje rok za otklanjanje nepravilnosti i nedostataka, koji ne može biti duži od jedne godine. Školi koja ne ispuni propisane uslove u roku iz prethodnog stava ovog člana Ministarstvo zabranjuje rad i nalaže brisanje iz registra. Osnivač donosi odluku o ukidanju škole u roku od tri mjeseca. Odluku o ukidanju škole osnivač dostavlja i Ministarstvu. Ukinuta škola i škola koju osnivač nije ukinuo u skladu sa ovim članom briše se iz registra Ministarstva i sudskog registra. Škola se može ukinuti samo na kraju školske godine. Učenicima škole, koja se ukida, osnivač obezbjeđuje nastavljanje obrazovanja u drugoj, odgovarajućoj školi. Ukidanje škole i brisanje iz registra objavljuje se u ,,Službenom glasniku Republike Srpske”.

III PLANOVI I PROGRAMI RADA

1. Nastavni plan i program

Član 23.

Nastavni plan i program po kojem se ostvaruje nastavni proces donosi ministar u skladu sa zajedničkim jezgrima nastavnih planova i programa i članovima 42. i 43. Okvirnog zakona o osnovnom i srednjem obrazovanju u Bosni i Hercegovini ( u daljem tekstu: Okvirnog zakona). Nastavni plan i program za predmet vjeronauka donosi ministar na prijedlog nadležnog organa odgovarajuće vjerske zajednice.

Član 24.

Nastavnim planom i programom utvrđuju se obavezne nastavne i vannastavne aktivnosti. Kriterijumi određivanja vannastavnih aktivnosti vrše se prema aktima Ministarstva. Nastavnim planom utvrđuju se nastavni predmeti i njihov raspored po razredima, kao i nedjeljnji i godišnji broj časova nastave i drugi oblici obrazovno-vaspitnog rada. Ministar može da donese jedinstven nastavni plan i program za talentovane učenike u osnovnoj školi. Nastavnim programom utvrđuje se: sadržaj za svaki nastavni i izborni predmet; cilj, zadaci i ishodi nastave i drugih oblika obrazovno-vaspitnog rada, standardi znanja i uputstvo za njihovo ostvarivanje.

Član 25.

Odluku o drugom stranom jeziku donosi školski odbor uz saglasnost ministra najkasnije do kraja juna za narednu školsku godinu.

2. Uxbenici i nastavna sredstva

Član 26.

U školi se koriste uxbenici i nastavna sredstva koje odobri ministar, po prethodno provedenom konkursu i tenderu za izbor izdavača. Školski uxbenik je osnovno nastavno sredstvo i izvor učenja koji obuhvata nastavnim planom i programom utvrđene sadržaje za osnovnu školu. Izrađen je u skladu sa koncepcijom školskog uxbenika. Pod školskim uxbenikom kao nastavnim sredstvom podrazumijeva se i zbirka zadataka, priručnik, radna sveska i druga literatura koja zamjenjuje uxbenik ili je njegov sastavni dio. Nastavni plan i program ne može se primijeniti ako nisu obezbijeđeni odgovarajući uxbenici.

3. Godišnji program rada škole

Član 27.

Škola donosi godišnji program rada, kojim se utvrđuje vrijeme, mjesto, način i nosioci ostvarivanja nastavnog plana i programa. Godišnji program rada škole usvaja školski odbor. Godišnji program rada škole dostavlja se najkasnije do 15. septembra Ministarstvu prosvjete i kulture, Republičkom pedagoškom zavodu, osnivaču i skupštini opštine, odnosno skupštini grada.

4. Standardi uspjeha učenika

Član 28.

Agencija za standarde i ocjenjivanje Federacije BiH i Republike Srpske ustanovljuje standarde uspjeha učenika i ocjenjivanja postignutih rezultata; provodi istraživanja s ciljem ocjenjivanja razvoja i objavljuje rezultate istraživanja; daje savjete nadležnim obrazovnim vlastima po pitanjima propisanih standarda i njihove primjene; ustanovljuje i vodi mehanizme izvještavanja o stanju u školama. Agencija za standarde i ocjenjivanje Federacije BiH i Republike Srpske, u skladu sa članom 49. Okvirnog zakona, je predmet sporazuma između Vlade Federacije BiH i Vlade Republike Srpske i radiće, prema članu 48. Okvirnog zakona, u saradnji sa Agencijom za zajednička jezgra nastavnih planova i programa. Organizacija obrazovno-vaspitnog rada

Član 29.

Za učenike u osnovnim školama nastava se organizuje po trijadama. Za učenike od I do III razreda organizuje se razredna, za učenike od IV do VI razredno-predmetna a za učenike od VII do IX razreda predmetna nastava. Odluku o raspodjeli predmeta donosi direktor škole po pribavljenom mišljenju nastavničkog vijeća, a u skladu sa odgovarajućim aktom Ministarstva.

Član 30.

Nedjeljni broj časova po razredima u razrednoj , razredno-predmetnoj i predmetnoj nastavi utvrđuje se nastavnim planom i programom, a dnevno opterećenje učenika određuje se rasporedom časova. U nedjeljni i dnevni broj časova iz stava 1. ovog člana ulaze i časovi dodatne i dopunske nastave i vannastavnih aktivnosti. Škola radi u petodnevnoj radnoj nedjelji. Nastavni čas traje 45 minuta. Sa učenicima I razreda organizuju se nastavne aktivnosti u ukupnom dnevnom trajanju od tri sata ili 180 minuta.

Član 31.

Odjeljenje istog razreda optimalno broji 25 učenika. Maksimalan broj je 32, a minimalan 18 učenika. Izuzetno, u posebnim uslovima, u područnim školama, po odobrenju ministra, odjeljenje može da ima i manje učenika. Odjeljenje u kojem se, pored učenika redovne nastave, školuju učenici sa posebnim potrebama, može imati najviše 18 učenika. Obrazovno-vaspitni rad od I do V razreda može, izuzetno, da se organizuje i u kombinovanom odjeljenju. Kombinovano odjeljenje sastavljeno od učenika dva razreda može da ima do 18 učenika, a odjeljenje od tri ili četiri razreda do 12 učenika.

Član 32.

Školska godina traje od 1. septembra do 31. avgusta naredne kalendarske godine. Obrazovno-vaspitni rad u školi organizuje se po polugodištima. Nastava u prvom polugodištu počinje prvog ponedjeljka u septembru. U toku školske godine učenici imaju zimski, proljetni i ljetni raspust. Zimski raspust traje tri, a proljetni jednu nedjelju. Nastava u školskoj godini traje 36 radnih sedmica, a u završnom razredu 34 sedmice. Vrijeme korištenja raspusta učenika propisuje ministar Pravilnikom.

Član 33.

Škola može da organizuje obrazovno-vaspitni rad kao poseban oblik rada za učenike na dužem kućnom ili bolničkom liječenju.

Član 34.

Za učenike od IV do IX razreda koji imaju posebne sposobnosti, sklonosti i interesovanje za pojedine nastavne predmete, škola organizuje dodatnu nastavu.

Član 35.

Za učenike koji zaostaju u savladavanju nastavnog programa, škola tokom školske godine organizuje dopunsku nastavu. Pripremna nastava organizuje se za učenike upućene na popravni ipit prije početka ispitnog roka, u trajanju od najmanje pet radnih dana po dva časa dnevno za svaki predmet.

Član 36.

Škola prati interesovanje i sklonosti učenika i pomaže im u opredjeljenju za dalje obrazovanje.

Član 37.

Škola obezbjeđuje uslove za ostvarivanje društvenih, tehničkih, humanitarnih, sportskih i kulturnih aktivnosti koje doprinose razvoju ličnosti učenika i promovisanju jednakih šansi za sve učenike, nastavnike i ostale zaposlene, uvažavajući istovremeno i pravo na različitosti među njima. Ministarstvo i škola utvrđuju i provode vlastite programe, koji podržavaju i njeguju različite kulture, jezike i vjeroispovjesti svojih učenika i zaposlenih.

Član 38.

U školi može da se osnuje učenička zadruga s ciljem razvijanja vannastvnih aktivnosti i društveno-korisnog rada učenika. Rad učeničke zadruge utvrđuje se opštim aktom. Škola može, u skladu sa opštim aktom o organizovanju zadruge, pružati usluge i prodavati proizvode nastale kao rezultat rada učenika u učeničkoj zadruzi i tuđe proizvode: uxbenike, školski pribor i opremu, te organizovati školsku kuhinju. Sredstva stečena radom učeničke zadruge vode se na izdvojenom računu i koriste se za proširenje materijalne osnove rada učeničke zadruge, ekskurzije učenika, nagrade najboljim članovima zadruge i najboljim učenicima, unapređivanje obrazovno-vaspitnog rada u školi i pomoć oboljelim učenicima.

Član 39.

U slučaju neposredne ratne opasnosti, ratnog stanja ili vanrednih prilika, ministar, nakon pribavljenog mišljenja opštine, odnosno grada, odlučuje da li će škola prekinuti rad ili će nastaviti sa radom po posebnom nastavnom planu i programu.

6. Program ogleda - eksperimenta

Član 40.

Škola može da ostvaruje program ogleda radi provjere vrijednosti novih obrazovnih sadržaja, oblika, metoda i organizacije rada, novih nastavnih sredstava i opreme. Cilj ogleda, zadatke, program, uslove i način njihovog ostvarivanja te mjesto, način stručnog praćenja i vrijeme za podnošenje izvještaja o postignutom rezultatu propisuje ministar. Radi ostvarivanja programa ogleda mogu se osnovati posebne škole.

7. Obrazovno-vaspitni rad u inostranstvu

Član 41.

Škola može obavljati djelatnost u inostranstvu u skladu sa ovim Zakonom. Za djecu građana Republike Srpske koja se školuju u stranim školama obezbjeđuje se dopunsko osnovno obrazovanje po posebnom nastavnom planu i programu i pod uslovima koje utvrdi ministar, posebnim aktom.

IV UČENICI

1. Upis učenika

Član 42.

U I razred upisuju se djeca koja do početka školske godine navršavaju šest godina i koja su psiho-fizički sposobna za praćenje i savladavanje obrazovno-vaspitnog programa u školi. U I razred može biti upisano i dijete starije od šest godina koje zbog bolesti ili drugih razloga nije bilo upisano u školu. Na traženje roditelja i na osnovu rješenja komisije u I razred mogu se upisati i fizički i psihički razvijena djeca koja do kraja tekuće kalendarske godine navršavaju šest godina. Upis djeteta vrši se u aprilu. Rješenje komisije je konačno. Zdravstvenu sposobnost djeteta, prije upisa u I razred, utvrđuje zdravstvena ustanova i o tom izdaje uvjerenje. Komisiju za upis djece u prvi razred formira nadležni organ opštine čine a čine je: ljekar, školski pedagog-psiholog i nastavnik škole. Djeca sa smetnjama u razvoju upisuju se po posebnoj proceduri koju propiše ministar.

2. Prelazak u drugu školu

Član 43.

Učenik prelazi u drugu školu na osnovu prevodnice i svjedočanstva,odnosno đačke knjižice. Prevodnica se izdaje u roku od sedam dana od dana prijema obavještenja o upisu učenika u drugu školu. Škola u koju učenik prelazi, u roku od sedam dana od dana prijema, obavještava školu iz koje se ispisao učenik da je primila prevodnicu.

Član 44.

Učenik ne može biti isključen iz škole. Učenik od VI do IX razreda može biti premješten u drugu školu, ako učini težu povredu obaveza učenika, o čemu odlučuje nastavničko vijeće škole. Škola u koju se učenik premješta ne može osporiti prelazak.

3. Prestanak pohađanja škole

Član 45.

Učeniku koji je navršio 15 godina prestaje obaveza pohađanja škole istekom te školske godine. Škola može, po odluci direktora, učeniku koji je navršio 15 godina, a nije stekao osnovno obrazovanje, omogućiti školovanje do navršenih 17 godina. Učenik iz stava 2. ovog člana, koji učini težu povredu obaveza, isključuje se iz škole. Učenik sa posebnim potrebama može sticati osnovno obrazovanje i poslije navršenih 19 godina.

4. Učenici oslobođeni od nekih oblika fizičkog vaspitanja

Član 46.

Učenik može biti, radi bolesti ili nekog tjelesnog nedostatka privremeno ili za određenu školsku godinu oslobođen savlađivanja pojedinih oblika fizičkog vaspitanja. Odluku o tom donosi nastavničko vijeće škole na osnovu prijedloga nadležne zdravstvene ustanove. Učenik koji je radi tjelesnog nedostatka oslobođen pojedinih oblika fizičkog vaspitanja ne može zbog toga biti neocijenjen, niti dobiti negativnu ocjenu. Učenik iz stava 1. ovog člana ocjenjuje se iz ostalih oblika fizičkog vaspitanja.

5. Ocjenjivanje i napredovanje učenika

Član 47.

Učenik se ocjenjuje iz svih nastavnih predmeta i vladanja. Ocjenjivanje učenika je javno. U toku polugodišta učenik mora biti ocijenjen iz svakog nastavnog predmeta najmanje dva puta, a iz vladanja na kraju prvog i drugog polugodišta. Na kraju prvog i drugog polugodišta utvrđuje se opšti uspjeh učenika. Učenici I razreda se ne ocjenjuju, a na kraju školske godine opisno se konstatuje uspješan završetak razreda. Učenici II razreda se ne ocjenjuju na kraju prvog polugodišta. Način ocjenjivanja učenika propisuje ministar posebnim pravilnikom.

Član 48.

Učenike u razrednoj nastavi ocjenjuje nastavnik koji izvodi nastavu. Učenike od IV do IX razreda ocjenjuje nastavnik koji izvodi nastavu, a ocjenu na kraju prvog i drugog polugodišta utvrđuje odjeljenjsko vijeće na prijedlog predmetnog nastavnika. Ocjenu iz vladanja utvrđuje odjeljenjsko vijeće, na prijedlog odjeljenjskog starješine i odjeljenjske zajednice.

Član 49.

Uspjeh učenika iz nastavnog predmeta ocjenjuje se opisnom, odnosno opisnom i brojčanom ocjenom: odličan (5), vrlo dobar (4), dobar (3), dovoljan (2), nedovoljan (1). Ocjena nedovoljan (1) nije prolazna. Vladanje učenika ocjenjuje se opisnom ocjenom: primjerno, dobro, zadovoljava i loše.

Član 50.

Opšti uspjeh učenika utvrđuje se na osnovu prosjeka prolaznih ocjena iz svih nastavnih predmeta, uključujući i izborne predmete. Opšti uspjeh učenika je: odličan (5), vrlo dobar (4), dobar (3), dovoljan (2) i nedovoljan(1). Učenik je postigao opšti uspjeh:

- odličan, ako ima srednju ocjenu najmanje 4,50; vrlo dobar, ako ima srednju ocjenu od 3,50 do 4,49; dobar, ako ima srednju ocjenu od 2,50 do 3,49; dovoljan, ako ima srednju ocjenu od 2 do 2,49. Ocjena iz vladanja ne utiče na opšti uspjeh učenika.

Član 51.

Učenik prelazi u naredni razred ako na kraju školske godine ima prolazne ocjene iz svih nastavnih predmeta. Ako učenik II, III ili IV razreda ima jednu ili dvije slabe ocjene na kraju drugog polugodišta, nastavnik je dužan nastaviti rad s njim tako što će organizovati produžnu nastavu po skraćenom programu, dva časa po predmetu u trajanju od dvije sedmice, tako da učenik proširi svoje znanje i završi razred. Ako učenik ima više od dvije negativne ocjene, upućuje se da ponovi razred. Učenik IX razreda stekao je osnovno obrazovanje i vaspitanje ako ima prolazne ocjene iz svih nastavnih predmeta. Učeniku, koji u toku devetogodišnjeg osnovnog obrazovanja postigne odličan uspjeh iz svih nastavnih predmeta i ima primjerno vladanje, izdaje se, u znak priznanja, i posebna diploma za postignute rezultate. Učeniku, koji je naročito uspješan u vaspitno-obrazovnom procesu i drugim aktivnostima u školi, može se dodijeliti pohvala i nagrada prema kriterijumima utvrđenim pravilima škole. Na kraju devetogodišnjeg obrazovanja škola proglašava učenika generacije. Bliži propis o izboru učenika generacije donosi ministar.

Polaganje ispita

Član 52.

Učenici IX razreda, kao i ostalih razreda kojima po članu 45. ovog zakona prestaje obaveza pohađanja škole, a nisu završili razred, mogu da ga naknadno završe polaganjem ispita iz predmeta iz kojih su imali nedovoljne ocjene, a najkasnije u roku od dvije godine.

Član 53.

Popravni ispit u avgustovskom roku polažu učenici od V do VIII razreda koji na kraju drugog polugodišta imaju nedovoljnu ocjenu iz jednog ili dva nastavna predmeta. Učenici IX razreda polažu popravni ispit u junskom ili avgustovskom ispitnom roku.

Član 54.

Učenici koji na kraju drugog polugodišta imaju više od dvije nedovoljne ocjene i učenici koji ne polože popravni ispit ili ne pristupe polaganju popravnog ispita, ponavljaju razred.

Član 55.

Razredni ispit polaže učenik koji iz opravdanih razloga nije pohađao nastavu više od trećine godišnjeg broja časova predviđenih nastavnim planom i programom, a ocjenjivanjem se utvrdi da nije savladao programom utvrđene sadržaje i učenik koji nije ocijenjen iz jednog ili više predmeta. Učenik koji na razrednom ispitu dobije nedovoljnu ocjenu iz jednog ili dva nastavna predmeta polaže popravni ispit.

Član 56.

Učenik može da polaže ispit iz stranog jezika koji nije izučavao u školi. Ispit se polaže po propisanom nastavnom programu za određeni razred. Škola izdaje učeniku uvjerenje o položenom ispitu.

Član 57.

Popravni ispit, razredni ispit i drugi ispiti iz djelokruga škole koji ne spadaju u redovno ocjenjivanje učenika, polažu se pred ispitnom komisijom od tri člana, koju imenuje direktor škole. Način i vrijeme polaganja popravnih, razrednih i drugih ispita propisuje ministar. Škola pismeno obavještava Republički pedagoški zavod i prosvjetnu inspekciju, najmanje 10 dana prije polaganja ispita.

7. Dosije učenika

Član 58.

S ciljem kontinuiranog praćenja rada i razvoja učenika, škola obrazuje i vodi dosije za svakog učenika. Sadržaj i način vođenja učeničkog dosijea propisuje ministar posebnim pravilnikom.

8. Prava, obaveze i odgovornosti učenika

Član 59.

Učenik ima pravo i dužnost da redovno pohađa nastavu i izvršava školske obaveze.

Član 60.

Učenik koji se ističe u učenju i vladanju pohvaljuje se ili nagrađuje. Vrste pohvala i nagrada, kao i uslove za njihovo dodjeljivanje utvrđuje školski odbor na prijedlog nastavničkog vijeća.

Član 61.

U toku školovanja učenik može da dobije diplomu za izuzetan opšti uspjeh, odnosno diplomu za izuzetan uspjeh u savlađivanju nastavnog plana i programa iz pojedinih nastavnih oblasti ili predmeta. Vrste diploma, način i uslove za njihovo dodjeljivanje propisuje ministar posebnim pravilnikom.

Član 62.

Učenik koji se ističe znanjem i sposobnostima može završiti školu u roku kraćem od devet, ali ne kraćem od sedam godina. U toku školske godine učenik može završiti dva razreda, ukoliko je u najmanje dvije posljednje godine imao odlične ocjene iz svih nastavnih predmeta Uslove i postupak bržeg napredovanja učenika utvrđuje ministar posebnim pravilnikom.

Član 63.

Učenik, ili njegov roditelj, ima pravo direktoru škole podnijeti prigovor na ocjenu ili postupak ocjenjivanja u roku od 24 časa od dana prijema đačke knjižice ili svjedočanstva na kraju drugog polugodišta. Ako direktor škole ocijeni da je prigovor osnovan, imenovaće komisiju od tri člana, pred kojom učenik polaže ispit. Komisiju iz prethodnog stava čine tri člana, od kojih su dva nastavnici predmeta iz kojeg se polaže ispit. Nastavnik na čiji prijedlog je utvrđena sporna ocjena ne može biti član komisije. Ispit se polaže u roku od tri dana od dana podnošenja prigovora. Ocjena komisije je konačna. Učenik ili njegov roditelj ima pravo podnijeti prigovor direktoru škole u roku od 24 časa, od dana prijema đačke knjižice ili svjedočanstva, ako je povrijeđen postupak ocjenjivanja na popravnom, odnosno razrednom ispitu, utvrđen ovim Zakonom. Ako direktor škole utvrdi da je prigovor na postupak iz stava 6. ovog člana osnovan, poništiće ispit i uputiće učenika na ponovno polaganje ispita u roku od tri dana od dana poništavanja prigovora.

Član 64.

Za povredu obaveza učenik može disciplinski odgovarati, a materijalnu štetu učinjenu namjerno, ili iz krajnje nepažnje, nadoknađuju njegovi roditelji. Učenik odgovara za povredu obaveze koja je u vrijeme izvršenja bila utvrđena ovim Zakonom, odnosno opštim aktom škole.

Član 65.

Za povredu obaveza učeniku se izriče vaspitno-disciplinska mjera: opomena ili ukor odjeljenjskog starješine, ukor odjeljenjskog vijeća, ukor direktora i ukor nastavničkog vijeća. Opomena i ukor odjeljenjskog starješine i ukor odjeljenjskog vijeća izriču se učenicima za lakše povrede obaveza učenika utvrđenih opštim aktom škole. Ukor direktora i ukor nastavničkog vijeća izriču se za teže povrede obaveza učenika utvrđenih ovim Zakonom. Težom povredom obaveza učenika smatra se: prepravka podataka u svjedočanstvu, đačkoj knjižici i drugoj javnoj ispravi; prepravka ili dopisivanje podataka u školskoj evidenciji; krađa školske imovine ili imovine učenika; upotreba ili podstrekivanje učenika na upotrebu duvana, alkohola i narkotičkog sredstva; izazivanje tuče ili učešće u tuči; izražavanje nacionalne ili vjerske netrpeljivosti; neopravdano izostajanje iz škole više od 25 časova; nedoličan odnos prema nastavniku, nedoličan odnos učenika jednih prema drugima i nasilje učenika prema učenicama i obrnuto. Učenik može odsustvovati sa nastave samo u opravdanim slučajevima. Roditelj je dužan, najkasnije u roku od osam dana, opravdati izostanak učenika. Vaspitno -disciplinska mjera izriče se za školsku godinu u kojoj je učinjena povreda obaveza učenika, a može se u toku školske godine ublažiti ili ukinuti. Bliže odredbe o disciplinskoj i materijalnoj odgovornosti učenika uređuje ministar posebnim pravilnikom.

Član 66.

Na izrečenu vaspitno-disciplinsku mjeru učenik ili njegov roditelj mogu podnijeti prigovor direktoru škole u roku od pet dana od dana prijema odluke. Direktor odlučuje o prigovoru u roku od 15 dana od dana podnošenja prigovora.

V NASTAVNICI I STRUČNI SARADNICI

Član 67.

Obrazovno-vaspitni rad u školi obavljaju nastavnici i stručni saradnici. Vaspitni rad u školi sa domom učenika obavljaju i vaspitači. Vrstu stručne spreme nastavnika, stručnih saradnika i vaspitača propisuje ministar u skladu sa zakonom.

Član 68.

Poslove nastavnika, stručnog saradnika i vaspitača mogu da obavljaju lica koja, osim uslova utvrđenih zakonom, ispunjavaju i sljedeće uslove:

- imaju odgovarajuću vrstu i stepen školske spreme;

- ima odgovarajuće ljekarsko uvjerenje o psihičkoj, fizičkoj i zdravstvenoj sposobnosti za rad sa učenicima;

- nisu pravosnažnom presudom osuđivani za krivična djela učinjena protiv ustavnog poretka, dostojanstva ličnosti, morala i službene dužnosti, za koja je izrečena bezuslovna kazna zatvora u trajanju dužem od šest mjeseci. Uslovi iz stava 1. ovog člana utvrđuju se prije zasnivanja radnog odnosa. Svi radnici škole moraju biti ljekarski pregledani do početka nastave za narednu školsku godinu. Diplome izdate u bilo kojem mjestu Bosne i Hercegovine, kao i diplome izdate u bivšoj SFRJ, sa istim stepenom i vrstom školske spreme koja se traži za nastavnike i saradnike škole, imaju jednaku vrijednost. Lica koja boluju od zarazne ili duševne bolesti, korisnici droge i alkoholičari, ne mogu raditi u školi.

Član 69.

Nastavu od I do III razreda izvodi nastavnik razredne nastave sa završenom pedagoškom akademijom i završenim učiteljskim ili pedagoškim fakultetom. Nastavu od IV do VI razeda izvodi nastavnik sa odgovarajućom visokom ili višom školskom spremom. Predmetnu nastavu izvodi nastavnik koji ima odgovarajuću visoku ili višu školsku spremu. Nastavu vjeronauke, može da obavlja vjeroučitelj ili vjerski službenik, sa odgovarajućom stručnom slremom.. Prilagođene programe vaspitno-obrazovnog rada sa učenicima koji imaju posebne potrebe mogu da realizuju i nastavnici razredne, odnosno predmetne nastave, ukoliko su za to osposobljeni dodatnim programima koje propisuje ministar. Vaspitni rad u domu učenika može da obavlja vaspitač koji ima najmanje odgovarajuću višu školsku spremu.

Član 70.

Stručne poslove u školi obavlja školski pedagog-socjalni pedagog, školski psiholog, socijalni radnik, defektolog, bibliotekar i medijatekar po programu koji donosi ministar. Školski pedagog, školski psiholog i defektolog moraju biti lica sa odgovarajućom visokom školskom spremom, a socijalni radnik, bibliotekar i medijatekar sa odgovarajućom visokom ili višom školskom spremom. Poslove bibliotekara može obavljati i lice sa završenom odgovarajućom srednjom školom.

Član 71.

Nastavnik, stručni saradnik, kao i vaspitač dužni su obavljati sljedeće poslove: ostvarivati cilj i zadatke osnovnog obrazovanja i vaspitanja utvrđene ovim zakonom i na osnovu njega donesenim propisima i drugim aktima; učiti, pripremati se i stručno - pedagoški ostvarivati nastavni plan i program, odnosno program vaspitnog rada; učestvovati u radu stručnih organa; voditi evidenciju o obrazovno-vaspitnom radu i učenicima; izvršavati i druge obaveze koje proizilaze iz opštih akata i godišnjeg programa rada škole.

Član 72.

Radi sticanja novih znanja, usavršavanja i profesionalnog razvoja nastavni kadar, pedagozi, psiholozi, defektolozi, logopedi i direktori škola obuhvaćeni su obaveznim programima obuke, usavršavanja i provjere. Programe obuke ustanoviće Ministarstvo prosvjete i kulture Republike Srpske u skladu sa principima i standardima definisanim ovim zakonom. Njihov rad se prati i ocjenjuje u skladu sa zakonom. Rad nastavnika, stručnih saradnika i vaspitača ocjenjuje direktor ličnim uvidom u rad i po pribavljenom mišljenju nastavničkog vijeća te izvještaja o stručnom i inspekcijskom nadzoru. Za postignute rezultate u radu, nastavnik, stručni saradnik i vaspitač mogu biti pohvaljeni, nagrađeni i unaprijeđeni. Direktor, nastavnik i stručni saradnik mogu steći zvanje mentor, savjetnik i viši savjetnik. Ministar propisuje postupak ocjenjivanja i napredovanja nastavnika i stručnih saradnika.

Član 73.

Nastavnika, stručnog saradnika, kao i vaspitača koji svojim obrazovno-vaspitnim radom ne ostvaruje cilj i zadatke obrazovanja i vaspitanja; ne ostvaruje nastavni plan i program; dovodi u pitanje moralne vrijednosti; fizički kažnjava učenike; daje instrukcije učenicima škole u kojoj radi; svojim ponašanjem ili organizovanjem učenika u političke svrhe izaziva nacionalnu ili vjersku netrpeljivost, ili da postoji osnovana sumnja da vrši nasilje na osnovu pola nad učenicama ili učenicima, direktor škole udaljava iz nastave do donošenja odluke u disciplinskom postupku. Ako direktor ne postupi saglasno stavu 1. ovog člana, nastavnika, stručnog saradnika ili vaspitača udaljava ministar, odnosno osnivač škole, u roku od 15 dana od dana dostavljanja obavještenja, pri čemu se razmatra i , eventualno, sankcioniše i postupak direktora.

Član 74.

Poslove nastavnika, stručnog saradnika ili vaspitača može da obavlja i pripravnik. U toku pripravničkog staža nastavnici, stručni saradnici i vaspitači osposobljavaju se uz pomoć mentora za samostalan rad, savlađuju program pripravničkog staža i pripremaju se za polaganje stručnog ispita. Program pripravničkog staža, sadržaj, način, rokove i uslove za polaganje stručnog ispita propisuje ministar.

Član 75.

Lice koje je steklo radni staž van škole može da bude izabrano za nastavnika, stručnog saradnika ili vaspitača, ako ispunjava druge propisane uslove, s tim da položi stručni ispit ili dio stručnog ispita, u roku od dvije godine od dana zasnivanja radnog odnosa u školi. Nastavnik, stručni saradnik i vaspitač iz stava 1. ovog člana nema status pripravnika, ali stručni ispit, odnosno dio stručnog ispita, polaže pod uslovima utvrđenim za pripravnika. Škole mogu i licima bez radnog iskustva pružiti obuku, a da ih pri tome ne zaposle.

Član 76.

Pripravnički staž traje godinu dana. Nakon toga pripravnik polaže stručni ispit, a ako ne položi za godinu dana po isteku pripravničkog staža, njemu kao i nastavniku iz člana 73. ovog zakona, prestaje radni odnos. Položen stručni ispit u oblasti obrazovanja priznaje se za sve poslove u obrazovno-vaspitnom radu. Stručni ispit priznaje se nastavnicima koji na dan donošenja ovog zakona imaju 20 godina radnog staža u obrazovanju ili 30 godina penzijskog staža. Lice koje je položilo pripravnički, odnosno sturučni ispit i lice kojem je priznat stručni ispit na osnovu stava 2. ovog člana, dobija licencu za rad. Licenca traje četiri godine. Licenca se produžava nastavniku, odnosno saradniku, kad ispuni sljedeće uslove: završi program stručnog usavršavanja predviđen za četvorogodišnji period; dobije pozitivno mišljenje o svom radu od strane direktora i školskog nadzornika; da je psihički i fizički zdrav za rad s djecom, što se dokazuje uvjerenjem ljekarske komisije. Licu kojem nije produžena licenca ima rok od godinu dana da dobije licencu za rad, a ako je ne dobije u tom roku, prestaje mu radni odnos. Licu kojem, radi psihičke i fizičke bolesti, nije produžena licenca obezbjeđuje se drugi posao, a ako to nije moguće, osnivač mu obezbjeđuje materijalnu i socijalnu sigurnost u skladu sa Zakonom o radu i Kolektivnim ugovorom. Nastavniku i saradniku miruje licenca za vrijeme:

- bolovanja dužeg od šest mjeseci;

- porodiljskog bolovanja i odsustvovanja s posla radi njege djeteta;

- imenovanja, odnosno izbora na javnu funkciju. Nastavniku kojem prestane radni odnos radi teže povrede radnih obaveza iz člana 73. ovog zakona, prestaje važnost licence. Licencu izdaje Ministarstvo, a sadržaj i izgled licence propisuje ministar. Ministarstvo vodi registar nastavnika i saradnika kojim je izdata licenca.

Član 77.

Stručni ispit polaže se na odgovarajućem fakultetu u Republici Srpskoj, odnosno Bosni i Hercegovini pred komisijom koju obrazuje ministar.

Član 78.

Nastavnika, stručnog saradnika i vaspitača bira direktor škole, na prijedlog Komisije za izbor a na osnovu javnog konkursa koji raspisuje školski odbor, sa liste kandidata koji ispunjavaju uslove konkursa. Kandidat koji nije izabran ima pravo žalbe školskom odboru u roku od 15 dana od dana dostavljanja prvostepene odluke. Ukoliko kandidat nije zadovoljan odlukom školskog odbora, zatražiće zaštitu nadležnog suda u roku od 15 dana od dana prijema odluke. Ako se na konkurs ne prijavi nastavnik sa propisanom stručnom spremom, direktor može primiti na određeno vrijeme, najduže za jedno polugodište, nastavnika istog stepena obrazovanja bez propisane stručne spreme.

Član 79.

Nastavnici, stručni saradnici i vaspitači, kao i drugi radnici koji su zasnovali radni odnos u školi, imaju pravo da protiv akata donesenih o njihovim pravima, obavezama i odgovornostima, podnesu prigovor školskom odboru u roku od 15 dana od dana dostavljanja akta. Odluka školskog odbora po prigovoru je konačna. Protiv konačne odluke iz stava 1. ovog člana zainteresovani radnik ima pravo na tužbu kod nadležnog suda u roku od 15 dana od dana dostavljanja drugostepene odluke kojom je odlučeno o njegovom pravu, obavezi ili odgovornosti u školi. Sva pitanja koja se odnose na prava , obaveze i odgovornosti radnika škole, regulišu se pojedinačno i Granskim kolektivnim ugovorom u skladu sa Zakonom o radu.

Član 80.

Normu neposrednog rada sa učenicima propisuje ministar, a ostalo radno vrijeme raspoređuje se godišnjim programom rada škole.

Član 81.

Ako škola konkursom ne može da obezbijedi stručno lice za najviše šest časova nedeljno iz određenog predmeta, može da rasporedi ove časove nastavniku tog predmeta do kraja školske godine.

Član 82.

Nastavnici, stručni saradnici i vaspitači ostvaruju pravo na štrajk u skladu sa Zakonom o štrajku i Kolektivnim ugovorom.

VI SEKRETAR I RAČUNOVOĐA

Član 83.

Osnovna škola ima sekretara i računovođu. Sekretar i računovođa škole primaju se putem konkursa objavljenog u dnevnim novinama. Sekretara i računovođu bira direktor sa liste kandidata koji ispunjavaju uslove konkursa.

Član 84.

Poslove sekretara škole može obavljati lice sa završenim fakultetom, višom ili srednjom školom. Računovođa treba imati završen ekonomski fakultet, višu ili srednju školu ekonomskog smjera.

Član 85.

Radnici koji su zasnovali radni odnos u školi na radnim mjestima sekretara i računovođe po propisima koji su važili do stupanja na snagu ovog zakona, ispunjavali uslove u pogledu vrste i stepena stručne spreme mogu i dalje raditi na tim radnim mjestima.

Ostali radnici

Član 86.

Broj ostalih radnika u školi, vrsta stručne spreme i način primanja utvrđuju se aktom škole uz saglasnost osnivača.

VII OBRAZOVANJE I VASPITANJE UČENIKA SA POSEBNIM POTREBAMA U SPECIJALNIM ODJEQENJIMA I SPECIJALNIM ŠKOLAMA

Član 87.

Djeca sa posebnim potrebama stiču osnovno obrazovanje i vaspitanje u redovnim školama i prema programima prilagođenim njihovim individualnim potrebama, a u skladu sa članom 19. Okvirnog zakona. Djeca sa ozbiljnim smetnjama stiču osnovno obrazovanje i vaspitanje u skladu sa ovim zakonom i upisuju se u specijalnu školu ili specijalno odjeljenje na osnovu rješenja kojim se utvrđuje vrsta i stepen ometenosti u razvoju. Upis djece vrši se u maju i junu tekuće godine.

Član 88.

Djeca sa posebnim potrebama, u smislu ovog zakona su: djeca sa tjelesnim i čulnim oštećenjima (tjelesno invalidna, slijepa i slabovida, gluva i nagluva, sa poremećajima u govoru i glasu); djeca koja su mentalno ometena (psihička ometenost lakšeg, umjerenog i težeg stepena); djeca koja su višestruko ometena u razvoju (sa dvije ili više ometenosti); autistična i djeca sa drugim smetnjama. Utvrđivanje vrste i stepena ometenosti u razvoju vrši se na osnovu prijedloga odgovarajuće komisije.

Član 89.

Rješenjem kojim se utvrđuje vrsta i stepen ometenosti u razvoju utvrđuje se i sposobnost sticanja osnovnog obrazovanja i vaspitanja i program po kojem će se dijete školovati. Rješenje iz stava 1. ovog člana donosi nadležni organ u skladu sa zakonom. Protiv ovog rješenja roditelj može da podnese žalbu nadležnom ministarstvu u roku od 15 dana od dana prijema rješenja. Opština, na čijoj teritoriji roditelj učenika ima prebivalište, snosi troškove servisnih usluga: prevoza, ishrane i smještaja učenika.

Član 90.

Ponovno utvrđivanje vrste i stepena ometenosti u razvoju učenika može da se obavi i u toku sticanja osnovnog obrazovanja i vaspitanja. Prijedlog za ponovno utvrđivanje vrste i stepena ometenosti može podnijeti roditelj ili škola, odnosno zdravstvena ustanova.

Član 91.

Ministarstvo zdravlja i socijalne zaštite donosi pravilnik po kojem se utvrđuje ometenost učenika u razvoju i sastav i način rada odgovarajuće komisije iz člana 88. stav 2. ovog zakona.

Član 92.

Nastavni plan i program osnovnog obrazovanja i vaspitanja donosi ministar na prijedlog Republičkog pedagoškog zavoda za svaku vrstu i stepen ometenosti u razvoju.

Član 93.

Nastava u specijalnim odjeljenjima i školama se izvodi kao razredna, razredno-predmetna ili kao predmetna, što zavisi od vrste i stepana ometenosti u razvoju. Nastavnim planom i programom određuje se kada se nastava izvodi kao razredna, razredno-predmetna ili predmetna. Nastavni čas za učenike od I do III razreda traje 35 minuta, a za starije razrede 40 minuta, ukoliko se nastava odvija u specijalnom odjeljenju.

Član 94.

U odjeljenju ili vaspitnoj grupi može da bude od 6 do 10 učenika, zavisno od vrste i stepena ometenosti u razvoju. Odjeljenje učenika sa višestrukom ometenošću u razvoju i odjeljenje kombinovano od više razreda može da ima najviše šest učenika.

Član 95.

Za obrazovanje, vaspitanje i rehabilitaciju učenika sa posebnim potrebama može se osnovati škola sa najmanje osam odjeljenja. Škola može da obavlja djelatnost predškolskog vaspitanja i obrazovanja, osnovnog i srednjeg obrazovanja i vaspitanja iste vrste ometenosti u razvoju, a u skladu sa zakonom. Škola može da ima u svom sastavu zaštitnu i proizvodnu radionicu. Škola može da organizuje smještaj i ishranu za učenike i djecu predškolskog uzrasta u domu učenika. Smještaj i ishrana mogu biti u vidu dnevnog ili stalnog boravka. Uslove za smještaj učenika i način ostvarivanja vaspitno-obrazovnog rada propisuje ministar.

Član 96.

Nastavu od I do IX razreda izvodi nastavnik-defektolog koji ima visoku ili višu školsku spremu odgovarajućeg prosvjetnog smjera. Predmetnu nastavu od VI do IX razreda izvodi nastavnik koji ima odgovarajuću visoku školsku spremu za predmet iz kojeg izvodi nastavu i koji je osposobljen za rad sa učenicima sa posebnim potrebama. Nastavu od I do IX razreda može izvoditi i nastavnik defektolog sa završenom višom školom koji se u vrijeme donošenja ovog zakona zatekao u školi. Program osposobljavanja za rad sa učenicima sa posebnim potrebama donosi ministar.

Član 97.

Vaspitni rad u školi sa domom učenika može da obavlja vaspitač koji ima odgovarajuću visoku školsku spremu defektološke struke.

VIII OSNOVNO OBRAZOVANJE I VASPITANJE ODRASLIH

Član 98.

Lica starija od 15 godina koja redovno ne pohađaju školu (u daljem tekstu: odrasli) stiču osnovno obrazovanje i vaspitanje u skladu sa ovim zakonom, prema nastavnom planu i programu za odrasle.

Član 99.

Nastavnim planom i programom za odrasle bliže se utvrđuje cilj, zadaci i sadržaj obrazovanja i vaspitanja, nedeljni i godišnji broj časova nastave i drugih oblika obrazovno-vaspitnog rada i načini i oblici ostvarivanja tog rada.

Član 100.

Odrasli mogu steći osnovno obrazovanje i vaspitanje pohađanjem nastave ili polaganjem ispita. Osnovno obrazovanje i vaspitanje odraslih organizuje se po razredima od I do IX razreda i traje četiri godine, s tim da se u prvoj godini mogu završiti I, II i III razred. Broj odraslih u odjeljenju, odnosno u grupi može da bude do 20. Ministar posebnim pravilnikom utvrđuje kriterijume, rokove, sadržaj i način upisa učenika za obrazovanje odraslih. Vrijeme prijavljivanja i održavanja ispita, utvrđuje direktor škole. Finansijska sredstva za organizaciju nastave i polaganje ispita za obrazovanje odraslih obezbjeđuju kandidati koji se obrazuju, u skladu sa opštim aktom škole.

Član 101.

Lice koje pohađa nastavu za odrasle je završilo razred ako ima prolazne ocjene iz svih nastavnih predmeta. Odrasli koji imaju nedovoljne ocjene iz pojedinih predmeta polažu ispite iz tih predmeta. Odrasli se ne ocjenjuju iz vladanja.

Član 102.

Odraslima se izdaje svjedočanstvo o svakom završenom razredu i svjedočanstvo o stečenom osnovnom obrazovanju i vaspitanju.

Član 103.

Opština vodi evidenciju nepismenih lica i lica bez potpunog osnovnog obrazovanja.

IX OSNOVNO MUZIČKO I BALETSKO OBRAZOVANJE I VASPITANJE

Član 104.

U osnovnu muzičku, odnosno baletsku školu može da se upiše dijete ako položi prijemni ispit kojim se utvrđuje njegova muzička, odnosno baletska sposobnost. U osnovnu muzičku školu može se upisati dijete uzrasta od navršenih 5 do 12 godina, a u osnovnu baletsku školu dijete uzrasta od 5 do 10 godina života. U muzičku, odnosno baletsku školu, koju osniva Vlada ili drugo pravno ili fizičko lice, učenici se upisuju na početku svake školske godine.

Član 105.

Osnovno muzičko obrazovanje i vaspitanje traje od dvije do šest godina, što zavisi od vrste instrumenta, odnosno glavnog predmeta, a osnovno baletsko obrazovanje i vaspitanje traje četiri godine.

Član 106.

Nastavnim planom i programom za osnovno muzičko i baletsko obrazovanje i vaspitanje bliže se utvrđuje: cilj, zadaci, sadržaj i trajanje obrazovanja; uzrast učenika kao i uslov za početak sticanja obrazovanja; sadržaj prijemnog ispita, godišnjeg i kontrolnog ispita i uslova za upis; sadržaj, oblici i način izvođenja obrazovno - vaspitnog rada; trajanje časa, nedjeljnji i godišnji broj časova nastave i drugih oblika obrazovno-vaspitnog rada; broj učenika u odjeljenju, odnosno grupi.

Član 107.

Nastavne planove i programe za osnovno muzičko i baletsko obrazovanje i vaspitanje donosi ministar. Za osnovno muzičko obrazovanje i vaspitanje učenika ometenih u razvoju ministar donosi poseban nastavni plan i program.

Član 108.

Osnovno muzičko i baletsko obrazovanje i vaspitanje stiče se redovnim pohađanjem nastave ili polaganjem ispita. Učenik koji stiče osnovno muzičko ili baletsko obrazovanje i vaspitanje putem polaganja ispita ima status vanrednog učenika.

Član 109.

Učenik osnovnog muzičkog obrazovanja i vaspitanja polaže godišnji ispit, a učenik osnovnog baletskog obrazovanja i vaspitanja polaže kontrolni i godišnji ispit. Ako učenik I razreda iz glavnog predmeta na godišnjem ispitu dobije ocjenu nedovoljan (1), ili ne položi kontrolni ispit, ne može nastaviti sticanje muzičkog, odnosno baletskog obrazovanja i vaspitanja po započetom programu. Učenici ostalih razreda, koji ne polože godišnji ispit iz glavnog predmeta, ponavljaju razred. Učenik može da polaže popravni ispit samo iz jednog nastavnog predmeta. Učenik može jednom da ponavlja razred u toku sticanja osnovnog muzičkog, odnosno baletskog obrazovanja i vaspitanja.

Član 110.

Učenik koji se ističe znanjem i sposobnostima može steći osnovno muzičko, odnosno baletsko obrazovanje u roku kraćem od utvrđenog u nastavnom planu i programu.

Član 111.

U I razred škole za muzičke talente može da se upiše dijete koje ima najmanje šest godina i za koje se na prijemnom ispitu utvrdi da ima izrazite muzičke sposobnosti. Ako se utvrdi da učenik muzičke škole ima izrazite muzičke sposobnosti, može da nastavi sticanje muzičkog obrazovanja i vaspitanja prema nastavnom planu i programu za talente.

Član 112.

U prvi razred škole za baletske talente može da se upiše dijete koje ima najmanje osam, a najviše 10 godina, koje je završilo prva dva razreda osnovne škole i za koje se na prijemnom ispitu utvrdi da ima izrazite sposobnosti za balet.

Član 113.

Muzičko obrazovanje i vaspitanje za učenike sa izrazitim muzičkim sposobnostima traje 10 godina, a za učenike sa izrazitim baletskim sposobnostima osam godina. Nastavni plan i program za učenike sa izrazitim sposobnostima donosi se kao jedinstven nastavni plan i program za redovno osnovno obrazovanje i vaspitanje i osnovno i srednje muzičko, odnosno baletsko obrazovanje i vaspitanje.

Član 114.

Učenici škole za muzičke, odnosno baletske talente, polažu godišnji ispit iz svih stručnih predmeta. Učenici koji ne polože popravni ispit iz stručnih predmeta i učenici koji na godišnjem ispitu iz glavnog predmeta dobiju ocjenu nedovoljan (1), ne mogu nastaviti sticanje obrazovanja prema nastavnom planu i programu za talente. Učenik iz stava 2. ovog člana može da nastavi obrazovanje prema nastavnom planu i programu za osnovno muzičko, odnosno baletsko obrazovanje i vaspitanje.

Član 115.

Škola može da obavlja djelatnost osnovnog i srednjeg muzičkog i baletskog obrazovanja i vaspitanja u skladu sa zakonom. Škola može da organizuje smještaj i ishranu za učenike.

Član 116.

Nastavu u osnovoj muzičkoj školi može da izvodi lice koje ima najmanje odgovarajuću višu školsku spremu.

Član 117.

Nastavu u osnovnoj baletskoj školi može da izvodi lice koje ima najmanje odgovarajuću višu školsku spremu, ako ovim zakonom nije drugačije određeno. Nastavu iz igračkih predmeta može da izvodi baletski umjetnik, odnosno baletski pedagog koji ima najmanje srednje baletsko obrazovanje i najmanje 10 godina igračke prakse, odnosno pedagoškog rada i položen ispit iz psihologije i pedagogije. Ispit iz stava 2. ovog člana polaže se na odgovarajućem fakultetu.

Član 118.

Vaspitni rad u školi sa domom učenika može da izvodi vaspitač koji ispunjava uslove za nastavnika u školi za muzičke i baletske talente.

X RUKOVOĐENJE I UPRAVQANJE ŠKOLOM

1. Direktor škole

Član 119.

Školom rukovodi direktor. Za direktora može da bude imenovano lice koje ispunjava sljedeće uslove: ima odgovarajuću visoku ili višu stručnu spremu za nastavnika, odnosno psihologa ili pedagoga; posjeduje važeću licencu za nastavnika; ima položen stručni ispit za obavljanje vaspitno-obrazovnog rada i najmanje pet godina radnog iskustva u nastavi, odnosno na pedagoško-psihološkim poslovima u školi; stečeno zvanje na osnovu stručnog usavršavanja i napredovanja nastavnika; da nije osuđivan pravosnažnom sudskom odlukom na kaznu zatvora; predložen program rada. Konkurs za izbor direktora raspisuje se i objavljuje u dnevnim novinama najmanje tri mjeseca prije isteka mandata direktora. Direktora javne i privatne škole imenuje školski odbor . Po izboru direktor ima obavezu završiti posebnu obuku za rukovođenje školom. Isti su uslovi i postupak za izbor i imenovanje direktora javne i privatne muzičke i baletske škole. Učesnik konkursa nezadovoljan odlukom o izboru direktora škole ima pravo pokrenuti upravni spor pred odgovarajućim sudom. Direktoru škole miruje radni odnos na radnom mjestu sa kojeg je postavljen dok obavlja dužnost direktora, a njegovo mjesto popunjava se na određeno vrijeme. Direktor škole imenuje se na period od četiri godine. Rješenje o imenovanju direktora škole dostavlja se Ministarstvu u roku od deset dana od dana imenovanja. Bliže uslove i način izbora direktora škole propisuje ministar posebnim pravilnikom.

Član 120.

Direktor je odgovoran za zakonitost rada škole i za izvršenje obrazovno-vaspitne djelatnosti škole. Direktor organizuje obrazovno-vaspitni rad škole i stara se o njegovom ostvarenju i unapređivanju; organizuje i ostvaruje pedagoško-instruktivni uvid i nadzor i preduzima mjere za unapređivanje rada nastavnika, stručnih saradnika i vaspitača; donosi odluke o slobodnim radnim mjestima i vrši prijem u radni odnos; preduzima mjere u slučaju nedoličnog ponašanja nastavnika, stručnih saradnika i vaspitača i njihovog negativnog uticaja na učenike, nastavnike, stručne saradnike i vaspitače; pokreće postupak kod nadležnih institucija za ocjenu radne i zdravstvene sposobnosti radnika; saziva i rukovodi sjednicama nastavničkog vijeća; usmjerava i usklađuje rad stručnih organa škole; ostvaruje saradnju sa Ministarstvom, roditeljima, odnosno starateljima učenika, lokalnom zajednicom, vjerskim, kulturnim, zdravstvenim, sportskim, privrednim, nevladinim i drugim organizacijama; provodi odluke, zaključke i rješenja Ministarstva; obavlja i druge poslove i zadatke utvrđene Zakonom o osnovnoj školi i drugim zakonskim aktima koji uređuju odnose u osnovnoj školi.

2. Razrješenje direktora

Član 121.

Školski odbor razriješiće dužnosti direktora i prije isteka mandata: ako utvrdi da ne izvršava obaveze u skladu sa Zakonom o osnovnoj školi i drugim zakonskim aktima; ako škola ne ostvaruje kvalitetno program obrazovanja i vaspitanja i direktor ne preduzima mjere za ostvarivanje obrazovno-vaspitnih ciljeva; ako škola ne provodi mjere bezbjednosti i zaštite učenika; ako direktor ne postupi po nalogu, odnosno mjeri nadležnog organa za otklanjanje utvrđenih nedostataka i nepravilnosti; ako napravi prestup u raspolaganju sredstvima škole, školskim prostorom, opremom i imovinom škole; ako škola dostavi Ministarstvu netačne podatke o odjeljenjima, učenicima, časovima, radnicima i školskom prostoru; ako ne primjenjuje dosljedno Pravilnik o pedagoškoj normi nastavnika, Kolektivni ugovor i Pravilnik o finansiranju škola; ako predlaganjem nezakonitih odluka, nepotpunim, neblagovremenim i netačnim obavještavanjem ili sazivanjem sjednica suprotno poslovniku, ometa rad organa upravljanja i zaposlenih; ako ne preduzima odgovarajuće mjere prema nastavniku, saradniku ili vaspitaču koji ne izvršava svoje radne obaveze; ako se u školi vodi evidencija i izdaju javne isprave suprotno ovom zakonu i ako se ne obezbijedi čuvanje propisane evidencije i dokumentacije;

Ako se utvrdi da je inicijativa za razrješenje opravdana, ministar, na osnovu zapisnika inspektora ili školskog nadzornika i na osnovu prijedloga nastavničkog vijeća, zahtijeva od školskog odbora da provede postupak razrješenja direktora u roku od 30 dana. Ako u javnoj školi prema prethodnom stavu ovog člana školski odbor ne razriješi direktora u propisanom roku, direktora će razriješiti ministar i imenovati vršioca dužnosti direktora. U školi u kojoj je direktor razriješen dužnosti ili mu je istekao mandat, a nije raspisan konkurs ili nije izvršen izbor, školski odbor će imenovati vršioca dužnosti direktora do imenovanja direktora u skladu sa zakonom, a najduže na 6 mjeseci. Ako školski odbor ne imenuje vršioca dužnosti direktora u skladu sa predhodnim stavom ovog člana, imenovaće ga ministar, a školski odbor će snositi odgovornost za neizvršavanje svojih zakonskih obaveza. Prava, obaveze i odgovornosti direktora škole odnose se i na vršioca dužnosti direktora. Inicijativu za razrješavanje direktora škole, može pokrenuti ministar, školski odbor, nastavničko vijeće, sindikat škole, savjet roditelja i Republički pedagoški zavod.

3. Prava direktora kojem je prestala dužnost

Član 122.

Direktor škole kojem je prestala dužnost radi isteka mandata, raspoređuje se na radno mjesto sa kojeg je postavljen na dužnost direktora. Ako je u međuvremenu, mjesto sa kojeg je postavljen na dužnost direktora ukinuto, lice iz stava 1. ovog čalan raspoređuje se na mjesto koje odgovara stepenu i vrsti njegove stručne spreme u istoj ili drugoj školi. Ako nema slobodnog radnog mjesta u istoj ili drugoj školi, lice iz stava 1. ovog člana ostaje neraspoređeno i ostvaruje pravo na platu u visini koju je ostvarilo za mjesec koji je predhodio mjesecu u kojem mu je prestala dužnost, a najduže šest mjeseci. Direktoru škole kojem je prestala dužnost razrješenjem, a koji ne može da se rasporedi na radno mjesto koje odgovara stepenu i vrsti njegove stručne spreme, prestaje radni odnos, uz isplatu otpremnine, u skladu sa zakonom.

4. Pomoćnik direktora

Član 123.

Škola koja ima više od 24 odjeljenja i radi u dvije smjene ili otežanim uslovima može imati pomoćnika direktora što se uređuje Pravilnikom o finansiranju rada osnovnih škola. Pomoćnika direktora škole imenuje i razrješava direktor iz reda zaposlenih nastavnika i stručnih saradnika. Pomoćnik direktora organizuje, rukovodi i odgovara za pedagoški rad škole, koordinira rad stručnih organa škole i obavlja druge poslove u skladu sa zakonom. Pomoćnik direktora može izvoditi do 10 časova redovne nastave u okviru 40-časovne radne nedjelje, kao dopunu norme.

5. Školski odbor

Član 124.

Školski odbor je organ upravljanja u školi. Školski odbor škole koju osniva Vlada ima 7 članova. Sastav školskog odbora škole treba odražavati nacionalnu i polnu strukturu učenika i roditelja, školskog osoblja i opštine, odnosno, lokalne zajednice u kojoj se škola nalazi, u pravilu prema poslednjem popisu. Školski odbor čine: predstavnici radnika škole, osnivača, opštine,odnosno lokalne zajednice i roditelja. Članovi školskog odbora ne mogu biti osobe koje obavljaju poslove direktora, pomoćnika, sekretara i računovođe u bilo kojoj školi. Predsjednika i zamjenika predsjednika školskog odbora imenuje školski odbor iz reda svojih članova. Članovi školskog odbora imenuju se na četiri godine, a dužnost obavljaju dobrovoljno i bez naknade. Članove školskog odbora škole razrješava predlagač po svojoj inicijativi, inicijativi drugih organa u školi ili na osnovu inspekcijskog nalaza, ako se utvrdi da ne izvršavaju obaveze iz ovog zakona. Kriterijumi, način i procedura izbora članova školskog odbora, kao i njihova zamjena detaljnije se uređuju aktom Ministarstva.

Član 125.

Školski odbor ima sljedeće obaveze: donosi godišnji program rada škole i usvaja izvještaj o njegovom ostvarivanju; odlučuje o poslovanju škole i usvaja godišnji obračun za investicije i investiciono održavanje; odlučuje o korišćenju sredstava škole u skladu sa zakonom; raspisuje konkurs za izbor direktora i vrši njegovo imenovanje;

- razmatra uspjeh učenika i preduzima mjere za poboljšanje uslova rada škole i ostvarivanje obrazovno-vaspitnog rada; donosi statut i druge opšte akte škole; odlučuje u drugom stepenu po prigovorima nastavnika, stručnih saradnika, vaspitača i drugih radnika škole protiv rješenja direktora škole kojima je odlučivano o njihovim pravima, obavezama i odgovornostima.

- pokreće inicijativu za razrješenje i razrješava direktora škole;

- imenuje vršioca dužnosti direktora u skladu sa zakonom;

- usvaja nedjeljni i godišnji fond sati radnika u školi;

- izvršava odluke i zahtjeve Ministarstva;

- školski odbor razmatra i druga pitanja utvrđena zakonom i aktom o osnivanju škole. Postupak i način odlučivanja školskog odbora utvrđuje se poslovnikom školskog odbora.

Savjet roditelja

Član 126.

Škola ima savjet roditelja, kao savjetodavno tijelo. Savjet roditelja razmatra pitanja uspjeha učenika, rada učeničke zadruge, školskog kalendara, ekskurzija učenika, uslova rada škole; informiše školski odbor o pitanjima koja se odnose na rad i upravljanje školom; učestvuje u izradi i realizaciji odgovarajućih projekata kojima se podstiče i unapređuje obrazovni rad u školi i druga pitanja utvrđena odlukom škole. Broj članova, način i procedura osnivanja i rada savjeta roditelja utvrđuje se opštim aktom škole.

Savjet učenika

Član 127.

Škola ima savjet učenika. Obaveza škole je da pruži pomoć u osnivanju savjeta učenika škole. Članove savjeta učenika biraju učenici. Funkcija savjeta učenika je da: promoviše interese škole u zajednici na čijem se području škola nalazi; predstavlja stavove učenika školskom odboru; podstiče angažovanje učenika u radu škole; informiše školski odbor škole o svojim stavovima kad ocijeni da je to potrebno, ili po zahtjevu školskog odbora, o svakom pitanju koje se odnosi na rad i upravljanje školom. Broj članova, način i procedura osnivanja i rada savjeta učenika utvrđuje se opštim aktom škole. Savjet roditelja i savjet učenika škole mogu djelovati u zajedničkom savjetu u koji će biti uključeni roditelji, nastavnici, učenici, zaposleni u školskoj administraciji i zainteresovani predstavnici lokalne zajednice.

8. Stručni organi

Član 128.

U školi se konstituišu i funkcionišu stručni organi: nastavničko i odjeljenjska vijeća i stručni aktivi nastavnika.

Član 129.

Stručni organi obavljaju sljedeće poslove: organizuju rad i prate ostvarivanje nastavnog plana i programa; analiziraju ostvarivanje ciljeva, zadataka i sadržaja obrazovanja i vaspitanja; utvrđuju rezultate rada nastavnika i stručnih saradnika; utvrđuju rezultate rada učenika i preduzimaju mjere za jedinstven i usklađen rad svih učenika u procesu obrazovanja i vaspitanja; rješavaju druga pitanja radi unapređivanja vaspitno - obrazovnog rada. Ovlašćenje i način rada stručnih organa utvrđuje direktor škole u skladu sa ovim zakonom. Rad stručnih organa utvrđuje se posebnim pravilnikom koji donosi ministar.

XI PRIZNAVANJE SVJEDOČANSTVA

Član 130.

Državljanin Republike Srpske i BiH koji je u inostranstvu stekao obrazovanje i vaspitanje ili završio pojedine razrede osnovne škole, ima pravo da zahtijeva priznavanje svjedočanstva o stručnom obrazovanju i vaspitanju, ili završenom razredu osnovne škole. Građani koji privremeno borave u Republici Srpskoj imaju pravo na osnovno obrazovanje po nastavnom planu i programu Republike Srpske. Strani državljanin i lice bez državljanstva ima pravo da zahtijeva nostrifrikaciju ili priznavanje ekvivalencije svjedočanstva stečenog u inostranstvu, ako za to ima pravni interes.

Član 131.

Priznavanje svjedočanstva o stečenom obrazovanju, kao i nostrifikaciju i priznavanje ekvivalencije svjedočanstva stečenog u inostranstvu, vrši Ministarstvo. Uz zahtjev za priznavanje svjedočanstva, odnosno za nostrifikaciju i za priznavanje ekvivalencije svjedočanstva stečenog u inostranstvu zaintresovano lice podnosi svjedočanstvo u originalu i u prevodu na jedan od službenih jezika, ovjerenom od strane ovlašćenog prevodioca (sudskog tumača). Nostrifikacijom, odnosno ekvivalencijom, se strana školska isprava izjednačava sa odgova-rajućom školskom ispravom stečenom u Republici Srpskoj, i to u pogledu prava na nastavljanje obrazovanja i vaspitanja i prava na zapošljavanje.

Član 132.

U postupku nostrifikacije, odnosno priznavanja ekvivalentnosti strane školske isprave, primjenjuju se odredbe Zakona o opštem upravnom postupku, ukoliko ovim zakonom nije drugačije utvrđeno. U postupku nostrifikacije, odnosno priznavanja ekvivalentnosti, uzima se u obzir: sistem školovanja zemlje u kojoj je stečena školska isprava, nastavni plan i program, trajanje školovanja, prava koja daje strana školska isprava imaocu i druge okolnosti od značaja za odlučivanje. Ako se u postupku nostrifikacije utvrdi da nastavni plan i program inostrane škole znatno odstupa od plana sa kojim se upoređuje, nostrifikacija se uslovljava polaganjem ispita ili provjerom znanja. Ministarstvo može provođenje ispita i provjeru znanja povjeriti posebnoj stručnoj komisiji.

Član 133.

Lice koje je podnijelo zahtjev za nostrifikaciju, odnosno priznavanje ekvivalentnosti strane školske isprave može uslovno da se upiše u naredni razred, ukoliko postupak nije okončan do isteka roka za upis učenika u školu.

Član 134.

Rješenje o nostrifikaciji i rješenje o ekvivalenciji konačno je u upravnom postupku.

Član 135.

Organ koji vodi postupak nostrifikacije i priznavanja ekvivalentnosti strane školske isprave čuva dokumentaciju i o tom vodi evidenciju. Način vođenja evidencije i njen sadržaj propisuje ministar.

XII EVIDENCIJA, JAVNE ISPRAVE I PEČAT

Član 136.

Škola vrši ovlašćenja koja su joj povjerena ovim zakonom. Škola vodi evidenciju utvrđenu ovim zakonom i na osnovu podataka izdaje javne isprave.

Član 137.

Škola vodi matičnu knjigu, dnevnik obrazovno-vaspitnog rada, (odjeljenjsku knjigu), evidenciju o ispitima, evidenciju i dokumentaciju o stručnom usavršavanju i polaganju stručnog ispita nastavnika, stručnih saradnika i vaspitača, te ljetopis škole. Ministar propisuje sadržaj obrazaca i način vođenja evidencije i dokumentacije iz stava 1. ovog člana i odobrava njeno izdavanje.

Član 138.

Škola čuva trajno matičnu knjigu i evidenciju o izdatim svjedočanstvima o završenoj osnovnoj školi. Dnevnik obrazovno-vaspitnog rada (odjeljenjska knjiga) čuva se 10 godina, kao i evidencija o ispitima.

Član 139.

Javne isprave koje izdaje škola su: đačka knjižica; svjedočanstvo o završenoj osnovnoj školi, odnosno razredu; prevodnica; uvjerenje o položenom ispitu iz stranog jezika. uvjerenje o završenim nivoima osnovnog obrazovanja učenika sa posebnim potrebama. Ministar propisuje obrasce javnih isprava iz stava 1. i odobrava izdavanje i štampanje tih obrazaca, na službenim jezicima.

Član 140.

Škola izdaje učeniku đačku knjižicu u koju se unose ocjene o uspjehu u učenju i vladanju na kraju polugodišta i na kraju svakog razreda, izuzev učenicima I razreda kojima se na kraju školske godine opisno upisuje da su završili prvi razred. Učenici II razreda se ne ocjenjuju u prvom polugodištu. Škola izdaje učeniku svjedočanstvo o završenom osnovnom obrazovanju i vaspitanju. Učenik koji nije stekao osnovno obrazovanje i vaspitanje, a prestala mu je obaveza pohađanja nastave i učeniku koji odlazi u inostranstvo izdaje se svjedočanstvo o posljednjem završenom razredu.

Član 141.

Vjerodostojnost javne isprave škole ovjerava se pečatom. Sadržaj pečata utvrđuje se u skladu sa Zakonom o pečatima. Službeno lice odgovorno za upotrebu i čuvanje pečata određuje direktor škole.

Član 142.

Škola izdaje duplikat javne isprave na propisanom obrascu poslije oglašavanja javne isprave nevažećom u ,,Službenom glasniku Republike Srpske". Škola izdaje uvjerenje o činjenicama o kojima vodi evidenciju, u nedostatku propisanog obrasca.

Član 143.

Lice koje nema javnu ispravu o završenom školovanju, a evidencija o tome, odnosno arhivska građa je uništena, nestala ili nedostupna, može da podnese zahtjev osnovnom sudu u mjestu prebivališta, ili boravišta radi utrđivanja završenog školovanja. Zahtjev sadrži dokaze na osnovu kojih se može utvrditi da je stečeno osnovno obrazovanje i vaspitanje i potvrdu da je evidencija, odnosno arhivska građa uništena, nestala ili nedostupna. Potvrdu iz stava 2. ovog člana izdaje škola u kojoj je lice steklo osnovno obrazovanje i vaspitanje ili druga ustanova koja je preuzela evidenciju, odnosno arhivsku građu. Ako takva ustanova ne postoji, potvrdu izdaje opštinski organ na čijem je području prebivalište ili boravište lica koje podnosi zahtjev.

Član 144.

Rješenje o utvrđivanju osnovnog obrazovanja i vaspitanja licu iz člana 143. ovog zakona donosi osnovni sud u vanparničnom postupku. Rješenje kojim se dokazuje da je lice završilo osnovno obrazovanje i vaspitanje sadrži: naziv i sjedište osnovne škole u kojoj je stečeno osnovno obrazovanje i vaspitanje; ime i prezime lica, a za udate i djevojačko prezime; ime oca i majke; datum i mjesto rođenja i prebivalište ili boravište lica. Rješenje iz stava 1. ovog člana zamjenjuje svjedočanstvo za osnovnu školu.

XIII OBEZBJEĐIVANJE SREDSTAVA

Član 145.

Sredstva za rad škole koju osniva Vlada obezbjeđuju se iz budžeta Republike, budžeta opštine, odnosno grada, prema njihovim mogućnostima i drugih izvora. Vlada obezbjeđuje: sredstva školama za plate zaposlenih u skladu sa Zakonom o platama, investiconu izgradnju i opremu, materijalne troškove poslovanja škole i amortizacije: troškovi nastave, sredstva za održavanje higijene, sredstva tekućeg održavanja, kancelarijski materijal, časopisi, razredne i matične knjige, troškovi telefona, svjedočanstva, diplome, prijave i drugo, sredstva za grijanje, struju, vodu, zemljarinu, u skladu sa ovim Zakonom, stručno usavršavanje nastavnika, stručnih saradnika i vaspitača, primanje zaposlenih po osnovu toplog obroka, regresa za godišnji odmor, prevoz na posao, ako je udaljenost do škole preko četiri kilometra, i druga lična primanja, prevoz učenika koji se prevoze do škole sa udaljenosti veće od 4 kilometra, od početka 2005. godine. republičko takmičenje i takmičenje učenika višeg ranga, prema odobrenju Ministarstva. ljekarski pregled radnika i drugo.

Vlada obezbjeđuje sredstva i za osnovno obrazovanje i vaspitanje djece sa posebnim potrebama (specijalne osnovne škole).

Vlada i roditelji obezbjeđuju sredstva za: osnovno obrazovanje i vaspitanje odraslih, osnovno muzičko i baletsko obrazovanje, osnovno obrazovanje i vaspitanje djece građana Republike Srpske u inostranstvu. Opština, odnosno grad, na čijem se području nalazi sjedište škole, obezbjeđuje dio sredstava za investiciono tekuće održavanje, u skladu sa mogućnostima, materijalne troškove škole, za takmičenja učenika na opštinskom nivou, kao i troškove učešća učenika sa područja opštine na regionalnom takmičenju.

Član 146.

Ministar propisuje mjerila za uvođenje cijena usluga u školi. Cijena usluga izražava vrijednost i rezultat rada kojima se obezbjeđuje naknada materijalnih troškova u skladu sa utvrđenim normativima amortizacije; plate prema važećim propisima; odgovarajući iznos za tekuće i investiciono održavanje i sredstva za isplatu zakonom i drugim propisima utvrđenih obaveza. Sredstva za finansiranje privatne osnovne škole obezbjeđuju roditelji učenika.

Član 147.

Ministarstvo može odobriti da se u školi koju osniva Vlada školuje i određen broj odjeljenja čije školovanje finansira drugo pravno ili fizičko lice, odnosno roditelji učenika. Učenici iz stava 1. ovog člana ne mogu se raspoređivati u odjeljenja koja finansira Vlada.

Član 148.

Škola može obezbijediti dio sredstava izdavanjem na korištenje fiskulturne sale i sportskih terena za treninge, sportska takmičenja i rekreaciju kao i školskih kabineta i učionica za nastavu. Izdavanjem školskog prostora se ne smije ometati vaspitno-obrazovni rad škole.

XIV KAZNENE ODREDBE

Član 149.

Novčanom kaznom 1.000 do 5.000 KM kazniće se za prekršaj škola ako: dozvoli političko organizovanje i djelovanje ili korišćenje školskog prostora u te svrhe (čl. 8); ne ostvaruje nastavni plan i program donesen na osnovu ovog zakona (član 23) ne pribavi saglasnost za izbor ili promjenu drugog stranog jezika (član 25); upotrebljava uxbenike i nastavna sredstva koja nisu odobrena (član 26); ne donese godišnji program rada u roku propisanom ovim zakonom (član 27); utvrdi više časova obavezne nastave u dnevnom i nedjeljnom rasporedu časova (član 30); odstupi od školskog kalendara bez saglasnosti ministra (član 32); ne obavještava roditelje i opštinu o učenicima koji ne pohađaju školu (član 42); ne dostavi u roku od sedam dana prevodnicu i druge podatke o učeniku, odnosno u istom roku ne dostavi obavještenje o prijemu učenika, prevodnice i drugih podataka o učeniku (član 43); izabere na neodređeno vrijeme nastavnika, stručnog saradnika i vaspitača koji ne ispunjava propisane uslove (član 67, 68, 69 i 70); ne raspiše konkurs za nastavnika, stručnog saradnika i vaspitača (član 78); u specijalne škole ili specijalno odjeljenje upiše dijete ometeno u razvoju bez rješenja o razvrstavanju (član 87); ne vodi, ili neuredno vodi propisanu evidenciju o obrazovno-vaspitnom radu škole (član 137, 138 i 139); izda svjedočanstvo čija sadržina ne odgovara podacima u matičnoj knjizi (član 140);

15. ne preduzme odgovarajuće mjere i efikasne mehanizme zaštite protiv diskriminacije i uznemiravanja po osnovu pola i seksualnog uznemiravanja.

16. ako se vrši diskriminacija iz člana 4. stav 2. i 3. ovog zakona. Novčanom kaznom od 500,00 do 1.000,00 KM kazniće se i odgovorno lice u školi za prekršaj iz stava 1. ovog člana.

Član 150.

Ako škola prestane sa radom zbog krivice osnivača, isti se kažnjava sa novčanom kaznom od 50 000 KM, a odgovorno lice sa novčanom kaznom od 5 000 KM.

Član 151.

Novčanom kaznom od 100 do 500 KM kazniće se za prekršaj roditelj, ako ne upiše dijete u osnovnu školu ili ako dijete neopravdano izostaje iz škole. Ukoliko i poslije izvršene kazne roditelj ne upiše dijete u školu, odnosno ako dijete neopravdano izostaje iz škole, kazne se mogu ponavljati.

XV PRELAZNE I ZAVRŠNE ODREDBE

Član 152.

Nastavnici, stručni saradnici i vaspitači koji obavljaju obrazovno-vaspitni rad u školi, odnosno domu koji su po propisima, važećim do stupanja na snagu ovog zakona, ispunjavali uslove u pogledu stepena i vrste stručne spreme, mogu i dalje da obavljaju obrazovno-vaspitni rad u školi, odnosno domu.

Član 153.

Nastanici, stručni saradnici i vaspitači koji obavljaju obrazovno-vaspitni rad sa učenicima sa posebnim potrebama i koji su po propisima koji su važili do stupanja na snagu ovog zakona ispunjavali uslove u pogledu stepena i vrste stručne spreme, mogu i dalje da obavljaju obrazovno-vaspitni rad.

Član 154.

Ministarsvo će u roku od šest mjeseci od dana stupanja na snagu ovog Zakona uskladiti podzakonske akte, za koje su nadležni , sa odredbama člana 4, 17, 47, 65. i 139. ovog Zakona.

Član 155.

Škole će svoju organizaciju i opšte akte uskladiti sa odredbama ovog Zakona u roku od osam mjeseci od dana stupanja na snagu ovog Zakona.

Član 156.

U osnovnim školama će se, u skladu sa odredbama ovog Zakona, tri mjeseca nakon donošenja opštih akata škole, izvršiti imenovanje školskih odbora. Odredbe člana 119. i člana 124. će se početi primjenjivati nakon objavljivanja Pravilnika o izboru školskog odbora i Pravilnika o izboru direktora škole u ''Službenom glasniku Republike Srpske''

Član 157.

Stupanjem na snagu ovog Zakona prestaje da važi Zakon o osnovnoj školi (,,Službeni glasnik Republike Srpske", broj 4/93).

Član 158.

Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u ,,Službenom glasniku Republike Srpske".

Dr Dragan Kalinić