Zakon o platnim uslugama

ZAKON

O PLATNIM USLUGAMA

GLAVA I

OSNOVNE ODREDBE

Predmet Zakona

Član 1.

Ovim zakonom uređuju se uslovi i način pružanja platnih usluga, uslovi za osnivanje, poslovanje, nadzor i prestanak rada platnih institucija, transparentnost uslova i zahtjeva obavještavanja za platne usluge, prava i obaveze korisnika platnih usluga i pružaoca platnih usluga, pravila o uporedivosti naknada povezanih sa platnim računima, pravila o promjeni platnih računa, pravila i uslovi za pristup osnovnim platnim računima, pojam i zahtjevi funkcionisanja platnih sistema, nadzor nad pružanjem platnih usluga u Republici Srpskoj, kao i druga pitanja od značaja za platne usluge.

Značenje pojedinih pojmova

Član 2.

(1) Pojmovi upotrijebljeni u ovom zakonu imaju sljedeća značenja:

1) platna transakcija označava uplatu, prenos ili isplatu novčanih sredstava koje inicira platilac ili primalac plaćanja ili se inicira u ime platioca, pri čemu je njeno izvršenje preko pružaoca platnih usluga nezavisno od pravnog odnosa, tj. pravnih obaveza između platioca i primaoca plaćanja,

2) platna transakcija na daljinu je platna transakcija koja je inicirana putem interneta ili uređaja koji se može koristiti za komunikaciju na daljinu,

3) platni nalog označava instrukciju platioca ili primaoca plaćanja svom pružaocu platnih usluga kojom se zahtijeva izvršenje platne transakcije,

4) platni račun označava račun koji se koristi za izvršavanje platnih transakcija, a kog otvara i vodi pružalac platnih usluga za korisnika platnih usluga,

5) platni instrument označava svaki personalizovani uređaj ili niz postupaka, ili oboje, ugovorenih između korisnika platnih usluga i njegovog pružaoca platnih usluga, a koji se upotrebljava za izdavanje platnog naloga, odnosno za iniciranje platne transakcije,

6) platni instrument za plaćanja male novčane vrijednosti označava platni instrument koji se, u skladu sa okvirnim ugovorom o platnim uslugama, odnosi isključivo na izvršavanje pojedinačnih platnih transakcija čiji iznos nije veći od 60 KM ili čiji ukupni limit potrošnje ne prelazi 300 KM ili ukupna vrijednost novčanih sredstava pohranjenih na tom platnom instrumentu ni u jednom trenutku ne prelazi 300 KM,

7) iniciranje platne transakcije označava preduzimanje radnji koje su prethodni uslov za započinjanje izvršenja platne transakcije, uključujući izdavanje platnog naloga i sprovođenje autentifikacije,

8) korisnik platnih usluga je fizičko ili pravno lice koje koristi platnu uslugu u svojstvu platioca ili primaoca plaćanja ili se pružaocu platnih usluga obratilo radi korišćenja tih usluga,

9) platilac označava fizičko ili pravno lice koje inicira platnu transakciju izdavanjem platnog naloga ili davanjem saglasnosti za izvršenje platne transakcije na osnovu platnog naloga koji izdaje primalac plaćanja,

10) primalac plaćanja označava fizičko ili pravno lice koje je određeno kao primalac novčanih sredstava koja su predmet platne transakcije,

11) potrošač označava fizičko lice koje zaključuje ugovor o platnim uslugama ili ugovor koji se odnosi na elektronski novac u svrhe koje nisu namijenjene njegovoj poslovnoj ili drugoj komercijalnoj djelatnosti,

12) preduzetnik označava fizičko lice koje nije potrošač, tj. označava poslovno sposobno fizičko lice koje obavlja djelatnost radi ostvarivanja prihoda, u skladu sa zakonom kojim se uređuju samostalni preduzetnici,

13) novčana sredstva označavaju gotov novac, sredstva na računu i elektronski novac u smislu zakona kojim se uređuje elektronski novac,

14) gotov novac označava novčanice i kovanice,

15) radni dan je dan u kome platiočev ili primaočev pružalac platnih usluga, koji učestvuje u izvršavanju platne transakcije, posluje tako da omogući izvršenje platne transakcije svom korisniku platnih usluga,

16) datum valute je referentno vrijeme koje pružalac platnih usluga koristi kod obračuna kamate na novčana sredstva zadužena ili odobrena na platnom računu,

17) referentni kurs je kurs na osnovu kojeg se vrši računanje pri zamjeni valuta, a koji je dostupnim učinio pružalac platnih usluga ili koji potiče iz javno dostupnog izvora,

18) referentna kamatna stopa je stopa na osnovu koje se obračunava kamata i koja je javno dostupna, a na koju ne može uticati jednostrana volja pružaoca i korisnika platnih usluga koji su zaključili ugovor o platnim uslugama,

19) jedinstvena identifikaciona oznaka označava kombinaciju slova, brojeva ili simbola koju pružalac platnih usluga utvrđuje korisniku platnih usluga i koja se u platnoj transakciji upotrebljava za nedvosmislenu identifikaciju tog korisnika ili njegovog platnog računa,

20) sredstvo za sporazumijevanje (komunikaciju) na daljinu je svako sredstvo koje pružalac i korisnik platnih usluga mogu da koriste za zaključenje ugovora o platnim uslugama kada nisu istovremeno fizički prisutni,

21) trajni nosač podataka označava sredstvo koje korisniku omogućava da sačuva podatke koji su mu namijenjeni, te da tim podacima pristupi i da ih reprodukuje u neizmijenjenom obliku u periodu koji odgovara svrsi čuvanja,

22) domaća platna transakcija označava platnu transakciju kod koje pružalac platnih usluga platioca i pružalac platnih usluga primaoca plaćanja tu uslugu pružaju na teritoriji Republike Srpske, odnosno Bosne i Hercegovine,

23) međunarodna platna transakcija je platna transakcija u kojoj pružalac platnih usluga platioca i pružalac platnih usluga primaoca plaćanja pružaju platne usluge za platioca ili primaoca plaćanja u različitim državama, kao i platna transakcija kod koje isti pružalac platnih usluga tu uslugu za platioca pruža na teritoriji Republike Srpske, odnosno BiH, a za primaoca u drugoj državi,

24) matična država označava državu u kojoj se nalazi sjedište pravnog lica,

25) sjedište označava mjesto koje je registrovano kao sjedište pravnog lica, a ako pravno lice u skladu s propisima njegove države nema registrovano sjedište, onda je to mjesto iz kojeg se upravlja njegovim poslovanjem,

26) država domaćin označava državu koja nije matična država, a u kojoj pravno lice pruža usluge preko poslovne jedinice ili drugog lica ili u kojoj neposredno pruža usluge,

27) kvalifikovano učešće postoji kada jedno lice ima:

1. samo ili sa jednim ili više drugih lica koja su sa njim povezana ili zajednički djeluju, direktno ili indirektno, 10% ili više vlasništva nad kapitalom ili učešća u glasačkim pravima tog pravnog lica ili

2. mogućnost efektivnog vršenja uticaja na upravljanje pravnim licem ili na poslovnu politiku tog pravnog lica,

28) kontrolno učešće postoji kada jedno lice ima:

1. samo ili sa jednim ili više drugih lica koja su sa njim povezana ili zajednički djeluju, direktno ili indirektno, 50% ili više vlasništva nad kapitalom ili učešća u glasačkim pravima tog pravnog lica ili

2. mogućnost izbora ili razrješenja najmanje polovine članova organa rukovođenja i upravljanja tog pravnog lica ili

3. mogućnost efektivnog vršenja dominantnog uticaja na upravljanje pravnim licem,

29) matično društvo pravnog lica je društvo koje u tom licu ima kontrolno učešće,

30) zavisno društvo pravnog lica je društvo u kojem to pravno lice ima kontrolno učešće,

31) grupa društava je grupa koju čine matično društvo, njegova zavisna društva i pravna lica u čijem kapitalu to matično društvo i/ili njegova zavisna društva imaju učešće, kao i društva koja su povezana zajedničkim upravljanjem,

32) društva povezana zajedničkim upravljanjem jesu društva koja nisu povezana odnosom matičnog i zavisnog društva niti učešćem u kapitalu u smislu tačke 31. ovog stava, a obuhvataju:

1. društva kojima se upravlja na jedinstven način u skladu sa ugovorom zaključenim između tih društava ili odredbama statuta ili osnivačkih akata tih društava, ili

2. društva kod kojih ista lica čine većinu članova organa upravljanja ili nadzora,

33) povezanost, tj. uska povezanost je odnos u kome su dva ili više fizičkih ili pravnih lica međusobno, neposredno ili posredno, povezana po osnovu:

1. vlasništva nad kapitalom ili upravljanja kapitalom od 20% ili više glasačkih prava ili kapitala,

2. kontrolnog učešća,

3. činjenice da su oba ili sva lica stalno povezana sa istim trećim licem, odnosno kontrolnim učešćem,

34) banka označava banku sa sjedištem u Republici Srpskoj koja ima dozvolu za rad Agencije za bankarstvo Republike Srpske (u daljem tekstu: Agencija), u skladu sa zakonom kojim se uređuje njeno poslovanje,

35) platna institucija je pravno lice sa sjedištem u Republici Srpskoj koje ima dozvolu Agencije za pružanje platnih usluga kao platna institucija, u skladu sa ovim zakonom,

36) usluge povezane sa platnim računom su usluge vezane za otvaranje, upravljanje i zatvaranje platnog računa, uključujući platne usluge i platne transakcije utvrđene ovim zakonom, kao i mogućnost prekoračenja računa,

37) pasivna kamatna stopa označava stopu po kojoj se plaća kamata korisniku platnih usluga za novčana sredstva koja se drže na platnom računu,

38) trajni nalog je instrukcija koju platilac daje svom pružaocu platnih usluga kod kog ima otvoren platni račun, da redovno ili na unaprijed utvrđene datume izvršava transfere/prenos odobrenja (kreditne transfere),

39) dozvoljeno prekoračenje računa je, ugovorom o otvaranju platnog računa ili posebnim sporazumom ugovoreno, stavljanje na raspolaganje novčanih sredstava korisniku od pružaoca platnih usluga, prema kojem pružalac omogućava potrošaču da raspolaže sredstvima koja prelaze trenutno stanje na njegovom platnom računu,

40) zakonit boravak u Republici Srpskoj označava boravak fizičkog lica u Republici Srpskoj u skladu sa propisima kojima se uređuju prebivalište i boravište građana, odnosno boravak stranaca u skladu sa zakonom kojim se uređuje boravak stranaca, uključujući i stranca koji boravi u Republici Srpskoj u skladu sa zakonom kojim se uređuje azil ili na osnovu međunarodnog ugovora,

41) promjena platnog računa označava uslugu koju pružalac platnih usluga pruža korisniku u skladu sa odredbama ovog zakona kojima je propisana usluga promjene platnog računa,

42) pružalac platnih usluga koji vodi račun jeste pružalac platnih usluga koji platiocu otvara i vodi platni račun,

43) pružalac usluge iniciranja plaćanja je pružalac platnih usluga koji, kao platna institucija, obavlja usluge iniciranja plaćanja u skladu sa ovim zakonom,

44) pružalac usluge pružanja informacija o računu je pružalac platnih usluga koji obavlja usluge pružanja informacija o računu u skladu sa ovim zakonom,

45) autentifikacija označava postupak koji pružaocu platnih usluga omogućava da provjeri istovjetnost korisnika platnih usluga (identitet) ili valjanosti upotrebe određenog platnog instrumenta, uključujući upotrebu ličnih (personalizovanih) sigurnosnih elemenata korisnika,

46) pouzdana autentifikacija korisnika označava autentifikaciju sa upotrebom dva ili više elemenata koji spadaju u kategoriju znanja (nešto, što samo korisnik zna), posjedovanja (nešto, što samo korisnik posjeduje) i svojstvenosti (nešto, što korisnik jeste), koji su međusobno nezavisni, što znači da otkrivanje jednog ne umanjuje pouzdanost drugih, a koja je osmišljena tako da štiti povjerljivost podataka o autentifikaciji,

47) lični (personalizovani) sigurnosni elementi označavaju lične podatke i obilježja koja pružalac platnih usluga dodjeljuje korisniku platnih usluga s ciljem autentifikacije,

48) osjetljivi podaci o plaćanju označavaju svaki podatak, uključujući lične (personalizovane) sigurnosne elemente, koji se može iskoristiti za izvršenje prevarnih radnji, pri čemu u slučaju aktivnosti pružaoca usluge iniciranja plaćanja i pružaoca usluge pružanja informacija o računu, ime vlasnika računa i broj računa ne predstavljaju osjetljive podatke o plaćanju,

49) elektronska komunikaciona mreža i usluga elektronske komunikacione mreže imaju značenje utvrđeno propisima kojima se uređuju elektronske komunikacije,

50) digitalni sadržaj predstavlja robu ili usluge koje se proizvode i dostavljaju u digitalnom obliku, čija je upotreba ili potrošnja ograničena na tehnički uređaj i koja ni na koji način ne uključuje korišćenje ili potrošnju robe ili usluga u fizičkom obliku,

51) SEPA (engl. Single Euro Payments Area) označava jedinstveno područje plaćanja u evrima u kojem pravna i fizička lica nalažu i primaju plaćanja u evrima pod istim uslovima, sa istim pravima i obavezama, nezavisno o mjestu na kojem se nalaze i nezavisno o tome da li je riječ o domaćim ili međunarodnim platnim transakcijama,

52) SEPA platne transakcije su sve vrste kreditnih transfera i direktnih zaduženja u evrima koje se realizuju kroz SEPA platne šeme,

53) SEPA međunarodna platna transakcija označava međunarodnu platnu transakciju kod koje jedan pružalac platnih usluga pruža ovu uslugu na teritoriji Republike Srpske, odnosno BiH, a drugi na teritoriji treće države, ali unutar SEPA geografskog područja.

(2) Pojedini pojmovi koji su definisani u zakonima kojima se uređuju poslovanje banaka, međubankarske naknade kod platnih transakcija na osnovu platnih kartica i izdavanje elektronskog novca imaju isto značenje i u ovom zakonu, ako nije drugačije određeno ovim zakonom.

Rodna ravnopravnost

Član 3.

Pojedini izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu za označavanje muškog ili ženskog roda podrazumijevaju oba pola.

Isključenja iz oblasti primjene

Član 4.

(1) Odredbe ovog zakona ne primjenjuju se na:

1) platne transakcije koje se izvršavaju isključivo u gotovom novcu neposredno između platioca i primaoca plaćanja i bez posredovanja posrednika,

2) platne transakcije koje se izvršavaju preko zastupnika ovlašćenog da u ime i za račun samo platioca ili samo primaoca plaćanja pregovara ili zaključi ugovor o kupoprodaji robe ili usluga,

3) transport i prenos gotovog novca, kao i na njegovo prikupljanje, obradu i isporuku, koje vrše subjekti koji su registrovani i imaju odobrenje za obavljanje poslova obezbjeđenja lica i imovine u skladu sa posebnim propisima,

4) platne transakcije koje se sastoje od prikupljanja i isporuke gotovog novca koje vrše lica koja nisu privredna društva u okviru neprofitne ili dobrotvorne djelatnosti,

5) usluge kod kojih poslovni subjekat (primalac plaćanja), odmah nakon izvršenja platne transakcije, fizičkom licu (platiocu) daje gotov novac kao dio platne transakcije koja se odnosi na plaćanje robe ili usluge, a na izričit zahtjev fizičkog lica dat neposredno prije izvršenja te platne transakcije (usluga plaćanja sa povratom gotovine),

6) mjenjačke poslove koji obuhvataju poslove kupovine i prodaje stranog gotovog novca za gotov novac, pri čemu se novčana sredstva ne drže na platnom računu,

7) platne transakcije zasnovane na nekoj od sljedećih isprava, u pisanoj formi, na papiru:

1. čeku, u smislu propisa kojim se uređuje ček,

2. čeku koji je uređen stranim propisima, a po sadržini i dejstvu je sličan čeku iz podtačke 1. ove tačke,

3. vaučeru ili drugoj potvrdi koja njenom imaocu omogućava plaćanje robe ili usluga kod izdavaoca tog vaučera ili te potvrde, odnosno plaćanje kod drugog lica s kojim je ovaj izdavalac ugovorio prijem tog vaučera ili te potvrde kao način plaćanja robe ili usluga (npr. poklon-vaučeri, vaučeri za hranu i druge slične potvrde),

4. putničkom čeku,

5. poštanskoj uputnici, u skladu sa zakonom kojim se uređuje pružanje poštanskih usluga,

8) platne transakcije koje se obavljaju unutar platnog sistema ili sistema za poravnanje hartija od vrijednosti, a koje su u vezi sa učestvovanjem u tim sistemima, kao i platne transakcije koje se obavljaju između posrednika (agenta) za poravnanje, centralne druge ugovorne strane, obračunske (klirinške) organizacije i drugih učesnika u sistemu, te pružalaca platnih usluga koji nisu učesnici u tom sistemu,

9) platne transakcije u vezi sa upravljanjem hartijama od vrijednosti, tj. ostvarivanjem prava i ispunjavanjem obaveza po osnovu hartija od vrijednosti, uključujući isplatu dividende i druga plaćanja, otkup ili prodaju hartija od vrijednosti – ako takve transakcije obavljaju lica iz tačke 8) ovog stava ili lica koja su posebnim propisima ovlašćena za upravljanje portfeljom hartija od vrijednosti ili obavljanje kastodi poslova,

10) tehničke usluge kojima se podržava pružanje platnih usluga, uključujući obradu, čuvanje i zaštitu podataka, provjeru autentičnosti podataka i subjekata, pružanje usluga vezanih za informacionu tehnologiju i komunikacionu mrežu, obezbjeđivanje i održavanje terminala i uređaja koji se koriste za platne i druge slične usluge, ako pružalac navedenih usluga ni u jednom trenutku ne posjeduje novčana sredstva koja se prenose niti njima raspolaže, ne uključujući usluge iniciranja plaćanja i usluge pružanja informacija o računu,

11) platne transakcije koje se vrše na osnovu platnih instrumenata koji se mogu upotrebljavati samo ograničeno i koji ispunjavaju jedan od sljedećih uslova:

1. omogućavaju imaocu kupovinu robe i usluga isključivo u prostorijama izdavaoca tog instrumenta ili, u skladu sa ugovorom s tim izdavaocem, kod ograničene mreže prodavaca robe i usluga ili za ograničen izbor robe i usluga,

2. da ga izdaje Ministarstvo finansija, organi jedinica lokalne samouprave u Republici Srpskoj ili subjekti sa javnim ovlašćenjima za posebne socijalne svrhe za sticanje određene robe ili usluge od prodavca koji sa izdavaocem ima zaključen ugovor,

12) platne transakcije koje vrši pružalac elektronskih komunikacionih mreža ili usluga koje se pružaju uz elektronske komunikacione usluge za korisnika te mreže ili usluge, pri čemu korisnik unaprijed uplaćuje sredstva tom pružaocu, i to:

1. za kupovinu digitalnih sadržaja i govornih usluga, bez obzira na uređaj koji se koristi za kupovinu ili korišćenje digitalnog sadržaja, koji se naplaćuju korisniku zajedno sa elektronskim komunikacionim uslugama, ili

2. koji se obavljaju pomoću ili putem elektronskog uređaja u dobrotvorne svrhe ili za kupovinu karata (karte javnog prevoza, parking-karte, karte za pojedine usluge i sl.), a koji se naplaćuju korisniku zajedno sa elektronskim komunikacionim uslugama pod uslovom da:

– iznos pojedinačne platne transakcije iz podt. 1. i 2. ove tačke ne prelazi 100 KM i

– ukupan iznos platnih transakcija pojedinog korisnika ne prelazi 600 KM mjesečno,

13) platne transakcije između pružalaca platnih usluga, kao i platne transakcije između pružalaca platnih usluga i njihovih zastupnika ili poslovnih jedinica, ako se obavljaju za njihov račun,

14) platne transakcije između matičnog društva i njegovog zavisnog društva ili između zavisnih društava istog matičnog društva, kao i usluge usko povezane s tim transakcijama koje se sastoje od aktivnosti kojima se priprema ili omogućava izvršavanje ovih transakcija, ako se izvršavaju isključivo posredstvom pružaoca platnih usluga koji je član iste grupe društava,

15) usluge isplata gotovog novca na bankomatima čiji pružaoci djeluju u ime i za račun jednog ili više izdavalaca platnih kartica, pod uslovom da ti pružaoci nisu zaključili okvirni ugovor o platnim uslugama s klijentom koji podiže gotov novac s platnog računa i da ne pružaju drugu platnu uslugu utvrđenu ovim zakonom, pri čemu je pružalac dužan da korisniku, prije i nakon izvršenja transakcije isplate gotovog novca, pruži informaciju o bilo kojoj naknadi u skladu sa odredbama ovog zakona kojima je propisan ugovor o jednokratnoj platnoj transakciji koja se naplaćuje za uslugu isplate gotovog novca, odnosno o kursu promjene valute u skladu sa odredbama ovog zakona kojima se utvrđuje valuta platne transakcije i informacije u vezi sa promjenom valute plaćanja, a odgovornost za pravilno izvršenje isplate gotovog novca prema korisniku snosi isključivo izdavalac platne kartice,

16) elektronski novac pohranjen na instrumentima iz tačke 11) ovog stava, odnosno koji se koristi za izvršavanje platnih transakcija iz tačke 12) ovog stava.

(2) Na platne transakcije zasnovane na nekoj od isprava iz stava 1. tačka 7) ovog člana shodno se primjenjuju odredbe ovog zakona kojima su propisani pružanje platnih usluga povezanih s platnim računom, promjena platnog računa i platni račun sa osnovnim uslugama.

(3) Lica iz stava 1. tačka 11) podtačka 1. ovog člana dužna su da obavijeste Agenciju kada ukupan iznos izvršenih platnih transakcija iz stava 1. tačka 11) podtačka 1. ovog člana tokom prethodnih 12 mjeseci pređe 2.000.000 KM, kao i o ukupnoj vrijednosti platnih transakcija izvršenih tokom prethodnih 12 mjeseci, na način i u roku koji odredi Agencija.

(4) Agencija je ovlašćena da, na osnovu obavještenja iz stava 3. ovog člana, izvrši provjeru ispunjenosti uslova za primjenu izuzeća utvrđenih ovim članom.

(5) Lica iz stava 1. tačka 12) ovog člana dužna su da obavijeste Agenciju o obavljanju usluga i da joj najmanje jednom godišnje dostavljaju mišljenje licenciranog ovlašćenog revizora iz društva za reviziju kojim se potvrđuje da je aktivnost u skladu sa ograničenjima propisanim u toj tački.

(6) Opis aktivnosti koje su predmet obavještenja iz st. 3. i 5. ovog člana i na koje se ne primjenjuju odredbe ovog zakona objavljuje se u Registru platnih institucija ili Registru društava za izdavanje elektronskog novca, koji Agencija vodi u skladu sa ovim zakonom i zakonom kojim se uređuje izdavanje elektronskog novca.

(7) Ako Agencija ocijeni da usluga koju obavlja lice iz stava 1. tačka 12) ovog člana nije u skladu sa ograničenjima propisanim u toj tački, donosi rješenje kojim nalaže tom licu da, u roku koji ona odredi, a koji ne može biti kraći od 90 dana, podnese Agenciji zahtjev za dobijanje dozvole za pružanje platnih usluga u skladu sa ovim zakonom ili da se, u istom roku, uskladi sa ograničenjima iz stava 1. tačka 12) ovog člana na način utvrđen rješenjem.

(8) Agencija može propisati uslove pod kojima se privrednom subjektu ili pružaocu platnih usluga može odobriti izuzeće od primjene svih ili pojedinih odredaba ovog zakona u određenom periodu, i to radi testiranja pružanja usluge i isključivo u vezi sa tim testiranjem, ako je ova usluga po prirodi takva da sadrži određeni stepen inovacije zbog kojeg bi se mogla smatrati novom ili značajno poboljšanom platnom uslugom u odnosu na platne usluge koje pružaoci platnih usluga utvrđeni ovim zakonom već pružaju u Republici Srpskoj.

(9) Na platne transakcije zasnovane na papirnim mjenicama, u skladu sa zakonom kojim se uređuje mjenica, primjenjuju se samo odredbe člana 76. ovog zakona koje uređuju izvršenje platne transakcije primaocu plaćanja po osnovu mjenice.

Vrste platnih usluga

Član 5.

(1) Platne usluge obuhvataju:

1) usluge koje omogućavaju uplatu gotovog novca na platni račun, kao i sve usluge koje su potrebne za otvaranje, vođenje i zatvaranje tog računa,

2) usluge koje omogućavaju isplatu gotovog novca s platnog računa, kao i sve usluge koje su potrebne za otvaranje, vođenje i zatvaranje tog računa,

3) usluge izvršavanja platnih transakcija na teret i u korist platnog računa korisnika platnih usluga kod njegovog pružaoca ili kod drugog pružaoca platnih usluga, i to:

1. transfer odobrenja,

2. direktno zaduženje, uključujući jednokratno direktno zaduženje,

3. korišćenje platne kartice ili sličnog sredstva,

4) usluge izvršavanja platnih transakcija kod kojih su novčana sredstva obezbijeđena kreditom odobrenim korisniku platnih usluga, i to:

1. transferom odobrenja,

2. direktnim zaduženjem, uključujući jednokratno direktno zaduženje,

3. korišćenjem platne kartice ili sličnog sredstva,

5) usluge izdavanja platnih instrumenata ili prihvatanja platnih transakcija,

6) usluge izvršavanja novčane doznake,

7) usluge iniciranja plaćanja,

8) usluge pružanja informacija o računu.

(2) Transfer odobrenja (kredit transfer) je platna usluga kod koje platilac daje nalog svom pružaocu platnih usluga da izvrši jednu ili više platnih transakcija, uključujući i izdavanje trajnog naloga, na teret njegovog platnog računa, u korist platnog računa primaoca plaćanja.

(3) Direktno zaduženje (debit transfer) je platna usluga kod koje primalac plaćanja na osnovu platiočeve saglasnosti inicira, odnosno nalaže platnu transakciju za zaduženje platiočevog platnog računa.

(4) Platilac može dati saglasnost za izvršenje platne transakcije sa direktnim zaduženjem primaocu plaćanja, pružaocu platnih usluga primaoca plaćanja ili svom pružaocu platnih usluga.

(5) Izvršavanje novčane doznake je platna usluga kod koje pružalac platnih usluga prima platiočeva novčana sredstva bez otvaranja platnog računa za platioca ili primaoca plaćanja, isključivo radi stavljanja tih sredstava na raspolaganje primaocu plaćanja ili radi prenosa tih sredstava primaočevom pružaocu platnih usluga, koji ih stavlja na raspolaganje primaocu plaćanja.

(6) Izdavanje platnih instrumenata je platna usluga kod koje pružalac platnih usluga na osnovu ugovora izdaje platiocu platni instrument za iniciranje i obradu platnih transakcija platioca kod tog pružaoca platnih usluga.

(7) Prihvatanje platnih transakcija je platna usluga kod koje se, na osnovu ugovora pružaoca platnih usluga s primaocem plaćanja o prihvatanju i obradi platnih transakcija, vrši prenos novčanih sredstava primaocu plaćanja.

(8) Iniciranje plaćanja je usluga kod koje se, na zahtjev korisnika platnih usluga, izdaje platni nalog na teret platnog računa platioca koji se vodi kod drugog pružaoca platnih usluga.

(9) Pružanje informacija o računu je usluga koja se pruža preko interneta i kojom se pružaju grupisane informacije o jednom platnom računu ili više platnih računa koje korisnik platnih usluga ima kod drugog pružaoca platnih usluga ili kod više pružalaca platnih usluga.

Pružaoci platnih usluga

Član 6.

(1) Platne usluge u Republici Srpskoj mogu pružati:

1) banka, i to:

1. banka sa sjedištem u Republici Srpskoj,

2. banka sa sjedištem u Federaciji BiH ili Brčko Distriktu BiH putem organizacionog dijela u Republici Srpskoj,

2) društvo za izdavanje elektronskog novca, i to:

1. društvo za izdavanje elektronskog novca sa sjedištem u Republici Srpskoj,

2. društvo za izdavanje elektronskog novca sa sjedištem u Federaciji BiH ili Brčko Distriktu BiH putem poslovne jedinice u Republici Srpskoj, a koje je dobilo dozvolu za izdavanje elektronskog novca nadležnog organa u Federaciji BiH ili Brčko Distriktu BiH, ako su platne usluge koje pružaju ove poslovne jedinice povezane sa izdavanjem elektronskog novca,

3) mikrokreditno društvo, i to:

1. mikrokreditno društvo sa sjedištem u Republici Srpskoj,

2. mikrokreditno društvo sa sjedištem u Federaciji BiH ili Brčko Distriktu BiH putem organizacionog dijela u Republici Srpskoj,

4) platna institucija, i to:

1. platna institucija sa sjedištem u Republici Srpskoj,

2. platna institucija sa sjedištem u Federaciji BiH ili Brčko Distriktu BiH putem poslovne jedinice u Republici Srpskoj, a koja je dobila dozvolu za pružanje platnih usluga nadležnog organa u Federaciji BiH ili Brčko Distriktu BiH,

5) pružalac usluge pružanja informacija o računu, i to:

1. pružalac usluge pružanja informacija o računu sa sjedištem u Republici Srpskoj,

2. pružalac usluge pružanja informacija o računu sa sjedištem u Federaciji BiH ili Brčko Distriktu BiH putem poslovne jedinice u Republici Srpskoj,

6) Ministarstvo finansija i organi jedinica lokalne samouprave, i to u okviru svojih isključivih nadležnosti utvrđenih posebnim zakonom, kojim se uređuju nadležnosti i ovlašćenja ovih organa,

7) Investiciono-razvojna banka Republike Srpske u skladu sa ovlašćenjem za pružanje platnih usluga utvrđenim zakonom kojim se uređuju njeno osnivanje, pravni status i djelatnost,

8) javni poštanski operater sa sjedištem u Republici Srpskoj, osnovan u skladu sa zakonom kojim se uređuju poštanske usluge.

(2) Pružaoci platnih usluga iz stava 1. t. 1), 2) i 3) ovog člana pružaju platne usluge u skladu sa dozvolom izdatom u skladu sa odredbama zakona kojim se uređuje njihovo poslovanje.

(3) Pružanje platnih usluga, u smislu ovog zakona, koje obavlja Centralna banka BiH vrši se u skladu sa propisima kojima se uređuju njene nadležnosti i ovlašćenja.

(4) Platne usluge u Republici Srpskoj mogu pružati samo pružaoci platnih usluga iz stava 1. ovog člana.

(5) Kada Ministarstvo finansija i organi jedinica lokalne samouprave pružaju platne usluge u okviru svojih isključivih nadležnosti i ovlašćenja utvrđenih posebnim zakonom, ne primjenjuju se odredbe ovog zakona kojima se uređuju prava i obaveze pružalaca i korisnika platnih usluga, ugovor o platnim uslugama, izvršavanje platnih transakcija i ostvarivanje zaštite prava i interesa korisnika platnih usluga, osim ako je to utvrđeno posebnim propisom ili ugovorom o tim uslugama.

(6) Pružaoci platnih usluga dužni su da obavijeste Agenciju o svakom platnom sistemu u kojem učestvuju direktno ili indirektno i o licu koje upravlja tim sistemom.

Platne usluge koje pruža javni poštanski operater

Član 7.

(1) Javni poštanski operater može u svoje ime i za svoj račun pružati sve platne usluge ili neke od platnih usluga iz člana 5. ovog zakona.

(2) Pored pružanja platnih usluga iz stava 1. ovog člana, javni poštanski operater može pružati i sljedeće usluge:

1) isplatu gotovog novca potrošačima na teret računa koji se vode kod banke,

2) prijem i naplatu čekova po tekućim računima potrošača.

(3) Javni poštanski operater može pružati platne usluge iz stava 1. ovog člana i u ime i za račun banaka, a može pružati i usluge posredovanja između banaka i korisnika platnih usluga u vezi sa tim platnim uslugama, u skladu sa propisima kojima se uređuje poslovanje banaka.

(4) Javni poštanski operater pruža platne usluge nakon dostavljanja obavještenja Agenciji o namjeri početka pružanja platnih usluga iz st. 1. i 2. ovog člana, odnosno prestanka pružanja ovih usluga, najkasnije mjesec dana prije dana početka pružanja tih usluga.

(5) Obavještenje iz stava 4. ovog člana sadrži podatke o svakoj usluzi koju javni poštanski operater namjerava da počne da pruža, odnosno da prestane da pruža, kao i planirani dan početka pružanja te usluge, odnosno prestanka pružanja te usluge.

(6) Na poslovanje javnog poštanskog operatera, kao pružaoca platnih usluga, shodno se primjenjuju odredbe ovog zakona kojima su propisani sistem upravljanja i sistem unutrašnjih kontrola u platnoj instituciji, prijem novčanih sredstava korisnika platnih usluga, zaštita novčanih sredstava korisnika platnih usluga, davanje kredita povezanih s platnim uslugama, postupanje u skladu sa zakonom kojim se uređuje sprečavanje pranja novca i finansiranje terorističkih aktivnosti, čuvanje podataka i dokumentacije, odgovornost platne institucije, pružanje platnih usluga platne institucije preko zastupnika u Republici Srpskoj i eksternalizacija pojedinih operativnih poslova drugom licu.

Pristup računima koje otvara i vodi banka

Član 8.

(1) Banka je dužna da drugim pružaocima platnih usluga iz člana 6. ovog zakona, na njihov zahtjev, otvori i vodi račune i pruža usluge povezane sa tim računima na objektivan, nediskriminatoran i srazmjeran način i u obimu koji tim subjektima omogućava pružanje platnih usluga na nesmetan i efikasan način.

(2) Banka može odbiti zahtjev iz stava 1. ovog člana kada ocijeni da za to postoje opravdani razlozi, o čemu je dužna da Agenciji dostavi obavještenje sa obrazloženjem.

(3) U slučaju odbijanja zahtjeva pružaoca platnih usluga, banka je dužna da u roku od pet radnih dana dostavi Agenciji i podnosiocu zahtjeva obavještenje sa obrazloženjem.

(4) Podnosilac zahtjeva može da, u roku od 15 dana od prijema obavještenja banke o odbijanju njegovog zahtjeva, podnese prigovor Agenciji, radi njenog daljeg postupanja.

Zaštita prava i interesa korisnika platnih usluga

Član 9.

(1) Ako se pružalac platnih usluga ne pridržava odredaba ovog zakona, drugih propisa ili opštih uslova poslovanja kojima se uređuju platne usluge, dobrih poslovnih običaja koji se odnose na te usluge ili obaveza iz ugovora o platnim uslugama, korisnik platnih usluga ima pravo na zaštitu svojih prava i interesa.

(2) Odredbe o zaštiti prava i interesa korisnika bankarskih i drugih finansijskih usluga utvrđene zakonom kojim se uređuje poslovanje banaka, shodno se primjenjuju i na zaštitu prava i interesa potrošača.

Upravni postupak

Član 10.

(1) Na osnovu nadležnosti utvrđenih zakonom, Agencija rješava u upravnim stvarima, primjenjujući odredbe propisa kojima se uređuje opšti upravni postupak, poslovanje banaka i drugih finansijskih organizacija, te pravila nadzora i struke, ako zakonom nije drugačije određeno.

(2) U postupku iz stava 1. ovog člana Agencija odlučuje rješenjem koje je konačno.

(3) Protiv rješenja iz stava 2. ovog člana može se pokrenuti upravni spor, ali tužba protiv rješenja ne može spriječiti niti odgoditi njegovo izvršenje, a nezadovoljna strana svoj imovinskopravni zahtjev može ostvariti u parničnom postupku.

(4) U upravnom sporu protiv rješenja iz stava 2. ovog člana sud ne može u postupku pune jurisdikcije riješiti upravnu stvar za čije je rješavanje ovim zakonom utvrđena nadležnost Agencije.

(5) Ako sud poništi rješenje Agencije, prava tužioca ograničavaju se na naknadu štete koja mu je pričinjena izvršenjem tog rješenja.

Primjena drugih zakona

Član 11.

Na pitanja koja nisu uređena ovim zakonom primjenjuju se odredbe zakona kojim se uređuju obligacioni odnosi, kao i zakona kojim se uređuju privredna društva, poslovanje banaka, mikrokreditnih organizacija i društava za izdavanje elektronskog novca, devizno poslovanje, sprečavanja pranja novca i finansiranja terorističkih aktivnosti, računovodstvo i revizije, likvidacioni postupak, stečajni postupak, zaštita potrošača i drugi zakoni koje su pružaoci platnih usluga dužni da primjenjuju.

GLAVA II

USLOVI ZA OSNIVANJE, POSLOVANJE I PRESTANAK RADA

PLATNIH INSTITUCIJA

1. Osnivanje platne institucije

Platna institucija

Član 12.

(1) Platna institucija je privredno društvo sa sjedištem u Republici Srpskoj koje ima dozvolu Agencije za pružanje jedne platne usluge ili više platnih usluga.

(2) Platna institucija može početi da pruža platne usluge po dobijanju dozvole Agencije.

(3) Pored pružanja platnih usluga, platna institucija može obavljati i sljedeće poslove:

1) operativne i pomoćne poslove povezane sa pružanjem platnih usluga, kao što su obezbjeđivanje izvršavanja platnih transakcija, usluge preračunavanja valuta potrebnih za izvršavanje platnih transakcija, usluge čuvanja, kao i usluge pohranjivanja i obrade podataka,

2) upravljanje platnim sistemom, ako ispunjava uslove za pružanje tih usluga propisane ovim zakonom i posebnim propisima,

3) druge privredne djelatnosti, ako zakonom kojim se uređuju te djelatnosti nije određeno drugačije.

(4) Platna institucija koja, pored platnih usluga, obavlja samo operativne i pomoćne poslove povezane sa pružanjem platnih usluga ne smatra se hibridnom platnom institucijom.

Hibridna platna institucija

Član 13.

(1) Privredno društvo koje obavlja i druge privredne djelatnosti, u skladu sa posebnim zakonom koji uređuje te djelatnosti, jeste hibridna platna institucija.

(2) Hibridna platna institucija dužna je da ispunjava sljedeće uslove:

1) da obavlja druge poslove na način koji ne ugrožava stabilnost i sigurnost dijela njegovog poslovanja koji se odnosi na pružanje platnih usluga, niti otežava vršenje nadzora nad njegovim poslovanjem u skladu sa ovim zakonom,

2) da lica koja su odgovorna za vođenje poslova u vezi sa pružanjem platnih usluga imaju dobru poslovnu reputaciju, odgovarajuće znanje i iskustvo za pružanje platnih usluga,

3) da organizuje rad i vodi poslove pružanja platnih usluga u Republici Srpskoj i da najmanje dio usluga pružanja platnih usluga pruža u Republici Srpskoj,

4) da, uzimajući u obzir zahtjeve pouzdanog upravljanja poslovima pružanja platnih usluga, ima uspostavljen djelotvoran i pouzdan sistem upravljanja sa transparentnom organizacionom strukturom i jasno određenom i dosljednom podjelom odgovornosti, efikasan sistem upravljanja rizicima, te odgovarajuće mehanizme unutrašnjih kontrola, koji obuhvataju najmanje funkcije kontrole rizika, unutrašnje (interne) revizije i praćenja zakonitosti poslovanja (funkcija usklađenosti poslovanja),

5) da ispunjava druge uslove utvrđene ovim zakonom.

(3) Hibridna platna institucija dužna je da osnuje poseban organizacioni dio za obavljanje poslova pružanja platnih usluga, da imenuje odgovorno lice koje neposredno rukovodi poslovima pružanja platnih usluga, te da u poslovnim knjigama obezbijedi posebnu evidenciju i podatke o poslovanju tog organizacionog dijela, tj. da u svojim poslovnim knjigama odvojeno evidentira poslovne promjene koje nastaju na osnovu pružanja platnih usluga.

(4) Odredbe ovog zakona koje se odnose na platne institucije primjenjuju se i na hibridne platne institucije, osim ako pojedinim odredbama ovog zakona nije isključivo drugačije propisano.

(5) Ako Agencija utvrdi da drugi poslovi hibridne platne institucije ugrožavaju stabilnost i sigurnost dijela njenog poslovanja koji se odnosi na pružanje platnih usluga ili da otežava vršenje nadzora u skladu sa ovim zakonom, ovlašćena je da zahtijeva od hibridne platne institucije da osnuje posebno pravno lice za pružanje platnih usluga.

Članovi organa upravljanja u platnoj instituciji

Član 14.

(1) Član organa upravljanja platne institucije obavezno ima dobru poslovnu reputaciju za upravljanje platnom institucijom.

(2) Član organa upravljanja platne institucije ne može biti lice:

1) koje je pravosnažno osuđeno za krivično djelo na bezuslovnu kaznu zatvora ili pravosnažno osuđeno za krivično djelo koje ga čini nepodobnim za obavljanje te funkcije,

2) kojem je izrečena mjera zabrane vršenja poziva, djelatnosti ili dužnosti koja ga čini nepodobnim za obavljanje ove funkcije,

3) koje je na dan oduzimanja dozvole za rad pravnom licu, odnosno na dan uvođenja privremene uprave ili pokretanja postupka stečaja ili prinudne likvidacije nad pravnim licem bilo ovlašćeno za zastupanje i predstavljanje tog pravnog lica ili je bilo član njegovog organa upravljanja, osim privremenog upravnika.

(3) Lice koje neposredno rukovodi poslovima pružanja platnih usluga u platnoj instituciji (u daljem tekstu: rukovodilac), pored uslova iz st. 1. i 2. ovog člana, obavezno je da ima stručne kvalifikacije i iskustvo potrebno za vođenje te platne institucije, i to:

1) završen najmanje prvi ciklus naučnog studija,

2) najmanje tri godine iskustva na rukovodećem položaju u subjektu iz oblasti finansijskog sektora ili u privrednom društvu čija je djelatnost slična poslovima platne institucije.

(4) Agencija daje prethodnu saglasnost za obavljanje funkcije rukovodioca u platnoj instituciji.

(5) Agencija donosi akt kojim detaljnije uređuje uslove koje je rukovodilac obavezan da ispuni, kao i dokumentaciju kojom se dokazuje ispunjenost tih uslova.

Oduzimanje i prestanak važenja saglasnosti za rukovodioca

Član 15.

(1) Agencija oduzima saglasnost za obavljanje funkcije rukovodioca ako:

1) je dobijena na osnovu netačne i neistinite dokumentacije ili neistinitih podataka bitnih za obavljanje te funkcije,

2) rukovodilac više ne ispunjava uslove propisane ovim zakonom i propisima Agencije.

(2) Agencija može oduzeti saglasnost za obavljanje funkcije rukovodioca i ako:

1) je rukovodilac prekršio svoje dužnosti i time ugrozio likvidnost ili solventnost platne institucije,

2) nije obezbijedio sprovođenje ili nije sproveo mjere nadzora koje je naložila Agencija.

(3) Ako Agencija oduzme saglasnost za obavljanje funkcije rukovodioca, organ koji ga je imenovao je dužan da odmah, a najkasnije u roku od pet dana od dana oduzimanja saglasnosti, donese odluku o razrješenju rukovodioca i imenuje novog rukovodioca za vršioca dužnosti.

(4) Saglasnost za obavljanje funkcije rukovodioca prestaje da važi ako:

1) lice u roku od šest mjeseci od dana izdavanja saglasnosti ne bude imenovano ili ne stupi na dužnost rukovodioca, ili

2) licu istekne ugovor o radu u platnoj instituciji, i to na dan isteka ugovora.

(5) Radi sprovođenja postupaka iz ovog člana, Agencija obavlja kontrolu rada rukovodioca u obimu i na način koji omogućava provjeravanje činjenica i okolnosti iz st. 1. i 2. ovog člana.

Kvalifikovano učešće

Član 16.

(1) Pravno ili fizičko lice koje namjerava steći 10% ili više učešća u kapitalu ili glasačkim pravima u platnoj instituciji, ili koje namjerava steći učešće manje od 10% koje omogućava efektivno vršenje uticaja na upravljanje platnom institucijom ili na poslovnu politiku te institucije, dužno je da dobije prethodnu saglasnost Agencije za ovo sticanje.

(2) Lice koje je steklo kvalifikovano učešće u platnoj instituciji dužno je da dobije prethodnu saglasnost Agencije za svako dalje, direktno ili indirektno, povećanje učešća u kapitalu ili glasačkim pravima, a kojim se stiče ili prelazi 20%, 30% i 50% učešća u kapitalu ili glasačkim pravima u toj instituciji.

(3) Pravno lice imalac kvalifikovanog učešća dužno je da obavijesti Agenciju o planiranom učestvovanju u postupku statusne promjene platne institucije.

(4) Na dobijanje saglasnosti za sticanje kvalifikovanog učešća u platnoj instituciji, rokove za sticanje, prestanak važenja saglasnosti, informisanje o smanjenju učešća, na nastupanje više lica kao jedan sticalac, ograničenja uzajamnog učešća, ocjenu ispunjenosti kriterijuma za sticanje kvalifikovanog učešća, odlučivanje o sticanju kvalifikovanog učešća, sticanje kvalifikovanog učešća bez saglasnosti Agencije, zahtjev za dostavljanje informacija, izvještavanje o kvalifikovanom učešću, pravne posljedice sticanja bez prethodne saglasnosti, oduzimanje saglasnosti za sticanje kvalifikovanog učešća, prestanak važenja saglasnosti za sticanje kvalifikovanog učešća shodno se primjenjuju odredbe zakona kojim se uređuje poslovanje banaka.

(5) Agencija propisuje informacije i dokumentaciju koju je sticalac kvalifikovanog učešća dužan da dostavi uz zahtjev za izdavanje prethodne saglasnosti za sticanje kvalifikovanog učešća.

Dodatni podaci i dokumentacija za izdavanje saglasnosti za sticanje kvalifikovanog učešća

Član 17.

(1) Osim propisane dokumentacije za izdavanje saglasnosti za sticanje kvalifikovanog učešća, Agencija može zatražiti i druge podatke i dokumentaciju koju ocijeni potrebnom za odlučivanje o izdavanju saglasnosti, uključujući informacije propisane zakonom kojim se uređuje sprečavanje pranja novca i finansiranja terorističkih aktivnosti, a koju prikupljaju obveznici tog zakona.

(2) Agencija prilikom odlučivanja o izdavanju saglasnosti za sticanje kvalifikovanog učešća provjerava izvore sredstava kojima podnosilac zahtjeva namjerava steći kvalifikovano učešće u platnoj instituciji, a može provjeravati i druge podatke koje je podnosilac zahtjeva dostavio.

Otuđenje, odnosno umanjenje kvalifikovanog učešća

Član 18.

(1) Ako lice koje je steklo kvalifikovano učešće u platnoj instituciji namjerava da u potpunosti otuđi stečeno kvalifikovano učešće, odnosno da ga umanji ispod nivoa za koji je dobilo tu saglasnost, dužno je da o tome prethodno obavijesti Agenciju, uz navođenje visine preostalog učešća u platnoj instituciji.

(2) Ako je lice iz stava 1. ovog člana u potpunosti otuđilo učešće u platnoj instituciji ili ga umanjilo ispod nivoa kvalifikovanog učešća, saglasnost prestaje da važi, a ako ga je umanjilo ispod nivoa za koji je data saglasnost, ali ne i ispod nivoa kvalifikovanog učešća, saglasnost dalje važi samo za preostali nivo kvalifikovanog učešća.

Izuzeci kod hibridne platne institucije

Član 19.

(1) Na zahtjev lica koje namjerava da stekne kvalifikovano učešće u hibridnoj platnoj instituciji, Agencija može cijeniti obim primjene odredaba čl. od 16. do 18. ovog zakona na takvo sticanje.

(2) Pri odlučivanju o zahtjevu lica koje namjerava da stekne kvalifikovano učešće u hibridnoj platnoj instituciji, Agencija uzima u obzir pravnu formu, vrstu i obim drugih djelatnosti koje hibridna platna institucija obavlja, kao i pravnu formu, vrstu i obim djelatnosti, odnosno poslove koje obavlja lice koje namjerava da stekne kvalifikovano učešće, te vrši procjenu mogućnosti da li to lice negativno utiče na savjesno i pouzdano upravljanje u hibridnoj platnoj instituciji.

Dozvola za pružanje platnih usluga

Član 20.

(1) Privredno društvo koje namjerava da pruža platne usluge dužno je da Agenciji, uz zahtjev za dobijanje dozvole, priloži sljedeće:

1) rješenje o upisu u registar poslovnih subjekata,

2) osnivački akt, odnosno statut,

3) program poslovanja platne institucije, uz navođenje vrste platnih usluga iz člana 5. ovog zakona za čije se pružanje traži odobrenje,

4) poslovni plan platne institucije s projekcijom prihoda i rashoda za period od prve tri godine poslovanja na osnovu kojeg se može zaključiti da će ova platna institucija biti u stanju da obezbijedi ispunjenost odgovarajućih organizacionih, kadrovskih, tehničkih i drugih uslova za stabilno i sigurno poslovanje,

5) dokaz da raspolaže propisanim iznosom početnog kapitala,

6) opis planiranih mjera za zaštitu novčanih sredstava korisnika platnih usluga, uključujući, kada je to primjenljivo, i metod procjene reprezentativnog dijela sredstava namijenjenih izvršavanju budućih platnih transakcija,

7) opis predviđenog sistema upravljanja i mehanizama unutrašnje kontrole, uključujući upravljačku strukturu, administrativne i računovodstvene procedure, kao i procedure upravljanja rizicima, te opis aranžmana i pravila za upotrebu usluga informaciono-komunikacionih tehnologija radi ocjene da li su srazmjerne, primjerene, odgovarajuće i pouzdane,

8) opis uspostavljenih procedura za praćenje, rješavanje i postupanje po bezbjednosnim incidentima ili prigovorima korisnika platnih usluga, a u vezi sa bezbjednošću, uključujući postupak za prijavljivanje incidenata,

9) opis procesa uspostavljenog za čuvanje, nadzor, praćenje i ograničavanje pristupa osjetljivim podacima o plaćanju,

10) opis procedura za održavanje kontinuiteta poslovanja, uključujući jasnu identifikaciju kritičnih aktivnosti, efektivne politike i planove kontinuiteta poslovanja u području informaciono-komunikacionih tehnologija, te planove za krizne situacije i oporavak u području informaciono-komunikacionih tehnologija, kao i proceduru za redovno testiranje i pregled adekvatnosti i efektivnosti ovih planova, uključujući i informaciono-komunikacione sisteme,

11) opis načela i definicija koji se primjenjuju za prikupljanje statističkih podataka o učinku, transakcijama i prevarama,

12) dokument o politici sigurnosti sa detaljnom procjenom rizika u vezi sa platnim uslugama i opis kontrole sigurnosti i mjera za ublažavanje rizika koje se preduzimaju za adekvatnu zaštitu korisnika platnih usluga, uključujući prevaru i nezakonitu upotrebu osjetljivih i ličnih podataka, a posebno u odnosu na tehničku sigurnost i zaštitu podataka, uključujući softver i sisteme informaciono-komunikacionih tehnologija koje upotrebljava podnosilac zahtjeva ili lice na koje su aktivnosti eksternalizovane,

13) opis mjera unutrašnje kontrole koje se uspostavljaju radi ispunjavanja obaveza utvrđenih propisima kojima se uređuje sprečavanje pranja novca i finansiranja terorizma,

14) opis organizacione strukture, uključujući podatke o planiranom pružanju platnih usluga putem poslovnih jedinica i zastupnika, kao i podatke o eksternalizaciji pojedinih usluga i podatke o učešću u određenom platnom sistemu,

15) opis uspostavljenih procedura i mehanizama unutrašnjih kontrola i interne revizije radi zaštite korisnika platnih usluga i radi obezbjeđenja kontinuiranog, stabilnog i sigurnog pružanja platnih usluga, a u vezi sa t. 6), 7), 8), 10) i 14) ovog stava,

16) podatke o licima s kvalifikovanim učešćem u podnosiocu zahtjeva, visini njihovog učešća, kao i dokaze o podobnosti tih lica da obezbijede stabilno i sigurno upravljanje platnom institucijom u skladu sa članom 16. ovog zakona,

17) podatke o licima koja su članovi organa upravljanja podnosioca, sa podacima i dokazima da ova lica imaju dobru poslovnu reputaciju, odgovarajuće stručne kvalifikacije i iskustvo u skladu sa članom 14. ovog zakona,

18) podatke o spoljnom revizoru koji obavlja reviziju finansijskih izvještaja podnosioca zahtjeva u godini u kojoj se podnosi zahtjev, ako je za tog podnosioca obavezna revizija finansijskih izvještaja u skladu sa zakonom,

19) podatke o licima usko povezanim s podnosiocem zahtjeva i opis te povezanosti,

20) adresu sjedišta podnosioca zahtjeva.

(2) Kontrolom sigurnosti i mjerama za ublažavanje rizika iz stava 1. tačka 12) ovog člana utvrđuje se način obezbjeđivanja visokog nivoa tehničke sigurnosti i zaštite podataka, između ostalog za informacione sisteme koje koristi podnosilac zahtjeva ili lice koje eksternalizuje svoje operativne poslove, uključujući i sigurnosne mjere u skladu sa ovim zakonom, kojim je uređeno upravljanje operativnim rizikom i bezbjednosnim rizikom.

(3) Podnosilac zahtjeva koji traži dozvolu za pružanje samo platne usluge iz člana 5. stav 1. tačka 7) ovog zakona, umjesto opisa iz stava 1. tačka 6) ovog člana podnosi dokaz o zaključenom ugovoru o osiguranju od profesionalne odgovornosti ili uporedivu garanciju, kojima se pokriva odgovornost utvrđena odredbama ovog zakona kojima su propisani odgovornost pružaoca platnih usluga za neodobrene platne transakcije, odgovornost pružaoca platnih usluga za izvršavanje platne transakcije koju je inicirao platilac, odgovornost za izvršavanje platne transakcije u slučaju iniciranja plaćanja preko pružaoca usluge iniciranja plaćanja i odgovornost posrednika.

(4) Minimalni novčani iznos za osiguranje od profesionalne odgovornosti ili uporedivu garanciju iz stava 3. ovog člana utvrđuje Agencija primjenom sljedećih kriterijuma:

1) rizični profil platne institucije,

2) da li platna institucija pruža i druge platne usluge iz člana 5. ovog zakona ili obavlja i druge djelatnosti,

3) obim aktivnosti, odnosno vrijednost iniciranih transakcija,

4) posebne karakteristike uporedivih garancija i kriterijumi za njihovo sprovođenje.

(5) Pored informacija, podataka i dokumentacije iz st. 1. do 4. ovog člana, Agencija može zahtijevati od podnosioca zahtjeva da dostavi i dodatne informacije, podatke i dokumentaciju, uključujući i informacije iz oblasti sprečavanja pranja novca i finansiranja terorističkih aktivnosti.

(6) Privredno društvo koje obavlja druge djelatnosti u skladu sa posebnim zakonom koji uređuje te djelatnosti, a namjerava da pruža platne usluge, uz zahtjev za dobijanje dozvole dužno je da priloži:

1) osnivački akt sa upisanom djelatnošću pružanja platnih usluga,

2) odluku o osnivanju organizacionog dijela za obavljanje poslova pružanja platnih usluga,

3) podatke o licima koja su odgovorna za vođenje poslova u vezi sa pružanjem platnih usluga, sa podacima i dokazima da ova lica imaju dobru poslovnu reputaciju, odgovarajuće stručne kvalifikacije i iskustvo u skladu s članom 14. ovog zakona, te podatke o licima koja su članovi organa upravljanja podnosioca zahtjeva, sa podacima i dokazima da i ova lica imaju dobru poslovnu reputaciju,

4) rješenje o upisu organizacionog dijela platne institucije u registar poslovnih subjekata,

5) ostalu dokumentaciju shodno stavu 1. ovog člana.

(7) Agencija donosi akt kojim detaljnije uređuje sadržaj dokumentacije kojom se dokazuje ispunjenost uslova za izdavanje dozvole za pružanje platnih usluga i postupak izdavanja dozvole.

Pružalac usluge pružanja informacija o računu sa sjedištem u Republici Srpskoj

Član 21.

(1) Pružalac usluge pružanja informacija o računu je privredno društvo ili preduzetnik koji pruža jedino platne usluge iz člana 5. stav 1. tačka 8) ovog zakona i koji je, u skladu sa ovim članom, upisan u Registar platnih institucija koji Agencija vodi u skladu sa ovim zakonom (u daljem tekstu: Registar platnih institucija).

(2) Privredno društvo ili preduzetnik koji namjerava da pruža jedino platne usluge iz stava 1. ovog člana, podnosi Agenciji zahtjev za registraciju za pružanje tih usluga, uz koji dostavlja dokumentaciju iz člana 20. stav 1. t. 1), 2), 3), 4), 8), 9), 10), 12), 13), 14), 17) i 20) ovog zakona, kao i dokaz o zaključenom ugovoru o osiguranju od odgovornosti sa društvom za osiguranje, koji pokriva teritorije u kojima pruža ove usluge, ili dokaz o drugom odgovarajućem sredstvu za pokriće odgovornosti prema pružaocu platnih usluga koji vodi račun ili korisniku platnih usluga, nastale zbog neovlašćenog pristupa informacijama o platnom računu ili pristupa tim informacijama s ciljem prevare, odnosno zbog neovlašćenog korišćenja ovih informacija ili korišćenja tih informacija s ciljem prevare.

(3) Na pružaoca usluge pružanja informacija o računu ne primjenjuju se odredbe glava III i IV ovog zakona, izuzev čl. 49. i 59. ovog zakona koji se na pružaoca ove usluge primjenjuju shodno, kao i izuzev čl. 81. i 83. ovog zakona, dok se odredbe ove glave primjenjuju u vezi sa ispunjavanjem uslova za koje se dostavlja dokumentacija iz stava 2. ovog člana.

(4) Agencija briše iz Registra platnih institucija pružaoca usluge pružanja informacija o računu ako taj pružalac:

1) ne počne sa pružanjem platne usluge u skladu sa rješenjem o upisu u Registar platnih institucija u roku od 12 mjeseci od dana njegovog izdavanja,

2) dostavi obavještenje Agenciji, u pisanoj formi, da više neće pružati platnu uslugu za koju je upisan u Registar platnih institucija,

3) duže od šest mjeseci ne pruža platnu uslugu,

4) dostavio neistinitu ili netačnu dokumentaciju na osnovu koje je izvršen upis u Registar platnih institucija,

5) onemogućava obavljanje nadzora njegovog poslovanja, ili

6) ne sprovodi mjere koje je naložila Agencija.

(5) Agencija propisuje uslove za upis pružaoca usluga pružanja informacija o računu u Registar platnih institucija.

Odlučivanje o zahtjevu za dobijanje dozvole

Član 22.

(1) Rješenje o davanju dozvole po zahtjevu privrednog društva Agencija donosi u roku od 60 dana od dana prijema urednog zahtjeva.

(2) Ako zahtjev sadrži formalne nedostatke koji sprečavaju postupanje ili ako je zahtjev nerazumljiv ili nepotpun, Agencija je dužna da od privrednog društva zatraži da otkloni nedostatke, najkasnije u roku od mjesec dana od dana podnošenja zahtjeva.

(3) Ako privredno društvo otkloni nedostatke u ostavljenom roku, smatra se da je zahtjev uredan.

(4) Ako privredno društvo ne otkloni nedostatke u ostavljenom roku, Agencija odbacuje zahtjev kao neuredan.

Izdavanje dozvole

Član 23.

(1) Agencija izdaje dozvolu za pružanje platnih usluga ako dokumentacija koja se prilaže uz zahtjev dokazuje da su ispunjeni uslovi utvrđeni članom 20. ovog zakona, a naročito da platna institucija ima:

1) organizacionu strukturu sa precizno i jasno utvrđenim, transparentnim i dosljednim podjelama i razgraničenjima poslova, kao i dužnostima i odgovornostima koje se odnose na pružanje platnih usluga,

2) efektivne i efikasne procedure za identifikovanje, mjerenje i praćenje rizika kojima je platna institucija izložena ili bi mogla da bude izložena, kao i za upravljanje ovim rizicima, odnosno izvještavanje o tim rizicima,

3) odgovarajuće računovodstvene procedure i procedure za ocjenu usklađenosti s propisima kojima se uređuje sprečavanje pranja novca i finansiranja terorističkih aktivnosti, kao i druge procedure.

(2) Dozvola se izdaje na neodređeno vrijeme i nije prenosiva na druga lica.

(3) Dozvolom se određuju platne usluge koje platna institucija može da pruža.

(4) Platna institucija je dužna da tokom svog poslovanja obezbjeđuje ispunjenost svih uslova pod kojima je data dozvola.

(5) Rješenje o davanju dozvole objavljuje se u „Službenom glasniku Republike Srpske“ i na internet stranici Agencije.

(6) Privredno društvo podnosi prijavu za upis djelatnosti u Registar poslovnih subjekata kod nadležnog organa za registraciju poslovnih subjekata, najkasnije u roku od 30 dana od dobijanja dozvole.

(7) Platnoj instituciji je dozvoljeno da počne pružati platne usluge tek nakon upisa te usluge kao djelatnosti u registar poslovnih subjekata kod nadležnog organa za registraciju poslovnih subjekata.

Odbijanje zahtjeva za dobijanje dozvole

Član 24.

(1) Agencija odbija zahtjev za dobijanje dozvole ako:

1) ocijeni da nije ispunjen neki od uslova iz člana 23. stav 1. ovog zakona,

2) ocijeni da lica koja namjeravaju da steknu kvalifikovano učešće u platnoj instituciji nisu za to podobna,

3) bi obavljanje nadzorne funkcije Agencije bilo otežano ili onemogućeno zbog povezanosti društva sa drugim pravnim ili fizičkim licima sa sjedištem, odnosno prebivalištem ili boravištem u drugoj zemlji ili ako postoje drugi razlozi zbog kojih nije moguće sprovoditi nadzornu funkciju Agencije u skladu sa zakonom,

4) bi zbog poslovnih aktivnosti podnosioca zahtjeva koje nisu povezane sa pružanjem platnih usluga stabilnost i sigurnost poslovanja društva bile ugrožene ili ako bi, zbog tih aktivnosti, vršenje nadzora nad društvom u skladu sa ovim zakonom bilo znatno otežano,

5) ocijeni da predloženi članovi organa upravljanja platne institucije i, gdje je relevantno, rukovodioci nemaju dobru reputaciju, odgovarajuće znanje i iskustvo za obavljanje poslova pružanja platnih usluga,

6) ocijeni da podnosilac zahtjeva treba da osnuje posebno pravno lice za pružanje platnih usluga.

(2) Agencija donosi akt kojim detaljnije uređuje postupak odbijanja zahtjeva za dobijanje dozvole.

Dopuna dozvole za pružanje platnih usluga

Član 25.

(1) Ako nakon dobijanja dozvole za pružanje platnih usluga namjerava da pruža i platne usluge koje nisu obuhvaćene tom dozvolom, platna institucija dužna je da Agenciji podnese zahtjev za dopunu te dozvole.

(2) Na postupak odlučivanja o zahtjevu iz stava 1. ovog člana shodno se primjenjuju odredbe čl. 20, 22, 23. i 24. ovog zakona.

Promjena okolnosti poslije dobijanja dozvole za pružanje platnih usluga

Član 26.

(1) Platna institucija dužna je da bez odgađanja obavijesti Agenciju o svim promjenama, činjenicama ili okolnostima na osnovu kojih je izdata dozvola za pružanje platnih usluga, kao i da joj istovremeno dostavi izmijenjenu dokumentaciju i podatke utvrđene članom 20. ovog zakona.

(2) U obavještenju iz stava 1. ovog člana platna institucija dužna je da bliže opiše prirodu i obim nastalih promjena.

Izdavanje nove dozvole za pružanje platnih usluga

Član 27.

(1) Ako se, kao rezultat spajanja ili podjele, osnuje novo društvo koje će pružati platne usluge, novo društvo je dužno da dobije dozvolu od Agencije za pružanje platnih usluga prije upisa statusne promjene u sudski registar.

(2) Ako je platna institucija uključena u statusnu promjenu spajanja ili podjele društava, u kojoj platna institucija nastavlja da pruža platne usluge, dužna je da dobije dozvolu od Agencije prije nego što se statusna promjena sprovede.

(3) Na odluku o izdavanju dozvole iz ovog člana primjenjuju se odredbe o izdavanju dozvole ovog zakona.

(4) Uz zahtjev za dozvolu za pružanje platnih usluga usljed statusne promjene spajanja ili podjele, prilažu se i dokumenta koja su u tu svrhu određena zakonom koji uređuje privredna društva.

Prestanak važenja dozvole

Član 28.

(1) Dozvola prestaje da važi:

1) oduzimanjem dozvole,

2) ako društvo nije podnijelo prijavu za upis djelatnosti u Registar poslovnih subjekata u roku od 30 dana od dana dobijanja dozvole,

3) otvaranjem stečajnog, odnosno likvidacionog postupka nad platnom institucijom u skladu sa zakonima kojima se uređuje stečaj, odnosno likvidacioni postupak.

(2) Ako nastupe razlozi za prestanak važenja dozvole iz stava 1. t. 2) i 3) ovog člana, Agencija donosi rješenje kojim se utvrđuje da je dozvola prestala da važi.

Oduzimanje dozvole

Član 29.

(1) Agencija donosi rješenje o oduzimanju dozvole za pružanje platnih usluga, u cijelosti ili u vezi sa pojedinačnim platnim uslugama, u sljedećim slučajevima:

1) ako utvrdi da platna institucija nije otpočela s pružanjem platnih usluga u roku od 12 mjeseci od dana davanja ove dozvole ili da ne pruža te usluge u periodu dužem od šest mjeseci,

2) ako platna institucija pismeno obavijesti Agenciju da više ne namjerava da pruža platne usluge,

3) ako utvrdi da je ta dozvola data na osnovu neistinitih ili netačnih podataka odnosno podataka koji su bitni za poslovanje platne institucije.

(2) Agencija može donijeti rješenje o oduzimanju dozvole za pružanje platnih usluga ako:

1) utvrdi da platna institucija više ne ispunjava uslove iz člana 23. stav 1. ovog zakona ili da u skladu sa članom 26. ovog zakona nije obavijestila Agenciju o bitnim promjenama činjenica ili okolnosti na osnovu kojih joj je dozvola za pružanje platnih usluga izdata,

2) utvrdi da bi nastavak pružanja platnih usluga platne institucije ugrozio stabilnost platnog sistema,

3) utvrdi da platna institucija nije u roku izvršila naloge i mjere Agencije propisane ovim zakonom,

4) utvrdi da platna institucija ne održava minimalni kapital u skladu sa odredbama ovog zakona,

5) utvrdi da je platna institucija teže povrijedila odredbe ovog zakona ili propisa donesenih na osnovu ovog zakona ili drugih propisa koje je dužna da primjenjuje prilikom pružanja platnih usluga,

6) joj platna institucija ne omogući da vrši nadzor nad njenim poslovanjem.

(3) Ako utvrdi da postoje razlozi iz stava 1. ovog člana koji se ne odnose na sve platne usluge za koje je platna institucija dobila dozvolu za pružanje platnih usluga, Agencija oduzima dozvolu samo za pružanje onih platnih usluga na koje se ti razlozi odnose.

(4) Rješenje o oduzimanju dozvole za pružanje platnih usluga objavljuje se u „Službenom glasniku Republike Srpske“ i na internet stranici Agencije.

(5) Rješenje o oduzimanju dozvole za pružanje platnih usluga sa obrazloženjem razloga za oduzimanje dozvole dostavlja se subjektu na kog se odnosi.

2. Poslovanje platne institucije

Sistem upravljanja i sistem unutrašnjih kontrola

Član 30.

(1) Platna institucija dužna je da uspostavi, održava i unapređuje pouzdane, efikasne i sveobuhvatne sisteme upravljanja i mehanizme unutrašnje kontrole, a koji obezbjeđuju odgovorno i pouzdano upravljanje platnom institucijom.

(2) Sistemi iz stava 1. ovog člana srazmjerni su prirodi, obimu i složenosti platnih usluga koje platna institucija pruža.

(3) Sistem upravljanja i mehanizmi unutrašnje kontrole naročito obuhvataju:

1) organizacionu strukturu i administrativne postupke sa precizno i jasno utvrđenim, transparentnim i dosljednim podjelama i razgraničenjima poslova, kao i dužnostima i odgovornostima koje se odnose na pružanje platnih usluga,

2) efektivne i efikasne procedure za identifikovanje, mjerenje i praćenje rizika kojima je platna institucija izložena ili bi mogla da bude izložena, kao i za upravljanje ovim rizicima, odnosno izvještavanje o tim rizicima,

3) odgovarajuće računovodstvene procedure i procedure za ocjenu usklađenosti s propisima kojima se uređuje sprečavanje pranja novca i finansiranja terorizma, kao i druge procedure,

4) procedure za upravljanje informacionim sistemom.

(4) Agencija propisuje način i uslove uspostavljanja, održavanja i unapređenja sistema upravljanja i unutrašnje kontrole.

Osnovni kapital

Član 31.

(1) Iznos uplaćenog osnovnog kapitala platne institucije koja pruža platne usluge iz člana 5. stav 1. tačka 6) ovog zakona je najmanje 40.000 KM.

(2) Iznos uplaćenog osnovnog kapitala platne institucije koja pruža platne usluge iz člana 5. stav 1. tačka 7) ovog zakona je najmanje 100.000 KM.

(3) Iznos uplaćenog osnovnog kapitala platne institucije koja pruža jednu platnu uslugu ili više platnih usluga iz člana 5. stav 1. t. 1) do 5) ovog zakona je najmanje 250.000 KM.

(4) Podnosilac zahtjeva za dobijanje dozvole za pružanje platnih usluga za koje su propisani različiti iznosi osnovnog kapitala u skladu sa st. 1, 2. i 3. ovog člana dužan je da obezbijedi osnovni kapital samo za platnu uslugu, odnosno platne usluge za koje je propisan najviši iznos tog kapitala.

(5) Uplata osnovnog kapitala je obavezno u cijelosti u novcu, prilikom osnivanja.

(6) Agencija utvrđuje elemente i način izračunavanja osnovnog kapitala platne institucije.

Minimalni kapital platne institucije

Član 32.

(1) Platna institucija dužna je da, radi sigurnog i stabilnog poslovanja i ispunjavanja obaveza prema svojim povjeriocima, tokom svog poslovanja održava kapital koji ni u jednom trenutku ne može biti niži od iznosa osnovnog kapitala propisanog u članu 31. ovog zakona ili od iznosa kapitalnog zahtjeva, u zavisnosti od toga koji je iznos veći.

(2) Kapital platne institucije je zbir osnovnog i dopunskog kapitala nakon regulatornih usklađivanja, pri čemu je najmanje 75% osnovnog kapitala u obliku redovnog osnovnog kapitala, a dopunski kapital jednak je ili manji od jedne trećine osnovnog kapitala.

(3) Iznos kapitalnog zahtjeva platne institucije izračunava se primjenom jedne od sljedećih metoda:

1) metoda fiksnih troškova,

2) metoda ukupnog iznosa platnih transakcija,

3) metoda operativnog prihoda.

(4) Iznos kapitalnog zahtjeva kod hibridne platne institucije izračunava se samo za dio poslovnih aktivnosti koje se odnose na pružanje platnih usluga.

(5) Prilikom izračunavanja kapitala platne institucije ne mogu se uzeti u obzir:

1) elementi koje se koriste za izračunavanje kapitala društva za izdavanje elektronskog novca, platne institucije, banke, mikrokreditne organizacije, društva za upravljanje investicionim, penzijskim i drugim fondovima, društva za osiguranje i drugih finansijskih organizacija koji su dio iste grupe kao i platna institucija ili

2) elementi koje hibridna platna institucija koristi za obavljanje djelatnosti koje nisu platne usluge.

(6) Agencija donosi akt kojim uređuje metodu iz stava 3. ovog člana, a koja se jedinstveno primjenjuje na sve platne institucije, način izračunavanja i elemente kapitala i kapitalnog zahtjeva platne institucije u skladu sa ovom metodom, kao i način i rokove izvještavanja o kapitalu i kapitalnom zahtjevu.

(7) Odredbe stava 3. ovog člana ne primjenjuju se na pružaoce platnih usluga koji pružaju samo platne usluge iz člana 5. stav 1. tačka 7) ili tačka 8) ovog zakona, odnosno ukoliko obavljaju zajedno platne usluge iz t. 7) i 8) ovog zakona.

Promjena visine minimalnog kapitala

Član 33.

(1) Agencija može platnoj instituciji naložiti povećanje kapitala iz člana 32. ovog zakona do 20% u odnosu na iznos kapitalnog zahtjeva izračunatog u skladu s tim članom.

(2) Na zahtjev platne institucije, Agencija može dozvoliti smanjenje kapitala iz člana 32. ovog zakona do 20% u odnosu na iznos kapitalnog zahtjeva izračunatog u skladu s tim članom, pri čemu kapital platne institucije ne može biti niži od iznosa osnovnog kapitala iz člana 31. ovog zakona.

(3) O promjenama visine minimalnog kapitala iz ovog člana Agencija odlučuje uzimajući u obzir funkcionisanje sistema upravljanja i sistema unutrašnjih kontrola, a naročito upravljanje rizicima u platnoj instituciji, kao i podatke o gubicima u poslovanju te institucije. Prijem novčanih sredstava korisnika platnih usluga

Član 34.

(1) Platna institucija koja pruža jednu platnu uslugu ili više platnih usluga može voditi samo račune za plaćanje koji se koriste isključivo za izvršenje platne transakcije.

(2) Platna institucija može primati novčana sredstva korisnika platnih usluga isključivo radi izvršenja platne transakcije u skladu sa ugovorom o platnim uslugama i ona ne predstavljaju depozit ili druga povratna sredstva u smislu zakona kojim se uređuje poslovanje banaka, niti elektronski novac u smislu zakona kojim se uređuje izdavanje elektronskog novca.

(3) Izvršavanje platnih transakcija novčanim sredstvima primljenim od korisnika platnih usluga radi pružanja platnih usluga platna institucija obavlja preko računa koje otvara kod banaka ili kod agenta za poravnanje u platnom sistemu.

(4) Prilikom pružanja platnih usluga, platna institucija može primati sredstva od korisnika isključivo u svrhu izvršenja platne transakcije koja treba da se izvrši na određeni datum, u skladu sa ugovorom o platnim uslugama.

(5) Ako je platna institucija primila sredstva istovremeno sa prijemom ili nakon prijema platnog naloga za izvršenje te platne transakcije, smatra se da su sredstva primljena isključivo u svrhu izvršenja platne transakcije, osim ako se ne dokaže drugačije.

(6) Platna institucija ne može se baviti primanjem depozita u smislu zakona kojim se uređuje poslovanje banaka, niti izdavanjem elektronskog novca u smislu zakona kojim se uređuje izdavanje elektronskog novca.

Zaštita novčanih sredstava korisnika platnih usluga

Član 35.

(1) Platna institucija koja pruža usluge iz člana 5. stav. 1. t. 1) do 6) ovog zakona, dužna je da zaštiti novčana sredstva koja je primila od korisnika platnih usluga ili od drugih pružalaca platnih usluga radi izvršenja platne transakcije, u skladu sa odredbama ovog člana.

(2) Platna institucija dužna je da novčana sredstva iz stava 1. ovog člana drži odvojeno od sopstvenih sredstava i sredstava koja je primila od fizičkih i pravnih lica po drugim osnovama.

(3) Ako drži novčana sredstva iz stava 1. ovog člana koja nije prenijela primaocu plaćanja ili drugom pružaocu platnih usluga najkasnije narednog poslovnog dana od dana prijema tih sredstava, platna institucija dužna je da ta sredstva zaštiti na jedan od sljedećih načina:

1) deponovanjem na poseban račun kod banke i/ili

2) ulaganjem u likvidne i niskorizične oblike imovine.

(4) Novčana sredstva iz stava 1. ovog člana ne ulaze u imovinu, stečajnu ili likvidacionu masu platne institucije niti banke, u slučaju njihove zaštite na način iz stava 3. tačka 1) ovog člana, niti mogu biti predmet izvršenja ili prinudne naplate koji se sprovode nad platnom institucijom.

(5) Odredbe st. 2, 3. i 4. ovog člana ne primjenjuju se ako platna institucija obezbijedi ispunjenje svojih novčanih obaveza prema korisnicima platnih usluga zaključenjem ugovora o osiguranju s društvom za osiguranje koje, u skladu sa zakonom kojim se uređuje osiguranje, posluje u Republici Srpskoj ili pribavljanjem odgovarajuće garancije banke, pod uslovom da to društvo za osiguranje, odnosno banka ne pripadaju istoj grupi društava kao i platna institucija.

(6) Ugovorom o osiguranju ili odgovarajućom garancijom iz stava 5. ovog člana obezbjeđuje se da će iznos novčanih sredstava iz stava 1. ovog člana biti naplativ za korisnike platnih usluga u slučaju nastupanja nesposobnosti platne institucije da izmiruje svoje obaveze.

(7) Platna institucija je dužna da Agenciju prethodno obavijesti o svakoj namjeravanoj promjeni načina zaštite novčanih sredstava korisnika platnih usluga i da joj dostavi opis planiranih mjera zaštite, sa odgovarajućim dokazima i dokumentacijom.

(8) Agencija propisuje oblike imovine iz stava 3. tačka 2) ovog člana, kao i uslove i način ulaganja platne institucije u te oblike imovine radi zaštite novčanih sredstava korisnika platnih usluga.

(9) Ako hibridna platna institucija primi novčana sredstva čiji je dio namijenjen izvršenju buduće platne transakcije, a ostatak pružanju drugih usluga koje nisu platne usluge, dužna je da obezbijedi zaštitu sredstava korisnika platnih usluga koja su namijenjena izvršenju platne transakcije, u skladu sa st. 3. i 5. ovog člana.

(10) Ako dio sredstava iz stava 1. ovog člana koji je namijenjen izvršenju buduće platne transakcije nije unaprijed određen ili je promjenljiv, hibridna platna institucija odrediće dio sredstava namijenjen izvršenju buduće platne transakcije u skladu sa odgovarajućom metodologijom koju je sama donijela.

(11) Metodologijom iz stava 10. ovog člana utvrđuje se način davanja objektivne procjene dijela novčanih sredstava koja su namijenjena izvršenju budućih platnih transakcija na osnovu istorijskih ili drugih podataka u vezi sa takvim transakcijama.

(12) Hibridna platna institucija dužna je da Agenciji dostavi metodologiju iz stava 10. ovog člana, uključujući i sve izmjene i dopune te metodologije, najkasnije 15 dana prije početka njene primjene.

Kreditiranje povezano sa platnim uslugama

Član 36.

(1) Platna institucija može korisniku platne usluge odobriti kredit u vezi sa pružanjem platnih usluga ako su ispunjeni sljedeći uslovi:

1) da se kredit odobrava isključivo kao dodatna usluga i za izvršenje platne transakcije,

2) da period otplate kredita nije duži od 12 mjeseci,

3) da kredit nije odobren iz novčanih sredstava korisnika platnih usluga koje je platna institucija primila radi izvršenja platnih transakcija tih korisnika,

4) da je visina kapitala platne institucije u svakom trenutku adekvatna u odnosu na ukupan iznos odobrenih kredita.

(2) Kredit iz stava 1. ovog člana odnosi se i na dozvoljeno prekoračenje računa i izdavanje kreditnih kartica.

(3) Pored uslova iz stava 1. ovog člana, platna institucija koja odobrava kredit iz stava 1. ovog člana korisniku – fizičkom licu, obavezno ispunjava i uslove utvrđene zakonom o bankama i propisima kojima se uređuju potrošački krediti u vezi sa davanjem kredita potrošačima.

(4) Agencija propisuje adekvatnost kapitala platne institucije u odnosu na ukupan iznos odobrenih kredita.

Sprečavanje pranja novca i finansiranja terorističkih aktivnosti

Član 37.

(1) Platna institucija je dužna da u svom poslovanju izvršava obaveze i zadatke, kao i da preduzima mjere i radnje definisane propisima kojima se uređuje sprečavanje pranja novca i finansiranja terorističkih aktivnosti.

(2) Agencija može detaljnije propisati način izvršavanja obaveza platne institucije u vezi sa primjenom propisa kojima se uređuje sprečavanje pranja novca i finansiranja terorističkih aktivnosti, kao i u vezi sa drugim pitanjima od značaja za izvršavanje tog zakona.

Poslovne knjige i finansijski izvještaji platne institucije

Član 38.

(1) Platna institucija je dužna da uredno, ažurno i kontinuirano vodi poslovne knjige i sačinjava knjigovodstvene isprave, vrednuje imovinu i obaveze, sačinjava i objavljuje svoje finansijske izvještaje u skladu sa ovim zakonom i propisima kojima se uređuju računovodstvo i revizija.

(2) Platna institucija je dužna da knjigovodstvene isprave, poslovne knjige i finansijske izvještaje vodi tako da istinito i objektivno prikazuju njeno poslovanje i finansijsko stanje, na osnovu kojih se može u bilo koje vrijeme provjeriti da li platna institucija posluje u skladu sa propisima i standardima struke.

(3) Platna institucija je dužna da u svom knjigovodstvu izvrši odgovarajuća knjiženja, te da ih čuva i arhivira u skladu sa ovim zakonom i propisima kojima se uređuju računovodstvo i revizija.

(4) Platna institucija je dužna da Agenciju:

1) redovno izvještava u vezi sa pružanjem platnih usluga, kao i o usklađenosti sa zahtjevima utvrđenim ovim zakonom i propisom Agencije,

2) obavještava o materijalno značajnim promjenama koje utiču ili mogu uticati na usklađenost poslovanja platne institucije sa zahtjevima utvrđenim ovim zakonom, uključujući i promjene vezane za eksternalizaciju.

(5) Hibridna platna institucija dužna je da vodi odvojene poslovne knjige i da sastavlja odvojene finansijske izvještaje za djelatnost pružanja platnih usluga.

(6) Agencija donosi akt kojim propisuje sadržaj i oblik izvještaja iz stava 4. ovog člana, način i rokove njihovog dostavljanja, kao i način i rokove dostavljanja obavještenja o materijalno značajnim promjenama.

Čuvanje podataka i dokumentacije

Član 39.

Platna institucija je dužna da podatke i dokumentaciju nastale u vezi sa potrebama ove glave i potrebama nadzora usklađenosti platne institucije čuva najmanje pet godina od dana njihovog nastanka, osim ako propisima o sprečavanju pranja novca i drugim posebnim zakonom nije utvrđen duži rok čuvanja.

Revizija finansijskih izvještaja

Član 40.

(1) Platna institucija je dužna da obezbijedi reviziju svojih finansijskih izvještaja u skladu sa zakonom kojim se uređuju računovodstvo i revizija.

(2) Platna institucija je dužna da Agenciji dostavi, u roku propisanom zakonom kojim se uređuju računovodstvo i revizija, sljedeće izvještaje:

1) godišnje finansijske izvještaje sa izvještajem privrednog društva za reviziju,

2) konsolidovane finansijske izvještaje sa izvještajem privrednog društva za reviziju, ako je dužno da sastavlja konsolidovane finansijske izvještaje u skladu sa zakonom kojim se uređuju računovodstvo i revizija,

3) godišnji izvještaj o poslovanju i konsolidovani godišnji izvještaj o poslovanju u skladu s propisima kojima se uređuju računovodstvo i revizija.

(3) Pored izvještaja iz stava 2. ovog člana, hibridna platna institucija dužna je da Agenciji dostavi i odvojene računovodstvene podatke koji se odnose na pružanje platnih usluga sa izvještajem privrednog društva za reviziju o tim podacima u rokovima utvrđenim stavom 2. ovog člana.

(4) Izvještaj privrednog društva za reviziju o godišnjim finansijskim izvještajima platne institucije mora da sadrži i uvjeravanje o ocjeni stanja informacionog sistema platne institucije i adekvatnosti upravljanja tim informacionim sistemom.

(5) Privredno društvo za reviziju koje obavlja reviziju finansijskih izvještaja platne institucije dužno je da Agenciju, bez odgađanja, obavijesti o:

1) svakoj činjenici koja bi mogla da predstavlja povredu zakona ili propisa koju je učinilo ili čini platna institucija,

2) materijalno značajnoj promjeni finansijskog rezultata iskazanog u nerevidiranim godišnjim finansijskim izvještajima platne institucije,

3) okolnostima koje bi mogle dovesti do znatnog materijalnog gubitka za platnu instituciju ili ugroziti kontinuitet njegovog poslovanja,

4) rezervama datim u mišljenju privrednog društva za reviziju na finansijske izvještaje platne institucije,

5) o nedostacima informacionog sistema i upravljanja tim sistemom.

(6) Privredno društvo za reviziju dužno je da Agenciju obavijesti o činjenicama i okolnostima iz stava 5. ovog člana i ako do saznanja o njima dođe tokom vršenja revizije finansijskih izvještaja pravnog lica koje je blisko povezano s platnom institucijom.

(7) Privredno društvo za reviziju dostavlja Agenciji na njen zahtjev i druge podatke koji su joj potrebni za nadzor nad platnom institucijom, u skladu sa zakonom.

(8) Dostavljanje podataka iz st. 5, 6. i 7. ovog člana ne smatra se povredom tajnosti podataka i privredno društvo za reviziju ne može zbog toga snositi odgovornost.

(9) Agencija donosi akt kojim se propisuje način obavljanja revizije u platnoj instituciji, uslove i kriterijume koje je obavezno da ispunjava privredno društvo za reviziju za obavljanje revizije u platnoj instituciji, te sadržaj izvještaja o obavljenoj reviziji.

Pružanje platnih usluga preko zastupnika

Član 41.

(1) Platna institucija može pružati platne usluge i preko zastupnika.

(2) Zastupnik platne institucije je pravno lice ili preduzetnik koji na osnovu pismenog ovlašćenja (ugovora) ove institucije pruža jednu platnu uslugu ili više platnih usluga, u skladu sa ovim zakonom.

(3) Platna institucija koja namjerava da pruža platne usluge preko zastupnika dužna je da o tome prethodno obavijesti Agenciju i podnese joj zahtjev za upis u registar Agencije.

(4) Platna institucija dužna je da Agenciji, uz zahtjev iz stava 3. ovog člana, dostavi sljedeće:

1) opis platnih usluga koje namjerava da pruža preko zastupnika, sa ovlašćenjem iz stava 2. ovog člana,

2) podatke o poslovnom imenu i adresi sjedišta zastupnika,

3) opis mjera unutrašnje kontrole koje će zastupnik uspostaviti radi ispunjavanja obaveza utvrđenih propisima kojima se uređuje sprečavanje pranja novca i finansiranja terorističkih aktivnosti i dokaze da su zaposleni kod zastupnika prošli odgovarajuće obuke koje se odnose na sprečavanje pranja novca i finansiranja terorističkih aktivnosti,

4) podatke o licima koja su članovi organa upravljanja i licima koja će neposredno rukovoditi poslovima pružanja platnih usluga kod zastupnika – pravnog lica,

5) jedinstveni identifikacioni broj,

6) podatke o licima koja su članovi organa upravljanja podnosioca sa podacima i dokazima da ta lica imaju dobru poslovnu reputaciju, odgovarajuće stručne kvalifikacije i iskustvo u skladu s članom 14. ovog zakona,

7) podatke o licima s kvalifikovanim učešćem u zastupniku – pravnom licu,

8) druge podatke koje propiše Agencija.

(5) Agencija donosi rješenje o upisu zastupnika platne institucije u roku od 60 dana od dana prijema urednog zahtjeva.

(6) Zastupnik platne institucije može početi sa radom na dan donošenja rješenja Agencije o upisu ovog zastupnika u Registar platnih institucija.

(7) Zastupniku nije dozvoljeno da počne sa pružanjem platnih usluga prije upisa u registar iz stava 3. ovog člana.

(8) Agencija odbija zahtjev za upis zastupnika platne institucije u Registar platnih institucija i o tome, bez odgađanja, obavještava platnu instituciju ako utvrdi:

1) da mjere iz stava 4. tačka 3) ovog člana nisu odgovarajuće,

2) da lica iz stava 4. tačka 6) ovog člana nemaju dobru poslovnu reputaciju ili odgovarajuće stručne kvalifikacije i iskustvo u skladu sa članom 14. ovog zakona,

3) da drugi dostavljeni podaci iz stava 4. ovog člana nisu tačni.

(9) Agencija donosi rješenje o brisanju zastupnika platne institucije iz Registra platnih institucija u sljedećim slučajevima:

1) ako platna institucija podnese zahtjev za brisanje svog zastupnika iz tog registra,

2) ako je nad tim zastupnikom otvoren stečajni postupak ili likvidacioni postupak,

3) ako je zastupnik – pravno lice brisan iz Registra privrednih subjekata u slučaju statusnih promjena,

4) ako je zastupnik – preduzetnik brisan iz Registra privrednih subjekata u skladu sa zakonom.

(10) Agencija donosi rješenje o brisanju zastupnika platne institucije iz Registra platnih institucija ako utvrdi da postoje razlozi iz stava 8. ovog člana.

(11) Platna institucija dužna je da bez odgađanja obavijesti Agenciju o svakoj promjeni podataka iz stava 4. ovog člana, odnosno nastupanju okolnosti iz stava 9. ovog člana.

(12) Dokumentacija i sredstva u vezi sa neizmirenim obavezama i neriješenim odnosima nastalim prilikom izvršavanja platnih transakcija zastupnika koji je izbrisan iz registra iz stava 3. ovog člana dostavljaju se platnoj instituciji čiji je bio zastupnik.

(13) Platna institucija dužna je da obezbijedi da njen zastupnik korisnicima platnih usluga pruža informacije o tome da nastupa u njeno ime i za njen račun.

(14) Platna institucija dužna je da na svojoj internet stranici objavi i dnevno ažurira spisak zastupnika preko kojih pruža platne usluge, koji uključuju podatke o poslovnom imenu i adresi sjedišta zastupnika, platnim uslugama koje platna institucija pruža preko zastupnika, kao i podatke o svim lokacijama na kojima se te platne usluge pružaju preko zastupnika.

(15) Platna institucija koja pruža platne usluge preko zastupnika odgovorna je za zakonito obavljanje tih poslova i dužna je da obezbijedi da zastupnik, na odgovarajući način, obavijesti korisnike da djeluje u ime platne institucije.

(16) Odredbe st. 1. do 15. ovog člana shodno se primjenjuju i na upis zastupnika drugih pružaoca platnih usluga iz člana 6. ovog zakona, u odgovarajuće registre.

(17) Agencija donosi akt kojim detaljnije uređuje uslove za upis zastupnika u Registar platnih institucija, kao i uslove za stabilno i sigurno poslovanje u dijelu pružanja platnih sluga preko zastupnika.

Pružanje platnih usluga preko poslovne jedinice

Član 42.

(1) Platna institucija može pružati platne usluge preko poslovne jedinice.

(2) Poslovna jedinica platne institucije jeste njen izdvojeni organizacioni dio koji nema svojstvo pravnog lica, a preko koga ova institucija pruža platne usluge, u skladu sa ovim zakonom.

(3) Radi osnivanja poslovne jedinice izvan Republike Srpske, platna institucija podnosi Agenciji zahtjev za dobijanje saglasnosti, uz koji dostavlja sljedeće podatke i dokumentaciju:

1) naziv i adresu poslovne jedinice,

2) opis organizacione strukture poslovne jedinice,

3) poslovni plan poslovne jedinice za prve tri poslovne godine sa opisom poslova koje namjerava da pruža preko poslovne jedinice,

4) podatke o licima koja će rukovoditi poslovima poslovne jedinice, sa podacima i dokazima da ta lica imaju dobru poslovnu reputaciju, kao i odgovarajuće stručne kvalifikacije i iskustvo, u skladu sa članom 14. ovog zakona.

(4) Agencija odlučuje o zahtjevu iz stava 3. ovog člana u roku od tri mjeseca od dana prijema urednog zahtjeva.

(5) Ako je zahtjev iz stava 3. ovog člana neuredan, Agencija u roku od mjesec dana od dana prijema tog zahtjeva obavještava platnu instituciju na koji način da uredi taj zahtjev, te u tom slučaju rok iz stava 4. ovog člana počinje da teče od dana kada je podnesen uredan zahtjev.

(6) Platna institucija dužna je da bez odgađanja obavijesti Agenciju o svakoj promjeni podataka iz stava 3. ovog člana, odnosno nastupanju drugih okolnosti bitnih za davanje saglasnosti iz tog stava.

(7) Platna institucija sa sjedištem Federaciji BiH ili Brčko Distriktu BiH koja ima dozvolu od nadležnog organa za pružanje platnih usluga može da posluje u Republici Srpskoj isključivo putem poslovne jedinice po dobijanju saglasnosti Agencije i upisu u registar Agencije.

(8) Poslovna jedinica iz stava 7. ovog člana osniva se i posluje u skladu sa ovim zakonom i propisima kojima se uređuje poslovanje privrednih društava.

(9) Odredbe ovog zakona koje se odnose na platne institucije u Republici Srpskoj primjenjuju se i na poslovanje poslovne jedinice platne institucije sa sjedištem u Federaciji BiH ili Brčko Distriktu BiH, osim ako određenim odredbama ovog zakona nije drugačije propisano.

(10) Agencija donosi akt kojim detaljnije uređuje uslove i način davanja i oduzimanja saglasnosti iz st. 3. i 7. ovog člana.

Izvršavanje operativnih poslova platne institucije preko drugog lica

Član 43.

(1) Platna institucija koja namjerava da izvršava pojedine operativne poslove u vezi sa pružanjem platnih usluga preko drugog lica (da eksternalizuje pojedine operativne poslove), dužna je da o tome prethodno obavijesti Agenciju.

(2) Platna institucija može eksternalizovati materijalno značajne operativne poslove drugom licu ako su ispunjeni sljedeći uslovi:

1) lice kome se ti poslovi eksternalizuju primjenjuje odgovarajući nivo unutrašnjih kontrola, koji je jednak nivou sistema unutrašnjih kontrola platne institucije koje te poslove eksternalizuje,

2) vršenje nadzora nad platnom institucijom u skladu sa ovim zakonom i praćenje platnih transakcija neće biti otežano,

3) obaveze i odgovornost članova organa upravljanja platne institucije neće biti prenesene na druga lica,

4) obaveze i odgovornost platne institucije prema korisnicima platnih usluga se ne umanjuju,

5) platna institucija i nakon eksternalizacije ovih poslova ispunjava uslove iz člana 20. ovog zakona i posluje u skladu sa drugim odredbama ovog zakona.

(3) Materijalno značajnim operativnim poslovima platne institucije smatraju se oni poslovi čije bi nepravilno ili neodgovarajuće obavljanje ili neobavljanje moglo znatno da ugrozi zakonitost poslovanja te platne institucije, njeno finansijsko stanje ili stabilnost i sigurnost pružanja platnih usluga te institucije, odnosno njihov kontinuitet.

(4) Agencija donosi akt kojim detaljnije uređuje uslove za eksternalizaciju, te propisuje rok za dostavu obavještenja iz stava 1. ovog člana.

Odgovornost platne institucije

Član 44.

Platna institucija koja pruža platne usluge preko zastupnika ili poslovne jedinice, ili je povjerila drugom licu izvršavanje pojedinih operativnih poslova u vezi sa pružanjem platnih usluga, odgovara za zakonito poslovanje zastupnika i poslovne jedinice, kao i za zakonito obavljanje operativnih poslova koje je eksternalizovalo drugom licu.

Sadržina i način vođenja Registra platnih institucija

Član 45.

(1) Agencija vodi Registar platnih institucija.

(2) U Registar platnih institucija upisuju se podaci o:

1) platnim institucijama koje imaju dozvolu,

2) zastupnicima platnih institucija,

3) poslovnim jedinicama platnih institucija,

4) poslovnim jedinicama platnih institucija sa sjedištem u Federaciji BiH ili Brčko Distriktu BiH.

(3) Agencija u registar redovno unosi sve promjene nastale u vezi sa subjektima unosa.

(4) U Registar platnih institucija odvojeno se upisuju i pružaoci usluge pružanja informacija o računu iz člana 21. ovog zakona i lica koja su dužna obavještavati Agenciju u skladu sa članom 4. st. 3. do 7. ovog zakona,

(5) Registar platnih institucija obavezno sadrži popis platnih usluga koje je, u skladu sa izdatom dozvolom i rješenjem o upisu pružalaca usluge pružanja informacija o računu u taj registar, pojedini subjekat iz st. 2. i 4. ovog člana ovlašćen da pruža i registarski broj tog subjekta, kao i podatke o oduzimanju dozvole platnim institucijama i brisanju pružalaca usluge pružanja informacija o računu iz tog registra.

(6) Registar platnih institucija je javna knjiga i vodi se u elektronskom obliku, a podaci iz ovog registra dostupni su na internet stranici Agencije.

(7) Agencija donosi akt kojim detaljnije uređuje uslove, sadržinu i način vođenja Registra platnih institucija, kao i način brisanja podataka iz tog registra.

GLAVA III

UGOVORI O PLATNIM USLUGAMA

1. Opšte odredbe

Predmet i vrste ugovora o platnim uslugama

Član 46.

(1) Ugovorom o platnim uslugama pružalac platnih usluga se obavezuje da korisniku platnih usluga, pruža određene platne usluge, a korisnik se obavezuje da mu, ako je tako ugovoreno, za to plati ugovorenu naknadu.

(2) Ugovor o platnim uslugama zaključuje se kao okvirni ugovor o platnim uslugama (u daljem tekstu: okvirni ugovor) ili kao ugovor o jednokratnoj platnoj transakciji.

(3) Okvirnim ugovorom uređuje se izvršavanje budućih pojedinačnih ili više uzastopnih platnih transakcija, a u slučaju da korisnik platnih usluga otvara platni račun uređuju se i uslovi za otvaranje, vođenje i zatvaranje tog računa.

(4) Ugovorom o jednokratnoj platnoj transakciji uređuje se izvršenje jedne određene platne transakcije koja nije obuhvaćena okvirnim ugovorom.

(5) Odredbe ovog zakona koje se odnose na obaveze informisanja pri pružanju platnih usluga primjenjuju se na odnos između korisnika platnih usluga koji je potrošač i njegovog pružaoca platnih usluga, a na odnos između pružaoca i ostalih korisnika platnih usluga mogu se primjenjivati ukoliko između ugovornih strana nije drugačije ugovoreno.

(6) Pružalac platnih usluga i korisnik platnih usluga mogu ugovoriti povoljniji položaj od položaja koji korisniku platnih usluga pripada u skladu sa ovim zakonom.

(7) Ako ovim zakonom nije drugačije određeno, ugovorom o platnim uslugama, osim ugovorom o osnovnom platnom računu, mogu se utvrditi i način i obim privremenih ili trajnih ograničenja pružanja pojedinačnih platnih usluga ili izvršavanja platnih transakcija, kao i okolnosti i slučajevi u kojima pružalac platnih usluga privremeno ili trajno ograničava pružanje pojedinačnih platnih usluga ili platnih transakcija.

(8) Na pitanja iz ugovora o platnim uslugama koja nisu uređena ovim zakonom primjenjuju se odredbe zakona kojim se uređuju obligacioni odnosi.

(9) Na pitanja iz ugovora o platnim uslugama koja se odnose na davanje kredita u vezi sa pružanjem platnih usluga, koja nisu uređena ovim zakonom, primjenjuju se odredbe zakona kojim se uređuje poslovanje banaka, a koje se odnose na zaštitu korisnika finansijskih usluga.

(10) Kada je za zaključenje ugovora o platnim uslugama propisana obavezna pisana forma, smatra se da je ova obaveza ispunjena i ako su se strane iz tog ugovora sporazumjele elektronskim dokumentom, u skladu sa propisima kojima se uređuju elektronski dokument i elektronski potpis.

Naknade za pružanje informacija

Član 47.

(1)Ukoliko je ovim zakonom utvrđena obaveza pružaocu platnih usluga da korisniku pruži određene informacije, dužan je da ih pruži bez izričitog zahtjeva korisnika i na način koji ne zahtijeva preduzimanje posebnih radnji korisnika da te informacije dobije i da se sa njima upozna. (2)Pružaocu platnih usluga nije dozvoljeno da korisniku naplati naknadu za davanje informacija koje je dužan da mu pruži u skladu sa ovim zakonom. (3)Pružalac platnih usluga i korisnik mogu da ugovore naplaćivanje naknade za dodatne informacije, za pružanje informacija češće nego što je utvrđeno zakonom ili za dostavljanje informacija putem sredstava za komunikaciju koja nisu utvrđena okvirnim ugovorom o pružanju platnih usluga, ako to zahtijeva korisnik.

(4) Visina naknade koju pružalac platnih usluga naplaćuje u skladu sa stavom 3. ovog člana obavezno je odgovarajuća i u skladu s njegovim stvarnim troškovima koji nastaju ispunjavanjem obaveza.

Teret dokazivanja obaveze u slučaju spora

Član 48.

U slučaju spora, pružalac platnih usluga dužan je da dokaže da je ispunio obaveze u vezi sa pružanjem informacija korisniku platnih usluga utvrđenih odredbama ovog zakona kojima se uređuje ugovor o platnim uslugama.

2. Okvirni ugovor

Osnovne informacije, način dostavljanja i uslovi okvirnog ugovora

Član 49.

(1) Okvirni ugovor sadrži sljedeće obavezne elemente, odnosno informacije o:

1) pružaocu platnih usluga, i to:

1. naziv, sjedište, adresu njegovog zastupnika ili poslovne jedinice u Republici Srpskoj i izvan Republike Srpske u kojoj se nudi usluga plaćanja i drugu adresu, uključujući adresu elektronske pošte koja se koristi za komunikaciju sa pružaocem platnih usluga,

2. naziv i adresu sjedišta organa nadležnog za nadzor nad pružaocem platnih usluga, njegovim zastupnikom ili poslovnom jedinicom, a u vezi sa pružanjem platnih usluga u Republici Srpskoj,

3. podatke o Registru platnih institucija ili Registru društava za izdavanje elektronskog novca, odnosno o drugom odgovarajućem javnom registru izdatih dozvola za rad pružalaca platnih usluga i registracionom broju ili odgovarajućoj identifikacionoj oznaci pružaoca platnih usluga u tom registru,

2) uslovima korišćenja platne usluge, i to:

1. vrstu i opis osnovnih karakteristika platne usluge koja se pruža,

2. specifikaciju podataka ili jedinstvenu identifikacionu oznaku koju korisnik platnih usluga mora da dostavi radi pravilnog iniciranja ili izvršavanja platnog naloga,

3. oblik i postupak za davanje saglasnosti za iniciranje naloga za plaćanje ili izvršavanje platne transakcije i opoziv te saglasnosti, u skladu sa odredbama ovog zakona,

4. vrijeme prijema platnog naloga i krajnje vrijeme prijema platnog naloga ako je određeno od pružaoca platnih usluga,

5. krajnji rok za izvršavanje platne usluge,

6. mogućnost ugovaranja ograničenja potrošnje pri upotrebi platnih instrumenata,

7. u slučaju platnih instrumenata sa povezanim platnim brendovima (co-badged), prava korisnika platnih usluga u skladu sa propisima kojima se uređuju međubankarske naknade koje se naplaćuju pri izvršavanju platnih transakcija na osnovu platnih kartica,

3) naknadama, kamatnim stopama i deviznom kursu, i to:

1. naknadama koje je korisnik platnih usluga dužan da plati pružaocu platnih usluga, uključujući i naknade povezane sa načinom na koji se daju i učestalošću sa kojom se daju ili čine raspoloživim informacije u skladu sa ovim zakonom, a ako ih naplaćuje, zbirno i vrstu i visinu svake pojedinačne naknade koja čini zbirnu naknadu,

2. kada je to primjenjivo, kamatnoj stopi i deviznom kursu koji će se primjenjivati ili, ukoliko se primjenjuju referentna kamatna stopa i referentni devizni kurs, način obračuna kamatne stope i referentni datum i indeks, ili osnovici za utvrđivanje referentne kamatne stope ili referentnog deviznog kursa,

3. primjeni, bez odgađanja, promijenjene referentne kamatne stope ili referentnog deviznog kursa, ukoliko je to ugovoreno, koje se dostavlja u skladu sa odredbama ovog zakona,

4) načinu i sredstvima komunikacije, i to:

1. sredstvima komunikacije, uključujući tehničke uslove koji se odnose na opremu i softver korisnika platnih usluga dogovorenu između ugovornih strana za prenos informacija ili obavještenja u skladu sa ovim zakonom,

2. načinu i učestalosti davanja, odnosno dostupnosti informacija u skladu sa ovim zakonom,

3. jednom ili više jezika na kojima će se zaključiti okvirni ugovor i obavljati komunikacija u periodu trajanja okvirnog ugovora,

4. pravo korisnika platnih usluga da dobije ugovorene uslove okvirnog ugovora i informacije u skladu sa odredbama ovog zakona,

5) zaštitnim i drugim korektivnim mjerama koje se odnose na izvršavanje platnih transakcija, i to:

1. mjere koje je korisnik platnih usluga dužan da preduzme radi zaštite platnog instrumenta i način obavještavanja pružaoca platnih u skladu sa odredbama ovog zakona,

2. ukoliko je ugovoreno, uslovi pod kojima pružalac platnih usluga ima pravo da blokira platni instrument u skladu sa odredbama ovog zakona,

3. odgovornost platioca u skladu sa odredbama ovog zakona, uključujući informaciju o odgovarajućem iznosu,

4. načinu i roku u kojem je korisnik platnih usluga dužan da obavještava pružaoca platnih usluga o neautorizovanoj ili pogrešno izvršenoj platnoj transakciji u skladu sa odredbama ovog zakona, kao i neodgovornost pružaoca platnih usluga za neautorizovane platne transakcije u skladu sa odredbama ovog zakona,

5. odgovornost pružaoca platnih usluga za iniciranje ili izvršavanje platne transakcije u skladu sa odredbama ovog zakona,

6. uslovima za povrat novčanih sredstava u skladu sa odredbama ovog zakona,

7. sigurnosnom postupku koji pružalac platnih usluga upotrebljava za obavještavanje korisnika platnih usluga u slučaju sumnje na prevaru ili stvarne prevare ili prijetnje sigurnosti,

6) uslovima za izmjenu i raskid okvirnog ugovora, i to:

1. ukoliko je ugovoreno, informaciju da će se smatrati da je korisnik platnih usluga prihvatio izmjenu uslova u skladu odredbama ovog zakona, osim ako ne obavijesti pružaoca platnih usluga o njihovom neprihvatanju, prije datuma predloženog za stupanje na snagu tih izmjena,

2. trajanju okvirnog ugovora,

3. pravu korisnika platnih usluga na raskid okvirnog ugovora i uslovi za raskid okvirnog ugovora u skladu sa odredbama ovog zakona,

7) informacije o zaštiti korisnika platnih usluga, i to:

1. o ugovornim odredbama kojima se utvrđuje koji se propisi primjenjuju na okvirni ugovor i/ili o nadležnosti suda za rješavanje spora iz okvirnog ugovora,

2. o pravu na prigovor i pritužbu korisnika platnih usluga i mogućnosti mirnog rješavanja spornog odnosa u vezi sa pružanjem platnih usluga u skladu sa ovim zakonom.

(2) Pružalac platnih usluga dužan je da pruži korisniku, prije prihvatanja ponude ili zaključenja okvirnog ugovora, informacije iz stava 1. ovog člana.

(3) Informacije iz stava 1. ovog člana (osnovne informacije) daju se u papirnoj formi ili na drugom trajnom nosaču podataka, na način da korisnik ima dovoljno vremena da se upozna za uslovima pružanja platne usluge prije zaključenja okvirnog ugovora.

(4) Osnovne informacije se pružaju na jednostavan, razumljiv način, jasne i sveobuhvatne, na jednom od jezika u službenoj upotrebi u Republici Srpskoj ili na drugom jeziku dogovorenom između pružaoca i korisnika platnih usluga.

(5) Pružalac platnih usluga može obaveze informisanja iz ovog člana ispuniti i dostavljanjem nacrta okvirnog ugovora koji sadrži osnovne informacije, u skladu sa st. 2. i 3. ovog člana.

(6) Ukoliko je okvirni ugovor, na zahtjev korisnika platnih usluga, zaključen korišćenjem sredstava elektronske komunikacije koja ne omogućavaju pružaocu platnih usluga da ispuni obaveze informisanja iz ovog člana, pružalac platnih usluga dužan je da te obaveze ispuni odmah nakon zaključenja okvirnog ugovora.

(7) Okvirni ugovor zaključuje se u papirnoj formi ili na drugom trajnom nosaču podataka.

(8) Pružalac platnih usluga dužan je da obezbijedi da korisnik platnih usluga dobije najmanje jedan primjerak okvirnog ugovora.

Dostupnost informacija i uslova okvirnog ugovora

Član 50.

Korisnik platnih usluga ima pravo da, tokom trajanja ugovornog odnosa, zahtijeva kopije okvirnog ugovora, odnosno informacije iz člana 49. ovog zakona, i to u papirnoj formi ili drugom trajnom nosaču podataka.

Promjene uslova okvirnog ugovora

Član 51.

(1) Pružalac platnih usluga dužan je da izmjenu okvirnog ugovora iz člana 49. ovog zakona predloži na način iz člana 49. st. 2, 3. i 4. ovog zakona, najmanje dva mjeseca prije predloženog datuma početka primjene te izmjene, a korisnik može da ih prihvati ili odbije do predloženog datuma njihovog stupanja na snagu.

(2) Pružalac i korisnik platnih usluga mogu ugovoriti da će se smatrati da je korisnik prihvatio izmjene iz stava 1. ovog člana ako do predloženog datuma njihovog stupanja na snagu ne obavijesti pružaoca platnih usluga da ih ne prihvata.

(3) U slučaju iz st. 1. i 2. ovog člana, pružalac platnih usluga dužan je da navede da korisnik platnih usluga ima pravo da raskine okvirni ugovor bez odgađanja i bez naknade, prije stupanja na snagu izmjena okvirnog ugovora.

(4) Pružalac i korisnik platnih usluga mogu ugovoriti da se izmjene kamatnih stopa ili deviznog kursa koje proizlaze iz referentne kamatne stope ili referentnog kursa mogu primijeniti bez odgađanja i bez prethodnog obavještavanja korisnika.

(5) U slučaju iz stava 4. ovog člana pružalac platnih usluga dužan je da o svakoj promjeni kamatne stope obavijesti korisnika u što kraćem roku i na način iz člana 49. st. 2, 3. i 4. ovog zakona, osim ako pružalac i korisnik platnih usluga nisu dogovorili drugačiji rok ili način na koji će informacije biti date ili učinjene dostupnim.

(6) Pružalac platnih usluga može, bez obavještavanja korisnika, primijeniti promjene naknade, kamatne stope ili kursa koje su povoljnije za korisnika ili uvesti besplatnu novu uslugu ili funkcionalnost postojeće usluge.

(7) Promjene kamatne stope ili kursa koji se koriste pri izvršavanju platne transakcije primjenjuju se i obračunavaju na neutralan način koji ne dovodi korisnike platnih usluga u međusobno neravnopravan položaj.

Raskid, odnosno ništavnost okvirnog ugovora koju zahtijeva korisnik platnih usluga

Član 52.

(1) Korisnik platnih usluga ima pravo da, u svakom trenutku, raskine okvirni ugovor, osim ako okvirnim ugovorom nije utvrđen otkazni rok koji ne može biti duži od mjesec dana.

(2) Korisnik platnih usluga ima pravo da raskine okvirni ugovor i u slučajevima utvrđenim zakonom kojim se uređuju obligacioni odnosi ili drugim zakonom.

(3) Za raskid okvirnog ugovora pružalac platnih usluga može da korisniku naplati naknadu koja mora biti primjerena i srazmjerna stvarnim troškovima koje je pružalac platnih usluga imao zbog raskida ugovora.

(4) Izuzetno od stava 2. ovog člana, pružalac platnih usluga ne smije da korisniku naplati naknadu za otkaz okvirnog ugovora koji je, prije raskida, bio na snazi duže od šest mjeseci.

(5) Ukoliko korisnik platnih usluga raskine okvirni ugovor dužan je da plati naknadu samo za platne usluge koje su pružene do dana raskida tog ugovora, a ukoliko je ta naknada plaćena unaprijed, pružalac platnih usluga dužan je da korisniku vrati srazmjerni dio naplaćene naknade.

(6) Odredbe okvirnog ugovora koje bi, suprotno ovom zakonu, ograničile pravo korisnika da raskine okvirni ugovor, ništavne su.

(7) Korisnik platnih usluga može zahtijevati da se odredbe okvirnog ugovora koje su u suprotnosti sa informacijama pruženim u predugovornoj fazi u skladu s članom 49. ovog zakona, odnosno odredbe koje se odnose na informacije iz člana 49. ovog zakona koje nisu prethodno dostavljene korisniku platnih usluga – utvrde ništavnim.

(8) Odredbe ovog člana ne utiču na prava korisnika i pružaoca platnih usluga da raskinu okvirni ugovor pod uslovima utvrđenim drugim zakonom u vezi sa odustajanjem od ugovora.

Pravo pružaoca platnih usluga na raskid okvirnog ugovora

Član 53.

(1) Okvirnim ugovorom može se ugovoriti pravo pružaoca platnih usluga na raskid okvirnog ugovora zaključenog na neodređeno vrijeme, uz otkazni rok od najmanje dva mjeseca.

(2) Pružalac platnih usluga može raskinuti okvirni ugovor i u drugim slučajevima utvrđenim zakonom kojim se uređuju obligacioni odnosi ili drugim zakonom.

(3) Pružalac platnih usluga dužan je da obavještenje o razlozima za raskid okvirnog ugovora, odnosno odbijanju zaključenja okvirnog ugovora dostavi korisniku platnih usluga u pisanoj formi uz dostavljanje dokaza o tim razlozima, osim ako je to obavještavanje zabranjeno propisima.

(4) Pružalac platnih usluga dužan je da čuva dokumentaciju iz stava 3. ovog člana u rokovima utvrđenim propisima o arhivskoj djelatnosti i propisima o sprečavanju pranja novca i finansiranja terorističkih aktivnosti, a najmanje deset godina.

(5) Ako pružalac platnih usluga raskine okvirni ugovor, na obavezu korisnika platnih usluga da plati naknadu shodno se primjenjuju odredbe člana 52. st. 4. i 5. ovog zakona.

Informacije prije izvršavanja pojedinačne platne transakcije

Član 54.

Pružalac platnih usluga dužan je da, prije izvršavanja pojedinačne platne transakcije prema okvirnom ugovoru inicirane od platioca, na zahtjev platioca, dostavi jasne i precizne informacije o krajnjem roku za izvršavanje platne transakcije i naknadi koju plaća platilac i, ako se naknada obračunava zbirno, o iznosu svake pojedinačne naknade.

Naknadne informacije za platioca o pojedinačnim platnim transakcijama

Član 55.

(1) Nakon što se račun platioca zaduži za iznos pojedinačne platne transakcije ili, u slučaju kada platilac ne koristi platni račun nakon prijema platnog naloga, pružalac platnih usluga platioca dužan je da platiocu, bez odgađanja, dostavi sljedeće informacije:

1) podatke koji omogućavaju platiocu identifikaciju svake platne transakcije (referentna oznaka) i informacije koje se odnose na primaoca plaćanja,

2) iznos platne transakcije u valuti u kojoj je zadužen platni račun platioca ili u valuti koja je navedena na platnom nalogu, ako je platna transakcija izvršena bez korišćenja platnog računa,

3) ukupan iznos svih naknada za tu platnu transakciju i, kada je to primjenljivo, iznos svake pojedinačne naknade i kamate koje plaća platilac,

4) ako platna transakcija uključuje zamjenu valute, kurs koji je pružalac platnih usluga platioca koristio i iznos platne transakcije nakon zamjene valute,

5) datum valute zaduženja ili datum prijema platnog naloga.

(2) Okvirnim ugovorom može se ugovoriti da se informacije iz stava 1. ovog člana dostave ili stave na raspolaganje periodično, a obavezno najmanje jednom mjesečno bez naknade i na način koji omogućava platiocu da čuva i reprodukuje informacije u nepromijenjenom obliku.

(3) Pružalac platnih usluga dužan je da na zahtjev platioca dostavi informacije iz stava 1. ovog člana u papirnoj formi ili na drugom trajnom nosaču podataka najmanje jednom mjesečno bez naknade.

Naknadne informacije za primaoca plaćanja o pojedinačnim platnim transakcijama

Član 56.

(1) Pružalac platnih usluga primaoca plaćanja dužan je da, nakon izvršavanja pojedinačne platne transakcije na osnovu okvirnog ugovora, primaocu plaćanja, bez odgađanja, dostavi sljedeće informacije:

1) podatke koji omogućavaju primaocu plaćanja identifikaciju platne transakcije (referentnu oznaku) i platioca, i druge informacije koje se prenose uz platnu transakciju,

2) iznos platne transakcije u valuti u kojoj je odobren platni račun primaoca plaćanja ili u valuti u kojoj su novčana sredstva stavljena na raspolaganje primaocu plaćanja,

3) ukupan iznos svih naknada koje pružalac platnih usluga primaoca naplaćuje od primaoca za tu platnu transakciju i, iznos svake pojedinačne naknade i kamate ako se plaćanje naplaćuje zbirno,

4) ukoliko platna transakcija uključuje zamjenu valute, kurs koji je pružalac platnih usluga primaoca plaćanja koristio i iznos platne transakcije prije zamjene valute,

5) datum valute odobrenja novčanih sredstava na računu primaoca plaćanja, odnosno datum kada su sredstva stavljena na raspolaganje primaocu plaćanja.

(2) Na obaveze pružaoca platnih usluga primaoca plaćanja da pruži primaocu plaćanja informacije iz stava 1. ovog člana shodno se primjenjuju odredbe člana 55. st. 2. i 3. ovog zakona.

Predugovorne informacije i okvirni ugovor o platnom instrumentu za plaćanja male novčane vrijednosti

Član 57.

(1) U slučaju platnih instrumenata kojima se, u skladu sa okvirnim ugovorom, izvršavaju samo pojedinačne platne transakcije koje ne prelaze iznos od 60 KM ili koji imaju ograničeno trošenje najviše do ukupnog iznosa od 300 KM ili na kojima su pohranjena novčana sredstva koja nikada ne prelaze iznos od 300 KM, a izuzetno od člana 49. ovog zakona, pružalac platnih usluga dužan je da, prije zaključenja okvirnog ugovora o platnom instrumentu za plaćanja male novčane vrijednosti, korisniku platnih usluga dostavi sljedeće informacije:

1) informacije o bitnim karakteristikama i mogućim načinima korišćenja ovog platnog instrumenta,

2) informacije o odgovornosti pružaoca platnih usluga i korisnika platnih usluga za neautorizovanu ili pogrešno izvršenu platnu transakciju,

3) informacije o naknadama koje pružalac platnih usluga naplaćuje korisniku platnih usluga,

4) informacije o drugim bitnim okolnostima koje su korisniku platnih usluga neophodne za donošenje odluke o zaključenju okvirnog ugovora o ovom platnom instrumentu,

5) informacije o tome gdje su korisniku platnih usluga dostupne druge informacije iz člana 49. ovog zakona.

(2) Izuzetno od člana 51. ovog zakona, okvirnim ugovorom o platnom instrumentu za plaćanja male novčane vrijednosti može se utvrditi da pružalac platnih usluga nije dužan da izmjene okvirnog ugovora predloži na način iz člana 49. st. 2, 3. i 4. ovog zakona.

Informacije prije i nakon izvršenja pojedinačne platne transakcije kod platnog instrumenta za plaćanja male novčane vrijednosti

Član 58.

(1) Okvirnim ugovorom o platnom instrumentu za plaćanja male novčane vrijednosti može se utvrditi da pružalac platnih usluga prije izvršenja platne transakcije nije dužan da platiocu dostavlja informacije iz člana 54. ovog zakona.

(2) Izuzetno od odredaba čl. 54. i 55. ovog zakona, okvirnim ugovorom o platnom instrumentu za plaćanja male novčane vrijednosti može se utvrditi da je pružalac platnih usluga dužan da nakon izvršenja pojedinačne platne transakcije korisniku platnih usluga pruži sljedeće informacije:

1) podatke koji korisniku platnih usluga omogućavaju identifikaciju pojedinačne platne transakcije (referentnu oznaku),

2) iznos pojedinačne platne transakcije ili ukupan iznos svih platnih transakcija iste vrste koje su izvršene u korist istog primaoca plaćanja,

3) iznos svake naknade koju pružalac platnih usluga naplaćuje za pojedinačnu platnu transakciju ili ukupan iznos naknada koje ovaj pružalac naplaćuje za sve platne transakcije iste vrste koje su izvršene u korist istog primaoca plaćanja.

(3) Okvirnim ugovorom o platnom instrumentu za plaćanja male novčane vrijednosti može se utvrditi da pružalac platnih usluga nije dužan da korisniku platnih usluga pruži ni informacije iz stava 2. ovog člana, ako se ovaj instrument upotrebljava anonimno ili ako nema tehničkih mogućnosti da se pruže ove informacije za određenu vrstu tog instrumenta.

(4) U slučaju iz stava 3. ovog člana, pružalac platnih usluga dužan je da platiocu omogući provjeru stanja raspoloživih novčanih sredstava na platnom instrumentu.

3. Ugovor o jednokratnoj platnoj transakciji

Prethodne informacije o jednokratnoj platnoj transakciji

Član 59.

(1) Pružalac platnih usluga dužan je da korisniku, prije zaključenja ugovora o jednokratnoj platnoj transakciji, pruži sljedeće informacije:

1) koju vrstu jedinstvene identifikacione oznake ili drugi podatak je korisnik dužan da navede radi pravilnog izvršenja njegovog platnog naloga,

2) najduži rok za izvršenje platne transakcije,

3) sve naknade koje pružalac platnih usluga naplaćuje korisniku, uključujući i vrstu i visinu svake pojedinačne naknade ako ih pružalac platnih usluga naplaćuje zbirno,

4) devizni kurs, odnosno referentni kurs koji pružalac platnih usluga koristi za platnu transakciju, ako se vrši zamjena valute.

(2) Pružalac usluge iniciranja plaćanja dužan je da osim informacija iz stava 1. ovog člana, prije iniciranja plaćanja platiocu pruži i sljedeće informacije:

1) naziv pružaoca usluge iniciranja plaćanja, tačnu adresu njegovog sjedišta i, prema potrebi, adresu njegovog zastupnika ili poslovne jedinice,

2) druge kontakt informacije, važne za komunikaciju sa pružaocem usluge iniciranja plaćanja, uključujući i adresu elektronske pošte,

3) kontakt podatke o organu nadležnom za nadzor nad pružaocem usluge iniciranja plaćanja u vezi sa pružanjem usluge iniciranja plaćanja.

(3) Pružalac platnih usluga dužan je da informacije iz st. 1. i 2. ovog člana:

1) stavi na raspolaganje korisniku platnih usluga na lako dostupan način, kako bi korisnik imao dovoljno vremena da se upozna s uslovima izvršenja platne transakcije,

2) pruži jasno, razumljivo i sveobuhvatno, na jednom od službenih jezika u Republici Srpskoj ili na drugom jeziku dogovorenom između pružaoca i korisnika platnih usluga,

3) na zahtjev korisnika platnih usluga, pruži/izda u papirnoj formi ili na drugom trajnom nosaču podataka.

(4) Ako je ugovor o jednokratnoj platnoj transakciji, na zahtjev korisnika platnih usluga, zaključen korišćenjem sredstva za komunikaciju na daljinu koje pružaocu platnih usluga ne omogućava da ispuni obaveze iz st. 1. i 2. ovog člana, pružalac je dužan da ove obaveze ispuni odmah nakon izvršenja platne transakcije.

(5) Pružalac platnih usluga može obaveze iz st. 1. i 2. ovog člana ispuniti i dostavljanjem nacrta ugovora o jednokratnoj platnoj transakciji ili nacrta naloga za plaćanje koji sadrži tražene informacije.

Informacije za platioca i primaoca plaćanja nakon iniciranja platnog naloga

Član 60.

Kada se nalog za plaćanje inicira preko pružaoca usluge iniciranja plaćanja, taj pružalac dužan je da, pored informacija iz člana 59. ovog zakona, odmah nakon iniciranja platnog naloga, pruži ili učini dostupnim platiocu i, kada je primjenjivo, primaocu plaćanja sljedeće:

1) potvrdu o uspješnom iniciranju naloga za plaćanje kod pružaoca platnih usluga koji vodi račun platioca,

2) podatke kojim se platiocu i primaocu plaćanja omogućava identifikacija platne transakcije i, po potrebi, primaocu plaćanja identifikacija platioca i sve informacije koje su prenesene sa tom platnom transakcijom,

3) iznos platne transakcije,

4) ukupan iznos naknada koje korisnik platnih usluga plaća pružaocu usluge iniciranja plaćanja za platnu transakciju, uključujući i iznos svake pojedinačne naknade, ako se naknada plaća zbirno.

Informacije za pružaoca platnih usluga koji vodi račun platioca pri korišćenju usluge iniciranja plaćanja

Član 61.

Pružalac usluge iniciranja plaćanja dužan je da pružaocu platnih usluga koji vodi račun platioca stavi na raspolaganje podatke kojim se omogućava identifikacija platne transakcije koja je preko njega inicirana.

Informacije za platioca nakon prijema platnog naloga

Član 62.

Pružalac platnih usluga platioca dužan je da platiocu, odmah nakon prijema platnog naloga, dostavi ili učini dostupnim, na način iz člana 59. stav 3. ovog zakona, sljedeće informacije:

1) podatak koji platiocu omogućava da identifikuje platnu transakciju (referentna oznaka) i informacije koje se odnose na primaoca plaćanja,

2) iznos platne transakcije u valuti koja je navedena u nalogu za plaćanje,

3) ukupan iznos svih naknada za platnu transakciju koje snosi platilac, a kada se obračunava zbirna naknada i vrstu i visinu svake pojedinačne naknade koja čini zbirnu naknadu,

4) ako platna transakcija uključuje zamjenu valute, kurs koji je primijenio pružalac platnih usluga platioca ili relevantnu informaciju o promjeni tog kursa ukoliko se razlikuje od kursa iz člana 59. stav 1. tačka 4) ovog zakona i iznos platne transakcije nakon zamjene valute,

5) datum prijema platnog naloga.

Informacije za primaoca plaćanja nakon izvršavanja platne transakcije

Član 63.

Pružalac platnih usluga primaoca plaćanja dužan je da primaocu plaćanja, odmah nakon izvršavanja jednokratne platne transakcije, dostavi ili učini dostupnim, na način iz člana 59. stav 3. ovog zakona sljedeće informacije:

1) podatak koja platiocu omogućava da identifikuje platnu transakciju (referentna oznaka) i informacije koje se odnose na primaoca plaćanja,

2) iznos platne transakcije u valuti koja je navedena u platnom nalogu,

3) ukupan iznos svih naknada za platnu transakciju koje snosi primalac, a kada se obračunava zbirna naknada i vrstu i visinu svake pojedinačne naknade koja čini zbirnu naknadu,

4) ako platna transakcija uključuje zamjenu valute, kurs koji je primijenio pružalac platnih usluga platioca ili relevantnu informaciju o promjeni tog kursa ukoliko se razlikuje od kursa iz člana 59. stav 1. tačka 4) ovog zakona i iznos platne transakcije nakon preračunavanja valute,

5) datum prijema platnog naloga.

Izuzeće od obaveze pružanja informacija kod jednokratne platne transakcije

Član 64.

Ako korisnik pružaocu platnih usluga izda platni nalog za izvršenje jednokratne platne transakcije upotrebom platnog instrumenta koji mu je, na osnovu okvirnog ugovora o izdavanju tog platnog instrumenta, dao drugi pružalac platnih usluga – pružalac platnih usluga koji je primio nalog za plaćanje nije dužan da ovom korisniku pruži informacije koje su pružene ili će biti pružene na osnovu tog okvirnog ugovora.

4. Pružanje drugih informacija korisniku

Valuta transakcije i preračunavanje valute

Član 65.

(1) Platna transakcija se izvršava u valuti dogovorenoj između ugovornih strana.

(2) Ako se usluga zamjene valute nudi prije iniciranja platne transakcije ili ako se ta usluga nudi na bankomatu, prodajnom mjestu ili od strane primaoca plaćanja, strana koja nudi uslugu zamjene valute dužna je da upozna platioca o svim naknadama, kao i o kursu koji će primijeniti pri zamjeni valute.

(3) Smatra se da je platilac saglasan sa zamjenom valute prije iniciranja platne transakcije ako ga je strana koja nudi uslugu zamjene valute obavijestila o uslovima zamjene prije iniciranja platne transakcije.

Informacija o dodatnim naknadama i popustima

Član 66.

(1) Ako primalac plaćanja zahtijeva od platioca da plati posebnu naknadu ili mu za korišćenje određenog platnog instrumenta nudi popust, dužan je da o tome obavijesti platioca prije iniciranja platne transakcije.

(2) Ako pružalac platnih usluga ili druga strana uključena u transakciju zahtijeva od korisnika plaćanje posebne naknade za korišćenje određenog platnog instrumenta, dužan je da o tome obavijesti korisnika prije iniciranja platne transakcije.

(3) Platilac je dužan da naknade iz st. 1. i 2. ovog člana plati samo ako je o njihovom punom iznosu bio informisan prije iniciranja platne transakcije.

Informacije utvrđene drugim propisima

Član 67.

Odredbe ovog zakona ne isključuju obavezu pružaoca platnih usluga da prije zaključenja ugovora o platnim uslugama, pored informacija utvrđenih u ovom zakonu, korisniku platnih usluga pruži i sve druge informacije koje je dužan da mu pruža kao korisniku usluga u skladu sa odredbama posebnih propisa.

GLAVA IV

IZVRŠAVANJE PLATNIH TRANSAKCIJA

1. Uslovi i način izvršenja platne transakcije

Saglasnost i povlačenje saglasnosti

Član 68.

(1) Pružalac platnih usluga izvršava platnu transakciju kada je platilac odobri (autorizuje) davanjem saglasnosti za njeno izvršavanje.

(2) Saglasnost za izvršavanje platne transakcije platilac može dati prije ili, ako je ugovoreno između platioca i njegovog pružaoca platnih usluga, nakon izvršavanja platne transakcije.

(3) Saglasnost da se izvrši pojedinačna platna transakcija ili niz platnih transakcija obavezno se daje na način ugovoren između platioca i njegovog pružaoca platnih usluga, a može se dati i preko primaoca plaćanja ili pružaoca usluge iniciranja plaćanja, u suprotnom, smatra se da platna transakcija nije autorizovana.

(4) Platilac može povući (opozvati) datu saglasnost najkasnije do nastanka neopozivosti naloga za plaćanje u skladu odredbama ovog zakona o opozivosti naloga za plaćanje.

(5) Platilac može opozvati saglasnost za izvršavanje niza platnih transakcija, u kom slučaju se svaka buduća platna transakcija iz tog niza smatra neautorizovanom.

(6) Način davanja saglasnosti, odnosno opoziva saglasnosti za izvršavanje platne transakcije uređuju se ugovorom o platnim uslugama između platioca i njegovog pružaoca platnih usluga, odnosno između pružalaca platnih usluga.

(7) Pružalac platnih usluga i platilac koji nije potrošač mogu ugovorom o platnim uslugama urediti opoziv saglasnosti drugačije u odnosu na st. 4. i 5. ovog člana.

Oblik i sadržaj platnog naloga

Član 69.

(1) Ministar finansija (u daljem tekstu: ministar) donosi pravilnik kojim propisuje oblik, sadržaj i način korišćenja obrazaca platnih naloga za izvršenje platnih transakcija u konvertibilnim markama.

(2) Pružaoci platnih usluga su dužni da čuvaju platne naloge i drugu dokumentaciju o korisnicima platnih usluga, otvorenim platnim računima, stanju i promjenama na tim računima, te izvršenim platnim transakcijama najmanje deset godina od dana otvaranja platnog računa, odnosno od dana izvršenja platne transakcije, osim ako posebnim propisom nije propisan duži rok.

(3) Dokumentacija iz stava 2. ovog člana čuva se u materijalnom ili elektronskom obliku, u skladu sa propisima koji uređuju arhivsku djelatnost i drugim propisima.

Vrijeme prijema platnog naloga

Član 70.

(1) Vrijeme prijema platnog naloga je čas kada pružalac platnih usluga platioca primi nalog za plaćanje, iniciran neposredno od platioca ili posredno od strane ili preko primaoca plaćanja.

(2) Ukoliko vrijeme prijema platnog naloga nije u toku radnog dana pružaoca platnih usluga platioca, smatra se da je platni nalog primljen sljedećeg radnog dana.

(3) Pružalac platnih usluga može odrediti čas pred kraj radnog dana koji predstavlja krajnje vrijeme za prijem platnog naloga, a koji ne može biti raniji od pretposljednjeg poravnanja platnih naloga u skladu sa pravilima platnog sistema u kojem se plaćanje izvršava.

(4) Ukoliko je pružalac platnih usluga platioca primio platni nalog nakon krajnjeg vremena za primanje platnog naloga smatra se da je primljen narednog radnog dana.

(5) Korisnik platnih usluga koji izdaje platni nalog i njegov pružalac platnih usluga mogu ugovoriti da se platni nalog započne izvršavati:

1) na određeni dan,

2) na kraju određenog perioda,

3) na dan kada platilac stavi na raspolaganje svom pružaocu platnih usluga potrebna novčana sredstva.

(6) U slučaju iz stava 5. ovog člana vremenom prijema platnog naloga smatra se dan ugovoren za započinjanje izvršavanja naloga, a ako ugovoreni dan nije radni dan pružaoca platnih usluga, vremenom prijema platnog naloga smatra se naredni radni dan.

(7) Pružaocu platnih usluga platioca nije dozvoljeno zadužiti račun za plaćanje platioca prije prijema platnog naloga.

Odbijanje platnog naloga

Član 71.

(1) Pružalac platnih usluga ne može odbiti izvršenje platnog naloga kada su ispunjeni svi uslovi utvrđeni u ugovoru o platnim uslugama, osim ako je drugačije utvrđeno propisom ili kada kod pružaoca platnih usluga postoji razumna sumnja u vjerodostojnost platnog naloga ili pojedinih njegovih elemenata.

(2) Pružalac platnih usluga koji vodi račun ne može odbiti izvršenje platnog naloga, uključujući i platni nalog dat preko pružaoca usluge iniciranja plaćanja, kada su ispunjeni svi uslovi utvrđeni u ugovoru o platnim uslugama, osim u slučajevima iz stava 1. ovog člana.

(3) Ukoliko pružalac platnih usluga odbije da izvrši platni nalog ili da inicira platnu transakciju dužan je da, ako posebnim propisom nije drugačije određeno, obavijesti korisnika platnih usluga o odbijanju izvršavanja platnog naloga i, ako je to moguće, o razlozima za odbijanje izvršavanja platnog naloga i proceduri za ispravljanje grešaka koje su dovele do odbijanja izvršavanja platnog naloga, osim ako to nije zabranjeno drugim propisima.

(4) Pružalac platnih usluga dužan je da dostavi ili učini dostupnim obavještenje iz stava 3. ovog člana na način utvrđen ugovorom, bez odgađanja, a najkasnije u rokovima iz odredaba ovog zakona o izvršavanju platnih transakcija preko platnog računa.

(5) Okvirnim ugovorom može se ugovoriti da pružalac platnih usluga može naplatiti naknadu za davanje obavještenja iz stava 3. ovog člana ako je odbijanje izvršavanja platnog naloga bilo objektivno opravdano.

(6) Ukoliko je izvršavanje platnog naloga odbijeno, smatra se da nalog nije ni primljen.

Opoziv platnog naloga

Član 72.

(1) Korisnik platnih usluga ne može opozvati platni nalog nakon što ga je primio pružalac platnih usluga platioca, osim u slučajevima propisanim ovim članom.

(2) Ako je platna transakcija inicirana od strane pružaoca usluge iniciranja plaćanja ili od strane ili preko primaoca plaćanja, platilac ne može opozvati platni nalog nakon davanja saglasnosti pružaocu usluge iniciranja plaćanja da inicira platnu transakciju ili nakon davanja saglasnosti za izvršavanje platne transakcije primaocu plaćanja.

(3) Izuzetno od stava 2. ovog člana, u slučaju direktnog zaduženja platilac može opozvati platni nalog najkasnije do kraja radnog dana koji prethodi ugovorenom danu zaduženja, ne dovodeći u pitanje pravo platioca na povraćaj sredstava.

(4) U slučaju iz člana 70. stav 5. ovog zakona, korisnik platnih usluga može opozvati platni nalog najkasnije do kraja radnog dana koji prethodi ugovorenom danu za izvršavanje naloga.

(5) Istekom rokova iz st. 1. do 4. ovog člana korisnik platnih usluga može opozvati platni nalog samo ako je to ugovorio sa svojim ili drugim pružaocem platnih usluga koji učestvuje u izvršenju platne transakcije.

(6) U slučajevima iz st. 2. i 3. ovog člana opoziv platnog naloga može se izvršiti samo uz saglasnost primaoca plaćanja.

(7) Okvirnim ugovorom može se ugovoriti da pružalac platnih usluga može naplatiti naknadu za opoziv platnog naloga koji opoziv je zaprimljen po isteku rokova iz st. 1. do 4. ovog člana.

(8) Pružalac platnih usluga i korisnik platnih usluga koji nije potrošač mogu ugovorom urediti opoziv platnog naloga drugačije u odnosu na st. 1. do 7. ovog člana.

(9) Izuzetno od stava 6. ovog člana, u slučaju direktnog zaduženja obavještenje koje primi pružalac platnih usluga platioca o smrti platioca ili presuda o gubitku pravne sposobnosti ima isto dejstvo kao i obavještenje platioca o opozivu platnog naloga iz stava 3. ovog člana.

Naknade

Član 73.

(1) Pružalac platnih usluga može korisniku platnih usluga naplatiti naknadu za pružanje platnih usluga.

(2) Pružalac platnih usluga može korisniku platnih usluga naplatiti naknadu za davanje obavještenja u slučajevima kada:

1) pružalac platnih usluga opravdano odbije da izvrši platni nalog ili da inicira platnu transakciju, ako za odbijanje postoje objektivno osnovani razlozi,

2) korisnik platnih usluga vrši opoziv platnog naloga, u skladu sa članom 72. stav 7. ovog zakona,

3) pružalac platnih usluga vrši povrat novčanih sredstava korisniku platnih usluga usljed pogrešno izvršene platne transakcije koja je uzrokovana pogrešnom jedinstvenom identifikacionom oznakom navedenom od korisnika platnih usluga.

(3) Pružalac platnih usluga može korisniku platnih usluga naplatiti naknade iz stava 2. ovog člana pod uslovom da su te naknade ugovorene, primjerene i u skladu sa stvarnim troškovima pružaoca platnih usluga.

(4) Pružalac platnih usluga primaoca plaćanja može za izvršavanje platnih transakcija naplatiti naknade samo od primaoca plaćanja, a pružalac platnih usluga platioca može za izvršavanje platne transakcije naplatiti naknade samo od platioca.

(5) Pružaocu platnih usluga nije dozvoljeno da spriječi ili ograniči primaoca plaćanja da platiocu ponudi popust za korišćenje platne kartice ili drugog platnog instrumenta ili da ga na neki drugi način usmjerava na upotrebu određenog platnog instrumenta.

(6) Primaocu plaćanja nije dozvoljeno da od platioca naplati naknadu za korišćenje određenog platnog instrumenta.

(7) Pružalac platnih usluga i korisnik platnih usluga koji nije potrošač mogu ugovoriti plaćanje naknada drugačije u odnosu na stav 3. ovog člana.

(8) Pružalac platnih usluga dužan je da, u poslovnim prostorijama namijenjenim za rad sa korisnicima platnih usluga i na svojoj internet stranici, objavi tarifu po kojoj naplaćuje naknade za pružanje platnih usluga.

(9) Na pružaoce platnih usluga primjenjuju se odredbe o nedopuštenim naknadama uređenim zakonom kojim se propisuje poslovanje banaka.

(10) Agencija može svojim propisom zabraniti ili ograničiti pravo primaoca plaćanja na zaračunavanje naknada, radi podsticanja tržišne konkurencije i/ili promovisanja upotrebe platnih instrumenata.

Rok za izvršenje platne transakcije za platiočevog pružaoca platnih usluga

Član 74.

(1) Prilikom platne transakcije koja se izvršava u konvertibilnim markama, platiočev pružalac platnih usluga dužan je da obezbijedi da iznos ove transakcije bude odobren na računu pružaoca platnih usluga primaoca plaćanja istog radnog dana kada je platiočev pružalac platnih usluga primio platni nalog, u skladu članom 70. ovog zakona.

(2) Kod platnih transakcija koje nisu obuhvaćene stavom 1. ovog člana primjenjuju se rokovi za izvršenje platne transakcije utvrđeni ovim zakonom, odnosno drugim propisima.

Dostavljanje platnog naloga preko pružaoca platnih usluga primaoca plaćanja

Član 75.

(1) Pružalac platnih usluga primaoca plaćanja dužan je da platiočevom pružaocu platnih usluga dostavi platni nalog koji je izdao primalac plaćanja ili platilac preko primaoca plaćanja, u roku utvrđenom između primaoca plaćanja i njegovog pružaoca platnih usluga.

(2) U slučaju direktnog zaduženja, pružalac platnih usluga primaoca plaćanja dužan je da platni nalog iz stava 1. ovog člana dostavi u roku koji platiočevom pružaocu platnih usluga omogućava da na ugovoreni datum dospijeća (utvrđeni dan) odobri račun pružaoca platnih usluga primaoca plaćanja za iznos platne transakcije.

Izvršenje platne transakcije primaocu plaćanja

Član 76.

(1) Pružalac platnih usluga primaoca plaćanja dužan je da bez odgađanja primaocu plaćanja odobri sredstva na njegovom platnom računu i stavi mu ih na raspolaganje ili ako primalac plaćanja nema platni račun kod tog pružaoca platnih usluga, da mu ta sredstva stavi na raspolaganje:

1) kada je pružaocu platnih usluga primaoca plaćanja na računu odobren iznos platne transakcije za primaoca plaćanja ili ako je ovaj pružalac za primaoca plaćanja primio taj iznos na drugi način,

2) kada je taj pružalac primio sve informacije neophodne za odobrenje platnog računa primaoca plaćanja ili stavljanje sredstava na raspolaganje primaocu plaćanja.

(2) Pružalac platnih usluga primaoca plaćanja dužan je da primaocu plaćanja omogući raspolaganje sredstvima odmah nakon odobravanja tih sredstava na platnom računu ovog primaoca.

(3) Odredbe st. 1. i 2. ovog člana primjenjuju se i kada je pružalac platnih usluga primaoca plaćanja istovremeno i platiočev pružalac platnih usluga.

(4) Ako korisnik platnih usluga koji nije pravno lice zahtijeva isplatu gotovog novca s platnog računa, pružalac platnih usluga dužan je da mu taj novac isplati odmah, bez naknade, s tim da ako je riječ o isplati gotovog novca u iznosu većem od 20.000 konvertibilnih maraka ili efektivnog stranog novca u iznosu čija je protivvrijednost u konvertibilnim markama po zvaničnom srednjem kursu veća od 20.000 konvertibilnih maraka – pružalac platnih usluga mu ta sredstva može isplatiti najkasnije narednog radnog dana.

(5) Ako su sredstva na računu pružaoca platnih usluga primaoca plaćanja odobrena na dan koji nije radni dan tog pružaoca, smatra se da je taj pružalac novčana sredstva za primaoca plaćanja primio narednog radnog dana.

(6) Platna transakcija po osnovu mjenice je platna transakcija kod koje primalac plaćanja inicira platnu transakciju za zaduženje platiočevog platnog računa na osnovu mjenice i platnog naloga kojim zahtijeva prenos sredstava s platiočevog računa na svoj račun.

(7) Mjenica iz stava 6. ovog člana izdaje se u skladu sa zakonom kojim se uređuje mjenica i predstavlja neopozivu saglasnost izdavaoca mjenice datu njegovom pružaocu platnih usluga da izvrši platnu transakciju koju je imalac mjenice inicirao u skladu s tim stavom.

(8) Primalac plaćanja može, u skladu s propisima kojim se uređuje prinudna naplata, inicirati platnu transakciju za zaduženje platiočevog tekućeg računa kod bilo kog pružaoca platnih usluga koji vodi takav račun.

(9) Odredbe st. 6, 7. i 8. ovog člana ne isključuju niti umanjuju prava koja izdavalac mjenice, imalac mjenice ili druga lica koja drže mjenice imaju na osnovu zakona kojim se uređuje mjenica.

Datum valute zaduženja i datum valute odobrenja

Član 77.

(1) Datum valute zaduženja platiočevog platnog računa ne može biti datum prije datuma izvršenja platne transakcije zaduženjem tog računa za iznos transakcije.

(2) Pružalac platnih usluga primaoca plaćanja dužan je da obezbijedi da je datum valute odobrenja platnog računa primaoca plaćanja u vezi sa izvršenjem platne transakcije najkasnije radni dan kada su novčana sredstva platne transakcije odobrena na računu tog pružaoca.

Datum valute i raspolaganje novčanim sredstvima u slučaju uplate gotovog novca na platni račun

Član 78.

(1) U slučaju domaće platne transakcije ako korisnik platnih usluga na platni račun kod pružaoca platnih usluga koji vodi taj račun uplati gotov novac u valuti tog platnog računa – pružalac platnih usluga dužan je da obezbijedi da datum valute odobrenja tog platnog računa bude datum kada je primio gotov novac.

(2) Pružalac platnih usluga dužan je da obezbijedi da primalac plaćanja može raspolagati novčanim sredstvima odmah po prijemu gotovog novca, u skladu sa ograničenjima iz člana 76. stav 4. ovog zakona.

(3) Na vrijeme prijema gotovog novca iz stava 1. ovog člana shodno se primjenjuju odredbe člana 70. ovog zakona.

Potvrda raspoloživosti sredstava

Član 79.

(1) Pružalac platnih usluga koji vodi račun, na zahtjev pružaoca platnih usluga koji izdaje platni instrument na osnovu platne kartice (kartični platni instrument), bez odgađanja potvrđuje da je iznos sredstava potreban za izvršavanje platne transakcije na osnovu platne kartice raspoloživ na računu za plaćanje platioca ako su ispunjeni sljedeći uslovi:

1) račun za plaćanje platioca dostupan je putem interneta u trenutku prijema zahtjeva,

2) platilac je dao pružaocu platnih usluga koji vodi račun izričitu saglasnost da odgovori na zahtjev određenog pružaoca platnih usluga kako bi potvrdio da je iznos koji odgovara određenoj platnoj transakciji na osnovu platne kartice raspoloživ na računu za plaćanje platioca,

3) saglasnost iz tačke 2) ovog stava data je prije nego što je podnesen prvi zahtjev za potvrđivanje.

(2) Pružalac platnih usluga koji izdaje kartični platni instrument može zatražiti potvrdu iz stava 1. ovog člana kada su ispunjeni sljedeći uslovi:

1) platilac je pružaocu platnih usluga dao izričitu saglasnost da zahtijeva potvrdu iz stava 1. ovog člana,

2) platilac je inicirao platnu transakciju koristeći se platnim instrumentom na osnovu platne kartice koji je izdao pružalac platnih usluga,

3) pružalac platnih usluga koji izdaje platni instrument na osnovu platne kartice identifikovao se pružaocu platnih usluga koji vodi račun prije svakog zahtjeva za potvrdu i komunicira sa pružaocem platnih usluga koji vodi račun na siguran način u skladu sa odredbama ovog zakona o provjeri autentičnosti.

(3) Potvrda iz stava 1. ovog člana sastoji se od jednostavnog odgovora u obliku „da“ ili „ne“, te ne sadrži podatak o stanju sredstava na računu.

(4) Pružaocu platnih usluga koji izdaje platni instrument nije dozvoljeno čuvati potvrdu iz stava 3. ovog člana, niti je koristiti u druge svrhe osim za izvršavanje kartične platne transakcije.

(5) Data potvrda iz stava 1. ovog člana ne ovlašćuje pružaoca platnih usluga, koji vodi račun, da blokira sredstva na platnom računu platioca.

(6) Platilac može od pružaoca platnih usluga, koji vodi račun, da zahtijeva da mu identifikuje pružaoca platnih usluga koji izdaje kartične platne instrumente, koji je zatražio potvrdu i da mu dostavi dati odgovor.

(7) Odredbe ovog člana ne primjenjuju se na platne transakcije inicirane putem platnih instrumenata na osnovu platnih kartica na kojima se pohranjuje elektronski novac.

Pravila o pristupu platnom računu za usluge iniciranja plaćanja

Član 80.

(1) Platilac ima pravo da koristi uslugu iniciranja plaćanja koju pruža pružalac usluge iniciranja plaćanja.

(2) Izuzetno od stava 1. ovog člana, platilac nema pravo da koristi usluge pružaoca usluge iniciranja plaćanja ako njegov platni račun nije dostupan putem interneta.

(3) Pružalac usluge iniciranja plaćanja:

1) ne može ni u jednom trenutku biti u posjedu novčanih sredstava platioca radi pružanja usluge iniciranja plaćanja,

2) dužan je da obezbijedi da lični sigurnosni podaci korisnika platnih usluga nisu dostupni drugom licu, osim korisniku platnih usluga i izdavaocu ličnih sigurnosnih podataka,

3) dužan je da obezbijedi da se lični sigurnosni podaci korisnika platnih usluga prosljeđuju sigurnim i efikasnim putem,

4) dužan je da obezbijedi da se sve ostale informacije o korisniku platnih usluga, dobijene prilikom pružanja usluga iniciranja plaćanja, pružaju samo primaocu plaćanja i uz izričitu saglasnost korisnika platnih usluga,

5) dužan je da, prilikom svakog iniciranja plaćanja, potvrdi svoj identitet pružaocu platnih usluga koji vodi račun platioca i da komunicira sa pružaocem platnih usluga koji vodi račun, platiocem i primaocem plaćanja na siguran način, u skladu sa odredbama ovog zakona o provjeri autentičnosti,

6) ne može čuvati osjetljive podatke o plaćanjima korisnika platnih usluga,

7) ne može tražiti od korisnika platnih usluga bilo koje druge podatke, osim podataka potrebnih za pružanje usluge iniciranja plaćanja,

8) ne može da koristi podatke, pristupa im ili ih čuva u bilo koju drugu svrhu osim pružanja usluge iniciranja plaćanja kako je platilac izričito tražio,

9) ne može da mijenja iznos, primaoca plaćanja ili bilo koji drugi podatak o platnoj transakciji.

(4) Pružalac platnih usluga koji vodi račun dužan je da:

1) komunicira na siguran način sa pružaocima usluge iniciranja plaćanja u skladu sa odredbama ovog zakona o provjeri autentičnosti,

2) odmah nakon prijema platnog naloga od pružaoca usluge iniciranja plaćanja pruži ili stavi na raspolaganje pružaocu usluga iniciranja plaćanja sve informacije o iniciranju platne transakcije i sve informacije koje su pružaocu platnih usluga koji vodi račun dostupne u vezi sa izvršavanjem platne transakcije,

3) sa platnim nalozima upućenim preko pružaoca usluge iniciranja plaćanja postupa, naročito u vezi sa vremenom prijema naloga, prioriteta ili naknada, na isti način kao sa platnim nalozima koje je primio neposredno od platioca, osim ako za to postoji objektivan razlog.

(5) Ukoliko platilac daje izričitu saglasnost za izvršavanje platne transakcije u skladu sa članom 68. ovog zakona, pružalac platnih usluga koji vodi račun dužan je da preduzme aktivnosti iz stava 4. ovog člana kako bi obezbijedio ostvarivanje prava platioca na korišćenje usluge iniciranja plaćanja.

(6) Pružanje usluga iniciranja plaćanja nije uslovljeno postojanjem ugovornog odnosa za tu namjenu između pružalaca usluge iniciranja plaćanja i pružalaca platnih usluga koji vode račune.

Pravila o pristupu i upotrebi informacija o platnom računu u slučaju pružanja usluga informacija o računu

Član 81.

(1) Korisnik platnih usluga ima pravo da koristi uslugu informacija o računu koju pruža pružalac usluga informacija o računu, pod uslovom da je njegov platni račun dostupan putem interneta.

(2) Pružalac usluga informacija o računu:

1) može pružati usluge samo na osnovu izričite saglasnosti korisnika platnih usluga,

2) dužan je da obezbijedi da lični sigurnosni podaci korisnika platnih usluga nisu dostupni drugom licu, osim tom korisniku platnih usluga i izdavaocu ličnih sigurnosnih podataka,

3) dužan je da obezbijedi da se lični sigurnosni podaci korisnika platnih usluga prosljeđuju sigurnim i efikasnim putem,

4) dužan je da, za svaku komunikaciju, potvrđuje svoj identitet pružaocu platnih usluga koji vodi račun ili većem broju tih pružalaca i korisniku platnih usluga na siguran način, u skladu sa odredbama ovog zakona o provjeri autentičnosti,

5) može pristupiti samo informacijama sa računa za plaćanje koje je za korišćenje ove usluge odredio korisnik platnih usluga i informacijama o platnim transakcijama povezanim sa tim računima,

6) ne može zahtijevati osjetljive podatke o platnim računima,

7) ne može upotrebljavati podatke i ne može im pristupati, niti ih čuvati u bilo koju drugu svrhu osim za obavljanje usluge pružanja informacija o računu koju je korisnik platnih usluga izričito zatražio, u skladu sa pravilima o zaštiti podataka.

(3) Pružalac platnih usluga koji vodi račun dužan je da:

1) komunicira na siguran način sa pružaocima usluga informacija o računu, u skladu sa odredbama ovog zakona o provjeri autentičnosti,

2) postupa na nediskriminatoran način sa zahtjevima za davanje informacija upućenih preko pružaoca usluga informacija o računu, osim ako za to postoji objektivan razlog.

(4) Pružanje usluga informacija o računu nije uslovljeno postojanjem ugovornog odnosa za tu namjenu između pružaoca tih usluga i pružaoca platnih usluga koji vode račune.

Ograničen pristup pružalaca platnih usluga platnim računima

Član 82.

(1) Pružaocu platnih usluga koji vodi račun nije dozvoljeno da pružaocu usluge informacija o računu ili pružaocu usluge iniciranja plaćanja uskrati pristup platnom računu, osim na osnovu dokazanih i objektivno opravdanih razloga koji se odnose na neovlašćeni pristup tog pružaoca usluga ili njegov pristup s ciljem prevare, odnosno na neovlašćeno iniciranje platne transakcije ili iniciranje platne transakcije s ciljem prevare.

(2) U slučajevima iz stava 1. ovog člana pružalac platnih usluga koji vodi platni račun dužan je da, u dogovorenom obliku, obavijesti korisnika platnih usluga o uskraćivanju pristupa platnom računu za plaćanje i razlozima uskraćivanja pristupa, s tim da se, ako je moguće, te informacije platiocu daju prije uskraćivanja pristupa, a najkasnije odmah nakon uskraćivanja pristupa, osim ako je davanje takvog obavještenja zabranjeno propisima ili ako za to postoje objektivno opravdani bezbjednosni razlozi.

(3) Pružalac platnih usluga koji vodi račun dužan je da omogući pristup platnom računu odmah nakon što prestanu razlozi za uskraćivanje pristupa iz stava 1. ovog člana.

(4) U slučajevima iz stava 1. ovog člana pružalac platnih usluga koji vodi račun dužan je da, bez odgađanja, obavijesti Agenciju o incidentu koji se odnosi na pružaoca usluge informacija o računu ili na pružaoca usluge iniciranja plaćanja, uz navođenje relevantnih podataka o nastalom slučaju i razlozima za uskraćivanje pristupa računu za plaćanje.

(5) Na osnovu obavještenja iz stava 4. ovog člana, Agencija postupa u skladu sa ovlašćenjima propisanim zakonima kojima se uređuje poslovanje pojedinih pružalaca platnih usluga.

2. Upotreba platnih instrumenata

Obaveze korisnika platnih usluga u vezi sa platnim instrumentom

Član 83.

(1) Korisnik platnih usluga dužan je da:

1) platni instrument koristi u skladu sa propisima, odnosno uslovima izdavanja i korišćenja tog platnog instrumenta utvrđenim okvirnim ugovorom, koji su obavezno objektivni, nediskriminatorni i srazmjerni,

2) odmah po saznanju da je došlo do gubitka, krađe ili zloupotrebe platnog instrumenta, odnosno njegovog neovlašćenog korišćenja obavijesti pružaoca platnih usluga ili lice koje je odredio pružalac platnih usluga.

(2) Korisnik platnih usluga dužan je da, neposredno nakon prijema platnog instrumenta, preduzme sve razumne mjere za zaštitu ličnih sigurnosnih elemenata tog platnog instrumenta.

Obaveze pružaoca platnih usluga u vezi sa platnim instrumentima

Član 84.

(1) Pružalac platnih usluga koji izdaje platni instrument dužan je da:

1) obezbijedi da lični sigurnosni elementi platnog instrumenta budu dostupni samo korisniku platnih usluga koji je ovlašćen da koristi taj platni instrument,

2) se uzdrži od slanja platnog instrumenta koji korisnik platnih usluga nije zahtijevao, osim u slučaju zamjene već izdatog platnog instrumenta,

3) obezbijedi da ga korisnik može, u svakom trenutku i bez naknade, obavijestiti u skladu sa članom 83. stav 1. tačka 2) ovog zakona ili da može da zatraži ponovno korišćenje, odnosno deblokiranje platnog instrumenta u skladu sa članom ovog zakona kojim su propisana ograničenja pri korišćenju platnih instrumenata, u kojim slučajevima mu može naplatiti isključivo troškove zamjene izgubljenog ili ukradenog platnog instrumenta,

4) na zahtjev korisnika platnih usluga pruži odgovarajući dokaz da je taj korisnik dostavio obavještenje iz člana 83. stav 1. tačka 2) ovog zakona, pod uslovom da je taj zahtjev podnesen u roku od 18 mjeseci nakon prijema tog obavještenja,

5) spriječi svako korišćenje platnog instrumenta nakon prijema obavještenja iz člana 83. stav 1. tačka 2) ovog zakona, te da, ako se radi o neautorizovanoj platnoj transakciji ili odobrenoj platnoj transakciji koja je posljedica zloupotrebe ili prevare, odmah preduzme sve razumne mjere radi povraćaja sredstava.

(2) Pružalac platnih usluga snosi rizik dostavljanja platnog instrumenta i ličnih, odnosno personalizovanih sigurnosnih elemenata tog instrumenta korisniku platnih usluga.

(3) Kada korisnik platnih usluga obavijesti pružaoca platnih usluga u skladu s članom 83. stav 1. tačka 2) ovog zakona, pružalac platnih usluga može korisniku platnih usluga naplatiti samo neposredne troškove zamjene platnog instrumenta.

Ograničenja pri korišćenju platnih instrumenata

Član 85.

(1) Platilac i njegov pružalac platnih usluga mogu ugovoriti ograničenja potrošnje za platne transakcije koje se izvršavaju platnim instrumentom koji se koristi radi davanja saglasnosti za izvršenje tih transakcija.

(2) Okvirnim ugovorom može se ugovoriti pravo pružaoca platnih usluga da onemogući korišćenje platnog instrumenta (blokada platnog instrumenta) iz objektivno opravdanih razloga koji se tiču:

1) sigurnosti platnog instrumenta,

2) sumnje za neovlašćeno (neodobreno) korišćenje ili korišćenje platnog instrumenta sa namjerom prevare, ili

3) u slučaju platnog instrumenta povezanog sa odobrenjem kredita, odnosno sa dozvoljenim prekoračenjem računa, zbog značajnog povećanja rizika da platilac neće biti u mogućnosti da ispuni obavezu plaćanja.

(3) Pružalac platnih usluga dužan je da, na način predviđen okvirnim ugovorom, prije blokade platnog instrumenta, obavijesti platioca o namjeri i o razlozima te blokade.

(4) Ako pružalac platnih usluga nije u mogućnosti da obavijesti platioca u skladu sa stavom 3. ovog člana, dužan je da to učini odmah nakon blokade platnog instrumenta.

(5) St. 3. i 4. ovog člana ne primjenjuju se ako je davanje obavještenja zabranjeno propisima ili je u suprotnosti sa objektivno opravdanim razlozima bezbjednosti.

(6) Pružalac platnih usluga dužan je da deblokira platni instrument ili blokirani platni instrument zamijeni novim kada prestanu da postoje razlozi za blokadu.

Obavještenje o neautorizovanoj ili pogrešno izvršenoj platnoj transakciji

Član 86.

(1) Korisnik platnih usluga ima pravo na povraćaj iznosa, tj. ispravku neautorizovane ili pogrešno izvršene platne transakcije ukoliko svog pružaoca platnih usluga o tim transakcijama obavijesti odmah nakon saznanja, a najkasnije 13 mjeseci od dana zaduženja računa.

(2) Izuzetno od stava 1. ovog člana, ukoliko je pružalac platnih usluga propustio da korisniku platnih usluga pruži ili stavi na raspolaganje informacije o platnoj transakciji koje je bio dužan da pruži u skladu sa ovim zakonom, korisnik platnih usluga ima pravo na povraćaj iznosa, tj. na ispravku neautorizovane ili pogrešno izvršene platne transakcije i u roku dužem od 13 mjeseci.

(3) Pružalac platnih usluga i korisnik koji nije potrošač mogu ugovoriti drugačiji rok od roka iz stava 1. ovog člana.

(4) Kada je u izvršavanje platne transakcije uključen i pružalac usluge iniciranja plaćanja, korisnik platnih usluga obavještenje iz stava 1. ovog člana dostavlja pružaocu platnih usluga koji vodi račun i koji je dužan da izvrši ispravku.

Dokaz o autentičnosti i izvršavanju platne transakcije

Član 87.

(1) Ukoliko korisnik platnih usluga osporava da je autorizovao izvršenu platnu transakciju ili tvrdi da platna transakcija nije izvršena ili nije pravilno izvršena, njegov pružalac platnih usluga, za dio usluge koji on pruža, dužan je da dokaže da je sprovedena provjera autentičnosti platne transakcije, da je platna transakcija pravilno evidentirana i knjižena i da na izvršavanje platne transakcije nije uticao tehnički kvar ili drugi nedostatak.

(2) Ako se platna transakcija inicira preko pružaoca usluge iniciranja plaćanja, pružalac usluge iniciranja plaćanja dužan je da dokaže da je, u okviru njegovih ovlašćenja, sprovedena provjera autentičnosti platne transakcije, da je platna transakcija pravilno evidentirana i da na izvršavanje platne transakcije nije uticao tehnički kvar ili drugi nedostatak povezan sa platnom uslugom koju on pruža.

(3) Ako korisnik platnih usluga osporava da je autorizovao izvršenu platnu transakciju, samo korišćenje platnog instrumenta koje je evidentirao pružalac platnih usluga, uključujući, kada je primjenjivo, i pružaoca usluge iniciranja plaćanja nije dovoljan dokaz da je platilac autorizovao tu platnu transakciju ili da je postupio sa namjerom prevare ili da je namjerno ili sa krajnjom nepažnjom propustio da ispuni jednu ili više obaveza iz člana 83. ovog zakona, već je taj pružalac platnih usluga dužan da dokaže prevaru ili krajnju nepažnju korisnika platnih usluga.

(4) Pružalac platnih usluga i korisnik platnih usluga koji nije potrošač mogu ugovorom urediti teret dokazivanja drugačije u odnosu na odredbe ovog člana.

(5) U smislu odredaba ovog člana platna transakcija je autentifikovana ako je pružalac platnih usluga, primjenom odgovarajućih procedura, provjerio i potvrdio upotrebu određenog platnog instrumenta, uključujući i njegove lične sigurnosne elemente.

3. Odgovornost u vezi sa izvršenjem platnih transakcija i povrat iznosa platne transakcije

Odgovornost pružaoca platnih usluga za neautorizovane platne transakcije

Član 88.

(1) U slučaju izvršavanja neautorizovane platne transakcije pružalac platnih usluga platioca dužan je da vrati platiocu iznos neautorizovane platne transakcije bez odgađanja, a najkasnije sljedećeg radnog dana nakon što je saznao za tu transakciju ili nakon što je obaviješten o njoj, osim ako pružalac platnih usluga platioca ima opravdane razloge da sumnja u prevaru ili zloupotrebu od platioca i ako nadležnom organu prijavi u pisanoj formi prevaru, odnosno zloupotrebu.

(2) Ukoliko je za iznos neautorizovane platne transakcije zadužen račun za plaćanje platioca, pružalac platnih usluga platioca dužan je da vrati stanje zaduženog računa za plaćanje u stanje u kojem bi bio da neautorizovana platna transakcija nije izvršena, pri čemu datum valute odobrenja računa za plaćanje platioca ne može biti kasniji od datuma na koji je taj račun zadužen za iznos neautorizovane platne transakcije.

(3) Ukoliko je platna transakcija inicirana preko pružaoca usluga iniciranja plaćanja, pružalac platnih usluga koji vodi račun dužan je da vrati iznos neautorizovane platne transakcije bez odgađanja, a najkasnije sljedećeg radnog dana i da vrati stanje zaduženog računa za plaćanje u stanje u kojem bi bio da nije izvršena neautorizovana platna transakcija.

(4) Ukoliko je pružalac usluge iniciranja plaćanja odgovoran za neautorizovane platnu transakciju, dužan je da pružaocu platnih usluga koji vodi račun, na njegov zahtjev, bez odgađanja nadoknadi gubitke proizašle iz povraćaja, uključujući iznos neautorizovane platne transakcije.

(5) U slučaju izvršavanja neautorizovane platne transakcije, platilac ima i pravo na razliku do pune naknade štete prema opštim pravilima o odgovornosti za štetu.

Odgovornost platioca za neautorizovanu platnu transakciju

Član 89.

(1) Izuzetno od člana 88. ovog zakona, ako je izvršavanje neautorizovane platne transakcije posljedica korišćenja izgubljenog ili ukradenog platnog instrumenta ili njegove zloupotrebe, platilac može biti obavezan da snosi gubitke povezane sa tom neautorizovanom platnom transakcijom najviše do 100 KM.

(2) Platilac nije obavezan da snosi gubitke ni do iznosa iz stava 1. ovog člana ako:

1) gubitak, krađu ili zloupotrebu platnog instrumenta nije mogao da otkrije prije izvršavanja neautorizovane platne transakcije,

2) je neautorizovana platna transakcija posljedica radnje ili propusta zaposlenog, zastupnika ili poslovne jedinice pružaoca platnih usluga ili lica kojem su aktivnosti pružaoca platnih usluga eksternalizovane,

3) pružalac platnih usluga nije obezbijedio odgovarajući način obavještavanja o gubitku, krađi ili zloupotrebi platnog instrumenta, u skladu sa članom 84. stav 1. tačka 3) ovog zakona,

4) pružalac platnih usluga platioca ne zahtijeva pouzdanu provjeru autentičnosti korisnika,

5) pružalac platnih usluga primaoca plaćanja ne primijeni traženu pouzdanu provjeru autentičnosti korisnika.

(3) Primalac plaćanja ili njegov pružalac platnih usluga koji ne primijeni traženu pouzdanu provjeru autentičnosti korisnika dužan je da pružaocu platnih usluga platioca nadoknadi štetu koju je on zbog toga pretrpio.

(4) Izuzetno od stava 1. ovog člana, platilac snosi sve gubitke povezane sa neautorizovanom platnom transakcijom ako je postupao sa namjerom prevare ili krajnjom nepažnjom propustio da ispuni jednu ili više obaveza iz člana 83. ovog zakona.

(5) Platilac ne odgovara za iznos neautorizovane platne transakcije izvršene nakon što je obavijestio pružaoca platnih usluga u skladu sa članom 83. stav 1. tačka 2) ovog zakona, osim ako je postupao sa namjerom prevare.

(6) Pružalac platnih usluga i platilac koji nije potrošač mogu ugovorom urediti odgovornost platioca drugačije u odnosu na st. 1. do 5. ovog člana.

Platne transakcije kod kojih iznos transakcije nije unaprijed poznat

Član 90.

(1) Ako u okviru platne transakcije na osnovu platne kartice koju inicira primalac plaćanja ili je inicirana preko primaoca plaćanja nije poznat tačan iznos te platne transakcije u trenutku kada platilac daje saglasnost za izvršavanje te platne transakcije, pružaocu platnih usluga platioca dozvoljeno je rezervisati novčana sredstva na računu za plaćanje platioca samo ako je platilac dao saglasnost za tačan iznos novčanih sredstava koji treba rezervisati.

(2) Pružalac platnih usluga platioca dužan je da oslobodi rezervaciju novčanih sredstava na računu za plaćanje platioca uspostavljenu u skladu sa stavom 1. ovog člana, bez odgađanja nakon prijema informacija o tačnom iznosu platne transakcije, a najkasnije odmah nakon prijema naloga za plaćanje.

Povrat novčanih sredstava za autorizovanu platnu transakciju iniciranu od strane ili preko primaoca plaćanja

Član 91.

(1) Platilac ima pravo na povrat novčanih sredstava od svog pružaoca platnih usluga za autorizovanu i pravilno izvršenu platnu transakciju iniciranu od primaoca ili platioca preko primaoca plaćanja, pod uslovom da:

1) pri autorizaciji nije naveden tačan iznos platne transakcije,

2) je iznos platne transakcije viši od iznosa koji bi platilac opravdano mogao da očekuje, uzimajući u obzir prethodne navike potrošnje, uslove iz okvirnog ugovora i relevantne okolnosti konkretnog slučaja.

(2) Pružalac platnih usluga platioca može da zahtijeva da platilac dostavi dokaze o ispunjenosti uslova iz stava 1. ovog člana.

(3) Povraćaj novčanih sredstava u skladu sa stavom 1. ovog člana vrši se u punom iznosu izvršene platne transakcije, s tim da datum valute odobrenja platnog računa platioca ne može biti kasniji od datuma zaduženja tog računa za iznos traženog povraćaja.

(4) U slučaju direktnog zaduženja platilac i njegov pružalac platnih usluga mogu okvirnim ugovorom ugovoriti da platilac ima pravo na povrat novčanih sredstava od svog pružaoca platnih usluga i ako uslovi iz stava 1. ovog člana nisu ispunjeni.

(5) Ne dovodeće u pitanje stav 7. ovog člana, u slučaju direktnog zaduženja, kada se platna transakcija izvršava u skladu sa propisom kojim se uređuju SEPA platne transakcije, platilac ima pravo na povrat novčanih sredstava od svog pružaoca platnih usluga i kada uslovi iz stava 1. ovog člana nisu ispunjeni, u rokovima utvrđenim članom 92. ovog zakona.

(6) Platilac se ne može pozivati na pravo iz stava 1. ovog člana ako je viši iznos platne transakcije iz stava 1. tačka 2) ovog člana posljedica preračunavanja valute koja se zasniva na primjeni referentnog kursa ugovorenog sa njegovim pružaocem platnih usluga.

(7) Platilac i njegov pružalac platnih usluga mogu okvirnim ugovorom ugovoriti da platilac nema pravo na povraćaj novčanih sredstava, pod uslovom:

1) da je platilac dao saglasnost za izvršavanje platne transakcije neposredno svom pružaocu platnih usluga,

2) da je pružalac platnih usluga ili primalac plaćanja na ugovoreni način dao ili učinio raspoloživim platiocu informacije o budućoj platnoj transakciji, najmanje četiri ned‌jelje prije datuma dospijeća.

(8) Pružalac platnih usluga i platilac koji nije potrošač mogu ugovorom urediti pravo na povraćaj novčanih sredstava drugačije u odnosu na st. 1. do 6. ovog člana.

Zahtjev za povrat novčanih sredstava za autorizovane platne transakcije inicirane od strane ili preko primaoca plaćanja

Član 92.

(1) Platilac ima pravo da podnese zahtjev za povrat novčanih sredstava u skladu sa članom 91. ovog zakona, najkasnije u roku od osam ned‌jelja od datuma valute zaduženja.

(2) U roku od deset radnih dana od dana prijema zahtjeva za povraćaj novčanih sredstava, pružalac platnih usluga dužan je da platiocu:

1) vrati puni iznos platne transakcije, ili

2) dostavi obrazloženje razloga za odbijanje povrata novčanih sredstava, tj. obrazloženje neispunjenosti uslova iz člana 91. stav 1. ovog zakona, pri čemu je dužan da ga upozna sa postupcima ostvarivanja zaštite prava korisnika platnih usluga i organu nadležnom za vođenje tih postupaka, uključujući i pravo na podnošenje prijedloga za mirno rješavanje spora u platnom prometu u skladu sa ovim zakonom.

(3) Pružaocu platnih usluga nije dozvoljeno da odbije povrat novčanih sredstava u slučaju iz člana 91. st. 4. i 5. ovog zakona.

(4) Pružalac platnih usluga i platilac koji nije potrošač odnose iz st. 1, 2. i 3. ovog člana mogu ugovorom urediti drugačije.

Preneseni i primljeni iznosi

Član 93.

(1) Jedan ili više pružalaca platnih usluga platioca, jedan ili više pružalaca platnih usluga primaoca plaćanja i posrednici pružalaca platnih usluga dužni su da prenesu puni iznos platne transakcije, bez umanjenja za iznos naknade.

(2) Izuzetno od stava 1. ovog člana, primalac plaćanja i njegov pružalac platnih usluga mogu ugovoriti da relevantni pružalac platnih usluga, prije nego preneseni iznos platne transakcije odobri primaocu plaćanja, taj iznos umanji za iznos svojih naknada, u kom slučaju je dužan da, u informaciji o izvršenoj platnoj transakciji, primaocu plaćanja prikaže puni iznos platne transakcije, odvojeno od iznosa naplaćenih naknada.

(3) Ukoliko se bilo koji iznosi naknade, osim naknada iz stava 2. ovog člana, odbiju od iznosa platne transakcije, pružalac platnih usluga platioca dužan je da obezbijedi da primalac plaćanja primi pun iznos platne transakcije koja je inicirana od strane platioca, a u slučajevima kada je platna transakcija inicirana od strane ili preko primaoca plaćanja, njegov pružalac platnih usluga dužan je da obezbijedi da primalac plaćanja primi pun iznos platne transakcije.

Pogrešna jedinstvena identifikaciona oznaka

Član 94.

(1) Ukoliko je nalog za plaćanje izvršen u skladu sa jedinstvenom identifikacionom oznakom smatra se da je nalog za plaćanje izvršen pravilno u dijelu koji se odnosi na određenje primaoca plaćanja, koji je određen jedinstvenom identifikacionom oznakom, bez obzira na druge podatke dostavljene pružaocu platnih usluga.

(2) Pružalac platnih usluga nije odgovoran za neizvršenu ili pogrešno izvršenu platnu transakciju ako korisnik platnih usluga navede pogrešnu jedinstvenu identifikacionu oznaku.

(3) U slučaju iz stava 2. ovog člana, na zahtjev korisnika platnih usluga, pružalac platnih usluga platioca dužan je da preduzme razumne mjere radi povrata novčanih sredstava, a pružalac platnih usluga primaoca plaćanja dužan je da sa njim sarađuje i dostavi mu sve relevantne informacije s ciljem povrata novčanih sredstava iz pogrešno izvršene platne transakcije.

(4) U slučaju da povrat novčanih sredstava iz pogrešno izvršene platne transakcije iz ovog člana nije moguć, pružalac platnih usluga platioca dužan je da platiocu, na njegov pisani zahtjev, pruži informacije koje ima na raspolaganju i koje su platiocu potrebne za pokretanje sudskog ili drugog postupka radi povrata novčanih sredstava, uključujući i informacije koje je dobio od primaočevog pružaoca platnih usluga.

(5) Pružalac platnih usluga može platiocu naplatiti naknadu za povrat novčanih sredstava izvršenih u skladu sa stavom 3. ovog člana ako je to utvrđeno okvirnim ugovorom.

(6) Ako je platni nalog izvršen u skladu s jedinstvenom identifikacionom oznakom primaoca plaćanja iz tog naloga, smatra se da je ovaj nalog pravilno izvršen u dijelu koji se odnosi na određenje primaoca plaćanja bez obzira na druge podatke dostavljene pružaocu platnih usluga.

Odgovornost pružaoca platnih usluga za izvršavanje platne transakcije koju je inicirao platilac

Član 95.

(1) Pružalac platnih usluga platioca odgovoran je platiocu za pravilno i blagovremeno izvršavanje platne transakcije koju je inicirao platilac, osim u slučajevima propisanim članom 94. st. 1. i 2. ovog zakona, te odredbama ovog zakona o isključenju odgovornosti.

(2) Ako je platiočev pružalac platnih usluga odgovoran za neizvršenu ili nepravilno izvršenu platnu transakciju, dužan je da odmah po saznanju izvrši povraćaj iznosa neizvršene ili nepravilno izvršene platne transakcije platiocu, odnosno da platiočev platni račun vrati u stanje u kojem bi bio da do nepravilno izvršene platne transakcije nije ni došlo, osim ako je korisnik platnih usluga zahtijevao pravilno izvršenje platne transakcije.

(3) Platiočev pružalac platnih usluga dužan je da u slučaju iz stava 2. ovog člana obezbijedi da je datum valute odobrenja platnog računa platioca u vezi sa nepravilno izvršenom platnom transakcijom najkasnije datum kada je platni račun platioca zadužen za iznos nepravilno izvršene platne transakcije.

(4) Ako pružalac platnih usluga platioca dokaže da je pružalac platnih usluga primaoca plaćanja primio iznos platne transakcije u skladu sa čl. 74. i 75. ovog zakona i platnim nalogom, za pravilno izvršavanje platne transakcije odgovoran je pružalac platnih usluga primaoca plaćanja, i to primaocu plaćanja.

(5) Pružalac platnih usluga primaoca plaćanja dužan je da u slučaju iz stava 4. ovog člana obezbijedi da je datum valute odobrenja platnog računa primaoca plaćanja u vezi sa nepravilno izvršenom ili neizvršenom platnom transakcijom najkasnije radni dan kada bi novčana sredstva platne transakcije bila odobrena da je platna transakcija izvršena pravilno u skladu sa čl. 76. i 77. ovog zakona.

(6) Ako je platna transakcija izvršena sa zakašnjenjem, pružalac platnih usluga primaoca plaćanja dužan je da, na zahtjev pružaoca platnih usluga platioca podnesenog u ime platioca, obezbijedi da je datum valute odobrenja platnog računa primaoca plaćanja najkasnije radni dan kada bi taj iznos bio odobren da je transakcija bila na vrijeme izvršena.

(7) Pružalac platnih usluga platioca dužan je da, u slučaju neizvršene ili pogrešno izvršene platne transakcije koju je inicirao platilac, na zahtjev platioca i nezavisno od svoje odgovornosti, bez odgađanja i bez naknade, preduzme mjere radi utvrđivanja toka novčanih sredstva platne transakcije i o tome obavijesti platioca.

(8) Pružalac platnih usluga platioca koji je odgovoran za neizvršenu ili pogrešno izvršenu platnu transakciju dužan je da platiocu vrati naplaćene naknade, kao i da izvrši povraćaj, tj. da plati kamate koje platiocu pripadaju u vezi sa neizvršenom ili pogrešno izvršenom platnom transakcijom, uključujući i njeno izvršenje sa kašnjenjem.

(9) Pružalac platnih usluga i platilac koji nije potrošač mogu ugovorom urediti odgovornost za neizvršenu ili pogrešno izvršenu platnu transakciju, uključujući i odgovornost za izvršenje platne transakcije sa kašnjenjem, drugačije u odnosu na st. 1. do 8. ovog člana.

Odgovornost pružaoca platnih usluga za izvršavanje platne transakcije koju je inicirao primalac plaćanja ili je inicirana preko primaoca plaćanja

Član 96.

(1) U slučaju platne transakcije inicirane od strane ili preko primaoca plaćanja, osim u slučajevima propisanim članom 94. st. 1. i 2. ovog zakona, ovim članom, te odredbama ovog zakona kojima je propisano isključenje odgovornosti usljed više sile, pružalac platnih usluga primaoca plaćanja odgovoran je primaocu plaćanja za:

1) pravilan prenos naloga za plaćanje pružaocu platnih usluga platioca u skladu sa članom 75. ovog zakona,

2) postupanje u skladu sa članom 77. ovog zakona.

(2) Pružalac platnih usluga primaoca, koji propusti da prenese i platnu transakciju ili je ne prenese u roku iz člana 75. ovog zakona, dužan je da, po saznanju bez odgađanja, ponovo dostavi nalog za plaćanje pružaocu platnih usluga platioca.

(3) U slučaju kašnjenja sa prenosom naloga za plaćanje, pružalac platnih usluga primaoca plaćanja dužan je da odobri račun za plaćanje primaoca plaćanja sa datumom valute koji nije kasniji od datuma koji bi za taj iznos bio određen kao datum valute da je transakcija bila na vrijeme izvršena.

(4) Ako je iznos platne transakcije odobren na računu pružaoca platnih usluga primaoca, a on ne izvrši platnu transakciju u skladu sa stavom 1. tačka 2) ovog člana dužan je da obezbijedi da datum valute za iznos odobren na platnom računu primaoca ne može biti kasniji od datuma koji bi za taj iznos bio određen kao datum valute da je transakcija bila pravilno/uredno izvršena.

(5) Ako pružalac platnih usluga primaoca pruži dokaz primaocu, a po potrebi i platiočevom pružaocu platnih usluga, da je pružaocu platnih usluga platioca pravilno prenio platni nalog primaoca i da je postupio u skladu sa članom 77. ovog zakona, platiocu je za izvršavanje platne transakcije odgovoran njegov pružalac platnih usluga.

(6) U slučaju iz stava 5. ovog člana, pružalac platnih usluga platioca koji je odgovoran za izvršavanje platne transakcije dužan je da, na zahtjev platioca, bez odgađanja, vrati iznos neizvršene ili pogrešno izvršene platne transakcije, a u slučaju zaduženja računa za plaćanje, račun za plaćanje vrati u stanje koje odgovara stanju tog računa prije izvršenja te platne transakcije, s tim da datum valute odobrenja računa za plaćanje platioca ne može biti kasniji od datuma na koji je taj račun zadužen za iznos neizvršene ili pogrešno izvršene platne transakcije.

(7) Odredba stava 6. ovog člana ne primjenjuje se ako pružalac platnih usluga platioca dokaže da je pružalac platnih usluga primaoca plaćanja primio iznos platne transakcije, čak i u slučaju manjeg kašnjenja u izvršavanju platne transakcije, u kom slučaju je pružalac platnih usluga primaoca dužan da odobri račun primaoca plaćanja sa datumom valute koji nije kasniji od datuma koji bi za taj iznos bio određen kao datum valute da je transakcija bila uredno izvršena.

(8) Pružalac platnih usluga primaoca plaćanja dužan je da, u slučaju neizvršene ili pogrešno izvršene platne transakcije koja je inicirana od strane ili preko primaoca, na zahtjev primaoca i nezavisno od svoje odgovornosti, bez odgađanja i bez naknade, preduzme mjere radi utvrđivanja toka novčanih sredstava platne transakcije i da o tome obavijesti primaoca plaćanja.

(9) Pružalac platnih usluga odgovoran u skladu sa ovim članom dužan je da svom korisniku platnih usluga izvrši povraćaj iznosa svih naknada koje mu je naplatio, kao i da izvrši povraćaj, odnosno plati iznos svih kamata na koje taj korisnik ima pravo u vezi sa neizvršenom ili nepravilno izvršenom platnom transakcijom.

Odgovornost za izvršavanje platne transakcije u slučaju iniciranja plaćanja preko pružaoca usluge iniciranja plaćanja

Član 97.

(1) Ako platilac inicira nalog za plaćanje preko pružaoca usluge iniciranja plaćanja, onda se platiočevim pružaocem platnih usluga, u smislu člana 94, smatra pružalac platnih usluga koji vodi račun i on je dužan da, uz postupanje u skladu sa čl. 86. i 94. ovog zakona, platiocu nadoknadi iznos neizvršene ili pogrešno izvršene platne transakcije i da račun za plaćanje vrati u stanje koje odgovara stanju tog računa prije izvršenja te platne transakcije.

(2) Pružalac usluga iniciranja plaćanja dužan je da dokaže da je pružalac platnih usluga koji vodi račun platioca primio nalog za plaćanje u skladu s članom 70. ovog zakona i da je, u okviru njegovih ovlašćenja, izvršena provjera autentičnosti platne transakcije, da je platna transakcija pravilno evidentirana i da na nju nije uticao tehnički kvar ili drugi nedostatak koji je povezan sa neizvršenjem ili pogrešnim izvršenjem platne transakcije, uključujući izvršenje platne transakcije sa kašnjenjem.

(3) Ako je pružalac usluga iniciranja plaćanja odgovoran za neizvršenje ili pogrešno izvršenje platne transakcije, uključujući izvršenje platne transakcije sa kašnjenjem, dužan je da pružaocu platnih usluga koji vodi račun, na njegov zahtjev, bez odgađanja nadoknadi sve iznose koje je isplatio platiocu i drugu pretrpljenu štetu.

Prava korisnika platnih usluga u slučaju pogrešno izvršene platne transakcije

Član 98.

(1) Korisnik platnih usluga ima pravo da u slučaju pogrešno izvršene platne transakcije, uključujući zakašnjenje sa izvršavanjem platne transakcije, od svog pružaoca platnih usluga zahtijeva pravilno izvršavanje platne transakcije, odnosno kamatu ili povraćaj iznosa pogrešno izvršene platne transakcije, u skladu sa ovim zakonom.

(2) Korisnik platnih usluga gubi pravo iz stava 1. ovog člana ako o pogrešnom izvršavanju platne transakcije ne obavijesti svog pružaoca platnih usluga odmah po saznanju, a najkasnije u roku od 13 mjeseci od dana zaduženja, odnosno dana odobrenja računa.

(3) Izuzetno od stava 2. ovog člana, ukoliko je pružalac platnih usluga propustio da korisniku platnih usluga da ili stavi na raspolaganje informacije o izvršenoj platnoj transakciji koje je bio dužan da da u skladu sa ovim zakonom, korisnik platnih usluga može pravo iz stava 1. ovog člana ostvariti i u roku dužem od 13 mjeseci.

(4) Pružalac platnih usluga i korisnik platnih usluga koji nije potrošač mogu ugovoriti drugačiji rok od roka iz stava 2. ovog člana.

Dodatna finansijska naknada

Član 99.

Sve dodatne finansijske naknade mogu se odrediti ugovorom između korisnika platnih usluga i pružaoca platnih usluga u skladu sa odredbama zakona kojim se uređuju obligacioni odnosi.

Odgovornost posrednika

Član 100.

(1) Pružalac platnih usluga odgovara korisniku platnih usluga i kada je neizvršenu ili pogrešno izvršenu platnu transakciju, uključujući i izvršenje platne transakcije sa kašnjenjem, prouzrokovao posrednik koji učestvuje u izvršavanju te platne transakcije.

(2) U slučaju iz stava 1. ovog člana, pružalac platnih usluga ima pravo da od posrednika zahtijeva naknadu svih iznosa koje je isplatio korisniku platnih usluga u skladu sa čl. 88, 95, 96. i 97. ovog zakona, uključujući iznos koji je isplatio zbog toga što bilo koji od posrednika nije koristio pouzdanu autentifikaciju klijenta, kao i naknadu pretrpljene štete prema opštim pravilima o odgovornosti za štetu.

Isključenje odgovornosti usljed više sile ili zakona

Član 101.

(1) Odredbe ove glave ovog zakona ne primjenjuju se na odgovornost pružaoca platnih usluga i korisnika platnih usluga u vezi sa izvršavanjem platne transakcije u slučaju više sile, tj. kada nastupe vanredna okolnosti koje strana koja se poziva na te okolnosti nije mogla predvidjeti, niti izbjeći ili otkloniti, a koja je spriječila ispunjenje obaveza koje proističu iz ovog zakona.

(2) Odgovornost pružaoca platnih usluga u vezi sa izvršavanjem platne transakcije iz ove glave ovog zakona, takođe, ne postoji i u slučaju kada je pružalac platnih usluga bio dužan da primijeni drugi zakon.

4. Posebna pravila za izvršavanje pojedinih platnih transakcija

Izvršenje međunarodnih platnih transakcija i platnih transakcija u valuti trećih država

Član 102.

(1) Na izvršenje međunarodnih platnih transakcija i platnih transakcija u valuti trećih država primjenjuju se odredbe propisa kojima se uređuje devizno poslovanje.

(2) Na sve što u vezi sa izvršenjem platnih transakcija iz stava 1. ovog člana nije uređeno propisima kojima se uređuje devizno poslovanje, primjenjuju se odredbe ove glave.

(3) Pružalac i korisnik platnih usluga mogu ugovoriti da se pojedine odredbe ove glave koje se primjenjuju na platne transakcije iz stava 1. ovog člana, izuzev čl. 76, 77. i 94. ovog zakona, ne primjenjuju u cjelini ili djelimično na te platne transakcije.

(4) Izuzetno od stava 1. ovog člana, ministar donosi pravilnik kojim propisuje poslovne, tehničke i druge zahtjeve koji se primjenjuju na platne transakcije koje se izvršavaju u evrima unutar jedinstvenog područja za plaćanja u evrima (SEPA).

Izvršenje platnih transakcija po osnovu platnih instrumenata za plaćanja male novčane vrijednosti

Član 103.

(1) Pružalac platnih usluga i korisnik platnih usluga mogu okvirnim ugovorom o platnom instrumentu za plaćanja male novčane vrijednosti utvrditi sljedeće:

1) da pružalac platnih usluga nije dužan da obavijesti korisnika platnih usluga o odbijanju izvršenja platnog naloga u skladu sa članom 71. ovog zakona, ako je neizvršenje platnog naloga očigledno iz okolnosti slučaja,

2) da izuzetno od člana 72. ovog zakona, platilac ni u kom slučaju ne može opozvati platni nalog nakon njegovog izdavanja ili davanja saglasnosti za izvršenje platne transakcije primaocu plaćanja,

3) da se primjenjuju drugačiji rokovi od rokova utvrđenih u čl. 74, 75. I 76. ovog zakona,

4) da se član 83. stav 1. tačka 2), član 84. stav 1. t. 3), 4) i 5) i stav 3, kao i član 89. stav 2. t. 3) i 4) ovog zakona ne primjenjuju ako se platni instrument ne može blokirati ili se ne može spriječiti njegovo dalje korišćenje,

5) da se čl. 87, 88. i član 89. st. 1. i 4. i stav 2. t. 1) i 2) ovog zakona ne primjenjuju ako se platni instrument koristi anonimno ili ako pružalac platnih usluga iz drugih razloga koji proističu iz prirode platnog instrumenta ne može dokazati da je platna transakcija bila odobrena.

Zaduženje platnog računa bez platnog naloga

Član 104.

(1) Pružalac platnih usluga zadužiće platni račun korisnika platnih usluga bez platnog naloga u sljedećim slučajevima:

1) u postupku izvršenja, odnosno prinudne naplate koji se vodi nad tim korisnikom, u skladu sa zakonom,

2) radi naplate dospjelih naknada za usluge koje ovaj pružalac pruža u skladu sa odredbama ovog zakona, dospjelih potraživanja po osnovu kredita koji je taj pružalac odobrio korisniku platnih usluga ili drugih dospjelih potraživanja pružaoca platnih usluga prema korisniku platnih usluga, ako je takav način naplate ugovoren,

3) u drugim slučajevima propisanim zakonom.

(2) Izvršena platna transakcija iz stava 1. ovog člana ne smatra se neodobrenom platnom transakcijom.

(3) Način i postupak zaduženja platnog računa korisnika platnih usluga bez platnog naloga u postupku izvršenja, odnosno prinudne naplate koji se vodi nad tim korisnikom uređuje se posebnim zakonom.

GLAVA V

PLATNI RAČUNI

1. Vrste platnih računa

Platni račun

Član 105.

(1) Platni račun je račun, kojeg otvara pružalac platnih usluga u ime korisnika i koji se koristi za izvršavanje platnih transakcija.

(2) Platni račun može biti tekući račun ili drugi platni račun.

(3) Mikrokreditna društva, društva za izdavanje elektronskog novca, platne institucije i javni poštanski operater mogu voditi samo platne račune koji se koriste isključivo za izvršavanje platnih transakcija.

(4) Pružaoci platnih usluga dužni su da vode evidenciju svih platnih računa.

(5) Ministar može donijeti pravilnik kojim propisuje uslove i način otvaranja, vođenja i zatvaranja platnih računa koji nisu tekući računi, kao i njihovu jedinstvenu strukturu.

Zajednički platni račun

Član 106.

(1) Zajednički platni račun je platni račun koji pružalac platnih usluga otvara i vodi za dva ili više fizičkih lica ili za dva ili više pravnih lica.

(2) Svaki pojedinačni imalac zajedničkog platnog računa može da raspolaže cjelokupnim novčanim sredstvima na tom računu, osim ako su ugovorom o vođenju zajedničkog platnog računa ugovorena ograničenja za raspolaganje novčanim sredstvima na ovom računu.

(3) Sredstva na zajedničkom platnom računu mogu se u cijelosti koristiti za plaćanje obaveza pojedinačnog imaoca prema trećim licima.

(4) Ugovorom između imalaca zajedničkog platnog računa ne može se ograničiti pravo trećeg lica da, u postupku stečaja ili likvidacije ili u postupku prinudne naplate koji se vodi nad pojedinačnim imaocem zajedničkog platnog računa, naplati potraživanja koja ima prema tom imaocu na teret cjelokupnih novčanih sredstava na zajedničkom platnom računu, osim ako zakonom nije drugačije utvrđeno.

(5) Kada je posebnim zakonom propisano da je izvršenje ograničeno na određenu imovinu dužnika, u postupku izvršenja protiv pojedinačnog imaoca zajedničkog platnog računa, to ograničenje će se uzeti u obzir u odnosu na svakog pojedinačnog imaoca zajedničkog platnog računa.

Tekući račun

Član 107.

(1) Tekući račun je platni račun kojeg otvara i vodi banka u ime korisnika, za namjenu izvršavanja platnih transakcija i za druge namjene vezane za usluge koje banka pruža korisniku platnih usluga.

(2) Izuzetno od stava 1. ovog člana, tekući račun može da otvori i vodi Investiciono-razvojna banka Republike Srpske u skladu sa zakonom kojim se uređuju njeno osnivanje, pravni status i djelatnost.

(3) Računi koji ulaze u sistem Jedinstvenog računa trezora, u skladu sa zakonom kojim se uređuje budžetski sistem Republike Srpske, smatraju se tekućim računima.

(4) Tekući račun otvara se na osnovu ugovora, koji zaključuju banka i korisnik platnih usluga.

(5) Mikrokreditnom društvu, društvu za izdavanje elektronskog novca, platnoj instituciji i javnom poštanskom operateru nije dozvoljeno otvarati i voditi tekuće račune.

(6) Sredstva koja se vode na tekućem računu smatraju se depozitom po viđenju.

(7) Tekući račun se zatvara pod uslovima utvrđenim zakonom ili drugim propisom, odnosno ugovorom iz stava 4. ovog člana.

(8) Pravna lica su dužna da za potrebe plaćanja otvore tekuće račune u bankama i da sva novčana sredstva vode na tim računima, kao i da vrše plaćanja preko tog računa, u skladu sa ovim zakonom i zaključenim ugovorom sa bankom kojim su uređena međusobna prava i obaveze.

(9) Strana pravna i fizička lica otvaraju nerezidentne račune i vrše poslovanje preko tih računa u skladu sa propisima o deviznom poslovanju, ako drugačije nije propisano ovim zakonom.

(10) Korisnik platnih usluga može imati više tekućih računa, a kod jedne banke može imati jedan takav račun.

(11) Ministar donosi akte kojima se propisuju:

1) uslovi i način otvaranja, vođenja i zatvaranja tekućih računa, kao i njihova jedinstvena struktura,

2) uslovi i način otvaranja, vođenja i zatvaranja tekućih računa za izvršavanje međunarodnih platnih transakcija, kao i njihova jedinstvena struktura,

3) način izvještavanja banaka prema Ministarstvu i drugim nadležnim organima o računima iz stava 3. ovog člana koji služe za prikupljanje javnih prihoda, kao i promjenama na tim računima.

Fiducijarni račun

Član 108.

(1) Fiducijarni račun je vrsta tekućeg računa kojeg otvara imalac u svoje ime, a za račun jednog ili više drugih lica.

(2) Fiducijarni račun se ne može pretvoriti u tekući račun koji se otvara u svoje ime i za svoj račun (redovan tekući račun) i obrnuto.

(3) Banka može otvoriti fiducijarni račun ako:

1) imalac obavlja funkciju notara, advokata, izvršioca po osnovu ugovora u skladu sa zakonom kojim se uređuje izvršni postupak, stečajnog upravnika, povjerenika zaostavštine, povjerenika za posebne slučajeve, lica koje pruža usluge povjerenika kao dio svoje redovne aktivnosti ili profesije ili lica koje pruža usluge naplate potraživanja kao dio svoje redovne aktivnosti,

2) imalac vrši poravnanje transakcija u vezi sa potraživanjima iz ugovora u privredi (komercijalni ugovor) preko fiducijarnog računa, a transakcije u vezi sa potraživanjima su zaključene u okviru usluge koju imalac pruža svojim klijentima, pri čemu imalac preuzima odgovornost za izmirenje obaveza klijenata u odnosu na druge ugovorne strane iz transakcija na teret vlastitog kapitala, tako što u svaku od transakcija poravnatih preko fiducijarnog računa ulazi kao novi prodavac (u daljem tekstu: prodavac) u odnosu na kupca (u daljem tekstu: kupac) i kao novi kupac u odnosu na prodavca (u daljem tekstu: centralna protivna (ugovorna) strana),

3) imalac koristi fiducijarni račun samo za naplatu ustupljenih potraživanja po komercijalnim ugovorima, pri čemu se naplata potraživanja vrši u njegovo ime i za račun lica koje vrši poravnanje transakcija u vezi sa potraživanjima iz komercijalnih ugovora u svojstvu centralne protivne (ugovorne) strane, ili

4) je njegova upotreba propisana zakonom.

(4) Novčana sredstva na fiducijarnom računu smatraju se imovinom trećih lica za čiji račun imalac vodi takav račun, a ne imovinom imaoca računa.

(5) Novčana sredstva na fiducijarnom računu ne predstavljaju imovinu imaoca računa i ne ulaze u njegovu likvidacionu ili stečajnu masu, niti mogu biti predmet prinudnog izvršenja radi ostvarivanja potraživanja prema imaocu računa.

2. Pružanje platnih usluga povezanih sa platnim računom

Primjena

Član 109.

Pravila o uporedivosti naknada povezanih sa platnim računom, promjeni platnog računa i pristupu osnovnom platnom računu primjenjuju se na sve platne račune koji potrošačima omogućavaju korišćenje najmanje sljedećih platnih usluga:

1) uplatu gotovog novca na platni račun, kao i sve usluge koje su potrebne za otvaranje, vođenje i zatvaranje tog računa,

2) isplatu gotovog novca s platnog računa, kao i sve usluge koje su potrebne za otvaranje, vođenje i zatvaranje tog računa,

3) usluge prenosa novčanih sredstava s platnog računa, odnosno na platni račun, uključujući transfere odobrenja u korist drugog lica ili od drugog lica.

Zabrana diskriminacije

Član 110.

Zabranjena je svaka diskriminacija, neposredna ili posredna, a naročito po osnovu rase, pola genetskih osobina, nacionalne pripadnosti, društvenog porijekla, rođenja, vjeroispovijesti, političkog ili drugog uvjerenja, imovinskog stanja, mjesta boravka, kulture, jezika, starosti, seksualnog opredjeljenja ili invaliditeta prilikom otvaranja platnog računa, uključujući i pristup osnovnom platnom računu potrošaču koji ima prebivalište u Republici Srpskoj definisano zakonom kojim se uređuje prebivalište građana.

Lista reprezentativnih usluga povezanih usluga sa platnim računom

Član 111.

(1) Lista najreprezentativnijih usluga sadrži utvrđene izraze za svaku pojedinačnu uslugu povezanu sa platnim računom i definiciju svake takve usluge, a te izraze i definicije je pružalac platnih usluga dužan da koristi u predugovornim i promotivnim informacijama, kao i u ugovorima koje zaključuje sa potrošačima.

(2) Agencija propisuje listu i utvrđuje standardno značenje najmanje deset, a najviše dvadeset najreprezentativnijih usluga povezanih sa platnim računom za koje potrošači plaćaju naknade, a koje nudi najmanje jedan pružalac platnih usluga.

(3) Prilikom utvrđivanja liste najreprezentativnijih usluga, Agencija uzima u obzir usluge koje potrošači najčešće koriste u vezi sa platnim računom, kao i usluge koje potrošača izlažu najvećem trošku.

(4) Agencija, najmanje jednom u dvije godine, analizira i, po potrebi, ažurira listu najreprezentativnijih usluga i objavljuje ju na svojoj internet stranici.

Informativni pregled usluga i naknada povezanih sa platnim računom

Član 112.

(1) Pružalac platnih usluga dužan je da u primjerenom roku prije zaključenja okvirnog ugovora, zajedno s drugim informacijama utvrđenim ovim i drugim zakonima, potrošaču dostavi informativni pregled usluga i naknada u pisanoj formi ili na trajnom nosaču podataka, bez naknade.

(2) Informativni pregled usluga i naknada jeste kratak i sveobuhvatan dokument koji sadrži spisak usluga sa liste najreprezentativnijih usluga koje pružalac platnih usluga pruža i podatke o pojedinačnoj naknadi za svaku takvu uslugu, te sadrži izjavu da su detaljne predugovorne i ugovorne informacije o svim uslugama navedene u drugim dokumentima koji se uručuju u pregovaračkoj fazi.

(3) Svaka usluga iz informativnog pregleda usluga obavezno je pojmovno utvrđena i definisana kao u listi najreprezentativnijih usluga, a moguća dodatna objašnjenja u svemu obavezno su jasna, nedvosmislena i razumljiva.

(4) Pružalac platnih usluga dužan je da obezbijedi da informativni pregled usluga i naknada, kao i moguća dodatna objašnjenja u formi rječnika, u pisanoj formi budu lako dostupni u njenim prostorijama i u elektronskom obliku na njenoj internet stranici, te da ih na zahtjev potrošača dostavi u elektronskom obliku, bez naknade.

(5) Ako pružalac platnih usluga uslugu vođenja platnog računa pruža u okviru paketa usluga, zajedno sa drugom uslugom koja nije povezana sa platnim računom (dodatna usluga), dužna je da korisnika – potrošača informiše o mogućnosti kupovine takve usluge odvojeno i, u tom slučaju, da u informativnom pregledu posebno iskaže dodatnu uslugu i naknadu povezanu sa tom uslugom ponuđenom u paketu.

(6) Agencija donosi akt kojim detaljnije propisuje sadržaj i formu informativnog pregleda usluga i naknada.

Izvještaj o naplaćenim naknadama

Član 113.

(1) Pružalac platnih usluga dužan je da potrošaču, bez naknade, dostavi ili na drugi način učini dostupnim izvještaj o svim naknadama za usluge povezane sa platnim računom, na ugovoreni način, a najmanje jednom godišnje.

(2) Pružalac platnih usluga dužan je da izvještaj o naknadama iz stava 1. ovog člana, na izričit zahtjev potrošača, učini dostupnim u pisanoj formi na ugovoreni način.

(3) Izvještaj o naknadama može biti izrađen i dostavljen kao samostalan dokument ili kao prilog izvoda platnog računa i sadrži najmanje sljedeće informacije:

1) pojedinačnu naknadu po svakoj usluzi i učestalost korišćenja svake usluge tokom izvještajnog perioda, a u slučaju da je više usluga obuhvaćeno paketom usluga, informacije o naknadi koja je naplaćena za cijeli paket, o tome koliko je puta naknada za paket naplaćena u izvještajnom periodu i eventualno o dodatnoj naknadi koja je naplaćena za uslugu koja prelazi obim obuhvaćen naknadom za paket,

2) ukupan iznos svih naknada naplaćenih tokom izvještajnog perioda za svaku uslugu, svaki pruženi paket usluga i usluge koje prelaze obim obuhvaćen naknadom za paket,

3) visinu kamatne stope na ugovoreno prekoračenje platnog računa, ako je banka pružala ovu uslugu u izvještajnom periodu, kao i ukupan iznos naplaćene kamate na ugovoreno prekoračenje u ovom periodu,

4) visinu pasivne kamatne stope, ako je pružalac platnih usluga u izvještajnom periodu pružala uslugu povezanu sa platnim računom na koju se primjenjuje ova stopa, kao i ukupan iznos kamate koju je ona u tom periodu platila,

5) ukupan iznos naknada naplaćenih za sve usluge povezane sa platnim računom pružene tokom izvještajnog perioda.

(4) Izvještaj o naplaćenim naknadama sačinjava se na način da:

1) sadrži naziv „Izvještaj o naknadama“,

2) je napisan jasno, lako razumljivim riječima, te slovima lako čitljive veličine,

3) je tačan i da njegov sadržaj ne dovodi u zabludu,

4) je napisan na jednom od jezika koji su u službenoj upotrebi u Republici Srpskoj, kao i na bilo kojem drugom jeziku dogovorenom između potrošača i banke,

5) sadrži naknade u konvertibilnim markama, a u drugoj valuti samo ako je to ugovoreno između pružaoca platnih usluga i potrošača, u skladu s propisima kojima se uređuje devizno poslovanje.

(5) Agencija donosi akt kojim propisuje izgled i sadržaj izvještaja o naknadama.

Informacije za potrošače u vezi sa platnim računima

Član 114.

(1) Pružalac platnih usluga može u informativnom pregledu usluga i naknada i u izvještaju o naplaćenim naknadama, kao dodatak izrazima utvrđenim u listi najreprezentativnijih usluga, koristiti i nazive određenih proizvoda (brendova).

(2) Pružalac platnih usluga može koristiti nazive određenih proizvoda (brendova) u predugovornim i promotivnim informacijama, kao i u ugovorima koje zaključuje sa potrošačem za usluge utvrđene u listi najreprezentativnijih usluga, pod uslovom da se na osnovu tih naziva mogu prepoznati usluge definisane u toj listi.

Informacije u vezi sa platnim računima utvrđene drugim propisima

Član 115.

Primjenom čl. 111. do 114. ovog zakona ne isključuju se obaveze pružaoca platnih usluga da pruži informacije koje je dužan da pruži u skladu sa odredbama ovog zakona i odredbama o zaštiti prava i interesa korisnika bankarskih usluga utvrđenih zakonom kojim se uređuje poslovanje banaka.

Objavljivanje podataka za upoređivanje naknada

Član 116.

(1) Agencija na svojoj internet stranici objavljuje uporedive podatke o naknadama koje pružaoci platnih usluga naplaćuju od potrošača za usluge navedene u listi najreprezentativnijih usluga.

(2) Pružaoci platnih usluga dužni su na svojoj internet stranici obezbijediti vezu sa sadržajem na internet stranici Agencije.

(3) Agencija donosi akt kojim propisuje sadržaj, rokove i način dostavljanja i objavljivanja podataka koje pružaoci platnih usluga dostavljaju Agenciji za potrebe izrade uporednog prikaza naknada najreprezentativnijih usluga, kao i postupak za prijavljivanje Agenciji netačnih informacija o objavljenim naknadama.

3. Promjena platnog računa

Usluga promjene platnog računa

Član 117.

(1) Pružalac platnih usluga dužan je da potrošaču koji otvara ili ima otvoren platni račun kod drugog pružaoca platnih usluga (u daljem tekstu: novi platni račun) omogući promjenu platnog računa u istoj valuti.

(2) Promjena platnog računa vrši se isključivo na osnovu ovlašćenja potrošača, sa ili bez zatvaranja platnog računa koji je otvoren kod prethodnog pružaoca platnih usluga.

(3) U slučaju zajedničkog platnog računa, pružalac platnih usluga dužan je da pribavi pisano ovlašćenje od svakog vlasnika posebno, čiju kopiju je dužan da dostavi korisniku – potrošaču.

(4) Kod promjene platnog računa, prethodni pružalac platnih usluga dužan je da novom pružaocu platnih usluga prenese:

1) informacije o svim ili pojedinim trajnim nalozima, višekratnim (periodičnim) direktnim zaduženjima i višekratnim transferima odobrenja kod kojih je potrošač primalac plaćanja (u daljem tekstu: prijemni transfer odobrenja), izvršenim na platnom računu od jednog pružaoca platnih usluga ka drugom,

2) novčana sredstva na platnom računu (raspoloživi saldo u korist korisnika platnog računa - pozitivno stanje), ako je potrošač zahtijevao i prenos tih sredstava.

(5) Prilikom promjene platnog računa ne prenosi se broj računa koji je potrošač imao kod prethodnog pružaoca platnih usluga na platni račun koji potrošač otvori ili ima kod novog pružaoca platnih usluga.

(6) Odredbe ovog zakona kojima se uređuje promjena računa primjenjuju se shodno i na promjenu platnog računa potrošača kod istog pružaoca platnih usluga, tj. na promjenu platnog računa kada je isti pružalac platnih usluga istovremeno i prethodni i novi pružalac platnih usluga.

Ovlašćenje za promjenu platnog računa

Član 118.

(1) Novi pružalac platnih usluga dužan je da započne sa preduzimanjem radnji koje se odnose na promjenu platnog računa po prijemu ovlašćenja za promjenu platnog računa koje je dostavio potrošač iz člana 117. ovog zakona (u daljem tekstu: ovlašćenje).

(2) U slučaju zajedničkog platnog računa, promjena platnog računa započinje po prijemu ovlašćenja svih imalaca tog računa.

(3) Ovlašćenje se sastavlja u pismenoj formi, na jednom od jezika u službenoj upotrebi u Republici Srpskoj ili drugom jeziku o kojem su se strane dogovorile, pri čemu je pružalac platnih usluga dužan da odmah nakon prijema tog ovlašćenja potrošaču dostavi dokaz o prijemu ovlašćenja.

(4) Ovlašćenjem potrošač daje izričitu saglasnost prethodnom i novom pružaocu platnih usluga da preduzmu radnje u vezi sa prebacivanjem računa koje su ti pružaoci dužni da sprovedu u skladu sa ovim zakonom.

(5) Ovlašćenjem potrošač određuje:

1) trajne naloge, saglasnosti za direktna zaduženja, dolazne transfere odobrenja kao i druge platne usluge čije se izvršenje prenosi na novi platni račun, pod uslovom da novi pružalac platnih usluga pruža te usluge,

2) dan početka izvršavanja trajnih naloga i direktnih zaduženja s novog platnog računa, pri čemu ovaj rok ne može biti kraći od šest radnih dana od dana kada je novi pružalac platnih usluga primio dokumentaciju od prethodnog pružaoca platnih usluga,

3) dan zatvaranja platnog računa, ako želi zatvaranje tog računa kod prethodnog pružaoca platnih usluga.

Obaveze pružalaca platnih usluga kod promjene platnog računa

Član 119.

(1) Ne dovodeći u pitanje odredbe o odbijanju zahtjeva za otvaranje osnovnog platnog računa utvrđene članom 124. ovog zakona, novi pružalac platnih usluga dužan je da u roku od dva radna dana od dana prijema ovlašćenja za promjenu platnog računa podnese zahtjev prethodnom pružaocu platnih usluga da, u skladu s tim ovlašćenjem, sprovede sljedeće radnje:

1) dostavi novom pružaocu platnih usluga, kao i potrošaču ako je on to izričito zahtijevao, listu postojećih trajnih naloga i dostupne informacije o saglasnostima za direktna zaduženja, čije izvršenje je potrošač tražio da se prenese na novi platni račun – u roku od pet radnih dana od dana prijema ovog zahtjeva,

2) dostavi novom pružaocu platnih usluga, kao i potrošaču ako je on to izričito zahtijevao, dostupne informacije o višekratnim dolaznim transferima odobrenja i direktnim zaduženjima kod kojih je saglasnost data primaocu plaćanja ili pružaocu platnih usluga primaoca plaćanja, a koja su izvršena na platnom računu korisnika platnih usluga u prethodnih trinaest mjeseci – u roku od pet radnih dana od dana prijema ovog zahtjeva,

3) odbije izvršenje platne transakcije po osnovu dolaznih transfera odobrenja i direktnih zaduženja počevši od dana utvrđenog u ovlašćenju i o razlozima odbijanja obavijesti platioca i primaoca plaćanja, ako nema uspostavljen sistem za njihovo automatsko preusmjeravanje na novi platni račun,

4) obustavi izvršenje trajnih naloga počevši od dana utvrđenog u ovlašćenju,

5) prenese sva novčana sredstva s prethodnog platnog računa (raspoloživi saldo u korist korisnika) na novi platni račun na dan utvrđen u ovlašćenju,

6) zatvori platni račun na dan utvrđen u ovlašćenju.

(2) Prethodni pružalac platnih usluga dužan je da postupi po zahtjevu novog pružaoca platnih usluga na način i u rokovima utvrđenim u stavu 1. ovog člana, u skladu sa ovlašćenjem.

(3) Prethodni pružalac platnih usluga zatvara račun ako potrošač nema neizmirenih obaveza po tom računu i ako su izvršene radnje utvrđene u stavu 1. t. 1), 2) i 4) ovog člana, ne dovodeći u pitanje odredbe ovog zakona koje se odnose na raskid okvirnog ugovora na zahtjev potrošača.

(4) Ako nisu ispunjeni uslovi za zatvaranje računa iz stava 3. ovog člana, prethodni pružalac platnih usluga bez odgađanja o tome obavještava potrošača.

(5) Novi pružalac platnih usluga, u roku od pet radnih dana od dana prijema traženih informacija iz stava 1. ovog člana, a u skladu sa ovlašćenjem i svim primljenim informacijama, sprovodi sljedeće radnje:

1) aktivira trajne naloge koje je potrošač odredio u ovlašćenju i izvršava ih počevši od dana utvrđenog u ovlašćenju,

2) obezbjeđuje uslove za izvršavanje direktnih zaduženja koja je potrošač odredio u ovlašćenju počevši od dana utvrđenog u ovlašćenju,

3) obavještava potrošača i o drugim pravima u vezi sa izvršavanjem direktnih zaduženja u skladu sa propisom kojim se uređuju SEPA platne transakcije (npr. pravo da se umanji iznos direktnih zaduženja, da se saglasi sa svakim pojedinačnim direktnim zaduženjem, da blokira direktno zaduženje),

4) platioce koji iniciraju izvršenje višekratnih dolaznih transfera odobrenja koji su utvrđeni u ovlašćenju obavještava o novom platnom računu potrošača i dostavlja im kopiju ili primjerak ovlašćenja,

5) primaoce plaćanja koji iniciraju platnu transakciju za direktno zaduženje platnog računa potrošača, a koji su utvrđeni u ovlašćenju, obavještava o novom platnom računu i danu od kada će se direktna zaduženja izvršavati s tog platnog računa, pri čemu novi pružalac platnih usluga uz obavještenje dostavlja i kopiju ili primjerak ovlašćenja.

(6) Ako ne raspolaže svim informacijama neophodnim za obavještavanje iz stava 5. t. 4) i 5) ovog člana, novi pružalac platnih usluga može od prethodnog pružaoca platnih usluga ili potrošača zahtijevati dostavljanje tih informacija.

(7) U slučaju da potrošač odluči da platiocima i/ili primaocima plaćanja neposredno dostavi informacije iz stava 5. t. 4) i 5) ovog člana, novi pružalac platnih usluga dužan je da u roku iz tog stava u pismenoj formi, na obrascu koji je utvrdio unutrašnjim aktom, dostavi potrošaču podatke o novom platnom računu i danu utvrđenom u ovlašćenju od kada će novi pružalac platnih usluga početi da pruža platne usluge u vezi sa novim platnim računom.

(8) Prethodni pružalac platnih usluga ne može blokirati platni instrument prije dana utvrđenog u ovlašćenju, kako pružanje platnih usluga potrošaču ne bi bilo prekinuto tokom promjene platnog računa, ne dovodeći u pitanje odredbe ovog zakona koje se odnose na ograničenje korišćenja platnog instrumenta.

Naknade u vezi sa promjenom platnog računa

Član 120.

(1) Pružalac platnih usluga dužan je da potrošaču na njegov zahtjev, bez naknade, dostavi ili učini lako dostupnim informacije o postojećim trajnim nalozima i direktnim zaduženjima koje potrošač ima kod tog pružaoca platnih usluga.

(2) Prethodni pružalac platnih usluga dužan je da potrošaču ili novom pružaocu platnih usluga bez naknade dostavi informacije iz člana 119. stav 1. t. 1) i 2) ovog zakona.

(3) Za usluge iz člana 119. ovog zakona, osim usluga utvrđenih u st. 1. i 2. ovog člana, i za zatvaranje računa – pružalac platnih usluga može naplatiti potrošaču naknadu koja je razumna, u skladu sa stvarnim troškovima pružaoca platnih usluga i ne može biti viša od prosječnih naknada koje se za te usluge naplaćuju drugim korisnicima platnih usluga.

Odgovornost za štetu nastalu tokom promjene platnog računa

Član 121.

(1) Pružalac platnih usluga, koji učestvuje u promjeni platnog računa, odgovoran je za ispravnu promjenu platnog računa i dužan je da bez odgađanja nadoknadi štetu koja je pričinjena potrošaču tokom promjene platnog računa, usljed nepostupanja u skladu s čl. 118. i 119. ovog zakona.

(2) Pružalac platnih usluga nije odgovoran za štetu iz stava 1. ovog člana u slučaju:

1) nepredviđenih okolnosti na koje on nije mogao da utiče i više sile nastale tokom promjene platnog računa koja ga je spriječila da izvrši obaveze utvrđene zakonom,

2) kada je postupanje ili nečinjenje pružaoca platnih usluga posljedica izvršavanja njegovih obaveza koje proizlaze iz drugih propisa koji ga obavezuju, ili

3) kada je finansijski gubitak posljedica obmane ili prevare od strane potrošača, ili ako je potrošač namjerno ili grubom nepažnjom propustio da ispuni svoje obaveze u vezi sa promjenom platnog računa u skladu sa ovim zakonom.

Informacije u vezi sa promjenom platnog računa

Član 122.

(1) Pružalac platnih usluga dužan je da potrošaču učini lako dostupnim informacije o:

1) obavezama i odgovornostima prethodnog i novog pružaoca platnih usluga, u skladu s čl. 117. do 121. ovog zakona,

2) rokovima za sprovođenje radnji iz člana 119. ovog zakona,

3) naknadama koje se naplaćuju u vezi sa promjenom platnog računa, ako takve naknade postoje,

4) svim podacima koje je potrošač dužan da dostavi pružaocu platnih usluga,

5) mogućnosti mirnog rješavanja spornog odnosa u skladu sa odredbama ovog zakona kojima se uređuje mirno rješavanje sporova.

(2) Informacije iz stava 1. ovog člana dostupne su bez naknade, na papiru ili drugom trajnom nosaču podataka, u svim prostorijama pružaoca platnih usluga kojima potrošači imaju pristup, kao i na internet stranici pružaoca platnih usluga.

(3) Pružalac platnih usluga dužan je da potrošaču, na njegov zahtjev, bez naknade dostavi informacije iz stava 1. ovog člana.

4. Osnovni platni račun

Pravo na otvaranje i korišćenje osnovnog platnog računa

Član 123.

(1) Fizičko lice koje ima prebivalište u Republici Srpskoj u skladu sa zakonom kojim se uređuje prebivalište građana, ako nema otvoren drugi tekući račun, ima pravo da zahtijeva od banke otvaranje i korišćenje računa sa osnovnim uslugama (u daljem tekstu: osnovni platni račun).

(2) Osnovni platni račun je vrsta platnog računa koji se koristi za izvršavanje platnih transakcija u konvertibilnim markama i obuhvata:

1) usluge otvaranja, vođenja i zatvaranja tog platnog računa,

2) usluge koje omogućavaju uplatu novčanih sredstava od potrošača na njegov platni račun i primanje uplata od trećih lica,

3) usluge koje omogućavaju isplatu gotovog novca sa platnog računa na šalterima ili bankomatima banke,

4) usluge izvršavanja platnih transakcija, tj. prenosa novčanih sredstava, i to:

1. direktnim zaduženjem,

2. korišćenjem platne kartice, uključujući plaćanje putem interneta, u slučaju kada je takva plaćanja moguće izvršiti platnom karticom koju banka izdaje potrošaču,

3. transferom odobrenja, uključujući trajni nalog, na odgovarajućim uređajima, šalterima banaka i korišćenjem interneta (npr. internet i mobilnog bankarstva).

(3) Banka je dužna da, na zahtjev potrošača, u roku od deset radnih dana od dana prijema potpunog zahtjeva otvori osnovni platni račun ili da u istom roku zahtjev odbije.

(4) Banka je ovlašćena da provjeri da li potrošač ima otvoren platni račun kod druge banke ili da o nepostojanju platnog računa pribavi pismenu izjavu od podnosioca zahtjeva.

(5) Banka koja vodi platne račune potrošača obavezna je da potrošaču ponudi osnovni platni račun, i zabranjeno joj je da otvaranje i korišćenje ograniči ili uslovi ugovaranjem i korišćenjem drugih usluga koje pruža.

(6) Podaci koje banke prikupljaju i razmjenjuju u postupku provjere osnovanosti zahtjeva za otvaranje osnovnog platnog računa mogu se pribavljati i koristiti samo ako je lice na koje se ovi podaci odnose prethodno dalo pismeni pristanak za provjeru i njihovo korišćenje u svrhu otvaranja osnovnog platnog računa, u skladu sa odredbama ovog zakona i propisima kojima se uređuje zaštita ličnih podataka.

Odbijanje zahtjeva za otvaranje osnovnog platnog računa

Član 124.

(1) Banka odbija zahtjev za otvaranje osnovnog platnog računa samo ako bi, zbog nemogućnosti da izvršava obaveze identifikacije i praćenja klijenata, a time i uspostavljanja poslovnog odnosa s njim, utvrđenim propisima kojima se uređuje sprečavanje pranja novca i finansiranja terorističkih aktivnosti, otvaranje takvog platnog računa imalo za posljedicu kršenje, odnosno povredu tih propisa, i dužna je da postupa u skladu sa tim propisima.

(2) Pored razloga za odbijanje zahtjeva za otvaranje osnovnog platnog računa iz stava 1. ovog člana banka odbija zahtjev i ako potrošač već ima otvoren platni račun kod drugih banaka, osim ako lice dostavi pismenu izjavu i obavještenje druge banke da će platni račun biti zatvoren nakon otvaranja osnovnog platnog računa.

(3) Banka je ovlašćena da odbije zahtjev potrošača za otvaranje osnovnog platnog računa ako to lice u postupku provjere osnovanosti zahtjeva odbije dati pismeni pristanak za provjeru i korišćenje neophodnih podataka.

(4) Banka je dužna da u slučaju odbijanja zahtjeva za otvaranje osnovnog platnog računa potrošaču, bez odgađanja, pismenim putem i bez naknade dostavi obavještenje o odbijanju sa cjelovitim i jasnim obrazloženjem razloga odbijanja, osim ako bi takvo obavještavanje bilo suprotno ciljevima javne bezbjednosti, propisima o sprečavanju pranja novca i finansiranja terorističkih aktivnosti, kao i drugim propisima iz srodnih oblasti.

(5) Banka je dužna da u slučaju odbijanja zahtjeva za otvaranje osnovnog platnog računa potrošaču dostavi informacije o pravu na prigovor banci, pravu da obavijesti Agenciju o odbijanju zahtjeva, kao i o pravu na mirno rješavanje sporova u skladu sa odredbama ovog zakona kojima se uređuje mirno rješavanje sporova.

(6) Ako banka potrošaču ne dostavi obavještenje o odbijanju zahtjeva za otvaranje osnovnog platnog računa iz razloga utvrđenih stavom 4. ovog člana, dužna je da o tim okolnostima i razlozima za odbijanje, bez odgađanja, obavijesti nadležnu policijsku upravu.

Naknade u vezi sa osnovnim platnim računom

Član 125.

(1) Banke pružaju usluge osnovnog platnog računa besplatno ili uz razumnu naknadu uzimajući u obzir njene stvarne troškove.

(2) Izuzetno od stava 1. ovog člana, naknada za usluge osnovnog platnog računa za potrošače koji su socijalno osjetljive kategorije korisnika finansijskih usluga ne može biti veća od 0,15% prosječne mjesečne neto plate isplaćene u Republici Srpskoj, prema podacima Republičkog zavoda za statistiku, za prethodnu kalendarsku godinu.

(3) U smislu ovog zakona, potrošači koji su socijalno osjetljive kategorije korisnika finansijskih usluga su korisnici penzije koja je jednaka ili niža od iznosa najniže penzije određene za 40 godina penzijskog staža i više, u skladu sa zakonom kojim se uređuje penzijsko i invalidsko osiguranje, te korisnici prava u skladu sa zakonima kojima se uređuju socijalna zaštita, studentski standard, posredovanje u zapošljavanju i prava za vrijeme nezaposlenosti, kao i druga slična prava (novčana pomoć, dodatak za pomoć i njegu drugog lica, lična invalidnina, studentska stipendija, novčana naknada za nezaposleno lice i slično).

(4) Naknada po osnovu usluge osnovnog platnog računa obuhvata:

1) sve usluge osnovnog platnog računa iz člana 123. stav 2. ovog zakona koje nisu usluge izvršavanja platnih transakcija, to jest usluge prenosa novčanih sredstava,

2) usluge izvršavanja platnih transakcija, to jest prenosa novčanih sredstava upotrebom debitne platne kartice koja je vezana za osnovni platni račun u unutrašnjem platnom prometu,

3) sedam usluga izvršavanja platnih transakcija, to jest prenosa novčanih sredstava mjesečno u pojedinačnom iznosu do 100 KM, koje banka inače naplaćuje potrošačima u skladu sa svojom poslovnom politikom i tarifom, a što ne uključuje plaćanja banci po osnovu korišćenja njenih drugih usluga.

(5) Za izvršenje platnih transakcija koje nisu obuhvaćene stavom 4. ovog člana banke naplaćuju naknade u skladu sa ugovorom i odgovarajućom tarifom banke, a koje ne mogu biti veće od onih koje one uobičajeno naplaćuju za izvršavanje takvih platnih transakcija.

(6) Izuzetno, u slučaju posebnih okolnosti od značaja za dostupnost osnovnog platnog računa potrošačima, Agencija može da utvrdi najviši iznos naknade za vođenje osnovnog platnog računa koji je niži od iznosa određenog u stavu 2. ovog člana, kao i veći broj i vrstu platnih transakcija koje su obuhvaćene naknadom po osnovu usluge osnovnog platnog računa, u odnosu na one određene stavom 4. ovog člana, kao i da utvrdi najviši iznos naknade za vođenje osnovnog računa za druge korisnike, uzimajući u obzir prosječnu neto platu isplaćenu u Republici Srpskoj prema podacima Republičkog zavoda za statistiku i prosječne troškove koje banke naplaćuju po osnovu ove usluge.

Objavljivanje informacija o osnovnom platnom računu

Član 126.

(1) Banka objavljuje informacije o dostupnosti osnovnog platnog računa, o naknadama u vezi sa tim platnim računom, uslovima i načinu ostvarivanja prava na osnovni platni račun, kao i o pravu na prigovor i načinima pristupa postupcima vansudske zaštite prava, u skladu sa propisima, u svojim prostorijama i na internet stranici, na isti način i u istom obimu kao i za druge platne račune.

(2) Banka je dužna potrošaču, bez naknade, pružiti informacije i objašnjenja o uslugama koje nudi u okviru osnovnog platnog računa, uslovima korišćenja i naknadama u vezi sa osnovnim platnim računom, na način da one budu jasne, da ne dovode u zabludu i ne stvaraju lažna očekivanja kod potrošača i to na način da potrošaču bude jasno da ugovaranje dodatnih usluga nije uslov za otvaranje i korišćenje osnovnog platnog računa.

(3) Banka je dužna da potrošača kojem odbije da otvori platni račun ili raskine ugovor o platnom računu obavijesti o pravu na osnovni platni račun, osim ako su ispunjeni uslovi za odbijanje zahtjeva za otvaranje osnovnog platnog računa utvrđeni članom 124. t. 1) i 2) ovog zakona.

(4) Obavještenje o pravu na otvaranje osnovnog platnog računa i ispunjenost uslova za odbijanje zahtjeva za otvaranje osnovnog platnog računa iz stava 3. ovog člana banka je dužna da dokumentuje i dokumentaciju da čuva najmanje pet godina od dana obavještenja, osim ako za određene podatke i dokumentaciju posebnim propisima nije utvrđen duži rok čuvanja.

Raskid ugovora o osnovnom platnom računu

Član 127.

(1) Banka može jednostrano raskinuti ugovor o osnovnom platnom računu ako je ispunjen najmanje jedan od sljedećih uslova:

1) osnovni platni račun je namjerno korišćen u nezakonite svrhe,

2) na osnovnom platnom računu potrošača nije izvršena nijedna platna transakcija duže od 24 uzastopna mjeseca,

3) potrošač je pravo na osnovni platni račun ostvarilo na osnovu neistinitih informacija,

4) potrošač je naknadno otvorio drugi platni račun pomoću kojeg može vršiti plaćanje i koji mu omogućava da koristi usluge banke u skladu sa propisom o unutrašnjem platnom prometu,

5) potrošač više nema prebivalište u Republici Srpskoj,

6) pod uslovima za raskid ugovora utvrđenim drugim zakonom.

(2) Ako banka namjerava raskinuti ugovor o osnovnom platnom računu zbog ispunjenosti jednog ili više uslova iz stava 1. t. 2, 4) i 5) ovog člana, dužna je potrošaču bez naknade, u pisanoj formi ili elektronskom obliku, dostaviti obavještenje o razlozima za taj raskid u roku od najmanje dva mjeseca od dana stupanja na snagu raskida, osim ako je to obavještavanje zabranjeno propisima.

(3) Ako banka raskine ugovor o osnovnom platnom računu zbog ispunjenosti jednog ili više uslova iz stava 1. t. 1, 3) i 6) ovog člana, raskid tog ugovora proizvodi pravna dejstva u trenutku dostave obavještenja o raskidu potrošaču.

(4) Obavještenje o raskidu ugovora iz stava 3. ovog člana dostavlja se bez naknade.

(5) Banka je dužna da u obavještenju o raskidu ugovora o osnovnom platnom računu posebno naznači uputstvo o pravu potrošača na prigovor, u skladu sa odredbama propisa kojim se uređuje poslovanje banaka kojim se uređuje zaštita korisnika finansijskih usluga i pravu na mirno rješavanje sporova, u skladu sa odredbama ovog zakona i propisa kojim se uređuje mirno rješavanje sporova.

(6) Na pitanja raskida ugovora o osnovnom platnom računu koja nisu uređena ovim zakonom primjenjuju se odredbe propisa kojim se uređuje obligacioni odnosi.

(7) Odredbe stava 1. t. 1) i 3) i stava 6. ovog člana shodno se primjenjuju i na jednostrani raskid ostalih ugovora o platnom računu koji su zaključeni sa potrošačem.

GLAVA VI

TAJNOST I ZAŠTITA PODATAKA O PLATNIM USLUGAMA

Tajnost podataka o platnim uslugama

Član 128.

(1) Poslovnom tajnom smatraju se podaci do kojih je u toku poslovanja došao pružalac platnih usluga, a odnose se na korisnika platnih usluga, uključujući i lične podatke, kao i podaci o platnoj transakciji i stanju i promjenama na platnom računu korisnika platnih usluga.

(2) Pružalac platnih usluga, članovi njegovih organa i lica zaposlena ili angažovana kod njega, kao i druga lica koja zbog prirode svog posla imaju pristup podacima iz stava 1. ovog člana (u daljem tekstu: obveznik čuvanja poslovne tajne) – ne mogu trećim licima saopštiti ili dostaviti ove podatke, niti im mogu omogućiti pristup tim podacima.

(3) Obaveza čuvanja poslovne tajne iz stava 1. ovog člana za obveznike čuvanja te tajne ne prestaje ni nakon prestanka statusa na osnovu kog su ostvarili pristup podacima koji su predmet ove tajne.

(4) Izuzetno od stava 2. ovog člana, obveznik čuvanja poslovne tajne može trećim licima saopštiti ili dostaviti podatke iz stava 1. ovog člana, odnosno omogućiti pristup tim podacima:

1) ako je lice na koje se ovi podaci odnose prethodno dalo pismeni pristanak,

2) ako, radi vršenja nadzora, to zahtijeva organ koji vrši nadzor nad pružaocem platnih usluga,

3) na osnovu odluke ili zahtjeva nadležnog suda,

4) za potrebe ministarstva nadležnog za unutrašnje poslove, organa nadležnog za borbu protiv organizovanog kriminala, organa nadležnog za sprečavanje korupcije i organa nadležnog za sprečavanje pranja novca i finansiranja terorističkih aktivnosti, u skladu s propisima,

5) za potrebe poreske uprave, u skladu s propisima kojima se uređuju poslovi iz njihove nadležnosti,

6) u vezi sa imovinskim postupkom, na osnovu zahtjeva staraoca imovine ili konzularnih predstavništava stranih država, posle podnošenja pismenih dokumenata kojima se dokazuje opravdani interes tih lica,

7) u vezi sa postupkom izvršenja ili obezbjeđenja na imovini korisnika platnih usluga, na osnovu zahtjeva suda, izvršitelja ili drugog nadležnog organa u tom postupku,

8) ako je to u drugim slučajevima propisano ovim ili drugim zakonom.

(5) Pružalac platnih usluga ima pravo da podatke iz stava 1. ovog člana saopšti, odnosno dostavi javnom tužiocu i sudovima, odnosno drugim organima koji vrše javnopravna ovlašćenja – isključivo radi zaštite svojih prava, u skladu sa zakonom.

(6) Lica kojima su podaci iz stava 1. ovog člana učinjeni dostupnim u skladu sa st. 4. i 5. ovog člana te podatke mogu koristiti isključivo u svrhu za koju su pribavljeni i ne mogu ih dalje saopštavati ili dostavljati trećim licima, niti tim licima omogućiti pristup tim podacima, osim u slučajevima utvrđenim zakonom.

(7) Odredbe stava 6. ovog člana primjenjuju se i na lica koja su zaposlena ili angažovana, odnosno koja su bila zaposlena ili angažovana kod lica kojima su podaci iz stava 1. ovog člana učinjeni dostupnim u skladu sa st. 4. i 5. ovog člana, kao i druga lica kojima su zbog prirode njihovog posla ti podaci učinjeni dostupnim.

Zaštita ličnih podataka u vezi sa platnim uslugama

Član 129.

(1) Pružaoci platnih usluga, učesnici u platnom sistemu, uključujući i agent za poravnanje dužni su da pri prikupljanju i obradi ličnih podataka iz člana 128. stav 1. ovog zakona, kao i pri pružanju informacija fizičkim licima o obradi ličnih podataka, postupaju u skladu sa propisima kojima se uređuje zaštita ličnih podataka.

(2) Pružaoci platnih usluga i učesnici u platnom sistemu mogu prikupljati, obrađivati i međusobno razmjenjivati podatke iz stava 1. ovog člana radi sprečavanja, ispitivanja ili otkrivanja prevarnih radnji ili zloupotreba u vezi sa platnim uslugama.

(3) Pružaoci platnih usluga prikupljaju i obrađuju lične podatke koji su im potrebni za pružanje platnih usluga samo uz izričit pristanak korisnika platnih usluga, osim u slučaju iz stava 2. ovog člana.

GLAVA VII

UPRAVLJANJE OPERATIVNIM I BEZBJEDNOSNIM RIZICIMA I

OBEZBJEĐIVANJE AUTENTIFIKACIJE U PRUŽANJU PLATNIH USLUGA

Upravljanje operativnim rizikom i bezbjednosnim rizikom

Član 130.

(1) Pružalac platnih usluga dužan je da uspostavi odgovarajući sistem upravljanja operativnim i bezbjednosnim rizicima u vezi sa platnim uslugama koje pruža, uključujući rizike informaciono-komunikacionih tehnologija, a koji sadrži odgovarajuće mjere i mehanizme unutrašnjih kontrola radi umanjenja tih rizika.

(2) Pružalac platnih usluga dužan je da obezbijedi da sistem iz stava 1. ovog člana naročito obuhvati efektivne procedure upravljanja incidentima, uključujući procedure za otkrivanje i klasifikaciju značajnih operativnih i bezbjednosnih incidenata.

(3) Pružalac platnih usluga dužan je da izradi dokument o politici bezbjednosti, koji sadrži detaljnu procjenu i utvrđivanje rizika u vezi sa platnim uslugama koje pruža, kao i opis bezbjednosnih kontrola i mjera za ublažavanje tih rizika, uključujući i mjere i mehanizme iz stava 1. ovog člana, koji se primjenjuju radi adekvatne zaštite korisnika platnih usluga od ovih rizika, uključujući i zaštitu od prevare i nezakonite upotrebe osjetljivih i ličnih podataka.

(4) Opis bezbjednosnih kontrola i mjera iz stava 3. ovog člana obavezno sadrži podatke o tome na koji način te kontrole i mjere obezbjeđuju visok nivo tehničke bezbjednosti i zaštite podataka, uključujući i kada se radi o softveru i informaciono-komunikacionom sistemu pružaoca platnih usluga ili lica kome je pružalac platnih usluga povjerio obavljanje pojedinih operativnih poslova u vezi sa pružanjem platnih usluga.

(5) Pružaoci platnih usluga, izuzev pružaoca platnih usluga iz člana 6. stav 1. tačka 6) ovog zakona, dužni su da, najmanje jednom godišnje ili u kraćem periodu koji utvrdi Agencija, dostavljaju Agenciji ažuriranu i sveobuhvatnu procjenu operativnog rizika i bezbjednosnog rizika u vezi sa pružanjem platnih usluga, kao i procjenu adekvatnosti mjera za ublažavanje tih rizika i unutrašnjih kontrola, uspostavljenih kao odgovor na te rizike.

(6) Agencija propisuje način i uslove uspostavljanja, održavanja i unapređenja sistema iz stava 1. ovog člana, kao i uslove i način dostavljanja procjene iz ovog člana.

Izvještavanje o incidentima

Član 131.

(1) Pružaoci platnih usluga, izuzev pružaoca platnih usluga iz člana 6. stav 1. tačka 6) ovog zakona, dužni su da bez odgađanja obavijeste Agenciju o svakom značajnom operativnom ili bezbjednosnom incidentu.

(2) Ako incident iz stava 1. ovog člana ima ili bi mogao imati finansijske posljedice po njegove korisnike platnih usluga, pružalac platnih usluga dužan je da bez odgađanja obavijesti svoje korisnike platnih usluga o incidentu i svim raspoloživim mjerama koje mogu preduzeti radi ublažavanja štetnih uticaja incidenta.

(3) Ako ocijeni da je incident značajan za druge nadležne organe – Agencija ih o tome obavještava.

(4) Pružalac platnih usluga iz stava 1. ovog člana, kao i pružalac platnih usluga iz člana 6. stav 1. tačka 6) ovog zakona, dostavlja Agenciji najmanje jednom godišnje, ili u kraćem periodu koji utvrdi Agencija, statističke podatke o prevarnim radnjama ili zloupotrebama u vezi sa različitim načinima plaćanja.

(5) Agencija propisuje klasifikaciju značajnih incidenata iz stava 1. ovog člana, sadržaj, formu i način izvještavanja o tim incidentima, kriterijume za ocjenu značaja incidenta iz stava 3. ovog člana i uslove i način dostavljanja podataka iz stava 4. ovog člana.

Autentifikacija

Član 132.

(1) Pružalac platnih usluga dužan je da primijeni pouzdanu autentifikaciju korisnika u slučajevima kada platilac:

1) pristupa platnom računu preko interneta,

2) inicira elektronsku platnu transakciju,

3) putem sredstva elektronske komunikacije izvršava bilo koju aktivnost koja može imati uticaj na ispoljavanje rizika od prevarnih radnji ili zloupotreba u vezi sa izvršenjem platne transakcije.

(2) U slučaju da platilac inicira elektronsku platnu transakciju iz stava 1. tačka 2) ovog člana, putem elektronske komunikacije, pružalac platne usluge dužan je da primijeni pouzdanu autentifikaciju korisnika koja uključuje elemente za dinamičko povezivanje te transakcije sa određenim iznosom i primaocem plaćanja.

(3) Pružalac platne usluge dužan je da u slučajevima iz stava 1. ovog člana uspostavi odgovarajuće mjere sigurnosti za zaštitu povjerljivosti i integriteta personalizovanih sigurnosnih elemenata korisnika platnih usluga.

(4) Odredbe st. 2. i 3. ovog člana primjenjuju se i na platne transakcije inicirane preko pružaoca usluge iniciranja plaćanja.

(5) Odredbe st. 1. i 3. ovog člana primjenjuju se i na pružaoca usluga pružanja informacija o platnom računu.

(6) Pružalac platnih usluga koji vodi račun dužan je da omogući pružaocu usluge iniciranja plaćanja i pružaocu usluge pružanja informacija o platnom računu poštovanje procedure autentifikacije korisnika platnih usluga koje je pružalac platnih usluga koji vodi račun obezbijedio korisniku platnih usluga u skladu sa st. 1. i 3. ovog člana, a pružaocu usluge iniciranja plaćanja i u skladu sa stavom 2. ovog člana.

Tehnički standardi za autentifikaciju i komunikaciju

Član 133.

Agencija detaljnije propisuje:

1) zahtjeve u vezi sa pouzdanom autentifikacijom iz člana 132. st. 1. i 2. ovog zakona,

2) izuzeće od primjene člana 132. st. 1, 2. i 3. ovog zakona, kao i kriterijume za to izuzeće,

3) zahtjeve kojima se postiže usklađenost mjera sigurnosti s članom 132. stav 3. ovog zakona,

4) zahtjeve u vezi sa primjenom zajedničkih i bezbjednih otvorenih standarda za komunikaciju radi identifikacije, autentifikacije, obavještavanja i informisanja, kao i za uspostavljanje mjera sigurnosti za razmjenu informacija, između pružalaca platnih usluga koji vode platne račune, pružalaca usluge iniciranja plaćanja, pružalaca usluge pružanja informacija o platnom računu, platioca, primaoca plaćanja i drugih pružalaca platnih usluga.

GLAVA VIII

MIRNO RJEŠAVANJE SPOROVA

Prigovor pružaocu platnih usluga

Član 134.

(1) Ukoliko smatra da je pružalac platnih usluga postupio suprotno odredbama čl. 46. do 133, izuzev člana 102. stav 4. ovog zakona, korisnik platnih usluga može pružaocu platnih usluga podnijeti prigovor.

(2) Pružalac platnih usluga dužan je da korisniku platnih usluga dostavi odgovor na primjedbe navedene u prigovoru iz stava 1. ovog člana najkasnije u roku od 15 radnih dana od dana prijema prigovora, i to u pisanoj formi ili, ako je tako ugovoreno između pružaoca platnih usluga i njegovog korisnika, na drugom trajnom nosaču podataka.

(3) Ako pružalac platnih usluga ne dostavi odgovor u roku iz stava 2. ovog člana iz razloga na koje ne može da utiče taj pružalac platnih usluga, dužan je da korisniku platnih usluga, u roku od 15 radnih dana od dana prijema prigovora, dostavi obavještenje o razlozima za kašnjenje odgovora na prigovor i rokom za dostavljanje traženog odgovora, koji ne može biti duži od 35 radnih dana, od dana prijema prigovora.

(4) Pružalac platnih usluga dužan je da, u odgovoru na prigovor, korisnika platnih usluga uputi na mogućnost podnošenja prigovora Agenciji i na mogućnost mirnog rješavanja spora u skladu sa odredbama ovog zakona.

(5) Pružalac platnih usluga dužan je da izradi i primjenjuje primjerene i efikasne procedure za rješavanje prigovora korisnika platnih usluga i učini ih dostupnim korisniku platnih usluga na jednom od jezika u službenoj upotrebi u Republici Srpskoj ili drugom jeziku dogovorenom između pružaoca platnih usluga i njegovog korisnika platnih usluga.

(6) Pružalac platnih usluga dužan je da, srazmjerno njegovoj veličini i složenosti poslova, uspostavi i interno organizuje poslove u vezi sa prigovorom korisnika platnih usluga na način koji obezbjeđuje efikasno postupanje po prigovorima i adekvatnu zaštitu prava korisnika.

Prigovor Agenciji

Član 135.

(1) Korisnici platnih usluga i druga lica koja imaju pravni interes, uključujući udruženja potrošača, mogu, nakon prijema odgovora iz člana 134. ovog zakona, odnosno u slučaju kada pružalac platnih usluga ne dostavi odgovor u rokovima iz člana 134. st. 2. i 3. ovog zakona i u drugim slučajevima prilikom primjene ovog zakona, Agenciji podnijeti prigovor protiv pružaoca platnih usluga, ako smatraju da nije postupio u skladu sa odredbama ovog zakona.

(2) Nakon prijema prigovora iz stava 1. ovog člana, Agencija upućuje zahtjev pružaocu platnih usluga na kojeg se prigovor odnosi da dostavi svoje izjašnjenje i dokaze na koje se poziva, osim ako iz samog prigovora i podataka kojima Agencija raspolaže proizlazi da prigovor nije osnovan.

(3) Pružalac platnih usluga dužan je da, u roku koji odredi Agencija, a koji ne može biti duži od 15 radnih dana od dana prijema zahtjeva iz stava 2. ovog člana, dostavi svoje izjašnjenje i dokaze na koje se poziva.

(4) Nakon razmatranja prigovora korisnika platnih usluga i izjašnjenja pružaoca platnih usluga sa dokazima, Agencija može:

1) dati preporuku pružaocu platnih usluga za poboljšanje odnosa prema korisnicima platnih usluga,

2) dati savjete korisniku platnih usluga u vezi sa ostvarivanjem njegovih prava pri korišćenju platnih usluga,

3) obavljati i druge radnje koji doprinose ostvarivanju zaštite prava korisnika platnih usluga.

(5) Ako povodom prigovora Agencija utvrdi da postoji osnovana sumnja da je pružalac platnih usluga postupio suprotno odredbama ovog zakona za koje je ovim zakonom propisana prekršajna odgovornost, podnosi zahtjev za pokretanje prekršajnog postupka pred nadležnim sudom.

(6) Agencija obavještava podnosioca prigovora o svom postupanju po tom prigovoru i, kada je to primjenljivo, o preduzetim mjerama.

(7) U obavještenju iz stava 6. ovog člana, Agencija je dužna da korisnika platnih usluga uputi na mogućnost mirnog rješavanja spora u skladu sa članom ovog zakona kojim je uređeno mirno rješavanje sporova.

Mirno rješavanje sporova

Član 136.

(1) Korisnik platnih usluga može pristupiti mirnom rješavanju spora u skladu sa posebnim zakonima kojima se uređuju mirno rješavanje sporova i arbitraža, a korisnik platnih usluga potrošač i u skladu sa propisima kojima je uređena zaštita korisnika finansijskih usluga, te zakonom kojim je uređena zaštita potrošača.

(2) Pružalac platnih usluga dužan je da korisniku platnih usluga pruži informaciju o najmanje jednom tijelu nadležnom za mirno rješavanje potrošačkih sporova.

(3) Informacije iz stava 2. ovog člana, obavezno sadrži poštansku adresu i adresu internet stranice tijela nadležnog za mirno rješavanje sporova, kao i informaciju o obavezi pružaoca platnih usluga u skladu sa ovim članom.

(4) Pružalac platnih usluga dužan je da informacije iz st. 2. i 3. ovog člana na jasan, razumljiv i lako dostupan način istakne u svojim poslovnim prostorijama i na svojoj internet stranici i da ih pruži svojim korisnicima platnih usluga u okviru prethodnih informacija koje je dužan da pruži u skladu sa čl. 49. i 59. ovog zakona.

(5) Pružalac platnih usluga dužan je da učestvuje u postupku mirnog rješavanja spora koji je korisnik platnih usluga pokrenuo u skladu sa stavom 1. ovog člana.

(6) Pravo korisnika platnih usluga iz stava 1. ovog člana ne utiče na njegovo pravo na pokretanje sudskog postupka, u skladu sa zakonom.

GLAVA IX

NADZOR NAD PRUŽANJEM PLATNIH USLUGA

Nadzorni organ

Član 137.

(1) Agencija vrši nadzor nad primjenom odredaba ovog zakona kod banaka, mikrokreditnih društava, društava za izdavanje elektronskog novca i Investiciono-razvojne banke Republike Srpske na način i u postupku koji su propisani zakonom kojim se uređuje poslovanje banaka, zakonom kojim se uređuje poslovanje mikrokreditnih društava, zakonom kojim se uređuje poslovanje društava za izdavanje elektronskog novca, zakonom koji se uređuje poslovanje Investiciono-razvojne banke Republike Srpske, kao i ovim zakonom i propisima donesenim na osnovu ovih zakona.

(2) Nadzor nad primjenom odredaba ovog zakona kod platnih institucija, pružalaca usluge pružanja informacije o računu, javnog poštanskog operatera i upravljača platnim sistemom (u daljem tekstu: subjekti nadzora) Agencija vrši u skladu sa odredbama ovog zakona i propisima donesenim na osnovu njega.

(3) Kod hibridne platne institucije nadzor je ograničen na organizacioni dio te platne institucije koji se odnosi na pružanje platnih usluga i obavljanje poslova iz člana 5. ovog zakona.

(4) Kod javnog poštanskog operatera nadzor je ograničen na dio poslovanja tog operatera koji se odnosi na pružanje platnih usluga, kao i obavljanje drugih poslova utvrđenih ovim zakonom.

(5) Kod upravljača platnim sistemom nadzor je ograničen na dio poslovanja koji se odnosi na upravljanje platnim sistemom.

Način vršenja nadzora

Član 138.

(1) Agencija vrši nadzor nad subjektima nadzora:

1) posrednim nadzorom – prikupljanjem i analizom izvještaja i druge dokumentacije i podataka koje subjekti nadzora dostavljaju Agenciji u skladu sa ovim zakonom i drugim zakonima i propisima donesenim na osnovu njih, kao i druge dokumentacije, odnosno drugih podataka o poslovanju,

2) neposrednim nadzorom – u sjedištu ili u organizacionim dijelovima, uvidom u poslovne knjige i drugu dokumentaciju i podatke subjekta nadzora,

3) nalaganjem mjera nadzora.

(2) Agencija može u toku vršenja nadzora, na način utvrđen u stavu 1. ovog člana, izvršiti nadzor kod lica kojima je subjekt nadzora eksternalizovao pojedine operativne poslove u skladu sa ovim zakonom.

(3) Lica kod kojih se vrši nadzor iz ovog člana dužna su da ovlašćenim licima Agencije omoguće nesmetano vršenje nadzora i da sarađuju s njima.

(4) Agencija može ovlastiti privredno društvo za reviziju ili drugo stručno ovlašćeno lice za obavljanje pojedinih zadataka u vezi sa nadzorom i u tom slučaju ovlašćena lica imaju jednake nadležnosti i dužnosti kao ovlašćena lica Agencije.

(5) Za obavljanje nadzora subjekt nadzora plaća Agenciji naknadu za nadzor, čiju visinu, način obračuna i plaćanja propisuje Agencija svojom tarifom.

(6) Agencija donosi akt kojim detaljnije uređuje postupak i način obavljanja nadzora, nalaganja mjera nadzora, te obaveze subjekta nadzora u toku i nakon nadzora Agencije.

Posredni nadzor nad poslovanjem subjekta nadzora

Član 139.

Agencija vrši posredni nadzor nad poslovanjem subjekta nadzora prikupljanjem i analizom izvještaja i druge dokumentacije, kao i kontinuiranim praćenjem i provjerom drugih podataka o njegovom poslovanju, a koje je prema odredbama ovoga zakona i propisa donesenih na osnovu njega dužan izvještavati Agenciju.

Neposredni nadzor nad poslovanjem subjekta nadzora

Član 140.

(1) Subjekt nadzora je dužan da ovlašćenim licima Agencije omogući da nadzor nad njegovim poslovanjem izvrše u njegovom sjedištu kao i na drugim mjestima u slučajevima propisanim ovim zakonom.

(2) U slučaju neposrednog nadzora, Agencija je dužna da obavijesti subjekta nadzora najkasnije 15 dana prije početka vršenja nadzora.

(3) Izuzetno od stava 2. ovog člana, Agencija može odlučiti da se neposredni nadzor vrši bez obavještavanja subjekta nadzora ukoliko procijeni da bi njegovim obavještavanjem bila ugrožena svrha neposrednog nadzora i u tom slučaju se obavještenje o neposrednom nadzoru uručuje nadziranom licu neposredno prije početka nadzora.

(4) Obavještenje iz st. 2. i 3. ovog člana sadrži predmet neposrednog nadzora i podatke koje je subjekt nadzora nad kojim se vrši neposredni nadzor dužan da pripremi ovlašćenim licima za potrebe neposrednog nadzora.

(5) Agencija određuje učestalost i obim nadzora subjekta nadzora uzimajući u obzir vrstu, obim i složenost platnih usluga i profil rizika.

(6) Subjekt nadzora je dužan da ovlašćenim licima omogući da izvrše nadzor poslovne dokumentacije, finansijskih i drugih izvještaja, te ostalih podataka i evidencije, kao i nadzor nad informacionim sistemom i tehnologijama koje omogućavaju rad informacionog sistema u obimu potrebnom za vršenje nadzora, na način i u rokovima u skladu sa odredbama ovog i drugih zakona i propisima Agencije.

(7) Subjekt nadzora je dužan da ovlašćenim licima, na njihov zahtjev, stavi na uvid poslovne knjige i dokumentaciju u pisanoj formi, odnosno elektronskom obliku, kao i da im, radi vršenja nadzora nad računarskim programima, omogući pristup sistemu baze podataka koji subjekt nadzora koristi.

(8) Subjekt nadzora je dužan da Agenciji obezbijedi vršenje nadzora nad zastupnikom subjekta nadzora, licem kome je eksternalizovalo operativne poslove u dijelu poslovanja tog lica koji se odnosi na te poslove i drugih lica koja su sa subjektom nadzora povezana imovinskim, upravljačkim i poslovnim odnosima, kao i da joj obezbijedi uvid u poslovne knjige i drugu dokumentaciju i podatke nastale u vezi sa obavljanjem ovih poslova, a kojima to lice raspolaže.

(9) Ovlašćena lica neposredni nadzor vrše radnim danom u toku radnog vremena, a kada je to zbog obima i prirode nadzora neophodno, mogu ga vršiti i izvan radnog vremena.

(10) Subjekt nadzora je dužan da imenuje svog predstavnika koji ovlašćenim licima pruža svu neophodnu pomoć za nesmetano vršenje neposrednog nadzora.

(11) Subjekt nazora je dužan da, na zahtjev ovlašćenih lica Agencije, tokom postupka nadzora obezbijedi:

1) pristup svim organizacionim dijelovima i prostorijama subjekta nadzora, uz poštovanje njenih bezbjednosnih procedura,

2) posebnu prostoriju za obavljanje poslova nadzora,

3) kopije dokumenata koji su u vezi sa predmetom nadzora,

4) neposrednu komunikaciju sa članovima organa upravljanja u subjektu nadzora i zaposlenima u subjektu nadzora radi dobijanja neophodnih pojašnjenja.

(12) U slučaju da subjekt nadzora onemogući pristup ovlašćenim licima Agencije da izvrše neposredni nadzor, uključujući dostavljanje tražene dokumentacije ili podataka neophodnih za sprovođenje nadzora, Agencija zaključkom prekida postupak, te izriče mjere nadzora prema subjektu nadzora.

(13) Neposredni nadzor zakonitosti poslovanja pružaoca platne usluge u primjeni ovog zakona može se vršiti i predstavljanjem ovlašćenog lica Agencije kao korisnika platne usluge u poslovnim prostorijama pružaoca platne usluge ili drugog lica putem kojeg ovaj nudi ili pruža platne usluge ili na daljinu, korišćenjem savremenih sredstava komunikacije (prikriveni nadzor).

(14) U postupku prikrivenog nadzora ovlašćeno lice Agencije prikuplja dokaze i podatke i vrši druga ovlašćenja radi utvrđivanja činjeničnog stanja, a po završetku nadzora mogu se pred licima zaposlenim u pružaocu platnih usluga predstaviti kao ovlašćena lica Agencije.

(15) Agencija detaljnije propisuje uslove i način vršenja prikrivenog neposrednog nadzora.

Zapisnik o nadzoru

Član 141.

(1) Ovlašćena lica Agencije sačinjavaju zapisnik o obavljenom nadzoru.

(2) Zapisnik o obavljenom nadzoru se sačinjava i kada se u postupku posrednog nadzora utvrde nepravilnosti u poslovanju subjekta nadzora.

(3) Agencija zapisnik o izvršenom nadzoru dostavlja subjektu nadzora.

(4) Subjekt nadzora može uložiti prigovor na dostavljeni zapisnik u roku od 15 dana od dana prijema zapisnika.

(5) Ako subjekt nadzora u propisanim rokovima ne dostavi prigovor na zapisnik ili svojim prigovorom osnovano ne ospori nalaze iz zapisnika kojima su utvrđene nepravilnosti u poslovanju, Agencija izriče subjektu nadzora odgovarajuću mjeru propisanu ovim zakonom.

Dodatak zapisnika o nadzoru

Član 142.

(1) Ako se razmatranjem primjedaba, odnosno prigovora na zapisnik utvrdi njegova djelimična ili potpuna opravdanost, Agencija sačinjava dodatak zapisnika u dijelu utvrđene opravdanosti primjedaba, odnosno prigovora.

(2) Dodatak zapisnika dostavlja se subjektu nadzora u roku od 15 dana od dana prijema primjedaba na zapisnik.

(3) Ako se razmatranjem primjedaba subjekta nadzora na zapisnik utvrdi da su one u cijelosti neopravdane, Agencija donosi zaključak u roku od 15 dana od dana prijema primjedaba na zapisnik.

(4) Protiv zaključka iz stava 3. ovog člana nije dopuštena posebna žalba.

Neovlašćeno pružanje platnih usluga

Član 143.

(1) Ako postoji sumnja da se pružanjem platnih usluga bavi pravno ili fizičko lice koje, u smislu ovog zakona, nije pružalac platnih usluga, Agencija je ovlašćena da izvrši neposrednu i posrednu provjeru da li ova lica pružaju platne usluge.

(2) Na provjeru iz stava 1. ovog člana shodno se primjenjuju odredbe o nadzoru utvrđene ovim zakonom.

(3) Ako se provjerom iz stava 1. ovog člana utvrdi da se ta lica neovlašćeno bave pružanjem platnih usluga, Agencija podnosi prijavu nadležnom organu za neovlašćeno bavljenje djelatnošću pružanja platnih usluga.

(4) Agencija je dužna da na svojoj internet stranici i u sredstvima javnog informisanja objavi upozorenje o neovlašćenom obavljanju djelatnosti pružanja platnih usluga.

Mjere nadzora

Član 144.

U nadzoru nad poslovanjem subjektu nadzora, Agencija može subjektu nadzora izreći sljedeće mjere nadzora:

1) izdati pismeno upozorenje,

2) naložiti otklanjanje nezakonitosti i nepravilnosti,

3) izdati prekršajni nalog,

4) privremeno obustaviti pružanje platnih usluga,

5) oduzeti dozvolu za pružanje platnih usluga.

Pismeno upozorenje

Član 145.

(1) Ako u toku vršenja nadzora utvrdi slabosti i nedostatke u poslovanju, a koje nemaju značaj kršenja propisa, niti bitno utiču na finansijsko stanje, ali bi mogle imati takav uticaj ako se ne otklone, Agencija može subjektu nadzora izdati pismeno upozorenje da preduzme radnje i postupke za poboljšanje poslovanja.

(2) Pismeno upozorenje sadrži rok za otklanjanje slabosti i nedostataka iz stava 1. ovog člana, kao i rok u kome je subjekt nadzora dužan da Agenciji dostavi izvještaj o njihovom otklanjanju, sa odgovarajućim dokazima.

(3) Ako subjekt nadzora ne ispuni obaveze iz pismenog upozorenja u roku i na način utvrđen pismenim upozorenjem, Agencija može izreći novu mjeru.

Mjere za otklanjanje nepravilnosti

Član 146.

(1) Ako se u postupku nadzora utvrdi da subjekt nadzora nije postupio u skladu sa ovim zakonom ili propisima donesenim na osnovu ovog zakona, Agencija donosi rješenje kojim izriče naloge i mjere za otklanjanje utvrđenih nepravilnosti.

(2) Rješenjem iz stava 1. ovog člana subjektu nadzora se nalaže da sprovede jednu ili više sljedećih radnji:

1) svoje poslovanje uskladi sa ovim zakonom i propisima donesenim na osnovu ovog zakona,

2) poveća iznos kapitala, u skladu sa odredbama ovog zakona,

3) privremeno obustavi pružanje platnih usluga,

4) razriješi članove organa upravljanja, odnosno odgovorno lice platne institucije, ako postupaju suprotno odredbama ovog zakona,

5) naloži raskid ugovora s licem kome je eksternalizovalo pojedine operativne poslove ako nisu ispunjeni uslovi za obavljanje tih poslova utvrđeni ovim zakonom,

6) preduzme, odnosno obustavi određene radnje.

(3) Rješenjem kojim se nalaže otklanjanje nepravilnosti Agencija određuje rok za njegovo otklanjanje, kao i za dostavljanje izvještaja Agenciji o preduzetim mjerama sa odgovarajućim dokazima da su nepravilnosti otklonjene.

(4) Ako organizacioni dio platne institucije sa sjedištem u Federaciji Bosne i Hercegovine i Brčko Distriktu Bosne i Hercegovine u obavljanju poslova na teritoriji Republike Srpske postupa suprotno odredbama ovog zakona i propisima Agencije, tom organizacionom dijelu Agencija izriče odgovarajuću mjeru nadzora, propisanu ovim zakonom.

Diskreciono pravo Agencije

Član 147.

(1) Agencija odlučuje o mjeri koju preduzima prema subjektu nadzora na osnovu diskrecione ocjene:

1) težine utvrđenih nepravilnosti,

2) pokazane spremnosti i sposobnosti članova organa upravljanja da otklone utvrđene nepravilnosti,

3) drugih bitnih okolnosti pod kojima je učinjena nepravilnost.

(2) Kod ocjene težine utvrđenih nepravilnosti procjenjuju se naročito:

1) stepen izloženosti platne institucije pojedinim vrstama rizika,

2) uticaj učinjene nepravilnosti na buduće poslovanje, odnosno obavljanje poslova platne institucije,

3) broj utvrđenih nepravilnosti, njihova težina i međusobna zavisnost,

4) trajanje i učestalost učinjenih nepravilnosti,

5) zakonitost poslovanja, odnosno obavljanja poslova platne institucije.

(3) Prilikom ocjene pokazane spremnosti i sposobnosti organa subjekta nadzora da otklone utvrđene nepravilnosti, procjenjuju se naročito:

1) sposobnost ovih lica da identifikuju, mjere, prate, procjenjuju i upravljaju rizicima u platnoj instituciji kojima je ista izložena ili bi mogla da bude izložena,

2) efikasnost u otklanjanju ranije utvrđenih nepravilnosti, a naročito u sprovođenju mjera iz člana 146. ovog zakona,

3) informisanost lica sa kvalifikovanim učešćem i organa upravljanja subjekta nadzora o teškoćama u poslovanju, odnosno obavljanju poslova tog subjekta nadzora,

4) stepen saradnje sa ovlašćenim licima tokom nadzora.

GLAVA X

PLATNI SISTEMI

1. Osnovne karakteristike platnih sistema

Pojam

Član 148.

Platni sistem je sporazum između tri ili više učesnika platnog sistema – ne računajući upravljača (operatera) platnog sistema, posrednika (agenta) za poravnanje, centralnu ugovornu stranu, klirinšku organizaciju, kao i posredne učesnike – o zajedničkim pravilima i standardizovanim procedurama za obračun i poravnanje, odnosno za obračun ili poravnanje naloga za prenos novčanih sredstava između učesnika u platnom sistemu.

Platni sistem u Republici Srpskoj

Član 149.

(1) Da bi sporazum bio prihvaćen kao platni sistem koji posluje u Republici Srpskoj, obavezno je da ispunjava uslove propisane ovim zakonom.

(2) Platni sistemi koje uspostavlja i kojima upravlja Centralna banka Bosne i Hercegovine uspostavljaju se u skladu sa propisima kojima se uređuju njene nadležnosti i ovlašćenja.

(3) Platni sistem koji posluje u Republici Srpskoj (platni sistem) je sistem čiji je najmanje jedan učesnik pružalac platnih usluga koji je dobio dozvolu Agencije za pružanje tih usluga i čiji upravljač je lice kojem je Agencija izdala dozvolu za upravljanje platnim sistemom.

(4) Odredbe ove glave ne odnose se na platni sistem koji se sastoje isključivo od pružalaca platnih usluga koji pripadaju istoj grupi.

Povezani platni sistemi

Član 150.

(1) Povezani platni sistemi (interoperabilni platni sistemi) jesu dva ili više platnih sistema čiji su operateri zaključili sporazum o prenosu novčanih sredstava učesnika u jednom platnom sistemu učesniku u drugom platnom sistemu.

(2) Zaključenjem sporazuma iz stava 1. ovog člana ne uspostavlja se novi platni sistem.

Poslovi u platnom sistemu

Član 151.

(1) U okviru platnog sistema obavljaju se poslovi obračuna (kliring) i/ili poravnanja na osnovu naloga za prenos.

(2) Obračun je postupak dostavljanja, prijema, provjere, razvrstavanja, potvrđivanja naloga za prenos i, ako je primjenljivo, izračunavanje novčane obaveze ili potraživanja pojedinačnog učesnika iz svakog klirinškog kruga u platnom sistemu koje proizlazi iz njegovog učešća u tom platnom sistemu, pri čemu novčane obaveze ili potraživanja ne prestaju.

(3) Poravnanje je izmirenje novčane obaveze, odnosno namirenje potraživanja između učesnika u platnom sistemu na osnovu naloga za prenos koje se obavlja prenosom novčanih sredstava ili netiranjem.

(4) Netiranje je postupak pretvaranja potraživanja i obaveza po osnovu naloga za prenos koje jedan ili više učesnika u platnom sistemu dostavljaju ili primaju od jednog ili više drugih učesnika u tom sistemu – u jednu neto obavezu ili jedno neto potraživanje pojedinačnog učesnika u platnom sistemu:

1) prema svim ostalim učesnicima u tom sistemu – multilateralna neto pozicija za poravnanje, ili

2) prema svakom drugom pojedinačnom učesniku u tom sistemu – bilateralna neto pozicija za poravnanje.

(5) Jedna neto novčana obaveza ili jedno neto novčano potraživanje pojedinačnog učesnika platnog sistema predstavlja razliku između zbira svih novčanih obaveza i zbira svih novčanih potraživanja pojedinačnog učesnika platnog sistema, na osnovu naloga za prenos koje je taj učesnik prenio ili primio u platnom sistemu u datom periodu.

Nalog za prenos i računi za poravnanje

Član 152.

(1) Nalog za prenos u platnom sistemu je instrukcija učesnika u tom sistemu da se primaocu stavi na raspolaganje novčani iznos ili instrukcija koja dovodi do preuzimanja ili izvršenja obaveza plaćanja između učesnika u platnom sistemu.

(2) Računi za poravnanje su računi koji se koriste za poravnanje potraživanja i obaveza između učesnika platnog sistema prenosom sredstava na osnovu naloga za prenos.

Učesnici u platnom sistemu

Član 153.

(1) Učesnici u platnom sistemu mogu biti:

1) pružaoci platnih usluga,

2) upravljač tog ili drugog platnog sistema ili sistema poravnanja transakcija sa hartijama od vrijednosti, u skladu sa zakonom kojim se uređuje tržište hartija od vrijednosti,

3) drugo pravno lice u skladu sa pravilima rada tog platnog sistema, uključujući centralnu drugu ugovornu stranu, agenta (posrednik) za poravnanje i organizaciju za obračun (kliring) ili člana obračuna centralne druge ugovorne strane,

4) pravna lica koja imaju dozvolu za obavljanje investicionih poslova, tj. poslova sa hartijama od vrijednosti u skladu sa zakonom kojim se uređuje tržište hartija od vrijednosti.

(2) Učesnici u platnom sistemu odgovorni su za izvršavanje finansijskih obaveza po osnovu naloga za prenos u tom sistemu.

(3) Učesnik iz stava 1. ovog člana može učestvovati u platnom sistemu i posredno (indirektno) preko drugog učesnika s kojim je u ugovornom odnosu i koji mu omogućava izvršavanje naloga za prenos u tom sistemu, pod uslovom da je kao posredni (indirektni) učesnik poznat operateru tog platnog sistema.

(4) U skladu sa pravilima rada platnog sistema, jedan učesnik može djelovati kao centralna druga ugovorna strana, agent za poravnanje ili klirinška (obračunska) organizacija ili može da obavlja sve te poslove ili samo neke od njih.

(5) Pružaoci platnih usluga dužni su da obavijeste Agenciju o svakom platnom sistemu u kojem učestvuju neposredno ili posredno i o upravljaču tog platnog sistema.

Upravljač platnog sistema

Član 154.

(1) Upravljač platnog sistema (u daljem tekstu: upravljač) jeste pravno lice koje je odgovorno za upravljanje platnim sistemom, tako da obezbjeđuje rad platnog sistema u skladu s ovim zakonom, podzakonskim aktima donesenim na osnovu njega, propisima kojima se uređuju konačnost poravnanja u ovakvim sistemima i pravilima rada tog sistema i odgovoran je za sveobuhvatno upravljanje svim rizicima u platnom sistemu.

(2) Upravljač može obavljati i druge djelatnosti ako zakonom kojim se uređuju te djelatnosti nije drugačije određeno.

(3) Upravljač platnog sistema može biti:

1) banka koja je dobila dozvolu Agencije za upravljanje platnim sistemom, u skladu sa zakonom kojim se uređuje poslovanje banaka,

2) društvo za izdavanje elektronskog novca, pružalac platnih usluga ili drugo pravno lice sa sjedištem u Republici Srpskoj, koje je dobilo dozvolu Agencije za upravljanje platnim sistemom kao obračunska organizacija u skladu sa ovim zakonom.

(4) Upravljač otvara račun za poravnanje kod agenta za poravnanje, za račun učesnika u tom platnom sistemu kao stvarnih vlasnika, koji se koristi isključivo za poravnanje, odnosno obezbjeđenje potraživanja, odnosno izmirenje obaveza po osnovu naloga za prenos, u skladu sa pravilima konkretnog platnog sistema.

(5) Sredstva na računu za poravnanje vode se odvojeno od druge imovine upravljača, ne predstavljaju sredstva upravljača i nisu dio njegove stečajne mase, a u slučaju pokretanja postupka izvršenja ili obezbjeđenja protiv upravljača izuzeta su od izvršenja.

Dozvola za upravljanje platnim sistemom

Član 155.

(1) Dozvola Agencije za upravljanje platnim sistemom izdaje se za svaki pojedinačni platni sistem (u daljem tekstu: dozvola za upravljanje platnim sistemom).

(2) Izuzetno od stava 1. ovog člana, dozvola za upravljanje platnim sistemom ne izdaje se za platni sistem:

1) koji je dio kartične platne šeme,

2) platni sistem koji se sastoji isključivo od jednog pružaoca platnih usluga i

3) platni sistem koji uspostavlja i kojim upravlja Centralna banka BiH, u skladu sa zakonom kojim se uređuju njene nadležnosti i ovlašćenja.

(3) Upravljač koji je dobio dozvolu za upravljanje platnim sistemom dužan je da Agenciju obavijesti o početku rada tog sistema najkasnije 30 dana prije utvrđenog dana njegovog početka rada.

(4) Podnosilac zahtjeva dužan je da, uz zahtjev za upravljanje platnim sistemom, Agenciji dostavi pravila platnog sistema i druge dokaze o ispunjavanju uslova za izdavanje dozvole, kako je utvrđeno ovim zakonom i propisima donesenim na osnovu njega.

(5) Na postupak izdavanja, oduzimanja i prestanka dozvole za rad platnog sistema, upravljaču iz člana 154. stava 3. tačka 2) ovog zakona shodno se primjenjuju odredbe o izdavanju, oduzimanju i prestanku dozvole za rad platnoj instituciji utvrđene ovim zakonom.

(6) Agencija propisuje dokumentaciju koja se dostavlja uz zahtjev za dobijanje dozvole za upravljanje platnim sistemom.

Dužnosti upravljača platnog sistema

Član 156.

(1) Upravljač platnog sistema je dužan da obezbijedi:

1) siguran i stabilan rad platnog sistema kojim upravlja,

2) primjeren i pouzdan informacioni sistem kojim se obezbjeđuje bezbjednost i efikasnost platnog sistema i koji je odgovarajući za obavljanje svih funkcija predviđenih pravilima platnog sistema, kao i plan kontinuiteta poslovanja,

3) organizacionu i kadrovsku strukturu sa jasnim, transparentnim i dokumentovanim ovlašćenjima i odgovornostima u upravljanju platnim sistemom,

4) odgovarajući sistem upravljanja, koji naročito uključuje sveobuhvatno upravljanje rizicima i sistem unutrašnjih kontrola,

5) druge uslove utvrđenih ovim zakonom i drugim propisima.

(2) Upravljanje rizicima u platnom sistemu obuhvata upravljanje svim vrstama rizika u ovom sistemu, a naročito finansijskim i operativnim rizikom.

(3) Finansijski rizik u platnom sistemu jeste mogućnost nastanka negativnih efekata na rad platnog sistema usljed nesposobnosti učesnika ili drugog lica u ovom sistemu da izmiri svoje dospjele obaveze (rizik likvidnosti), odnosno da trajno ispunjava sve svoje obaveze (rizik solventnosti).

(4) Operativni rizik u platnom sistemu jeste mogućnost nastanka negativnih efekata na rad platnog sistema usljed propusta u radu zaposlenih, nedostataka u radu informacionih i drugih sistema, neodgovarajućih unutrašnjih procedura i procesa, kao i usljed nastupanja nepredvidljivih spoljnih događaja.

(5) Agencija propisuje način održavanja i unapređivanja stabilnog i sigurnog rada platnog sistema.

Agent za poravnanje

Član 157.

(1) Agent za poravnanje učesnicima u platnom sistemu otvara, vodi i gasi račune za poravnanje, a može im, ako je za to zakonom ovlašćen, odobravati i kredite radi poravnanja.

(2) Račun za poravnanje je račun na kome se drže novčana sredstva i koji se koristi za poravnanje.

(3) Agent za poravnanje može biti Centralna banka BiH ako zakonom kojim se uređuju njene nadležnosti i ovlašćenja nije drugačije propisano, kao i pružalac platnih usluga kojem je dozvoljeno da otvara i vodi tekuće račune.

Pravila rada platnog sistema

Član 158.

(1) Pravilima rada platnog sistema utvrđuju se standardizovani postupci i zajednička pravila za obračun i poravnanje, odnosno obračun ili poravnanje naloga za prenos između njegovih učesnika.

(2) Pravilima platnog sistema određuju se naročito:

1) učesnici u platnom sistemu prema njihovoj vrsti i njihova uloga u platnom sistemu,

2) uslovi za učestvovanje u platnom sistemu, način i uslovi uključenja učesnika u platni sistem,

3) način obavljanja poslova u platnom sistemu,

4) valutu s kojom se posluje u platnom sistemu,

5) pravila o upravljanju rizicima u platnom sistemu,

6) trenutak prihvata (trenutak kada nalog uđe u sistem) i neopozivosti naloga za prenos,

7) postupak za obračun novčane obaveze po osnovu obračuna i/ili poravnanja međusobnih novčanih obaveza učesnika u platnom sistemu koje proizlaze iz naloga za prenos i način i uslove informisanja o obračunu i/ili poravnanju,

8) radni dani i dnevni terminski plan rada platnog sistema,

9) uslovi i način prestanka učestvovanja u platnom sistemu (isključenje učesnika iz platnog sistema, odnosno dobrovoljno napuštanje tog sistema).

Uslovi za učestvovanje u platnom sistemu

Član 159.

(1) Pružaoci platnih usluga imaju pravo na pristup određenom platnom sistemu u skladu sa uslovima za pristup utvrđenim pravilima rada tog platnog sistema, a koji su objektivni, nediskriminatorni i srazmjerni.

(2) Učestvovanje u platnom sistemu može se ograničiti samo u mjeri u kojoj je to potrebno radi zaštite od finansijskog, operativnog, poslovnog i drugih rizika, kao i radi očuvanja finansijske i operativne stabilnosti tog sistema.

(3) Pravilima rada platnog sistema ne mogu se utvrditi:

1) ograničenja u vezi sa učestvovanjem u drugim platnim sistemima,

2) pravila koja dovode do diskriminatorskog položaja u vezi sa pravima i obavezama koji se odnose na učestvovanje u platnom sistemu,

3) ograničenja po osnovu institucionalnog statusa pružalaca platnih usluga.

(4) Odredbe ovog člana ne primjenjuju se na:

1) platni sistem koji se sastoji isključivo od jednog pružaoca platnih usluga,

2) platni sistem čiji su učesnici isključivo pružaoci platnih usluga koji pripadaju istoj grupi.

(5) Kada učesnik u platnom sistemu na koji se primjenjuju posebni propisi o konačnosti namirenja pružaocu platnih usluga koji nije učesnik u tom platnom sistemu omogući slanje naloga za prenos preko tog sistema – dužan je da istu mogućnost pruži i drugom pružaocu platnih usluga koji to od njega zahtijeva, i to na objektivan, nediskriminatoran i srazmjeran način.

(6) Učesnik platnog sistema na kojeg se primjenjuju posebni propisi o konačnosti namirenja dužan je da svako odbijanje zahtjeva iz stava 5. ovog člana detaljno obrazloži.

(7) Platne institucije i izdavaoci elektronskog novca koji učestvuju u platnim sistemima na koje se odnosne posebni propisi o konačnosti namirenja dužni su da ispune uslove za učešće u takvim platnim sistemima utvrđene tim propisima.

(8) Platna institucija i društvo za izdavanje elektronskog novca, radi učešća u platnom sistemu, dužna je da predoči:

1) opis mjera preduzetih za zaštitu novčanih sredstava korisnika platnih usluga,

2) opis sistema upravljanja i mehanizama unutrašnje kontrole koje namjera da pruži, uključujući administrativne i računovodstvene procedure, procedure upravljanja rizicima, kao i opis aranžmana za upotrebu usluga informaciono-komunikacionih tehnologija, radi ocjene da li su srazmjerne, primjerene, odgovarajuće i pouzdane,

3) plan likvidacije.

(9) Agencija detaljnije uređuje elemente neophodne za procjenu i postupak kojim se procjenjuje usklađenost platne institucije i društva za izdavanje elektronskog novca sa zahtjevima iz stava 8. ovog člana.

2. Obračunske organizacije

Pojam

Član 160.

Obračunska (klirinška) organizacija se osniva u pravnoj formi akcionarskog društva ili društva sa ograničenom odgovornošću i na nju se primjenjuju odredbe zakona kojim se uređuju privredna društva, osim ako ovim zakonom nije drugačije određeno.

Članovi organa upravljanja, lica koja neposredno rukovode radom platnog sistema i lica s kvalifikovanim učešćem

Član 161.

(1) Na članove organa upravljanja i lica koja neposredno rukovode radom platnog sistema upravljača shodno se primjenjuju odredbe čl. 14. i 15. ovog zakona.

(2) Na lice s kvalifikovanim učešćem u upravljaču shodno se primjenjuju odredbe čl. 16, 17. i 18. ovog zakona.

Osnovni kapital

Član 162.

Pravno lice koje podnosi zahtjev za dobijanje dozvole Agencije za upravljanje platnim sistemom kao obračunska organizacija obavezna je u trenutku izdavanja dozvole imati početni kapital od najmanje 250.000 konvertibilnih maraka (KM).

Minimalni kapital

Član 163.

(1) Obračunska organizacija je dužna da tokom svog poslovanja održava kapital koji ni u jednom trenutku ne može biti niži od iznosa osnovnog kapitala ili od iznosa propisanog kapitalnog zahtjeva – u zavisnosti od toga koji je iznos veći.

(2) Iznos kapitalnog zahtjeva iz stava 1. ovog člana obračunske organizacije koja obavlja i druge poslovne aktivnosti izračunava se samo za dio njenog poslovanja koji se odnosi na upravljanje radom platnog sistema.

(3) Obračunska organizacija je dužna da održava minimalni kapital pored drugog minimalnog kapitala koji je dužna da održava u skladu sa odredbama ovog ili drugog zakona.

(4) Izuzetno od stava 3. ovog člana obračunska organizacija koja je osnovana kao finansijska organizacija u skladu sa posebnim zakonom, a kojoj je tim zakonom dozvoljeno da obavlja djelatnost obračunske organizacije, dužna je da obezbijedi osnovni kapital prema najvišem iznosu propisanom tim posebnim zakonom.

(5) Način izračunavanja kapitala i kapitalnog zahtjeva, kao i način i rokovi izvještavanja o kapitalu i kapitalnom zahtjevu, detaljnije se uređuju propisom Agencije.

Povjeravanje operativnih poslova upravljača drugom licu (eksternalizacija)

Član 164.

(1) Upravljač koji namjerava da obavljanje pojedinih operativnih poslova u vezi sa radom platnog sistema povjeri drugom licu dužan je da o tome prethodno obavijesti Agenciju.

(2) Upravljač može obavljanje pojedinih poslova iz stava 1. ovog člana povjeriti drugom licu, ako su ispunjeni sljedeći uslovi:

1) da se obaveze i odgovornosti upravljača prema učesnicima ne umanjuju,

2) da upravljač i nakon povjeravanja ovih poslova ispunjava uslove iz člana 155. ovog zakona i posluje u skladu s drugim odredbama ovog zakona,

3) da vršenje nadzora nad poslovanjem platnog sistema neće biti otežano.

(3) Upravljač koji je drugom licu povjerio obavljanje poslova iz stava 1. ovog člana odgovara za zakonito obavljanje tih poslova, kao i za štetu koju to lice prouzrokuje u vezi sa obavljanjem tih poslova.

(4) Upravljač je dužan da Agenciji obezbijedi vršenje nadzora nad licem kome je povjerio obavljanje pojedinih operativnih poslova u dijelu poslovanja tog lica koji se odnosi na te poslove, kao i da joj obezbijedi uvid u poslovne knjige i drugu dokumentaciju i podatke nastale u vezi sa obavljanjem tih poslova, a kojima to lice raspolaže. Čuvanje podataka i dokumentacije nastale u platnom sistemu

Član 165.

Upravljač je dužan da podatke o izvršenim nalozima za prenos i drugu dokumentaciju nastalu u radu platnog sistema čuva najmanje deset godina od dana njihovog izvršenja, odnosno nastanka, osim ako posebnim zakonom nije utvrđen duži rok čuvanja.

Poslovne knjige, finansijski izvještaji i revizija finansijskih izvještaja upravljača

Član 166.

Na poslovne knjige, finansijsko izvještavanje i reviziju godišnjih finansijskih izvještaja primjenjuju se odredbe ovog zakona kojima se uređuju poslovne knjige, finansijsko izvještavanje i revizija godišnjih finansijskih izvještaja platnih institucija.

Dostupnost informacija i podataka o platnom sistemu

Član 167.

Upravljač je dužan da na svojoj internet prezentaciji objavljuje i redovno ažurira osnovne informacije i podatke o platnom sistemu čiji je upravljač, a naročito: naziv platnog sistema i njegova osnovna obilježja, poslovno ime i sjedište operatera i svakog učesnika u tom sistemu, kao i naknade koje se naplaćuju u vezi sa učestvovanjem u platnom sistemu.

Evidencija platnih sistema

Član 168.

(1) Agencija vodi evidenciju platnih sistema u Republici Srpskoj.

(2) Evidencija iz stava 1. ovog člana je javna knjiga i vodi se u elektronskom obliku, a podaci iz te evidencije dostupni su na internet prezentaciji Agencije.

(3) Agencija detaljnije uređuje sadržaj i način vođenja evidencije iz stava 1. ovog člana.

GLAVA XII

KAZNENE ODREDBE

Prekršaji pružalaca platnih usluga

Član 169.

(1) Novčanom kaznom od 5.000 KM do 35.000 KM kazniće se za prekršaj pružalac platnih usluga, izuzev pružaoca platnih usluga iz člana 6. stav 1. tačka 6) ovog zakona ako:

1) ne obavijesti Agenciju o svakom platnom sistemu u kojem učestvuje direktno ili indirektno i licu koje upravlja tim sistemom (član 6. stav 6),

2) podatke i dokumentaciju nastalu u vezi sa pružanjem platnih usluga ne čuva u rokovima utvrđenim ovim zakonom (član 39),

3) naplati naknade za davanje informacija koje je dužan da pruži (član 47. stav 2),

4) naplati naknadu koja nije odgovarajuća i u skladu sa njegovim stvarnim troškovima (član 47. stav 4),

5) ne pruži korisniku platnih usluga, prije prihvatanja ponude ili zaključenja okvirnog ugovora, informacije u skladu sa ovim zakonom (član 49. stav 2),

6) ne pruži informacije na način utvrđen ovim zakonom (član 49. st. 3, 4, 5. i 6),

7) tokom trajanja ugovornog odnosa, na zahtjev korisnika platnih usluga, nije dostavio u papirnoj formi ili drugom trajnom nosaču podataka kopiju okvirnog ugovora, odnosno informacije iz člana 49. ovog zakona (član 50),

8) pri izmjeni okvirnog ugovora, kamatnih stopa ili deviznog kursa postupi suprotno obavezi utvrđenoj ovim zakonom (član 51),

9) u slučaju raskida okvirnog ugovora koji zahtijeva korisnik platnih usluga naplati naknadu, odnosno ne izvrši povrat naknade u skladu sa ovim zakonom (član 52. st. 3, 4. i 5),

10) okvirnim ugovorom ugovori otkazni rok kraći od dva mjeseca u slučaju raskida ovog ugovora koji zahtijeva pružalac platnih usluga (član 53. stav 1),

11) obavještenje o razlozima za raskid okvirnog ugovora ne dostavi u pisanoj formi uz dostavljanje dokaza o tim razlozima (član 53. stav 3),

12) raskine okvirni ugovor, a naplati naknadu suprotno ovom zakonu, odnosno ne izvrši povrat naknade u skladu sa ovim zakonom (član 53. stav 5),

13) na zahtjev platioca, prije izvršavanja pojedinačne platne transakcije ne dostavi informacije u skladu sa ovim zakonom (član 54),

14) nakon izvršavanja platne transakcije (nakon zaduženja računa platioca za iznos pojedinačne platne transakcije ili u slučaju kada platilac ne koristi račun, nakon prijema platnog naloga), platiocu ne dostavi informacije u skladu sa ovim zakonom (član 55),

15) nakon izvršavanja pojedinačne platne transakcije, primaocu plaćanja, bez odgađanja, ne dostavi informacije u skladu sa ovim zakonom (član 56),

16) prije zaključenja okvirnog ugovora o platnom instrumentu za plaćanja male novčane vrijednosti, korisniku platnih usluga ne dostavi informacije u skladu sa ovim zakonom (član 57),

17) nakon izvršenja pojedinačne platne transakcije korisniku platnih usluga ne pruži informacije u skladu sa ovim zakonom (član 58),

18) ne pruži ili ne učini dostupnim sve informacije o jednokratnoj platnoj transakciji u skladu sa ovim zakonom (član 59),

19) kao pružalac usluge iniciranja plaćanja odmah nakon iniciranja platnog naloga ne pruži ili ne učini dostupnim korisniku platnih usluga informacije u skladu sa ovim zakonom (član 60),

20) kao pružalac usluge iniciranja plaćanja ne stavi na raspolaganje pružaocu platnih usluga koji vodi račun platioca podatke koji omogućuju identifikaciju platne transakcije koja je preko njega inicirana (član 61),

21) ne dostavi ili ne učini dostupnim, odmah nakon prijema platnog naloga, informacije u skladu sa ovim zakonom (član 62),

22) ne dostavi ili ne učini dostupnim, odmah nakon izvršavanja platne transakcije, informacije u skladu sa ovim zakonom (član 63),

23) ne obavijesti korisnika platnih usluga o naknadi za korišćenje određenog platnog instrumenta prije iniciranja platne transakcije (član 66. stav 2),

24) izvrši platnu transakciju za čije izvršenje platilac nije dao saglasnost u skladu sa odredbama ovog zakona (član 68),

25) platne naloge i drugu dokumentaciju o otvorenim platnim računima i izvršenim platnim transakcijama ne čuva u rokovima utvrđenim ovim zakonom (član 69. stav 2),

26) kao pružalac platnih usluga platioca zaduži račun za plaćanje platioca prije prijema naloga za plaćanje (član 70. stav 7),

27) ne obavijesti korisnika platnih usluga o odbijanju izvršenja platnog naloga ili odbijanju iniciranja platne transakcije u skladu sa odredbama ovog zakona (član 71. st. 3. i 4),

28) odbije izvršenje platnog naloga kada su ispunjeni svi uslovi utvrđeni u ugovoru o platnim uslugama, osim ako je drugačije utvrđeno propisom (član 71. stav 1),

29) naplati naknadu za davanje obavještenja o odbijanju izvršenja platnog naloga kada to nije utvrđeno okvirnim ugovorom (član 71. stav 5),

30) korisniku platnih usluga naplati naknade suprotno ovom zakonu (član 73. st. 2, 3. i 4),

31) spriječi ili ograniči primaoca plaćanja da platiocu ponudi popust za korišćenje platne kartice ili drugog platnog instrumenta ili ga na neki drugi način usmjerava na upotrebu određenog platnog instrumenta (član 73. stav 5),

32) u poslovnim prostorijama namijenjenim za rad sa korisnicima platnih usluga i na svojoj internet stranici ne objavi tarifu po kojoj naplaćuje naknade za pružanje platnih usluga (član 73. stav 8),

33) ne obezbijedi da iznos platne transakcije bude odobren na računu pružaoca platnih usluga primaoca plaćanja u skladu sa odredbama ovog zakona (član 74),

34) pružaocu platnih usluga platioca ne dostavi platni nalog u skladu sa odredbama ovog zakona (član 75),

35) bez odgađanja primaocu plaćanja ne odobri sredstva na njegovom platnom računu ili, kada primalac plaćanja nema platni račun kod tog pružaoca platnih usluga, ako mu ne stavi ta sredstva na raspolaganje, a ispunjeni su uslovi utvrđeni ovim zakonom (član 76. stav 1),

36) odmah nakon odobravanja sredstava na platnom računu ne omogući primaocu plaćanja raspolaganje tim sredstvima (član 76. stav 2),

37) u slučaju iz člana 76. stav 4. ovog zakona ne isplati gotov novac bez naknade, odmah, odnosno najkasnije narednog radnog dana (član 76. stav 4),

38) ne obezbijedi utvrđivanje datuma valute zaduženja i datuma valute odobrenja u skladu sa odredbama ovog zakona (član 77),

39) u slučaju uplate gotovog novca ne stavi na raspolaganje, odnosno ne odobri platni račun u skladu sa odredbama ovog zakona (član 78),

40) ne dostavi potvrdu raspoloživosti sredstava u skladu sa ovim zakonom (član 79),

41) ne ispuni svoje obaveze u vezi sa pružanjem usluge iniciranja plaćanja utvrđene ovim zakonom (član 80),

42) ne ispuni svoje obaveze u vezi sa pružanjem usluge pružanja informacija o računu u skladu sa ovim zakonom (član 81),

43) kao pružalac platnih usluga koji vodi račun uskrati pristup platnom računu pružaocu usluge informacija o računu ili pružaocu usluge iniciranja plaćanja suprotno odredbama ovog zakona (član 82. stav 1),

44) kao pružalac platnih usluga koji vodi račun ne obavijesti Agenciju o incidentu iz člana 82. stav 1. ovog zakona koji se odnosi na pružaoca usluge informacija o računu ili na pružaoca usluge iniciranja plaćanja na način i u roku utvrđenim ovim zakonom (član 82. stav 4),

45) kao izdavalac platnog instrumenta postupi suprotno odredbama ovog zakona (član 84),

46) o blokiranju ne obavijesti platioca u skladu sa ovim zakonom (član 85. st. 3. i 4),

47) ne deblokira platni instrument ili ga ne zamijeni novim kada prestanu da postoje razlozi za njegovu blokadu (član 85. stav 6),

48) u slučaju izvršavanja neautorizovane platne transakcije ne postupi u skladu sa odredbama ovog zakona (član 88),

49) kao pružalac platnih usluga platioca, u okviru platne transakcije na osnovu platne kartice koju inicira primalac plaćanja ili je inicirana preko primaoca plaćanja, a kod koje nije poznat tačan iznos te platne transakcije u trenutku kada platilac daje saglasnost za izvršavanje te platne transakcije, rezerviše novčana sredstva na računu za plaćanje platioca bez saglasnosti platioca za tačan iznos novčanih sredstava koji treba rezervisati (član 90. stav 1),

50) kao pružalac platnih usluga platioca ne oslobodi rezervaciju novčanih sredstava na računu za plaćanje platioca u skladu sa odredbama ovog zakona (član 90. stav 2),

51) neosnovano odbije povrat iznosa autorizovane i pravilno izvršene platne transakcije u skladu sa odredbama ovog zakona (član 91),

52) po zahtjevu platioca za povrat novčanih sredstava za autorizovanu platnu transakciju postupi suprotno odredbama ovog zakona (član 92. stav 2),

53) odbije povrat novčanih sredstava (član 92. stav 3),

54) pri izvršavanju platne transakcije postupi suprotno odredbama ovog zakona (član 93),

55) u slučaju pogrešno izvršene platne transakcije, kao pružalac platnih usluga platioca, ne preduzme razumne mjere radi povrata novčanih sredstava, (član 94. stav 3),

56) u slučaju neizvršene ili nepravilno izvršene platne transakcije koju je inicirao platilac ne postupi u skladu sa odredbama ovog zakona (čl. 95. i 97),

57) u slučaju neizvršene ili nepravilno izvršene platne transakcije koju je inicirao primalac plaćanja ili preko primaoca plaćanja ne postupi u skladu sa odredbama ovog zakona (član 96),

58) potrošaču ne dostavi informativni pregled usluga i naknada u skladu sa odredbama ovog zakona (član 112. stav 1),

59) potrošaču ne učini dostupnim informativni pregled usluga i naknada u skladu sa odredbama ovog zakona (član 112. stav 4),

60) potrošaču ne dostavi, najmanje jednom godišnje i bez naknade, izvještaj o naplaćenim naknadama u skladu sa odredbama ovog zakona (član 113. stav 1),

61) na zahtjev potrošača ne dostavi izvještaj o naplaćenim naknadama u skladu sa odredbama ovog zakona (član 113. stav 2),

62) izvještaj o naknadama nije sastavljen u skladu sa odredbama ovog zakona (član 113. st. 3. i 4),

63) na svojoj internet stranici ne obezbijedi vezu sa sadržajem na internet stranici Agencije (član 116. stav 2),

64) potrošaču koji otvara ili ima otvoren platni račun kod drugog pružaoca platnih usluga ne omogući promjenu platnog računa u istoj valuti (član 117. st. 1. i 6),

65) kod promjene platnog računa na novog pružaoca platnih usluga ne prenese informacije o svim ili pojedinim trajnim nalozima, višekratnim (periodičnim) direktnim zaduženjima i višekratnim transferima odobrenja i/ili ne prenese, na zahtjev potrošača, novčana sredstva na platnom računu (član 117. stav 4),

66) po prijemu ovlašćenja ne započne sa preduzimanjem radnji koje se odnose na promjenu platnog računa (član 118. st. 1. i 2),

67) potrošaču nije dostavio dokaz o prijemu ovlašćenja odmah nakon prijema tog ovlašćenja (član 118. stav 3),

68) kao novi pružalac platnih usluga, ne podnese prethodnom pružaocu platnih usluga zahtjev na propisan način i u propisanom roku (član 119. stav 1),

69) kao prethodni pružalac platnih usluga, ne postupi po zahtjevu novog pružaoca platnih usluga na propisan način i u propisanom roku (član 119. stav 2),

70) kao prethodni pružalac platnih usluga, ne zatvori račun u skladu sa odredbama ovog zakona (član 119. stav 3),

71) kao prethodni pružalac platnih usluga, ne obavijesti potrošača o tome da nisu ispunjeni uslovi za zatvaranje računa (član 119. stav 4),

72) kao novi pružalac platnih usluga, ne postupi u skladu sa odredbama ovog zakona (član 119. st. 5. i 7),

73) kao prethodni pružalac platnih usluga blokira platni instrument suprotno odredbama ovog zakona (član 119. stav 8),

74) potrošaču ne učini lako dostupnim informacije o postojećim trajnim nalozima i direktnim zaduženjima ili mu ih ne dostavi, odnosno dostavi uz naknadu (član 120. stav 1),

75) kao prethodni pružalac platnih usluga, potrošaču ili novom pružaocu platnih usluga ne dostavi informacije u skladu sa odredbama ovog zakona i/ili ih dostavi uz naknadu (član 120. stav 2),

76) naplati naknadu suprotno odredbama ovog zakona (član 120),

77) potrošaču bez odgađanja ne nadoknadi štetu koja mu je pričinjena tokom promjene platnog računa, usljed nepostupanja u skladu sa odredbama ovog zakona (član 121. stav 1),

78) potrošaču ne učini na propisan način lako dostupnim informacije u vezi sa promjenom sa promjenom platnog računa ili to učini uz naknadu (član 122),

79) ne uspostavi odgovarajući sistem upravljanja operativnim i bezbjednosnim rizicima u vezi sa platnim uslugama koje pruža (član 130. stav 1),

80) ne dostavi Agenciji u propisanim rokovima ažuriranu i sveobuhvatnu procjenu operativnog rizika i bezbjednosnog rizika u vezi sa pružanjem platnih usluga, kao i procjenu adekvatnosti mjera za ublažavanje tih rizika i unutrašnjih kontrola, uspostavljenih kao odgovor na te rizike (član 130. stav 5),

81) ne obavijesti Agenciju, bez odgađanja, o svakom značajnom operativnom ili bezbjednosnom incidentu (član (član 131. stav 1),

82) ako u slučaju da incident ima ili bi mogao imati finansijske posljedice po korisnike platnih usluga, ne obavijesti, bez odgađanja, svoje korisnike platnih usluga o tom incidentu i svim raspoloživim mjerama koje mogu preduzeti radi ublažavanja štetnih uticaja tog incidenta (član 131. stav 2),

83) ne primjenjuje pouzdanu autentifikaciju korisnika u skladu sa odredbama ovog zakona (član 132. st. 1. i 6),

84) u slučaju elektronske platne transakcije na daljinu, ne primijeni pouzdanu autentifikaciju korisnika koja uključuje elemente za dinamičko povezivanje te transakcije sa određenim iznosom i primaocem plaćanja (član 132. stav 2),

85) u slučajevima propisanim ovim zakonom ne uspostavi odgovarajuće mjere sigurnosti za zaštitu povjerljivosti i integriteta personalizovanih sigurnosnih elemenata korisnika platnih usluga (član 132. stav 3),

86) korisniku platnih usluga ne dostavi odgovor na primjedbe navedene u prigovoru iz člana 134. stav 1. ovog zakona u rokovima i na način utvrđen ovim zakonom (član 134. st. 2. i 3),

87) u roku koji odredi Agencija, a koji ne može biti duži od 15 radnih dana od dana prijema zahtjeva iz člana 135. stav 2. ovog zakona, ne dostavi svoje izjašnjenje i dokaze na koje se poziva (član 135. stav 3),

88) ne omogući obavljanje neposrednog nadzora i ne sarađuje sa ovlašćenim licima Agencije u skladu sa ovim zakonom (član 140).

(2) Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kazniće se i odgovorno lice pružaoca platnih usluga, novčanom kaznom od 1.000 KM do 7.000 KM.

Prekršaji drugih lica

Član 170.

(1) Novčanom kaznom od 5.000 KM do 35.000 KM kazniće se za prekršaj drugo pravno lice ako:

1) kao pružalac usluga iz člana 4. stav 1. tačka 11) podtačka 1. ovog zakona ne obavijesti Agenciju o izvršenim platnim transakcijama utvrđenih ovim zakonom (član 4. stav 3),

2) kao pružalac usluga iz člana 4. stav 1. tačka 12) ovog zakona ne obavijesti Agenciju o obavljanju usluga u skladu sa ovim zakonom (član 4. stav 5),

3) kao pružalac usluga iz člana 4. stav 1. tačka 12) ovog zakona ne postupi po rješenju Agencije u skladu sa ovim zakonom (član 4. stav 7),

4) pruža platne usluge suprotno odredbama ovog zakona (član 6. stav 4),

5) stekne kvalifikovano učešće u platnoj instituciji suprotno ovom zakonu (član 16. st. 1, 2. i 3),

6) se u sticanju kvalifikovanog učešća ne pridržava zahtjeva propisanih ovim zakonom (član 16. stav 4),

7) ima kvalifikovano učešće u platnoj instituciji, a o namjeri otuđenja kvalifikovanog učešća, odnosno umanjenja ispod nivoa za koji je dobilo tu saglasnost prethodno ne obavijesti Agenciju (član 18. stav 1),

8) uslugu zamjene valute nudi prije iniciranja platne transakcije ili ako tu uslugu nudi na bankomatu, prodajnom mjestu ili od strane primaoca plaćanja, a ne upozna platioca o svim naknadama, kao i o kursu koji će primijeniti pri zamjeni valute (član 65. stav 2),

9) kao primalac plaćanja zahtijeva od platioca da plati posebnu naknadu ili mu za korišćenje određenog platnog instrumenta nudi popust, a tome ne obavijesti platioca prije iniciranja platne transakcije (član 66. stav 1),

10) kao primalac plaćanja od platioca naplati naknadu za korišćenje određenog platnog instrumenta (član 73. stav 6),

11) ako učestvuje u platnom sistemu, a ne može biti učesnik u tom sistemu u skladu sa odredbama ovog zakona (član 153).

(2) Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kazniće se i odgovorno lice drugog pravnog lica, novčanom kaznom od 1.000 KM do 7.000 KM.

(3) Za prekršaj iz stava 1. t. 5) do 7) ovog člana kazniće se i fizičko lice, novčanom kaznom od 1.000 KM do 7.000 KM.

Prekršaji banaka

Član 171.

(1) Novčanom kaznom od 5.000 KM do 35.000 KM kazniće se za prekršaj pružalac platnih usluga iz člana 6. stav 1. tačka 1) ovog zakona ako:

1) drugim pružaocima platnih usluga iz člana 6. ovog zakona, na njihov zahtjev, ne otvori i ne vodi račune i pruža usluge povezane sa tim računima na objektivan, nediskriminatoran i srazmjeran način i u obimu koji tim subjektima omogućava pružanje platnih usluga na nesmetan i efikasan način (član 8. stav 1),

2) suprotno odredbama ovog zakona ne dostavi obavještenje sa obrazloženjem o odbijanju zahtjeva pružaoca platnih usluga iz člana 6. ovog zakona za otvaranje i vođenje računa (član 8. stav 2),

3) platni nalog za izvršavanje platnih transakcija preko tekućih računa ne sadrži osnovne elemente ili nije popunjen u skladu sa podzakonskim aktom donesenim na osnovu ovog zakona (član 69),

4) otvori, odnosno zatvori tekući račun suprotno odredbama ovog zakona (član 107. st. 4. i 7),

5) na zahtjev potrošača iz člana 123. stav 1. ovog zakona ne omogući otvaranje i korišćenje osnovnog računa i ne postupi u skladu sa odredbama ovog zakona (čl. 123. i 124),

6) naknade u vezi sa osnovnim računom naplaćuje više nego što je propisano odredbama ovog zakona (član 125),

7) uslovljava otvaranje i korišćenje osnovnog računa ugovaranjem dodatnih usluga u skladu sa odredbama ovog zakona (član 126. stav 2),

8) jednostrano raskine ugovor o osnovnom računu suprotno odredbama ovog zakona (član 127. stav 1),

9) obavještenje o raskidu ugovora o osnovnom računu ne dostavi fizičkom licu u skladu sa odredbama ovog zakona (član 127. stav 2),

10) obavještenje o raskidu ugovora o osnovnom računu ne sadrži uputstvo o pravu fizičkog lica na prigovor i pravu na mirno rješavanje sporova u skladu sa odredbama ovog zakona (član 127. stav 5),

11) jednostrano raskine ugovor o platnom računu koji je zaključen sa fizičkim licem suprotno odredbama ovog zakona (član 127. stav 7).

(2) Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kazniće se i odgovorno lice pružaoca platnih usluga iz člana 6. stav 1. tačka 1) ovog zakona, novčanom kaznom od 1.000 KM do 7.000 KM.

Prekršaji platnih institucija

Član 172.

(1) Novčanom kaznom od 5.000 KM do 35.000 KM kazniće se za prekršaj platna institucija, ako:

1) pruža platne usluge i ostale poslove suprotno ovom zakonu (član 12),

2) funkciju rukovodioca u platnoj instituciji vrši lice koje nije dobilo prethodnu saglasnost Agencije (član 14. stav 4),

3) obavlja poslove koji nisu određeni dozvolom (član 23. stav 3),

4) ne uspostavi, održava i unapređuje sveobuhvatne sisteme upravljanja i unutrašnjih kontrola (član 30. st. 1, 2. i 3),

5) ne održava visinu kapitala u skladu sa ovim zakonom (član 32. stav 1),

6) platne račune koje vodi ne koristi isključivo za izvršenje platne transakcije (član 34. stav 1),

7) ne zaštiti novčana sredstva primljena za izvršavanje platnih transakcija u skladu sa ovim zakonom (član 35),

8) odobrava kredite u vezi sa pružanjem platnih usluga suprotno odredbama ovog zakona (član 36),

9) ne vodi poslovne knjige i ne sačinjava knjigovodstvene isprave i finansijske izvještaje (član 38. st. 1, 2. i 3),

10) ne izvještava, odnosno ne obavještava Agenciju u skladu sa utvrđenim obavezama (član 38. stav 4),

11) ne čuva podatke i dokumentaciju nastale u vezi sa pružanjem platnih usluga u skladu sa ovim zakonom (član 39),

12) ne obezbijedi reviziju svojih finansijskih izvještaja i ne dostavi izvještaje Agenciji u skladu sa ovim zakonom (član 40),

13) osnuje poslovnu jedinicu izvan Republike Srpske bez dobijanja saglasnosti Agencije (član 42. stav 3),

14) bez odgađanja, ne obavijesti Agenciju o svakoj promjeni podataka, odnosno nastupanju drugih okolnosti bitnih za davanje saglasnosti radi osnivanja poslovne jedinice izvan Republike Srpske u skladu sa ovim zakonom (član 42. stav 6),

15) prethodno ne obavijesti Agenciju o namjeri da obavljanje pojedinih operativnih poslova u vezi sa pružanjem platnih usluga eksternalizuje drugom licu (član 43. stav 2),

16) eksternalizuje materijalno značajne operativne poslove drugom licu suprotno ovom zakonu (član 43. stav 3).

(2) Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kazniće se i odgovorno lice u platnoj instituciji, novčanom kaznom od 1.000 KM do 7.000 KM.

Prekršaji pružalaca usluga pružanja informacija o računu

Član 173.

(1) Novčanom kaznom od 5.000 KM do 35.000 KM kazniće se za prekršaj pravno lice – pružalac usluga pružanja informacija o računu, ako pruža platnu usluge iz člana 5. stav 1. tačka 8) ovog zakona bez upisa u Registar platnih institucija koji Agencija vodi u skladu sa ovim zakonom (član 21. st. 1. i 2).

(2) Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kazniće se preduzetnik – pružalac usluga pružanja informacija o računu, novčanom kaznom od 1.000 KM do 7.000 KM.

Prekršaji lica koja obavljaju reviziju

Član 174.

(1) Novčanom kaznom od 5.000 KM do 35.000 KM kazniće se za prekršaj privredno društvo za reviziju ako:

1) ne obavijesti Agenciju o činjenicama i okolnostima utvrđenim ovim zakonom (član 40. st. 5. i 6),

2) ne dostavi Agenciji, na njen zahtjev, i druge podatke, koji su joj potrebni za nadzor nad platnom institucijom u skladu sa ovim zakonom (član 40. stav 7).

(2) Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kazniće se i odgovorno lice u privrednom društvu za reviziju, novčanom kaznom od 1.000 KM do 7.000 KM.

Prekršajni postupak

Član 175.

(1) Prekršajni postupak pokreće se i vodi u skladu sa propisima kojima se uređuje prekršajni postupak.

(2) Utvrđivanje odgovornosti i izricanje mjera u skladu sa ovim zakonom ne isključuje utvrđivanje odgovornosti i izricanje mjera utvrđenih drugim zakonima.

(3) Ako pružaoci platnih usluga u svom poslovanju ne izvršavaju obaveze i zadatke, kao i ne preduzimaju mjere i radnje definisane propisima kojim se uređuje sprečavanje pranja novca i finansiranja terorističkih aktivnosti, Agencija preduzima mjere i obavještava nadležne organe o sumnji na pranje novca i finansiranje terorističkih aktivnosti, izdaje prekršajne naloge ili pokreće prekršajni postupak u skladu sa zakonom.

GLAVA XI

PRELAZNE I ZAVRŠNE ODREDBE

Usklađivanje poslovanja banaka

Član 176.

Banka je dužna da svoje poslovanje i opšte akte uskladi sa odredbama ovog zakona u roku do devet mjeseci od dana njegovog stupanja na snagu.

Donošenje podzakonskih akata

Član 177.

(1) Ministar će u roku od šest mjeseca od dana stupanja na snagu ovog zakona donijeti:

1) Pravilnik o platnom nalogu za izvršenje platnih transakcija u konvertibilnim markama (član 69. stav 1),

2) Pravilnik o uslovima za obavljanje platnih transakcija koje se izvršavaju u evrima (član 102. stav 4),

3) Pravilnik o platnom računu (član 105. stav 5),

4) Pravilnik o tekućem računu (član 107. stav 11. tačka 1),

5) Pravilnik o tekućem računu za izvršavanje međunarodnih platnih transakcija (član 107. stav 11. tačka 2),

6) akte o načinu izvještavanja banaka prema ministarstvu i drugim nadležnim organima o računima koji služe za prikupljanje javnih prihoda, kao i promjenama na tim računima (član 107. stav 11. tačka 3).

(2) Agencija će, podzakonske akte propisane ovim zakonom, donijeti u roku od šest mjeseci od dana njegovog stupanja na snagu.

(3) Do donošenje podzakonskih akata o otvaranju, vođenju i zatvaranju tekućih računa, kao i njihovoj jedinstvenoj strukturi, primjenjuju se podzakonski akti koji su važili do stupanja na snagu ovog zakona, ako sa njim nisu u suprotnosti.

Prestanak važenja Zakona

Član 178.

(1) Stupanjem na snagu ovog zakona prestaje da važi Zakon o platnim transakcijama („Službeni glasnik Republike Srpske“, broj 12/01).

(2) Podzakonski akti doneseni na osnovu zakona iz stava 1. ovog člana koji prestaje da važi, ostaju na snazi do donošenja podzakonskih akata iz člana 177. ovog zakona.

Stupanje na snagu

Član 179.

Ovaj zakon se objavljuje u „Službenom glasniku Republike Srpske“, a stupa na snagu 1. januara 2027. godine.

Broj: 02/1-021- /26 PREDSJEDNIK Datum: 9. jul 2026. godine NARODNE SKUPŠTINE

Dr Nenad Stevandić