Zakon o privatizaciji državnog kapitala u preduzećima -Prečišćeni tekst-

Na osnovu člana 53. stav 1. tačka 8. Poslovnika Narodne skupštine Republike Srpske (“Službeni glasnik Republike Srpske”, broj 22/05), Zakonodavni odbor Narodne skupštine Republike Srpske na sjednici od 17. maja 2005. godine utvrdio je novi prečišćeni tekst Zakona o privatizaciji državnog kapitala u preduzećima (“Službeni glasnik Republike Srpske” broj 24/98, 62/02, 38/03 i 65/03) u kojem je označen dan stupanja na snagu navedenog zakona.

Vojin Zejak, s.r.

Z A K O N

O PRIVATIZACIJI DRŽAVNOG

KAPITALA U PREDUZEĆIMA

- Prečišćeni tekst -

I - OPŠTE ODREDBE

Član 1.

Ovim zakonom uređuju se uslovi i postupak za prodaju i prenošenje državnog kapitala u preduzećima Republike Srpske, u svojinu domaćih i stranih fizičkih i pravnih lica (u daljem tekstu: privatizacija).

Pod državnim kapitalom, u smislu ovog zakona, podrazumijeva se kapital u državnoj svojini u preduzećima (u daljem tekstu: državni kapital).

Član 2.

Osnovni principi privatizacije su javno učešće pod jednakim uslovima za sve učesnike i pravo učesnika na izbor određenih preduzeća u koja će investirati vaučere, kupone i novac.

Član 3.

Predmet privatizacije je državni kapital u preduzećima (u daljem tekstu: preduzeće), pod uslovom da na dan stupanja na snagu ovog zakona nad preduzećem nije pokrenut stečajni ili likvidacioni postupak.

Član 4.

Izgrađeno građevinsko zemljište, koje preduzeće koristi u skladu sa zakonom, danom stupanja na snagu ovog zakona, ulazi u imovinu preduzeća i postaje njegovom svojinom, osim gradskog građevinskog zemljišta na kome se stiče trajno pravo korišćenja.

Član 5.

Uplaćeni privatni kapital, zajedno sa pripadajućim popustom, na osnovu Zakona o društvenom kapitalu (“Službeni list SFRJ“, br. 84/89 i 46/90) i Zakona o isplati ličnih dohodaka, sredstava za neposrednu zajedničku potrošnju i sredstava za ishranu radnika u toku rada (“Službeni list SFRJ“, br. 37/90 i 84/90), prikazan u početnom bilansu stanja, nije predmet privatizacije po ovom zakonu.

Način utvrđivanja vrijednosti privatnog kapitala iz prethodnog stava, biće regulisan posebnim aktom Vlade Republike Srpske (u daljem tekstu: Vlada).

Član 6.

Preduzeće iz člana 3. ne može prodavati ili na drugi način otuđiti (u daljem tekstu: otuđenje) stalna sredstva, od dana stupanja na snagu ovog zakona, do dana registracije nastalih svojinskih promjena kod registarskog suda.

Preduzeća koja su provela promjenu svojinske transformacije upisom u sudski registar i u kojima je državni kapital izražen u akcijama, u slučaju otuđenja stalnih sredstava, obavezna su o otuđenju obavijestiti Direkciju za privatizaciju, u roku od sedam dana od dana izvršenog otuđenja, uz dostavljanje dokaza o otuđenju.

Član 7.

U preduzećima od strateškog značaja iz oblasti proizvodnje i distribucije električne energije, željezničkog saobraćaja, telekomunikacija, vodosnabdijevanja, rudarstva i šumarstva, javnih medija, igara na sreću, proizvodnje oružja, vojne opreme, naftne industrije, državni kapital privatizuje se u skladu sa ovim zakonom, na osnovu posebnih privatizacionih programa koje odobrava i o kojima konačno odlučuje Vlada, a na osnovu pribavljene konsultacije u Narodnoj skupštini Republike Srpske i na osnovu principa slobodnog tržišta.

Član 8.

Predmet privatizacije na osnovu ovog zakona ne mogu biti prirodna bogatstva, dobra u opštoj upotrebi, objekti od opšteg kulturnog i istorijskog značaja, koja su preduzeću data na korišćenje, kao i zemljište, osim zemljišta iz člana 4. ovog zakona.

Član 9.

Stanovi u državnom vlasništvu, državni kapital u bankama, drugim finansijskim institucijama, osiguravajućim društvima, zadrugama, kao i druga državna svojina, koja nije predmet privatizacije na osnovu ovog zakona, privatizuje se na osnovu posebnih zakona.

Član 10.

Preduzeće ne može vršiti statusne promjene, prije odobrenja programa privatizacije od strane Direkcije za privatizaciju (u daljem tekstu: Direkcija).

O izvršenim statusnim promjenama, nakon odobrenja programa privatizacije, preduzeće u kome je evidentiran državni kapital je dužno obavijestiti Direkciju, u roku od sedam dana, od dana upisa statusne promjene u sudski registar, uz dostavljanje rješenja o upisu.

Član 11.

Preduzeće sa evidentiranim državnim kapitalom i registrovanim promjenama svojinske transformacije, dužno je obavijestiti Direkciju o pokrenutom postupku promjena na kapitalu, kao i ishodu tog postupka, uz dostavljanje dokaza, u roku od tri dana od dana pokretanja postupka, odnosno ishoda tog postupka.

Centralni registar hartija od vrijednosti dostavlja Direkciji obavijest o upisanim promjenama na akcijama državnog kapitala, u roku od tri dana od dana upisa.

II - ORGANI ZA PROVOĐENJE PRIVATIZACIJE

Član 12.

Privatizaciju provodi Direkcija.

Direkcija za svoj rad odgovara Vladi.

Član 13.

Direkcija obavlja prodaju državnog kapitala i restrukturiranje preduzeća sa većinskim državnim kapitalom koji je predmet privatizacije (u daljem tekstu: restrukturiranje).

III - KUPCI U POSTUPKU PRIVATIZACIJE

Član 14.

Kupci u postupku privatizacije mogu biti domaća i strana fizička i pravna lica.

Domaća fizička i pravna lica koja se pojavljuju kao kupci državnog kapitala, obavezna su dostaviti dokaz o izmirenim poreskim obavezama.

Član 15.

Državni organi, organizacije i preduzeća u kojima je državni kapital veći od 25 procenata ukupnog osnovnog kapitala, kao i domaća fizička i pravna lica koja nisu izmirila poreske obaveze, ne mogu biti kupci u postupku privatizacije.

IV - SREDSTVA PLAĆANJA U POSTUPKU PRIVATIZACIJE

Član 16.

Sredstva plaćanja u postupku privatizacije su:

vaučeri dodijeljeni građanima po osnovu ovog zakona; vaučeri dodijeljeni borcima, porodicama poginulih i nestalih boraca i ratnim vojnim invalidima za period od 17. augusta 1990 godine, do dana demobilizacije, saglasno Zakonu o pravima boraca, vojnih invalida i porodica poginulih boraca odbrambeno-otadžbinskog rata Republike Srpske (“Službeni glasnik Republike Srpske“, br. 46/04 i 53/04) i pripadnicima radne obaveze; kuponi izdati kao kompenzacija za potraživanja po osnovu stare devizne štednje u skladu sa propisima koje donosi Vlada; novac.

V- PRAVO NA VAUČERE

Član 17.

Lice koje je državljanin Republike Srpske ima pravo na vaučere.

Član 18.

Borci, porodice poginulih i nestalih boraca, ratni vojni invalidi i pripadnici radne obaveze, imaju pravo na dodatni broj vaučera, pored onih koji su im dodijeljeni na osnovu odredbe člana 17. ovog zakona.

Kriterijume za dodjelu dodatnog broja vaučera iz stava 1. ovog člana utvrđuje, na prijedlog Vlade, Narodna skupština Republike Srpske.

Član 19.

Broj vaučera, iz članova 17. i 18. ovog zakona, utvrđuje se na osnovu akta Vlade.

Član 20.

Lice koje ima staru deviznu štednju u banci sa sjedištem na teritoriji Republike Srpske i koje je državljanin Republike Srpske na dan stupanja na snagu ovog zakona, ima pravo na kupone za kupovinu akcija, u skladu sa ovim zakonom.

Fizičko lice, koje ima pravo na kupone u skladu sa odredbama ovog člana, može dobiti kupone za dio ili za cjelokupan iznos svoje štednje, o čemu samo odlučuje.

Broj i vrijednost kupona za lice iz stava 1. ovog člana, utvrđuje se prema saldu njegovog devizno - štednog uloga, na dan evidentiranja prava.

Član 21.

Realizacija potraživanja po osnovu stare devizne štednje iz člana 20. lica koje nije državljanin Republike Srpske, biće regulisana posebnim aktom i kompenzovana putem Fonda za restituciju.

Član 22.

Potraživanja na osnovu stare devizne štednje izražavaju se u KM, prema zvaničnoj valutnoj listi, na dan ostvarivanja prava.

Član 23.

Broj vaučera i vrijednost kupona zapisuje se u elektronskom formatu na jednistvenom privatizacionom računu, u organizaciji koja obavlja platni promet Republike Srpske (u daljem tekstu: organizacija za platni promet), prema prebivalištu lica.

Vaučeri i kuponu se mogu prenositi nasljeđivanjem, prodajom i drugim oblicima raspolaganja, u skladu sa aktom o njihovoj distribuciji i raspolaganju.

Član 24.

Lice koje dobije vaučere i kupone na osnovu ovog zakona, biće blagovremeno obaviješteno od strane organizacije za platni promet o bilansu vaučera i kupona, kao i o promjenama na njegovom jedinstvenom privatizacionom računu.

Član 25.

Vaučeri se koriste isključivo za kupovinu akcija u vaučer ponudi.

Član 26.

Vaučeri se mogu se iskoristiti do završetka vaučer ponude, a nakon toga, neiskorišćeni vaučeri prestaju da važe.

Kuponi po osnovu stare devizne štednje mogu se koristiti dok traje privatizacija.

Pravo na dio stare devizne štednje, za koji su izdati kuponi, ne može se restituisati.

VI- OBAVEZA PRENOSA NA FONDOVE

Član 27.

U postupku privatizacije preduzeće prenosi deset procenata akcija državnog kapitala na Fond penzijsko-invalidskog osiguranja i pet procenata na Fond za restituciju.

Preduzeća iz člana 7. prenose do deset procenata akcija državnog kapitala na Fond penzijsko-invalidskog osiguranja i do pet procenata na Fond za restituciju.

Preduzeća u kojima je vrijednost državnog kapitala iskazanog u početnom bilansu manja od 300.000 konvertibilnih maraka, izuzimaju se od obaveze prenosa akcija državnog kapitala na fondove.

Član 28.

Prodajom državnog kapitala preduzeća iz stava 3. člana 27., Republika je obavezna da deset procenata prodajne cijene uplati u Fond penzijsko-invalidskog osiguranja i pet procenata u Fond za restituciju, u roku od 15 dana od dana uplate iznosa prodajne cijene.

Član 29.

Upravljanje sredstvima Fonda za restituciju, njegovo poslovanje i likvidacija, regulisaće se posebnim zakonom.

VII - PRIPREMA PREDUZEĆA ZA PRIVATIZACIJU

Član 30.

Preduzeće priprema program privatizacije koji sadrži:

osnovne podatke o preduzeću i njegovom poslovanju; prijedlog metoda privatizacije; prijedlog načina plaćanja; početni bilans stanja; obim i strukturu zaposlenosti nakon privatizacije.

Član 31.

Program privatizacije donosi upravni odbor preduzeća i podnosi Direkciji na odobrenje, u roku od 90 dana od dana stupanja na snagu ovog zakona.

U matičnom preduzeću, registrovanom na osnovu Zakona o državnim preduzećima (“Službeni glasnik Republike Srpske”, br. 3/95, 4/96, 21/96 i 3/97), program privatizacije za zavisna preduzeća u njegovom sastavu donosi i podnosi na odobrenje upravni odbor matičnog preduzeća, na prijedlog upravnog odbora zavisnog preduzeća.

Član 32.

Direkcija može odlučiti da program privatizacije odobri, vrati podnosiocu na ispravku ili preinači, u skladu sa uputstvom.

Član 33.

Ukoliko program privatizacije nije podnesen u propisanom roku, odluku o privatizaciji državnog kapitala u preduzeću donosi Direkcija.

Član 34.

Ukoliko preduzeće, čija je vrijednost državnog kapitala do 300.000 KM, nije podnijelo program privatizacije do dana stupanja na snagu ovog zakona, odluku o privatizaciji državnog kapitala u tom preduzeću donosi Direkcija uz saglasnost Vlade.

Član 35.

Nad preduzećem sa većinskim državnim kapitalom, Direkcija može sprovesti postupak restrukturiranja.

VIII - METODE PRIVATIZACIJE

Član 36.

Metode privatizacije su:

vaučer ponuda; tender sa fiksnim ili tender sa varijabilnim uslovima; licitacija; licitacija putem koje prodavac postepeno snižava početnu cijenu dok ne dobije prvu ponudu (specijalna licitacija); direktna prodaja; prodaja državnog kapitala na berzi i drugim uređenim javnim tržištima; kombinacija navedenih metoda.

U slučaju da nije uspjela privatizacija državnog kapitala putem dvije licitacije ili dva tendera, privatizacija će se izvršiti metodom koju utvrdi Direkcija, uz prethodnu saglasnost Vlade.

Metoda privatizacije određuje se programom, s tim da se najmanje 55 procenata vrijednosti državnog kapitala preduzeća privatizuje putem vaučer ponude.

Odredbe prethodnog stava ne odnose se na preduzeća iz člana 7. i 34. ovog zakona, preduzeća u kojima je vrijednost državnog kapitala iskazanog u početnom bilansu manja od 300.000 konvertibilnih maraka, kao i preduzeća iz stava 5. ovog člana.

Privatizaciju preduzeća u kojima vrijednost državnog kapitala iznosi preko 300.000 KM, i koja iz bilo kojeg razloga nisu uključena u proces privatizacije, vrši Direkcija za privatizaciju. Vlada utvrđuje jedan od tržišno zasnovanih metoda prodaje, koje predlaže Direkcija za privatizaciju.

U vaučer ponudi jedino sredstvo plaćanja su vaučeri iz člana 16. tačke 1. i 2. ovog zakona.

Član 37.

Početna prodajna cijena državnog kapitala utvrdiće se u početnom bilansu stanja, u skladu sa ovim zakonom.

U slučaju direktne prodaje, početna prodajna cijena utvrđuje se procjenom, u skladu sa metodologijom propisanom aktima Vlade.

Početna prodajna cijena državnog kapitala u preduzećima iz člana 34. i 36. stav 5. ovog zakona, utvrđuje se procjenom, u skladu sa metodologijom propisanom aktima Vlade.

Prodajna cijena državnog kapitala iz prethodnih stavova može biti viša ili niža od početne prodajne cijene.

Proporcionalna raspodjela akcija ponudiocima vrši se na osnovu broja vaučera prijavljenih na vaučer ponudu.

U slučaju prodaje državnog kapitala na berzi i drugim uređenim tržištima, početna prodajna cijena utvrđuje se u skladu sa Pravilima postupka iznošenja državnog kapitala na berzu i druga uređena javna tržišta, a koja donosi Vlada.

Član 38 .

Svojina na akcijama preduzeća prenosi se na kupce, u trenutku kada je primljen cjelokupni iznos uplate za akcije ili u trenutku kada je odobrena razmjena vaučera za akcije od strane Direkcije.

Član 39.

Kupovina akcija preduzeća ne može se finansirati, kreditirati ili garantovati sredstvima tog preduzeća.

Investicije koje su uslov kupovine državnog kapitala u preduzeću, ne mogu se finansirati, kreditirati ili garantovati sredstvima tog preduzeća.

IX - TROŠKOVI I PRIHODI PRIVATIZACIJE

Član 40.

Troškove pripreme preduzeća za privatizaciju snosi preduzeće.

Troškove postupka prodaje, izuzev za vaučer ponudu koje snosi Republika, snose učesnici - ponudioci.

Troškove transakcije vaučera i kupona snose lica koja imaju pravo na vaučere i kupone.

Iznos troškova za učešće u privatizaciji utvrđuje Direkcija u roku od petnaest dana, od dana stupanja na snagu ovog zakona.

Član 41.

Novčani iznosi dobijeni prodajom državnog kapitala u preduzeću koriste se za finansiranje troškova privatizacije, programa razvoja i restrukturiranja, zapošljavanja i za druge svrhe koje utvrdi Vlada, osim za tekuće finansiranje redovnih korisnika budžeta.

U roku od 30 dana od dana stupanja na snagu ovog zakona, Vlada će donijeti Uredbu o načinu korišćenja sredstava iz prethodnog stava.

X - KAZNENE ODREDBE

Član 42.

Novčanim iznosom od 1.000 do 3.000 konvertibilnih maraka kazniće se odgovorno lice za prekršaj, ako preduzeće:

ne sačini program privatizacije i ne dostavi ga Direkciji (član 30.); ne kompletira početni bilans stanja i ne dostavi ga Direkciji, u roku iz člana 30. i 31.; proda imovinu ili izvrši statusne promjene suprotno odredbama člana 6. i 10.; ne obavijesti Direkciju o prodaji ili otuđenju stalnih sredstava (član 6. stav 2.), ili izvršenim statusnim promjenama (član 10. stav 2.), ili pokrenutom postupku promjena na kapitalu, kao i ishodu tog postupka (član 11.).

XI - PRELAZNE ODREDBE

Član 43.

Vlada će svake godine utvrđivati dinamiku i obim privatizacije državnog kapitala u preduzećima.

Član 44.

U roku od trideset dana, od dana stupanja na snagu ovog zakona, Vlada će donijeti:

listu preduzeća iz člana 7. zakona; pravilnik o distribuciji i raspolaganju vaučerima; metodologiju za pripremu programa za privatizaciju državnog kapitala u preduzećima; metodologiju za izradu početnog bilansa stanja; uredbu o postupku i metodama restrukturiranja u procesu privatizacije; uredbu o načinu privatizacije državnog kapitala u preduzećima koja nisu podnijela program privatizacije; program očuvanja socijalne stabilnosti.

Član 45.

U roku od trideset dana, od dana stupanja na snagu ovog zakona, direktor Direkcije će donijeti:

pravila vaučer ponude; pravila licitacije i specijalne licitacije; pravila tenderske prodaje; pravila direktne prodaje.

Član 46.

Troškove registracije lica za učešće u privatizaciji po osnovu vaučera, ne snose lica koja ostvaruju učešće u privatizaciji na osnovu Zakona o pravima boraca, vojnih invalida i porodica poginulih boraca, kao i lica koja su se registrovala i uplatila naknadu za učešće u privatizaciji, u skladu sa Zakonom o privatizaciji (“Službeni glasnik Republike Srpske“, br.15/96 i 13/97).

Član 47.

Izbor novih organa upravljanja u preduzeću i prijava za upis u sudski registar, obaviće se u roku od 45 dana od dana prijema obavještenja o izvršenoj privatizaciji državnog kapitala u preduzeću od strane Direkcije, na osnovu posebnog akta Vlade.

Član 48.

Društvo iz prethodnog člana pravni je sljedbenik preduzeća, koje je transformisano.

Član 49.

Odredbe ovog zakona, koje se odnose na akcije, shodno se primjenjuju na udjele u društvima sa ograničenom odgovornošću.

Član 50.

Direkcija će, u roku od 30 dana od dana stupanja na snagu ovog zakona, dostaviti Centralnom registru hartija od vrijednosti obavještenje o izvršenoj privatizaciji sa listom akcionara i prenijeti bazu podataka u elektronskom obliku za sva preduzeća iz vaučer ponude.

Centralni registar hartija od vrijednosti registrovaće bez naknade sva preduzeća iz stava 1. ovog člana, koja su upisana u sudski registar kao akcionarska društva, u roku od 30 dana od prijema obavještenja.

Član 51.

Postupci prodaje državnog kapitala u preduzećima, započeti javnim objavljivanjem poziva za učešće u prodaji prije stupanja na snagu ovog zakona, okončaće se po odredbama Zakona o privatizaciji državnog kapitala u preduzećima (“Službeni glasnik Republike Srpske“, br. 24/98, 62/02 i 38/03).

Član 52.

Raspolaganje državnim kapitalom koji je u portfelju Republike Srpske, kao i proširenje nadležnosti Direkcije, regulisaće se posebnim zakonom o Direkciji, koji će se donijeti u roku od tri mjeseca od dana stupanja na snagu ovog zakona.

Član 53.

Stupanjem na snagu ovog zakona prestaje da važi Zakon o privatizaciji preduzeća (“Službeni glasnik Republike Srpske“, br. 15/96 i 13/97) i akti doneseni na osnovu tog zakona.

Član 54.

Stupanjem na snagu ovog zakona prestaje da važi Pravilnik o emisiji novih akcija u postupku privatizacije ("Službeni glasnik Republike Srpske", broj 24/99).

Član 55.

Ovaj zakon stupio je na snagu 23. jula 1998. godine, odnosno 15. oktobra 2002. godine, 07. juna 2003. godine i 19. augusta 2003. godine.