Zakon o rokovima izmirenja novčanih obaveza u poslovnim transakcijama

ZAKON

O ROKOVIMA IZMIRENJA NOVČANIH OBAVEZA

U POSLOVNIM TRANSAKCIJAMA

Član 1.

Ovim zakonom uređuju se rokovi izmirenja novčanih obaveza u poslovnim transakcijama i pravne posljedice zakašnjenja njihovog ispunjenja radi poboljšanja likvidnosti kod privrednih subjekata u Republici Srpskoj.

Član 2.

(1) Odredbe ovog zakona ne primjenjuju se na privredne subjekte nad kojima se vodi stečajni postupak i na subjekte kod kojih se sprovodi postupak izvršenja ili prinudne naplate izvršenjem na novčanim sredstvima.

(2) Odredbe ovog zakona ne primjenjuju se na finansijske institucije: banke, osiguravajuća društva, društva za reosiguranje, društva koja obavljaju poslove lizinga, mikrokreditna društva, dobrovoljni penzioni fond, društva za upravljanje investicionim fondovima, investicione fondove, brokerska i dilerska društva.

(3) Na finansijske institucije iz stava 2. ovog člana odredbe ovog zakona primjenjuju se u slučaju kada je riječ o novčanim obavezama iz poslovnih transkacija i ugovorima koji nisu direktno u vezi sa obavljanjem njihove djelatnosti.

Član 3.

(1) Novčane obaveze su, u smislu ovoga zakona, novčane obaveze nastale na osnovu:

1) ugovora sklopljenih između privrednih subjekta koji se odnose na isporuku dobara ili vršenje usluga uz naknadu (u daljem tekstu: ugovor između privrednih subjekata),

2) ugovora sklopljenih između privrednih subjekata i subjekata javnog prava koji se odnose na isporuku dobara, odnosno vršenje usluga uz naknadu.

(2) Privredni subjekti su, u smislu ovog zakona, pravna lica i preduzetnici.

(3) Subjekti javnog prava su, u smislu ovog zakona, republički organi uprave, upravne organizacije, vanbudžetski fondovi, javne ustanove i jedinice lokalne samouprave.

(4) Na sva pitanja koja nisu uređena ovim zakonom primjenjuju se propisi kojima se uređuju obligacioni odnosi.

Član 4.

(1) Ugovorom između privrednih subjekata, kao i privrednih subjekata i subjekata javnog prava ne može se ugovoriti rok ispunjenja novčane obaveze duži od 60 dana.

(2) Izuzetno od stava 1. ovog člana, može se ugovoriti i duži rok ispunjenja novčane obaveze u slučaju da je dužnik povjeriocu izdao adekvatno sredstvo obezbjeđenja.

(3) Sredstvima obezbjeđenja iz stava 2. ovog člana, u smislu ovog zakona, smatraju se bankarska garancija koja sadrži klauzule „neopoziva“, „bezuslovna“, „naplativa na prvi poziv bez prigovora“, kao i mjenice avalirane od banke.

(4) Ako ugovorom među subjektima iz stava 1. ovog člana nije ugovoren rok za ispunjenje novčane obaveze, dužnik je dužan da ispuni novčanu obavezu u roku od 30 dana, a povjerilac nije obavezan da ga pozove na ispunjenje.

Član 5.

(1) Rok za ispunjenje novčane obaveze, u smislu ovog zakona, počinje teći od:

1) dana kada je dužnik primio račun ili drugi odgovarajući dokument koji predstavlja zahtjev za isplatu (privremena situacija, okončana situacija i slično) od povjerioca koji je ispunio svoju obavezu,

2) dana kada je povjerilac ispunio svoju obavezu, ako nije moguće sa sigurnošću utvrditi dan prijema računa ili drugog odgovarajućeg dokumenta koji predstavlja zahtjev za isplatu,

3) od dana isteka roka za pregled predmeta obaveze, ako je ugovorom ili zakonom propisan određeni rok za takav pregled, a dužnik je primio račun ili drugi odgovarajući dokument koji predstavlja zahtjev za isplatu prije isteka tog roka.

(2) Rok za pregled predmeta obaveze iz stava 1. tačka 3) ovog člana ne može biti duži od 30 dana od dana prijema predmeta obaveze, osim ako je izuzetno u opravdanim slučajevima ugovoren duži rok prijema predmeta obaveze.

Član 6.

Povjerilac u slučaju zakašnjenja sa ispunjenjem obaveza, u smislu ovog zakona, ima pravo na zatezne kamate koje se obračunavaju u skladu sa zakonom kojim se propisuje visina stope zatezne kamate.

Član 7.

Odredbe ovog zakona ni na koji način ne umanjuju, ograničavaju ili isključuju pravo povjerioca na naknadu štete zbog dužnikovog kašnjenja, niti bilo koje drugo pravo u skladu sa zakonom kojim se uređuje oblast obligacionih odnosa.

Član 8.

Ništava je odredba ugovora zaključenog između subjekata iz člana 3. stav 1. ovog zakona ako je tom odredbom:

1) isključeno, ograničeno ili uslovljeno pravo povjerioca na zatezne kamate u slučaju zakašnjenja dužnika sa ispunjenjem novčane obaveze,

2) ugovoren rok za izdavanje računa ili odgovarajućeg zahtjeva za isplatu, a koji bi uticao na produženje roka za ispunjenje novčane obaveze duže od 60 dana,

3) ugovoren rok ispunjenja novčane obaveze duži od 60 dana, osim u slučaju izuzetaka propisanih ovim zakonom,

4) ugovoren period odgode plaćanja.

Član 9.

(1) Ukoliko se u poslovnim transakcijama između privrednih subjekata i privrednih subjekata i subjekata javnog prava ugovore anuitetne uplate, odredbe o pravnim posljedicama iz člana 6. ovog zakona primjenjuju se na svaki anuitet zasebno.

(2) U slučaju iz stava 1. ovog člana rok za izmirenje svakog pojedinačnog anuiteta ne može biti duži od roka iz člana 4. ovog zakona.

Član 10.

(1) Nadzor nad primjenom odredaba ovog zakona vrši Ministarstvo finansija.

(2) Inspekcijski nadzor nad primjenom odredaba ovog zakona koje se odnosi na ugovore između privrednih subjekata vrši Poreska uprava Republike Srpske, a inspekcijski nadzor nad primjenom odredaba ovog zakona koje se odnose na ugovore između subjekata javnog prava i privrednih subjekata vrši Ministarstvo finansija putem budžetske inspekcije.

(3) Ministar donosi pravilnik kojim se propisuje način i postupak vršenja nadzora, u roku od 90 dana od dana stupanja na snagu ovog zakona.

Član 11.

(1) Novčanom kaznom od 5.000 KM do 15.000 KM kazniće se za prekršaj dužnik – subjekat iz člana 3. st. 2. i 3. ovog zakona koji ne ispuni novčanu obavezu u rokovima određenim ovim zakonom.

(2) Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kazniće se novčanom kaznom od 1.000 KM do 3.000 KM odgovorno lice dužnika.

(3) Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kazniće se novčanom kaznom od 1.000 KM do 3.000 KM dužnik – preduzetnik.

Član 12.

Odredbe ovog zakona ne primjenju se na obligacione odnose koji su nastali prije stupanja na snagu ovog zakona.

Član 13.

Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku Republike Srpske“.

Nedeljko Čubrilović