Zakon o suzbijanju korupcije, organizovanog i najtežih oblika privrednog kriminala

ZAKON

O SUZBIJANJU KORUPCIJE, ORGANIZOVANOG I NAJTEŽIH OBLIKA PRIVREDNOG KRIMINALA

GLAVA I

OSNOVNE ODREDBE

Član 1.

Ovim zakonom uređuje se osnivanje, organizacija, nadležnost posebnih organizacionih jedinica tužilaštva, suda i drugih organa u Republici Srpskoj, ovlašćenja ovlašćenih službenih lica i uređuju uslovi radi efikasnog otkrivanja i krivičnog gonjenja i suđenja učiniocima krivičnih djela određenih ovim zakonom.

Član 2.

Ovaj zakon se donosi u cilju efikasnog suzbijanja koruptivnih krivičnih djela, organizovanog kriminala, najtežih oblika privrednog kriminala i drugih krivičnih djela određenih ovim zakonom.

GLAVA II

OSNIVANJE, ORGANIZACIJA I NADLEŽNOST POSEBNIH ORGANIZACIONIH JEDINICA TUŽILAŠTVA, SUDOVA I DRUGIH ORGANA U REPUBLICI SRPSKOJ

1. Osnivanje, organizacija i nadležnost Posebnog odjeljenja Republičkog tužilaštva za suzbijanje korupcije, organizovanog i najtežih oblika privrednog kriminala

Član 3.

(1) U Republičkom tužilaštvu Republike Srpske osniva se Posebno odjeljenje za suzbijanje korupcije, organizovanog i najtežih oblika privrednog kriminala (u daljem tekstu: Posebno odjeljenje tužilaštva) koje je samostalno u svom radu.

(2) Ako ovim zakonom nije drugačije određeno, na Posebno odjeljenje tužilaštva primjenjuju se odredbe Zakona o tužilaštvima Republike Srpske.

Član 4.

(1) Posebno odjeljenje tužilaštva čine zamjenik glavnog republičkog tužioca – specijalni tužilac (u daljem tekstu: specijalni tužilac) i republički tužioci raspoređeni u Posebno odjeljenje tužilaštva koji za svoj rad odgovaraju glavnom republičkom tužiocu Republike Srpske.

(2) Posebnim odjeljenjem tužilaštva rukovodi specijalni tužilac.

(3) Specijalni tužilac imenuje se po propisima i postupku kao i zamjenik glavnog republičkog tužioca Republike Srpske.

(4) Nakon isteka mandata ili u slučaju podnošenja ostavke na ovu funkciju, specijalni tužilac nastavlja da obavlja funkciju republičkog tužioca.

(5) Glavni republički tužilac Republike Srpske, na prijedlog specijalnog tužioca, raspoređuje određeni broj imenovanih republičkih tužilaca u Posebno odjeljenje tužilaštva.

(6) Glavni republički tužilac, na prijedlog specijalnog tužioca, a u skladu sa potrebama rada Republičkog tužilaštva, može rasporediti republičke tužioce u Posebno odjeljenje i iz Posebnog odjeljenja u Opšte odjeljenje.

Član 5.

(1) Specijalni tužilac i republički tužioci raspoređeni u Posebno odjeljenje tužilaštva čine kolegijum Posebnog odjeljenja tužilaštva.

(2) Bliži rad kolegijuma Posebnog odjeljenja uređuje se Pravilnikom o unutrašnjoj organizaciji i poslovanju tužilaštava Republike Srpske.

Član 6.

Posebno odjeljenje tužilaštva nadležno je na cijeloj teritoriji Republike Srpske za sprovođenje istražnih radnji i krivično gonjenje učinilaca krivičnih djela iz člana 13. ovog zakona.

2. Jedinica za istrage i bezbjednost

Član 7.

(1) U okviru Posebnog odjeljenja tužilaštva osniva se Jedinica za istrage i bezbjednost (u daljem tekstu: Jedinica), koju čine načelnik Jedinice i tužilački istražioci.

(2) Rad Jedinice uređuje se Pravilnikom o unutrašnjoj organizaciji i poslovanju Tužilaštva Republike Srpske.

Član 8.

(1) Tužilački istražioci su ovlašćena službena lica koja obavljaju poslove i zadatke iz nadležnosti Jedinice, a u skladu sa ovlašćenjima propisanim Zakonom o krivičnom postupku Republike Srpske.

(2) Osim ovlašćenja iz stava 1. ovog člana, tužilački istražioci kada postupaju po naredbi tužioca u svom radu mogu koristiti i ovlašćenja propisana za policijske službenike Republike Srpske.

(3) Bliži uslovi primjene ovlašćenja, sredstava prinude, opreme i oznaka tužilačkih istražilaca određuju se posebnim pravilnikom, koji na prijedlog specijalnog tužioca donosi glavni republički tužilac.

Član 9.

(1) Tužilački istražioci se preuzimaju sporazumom iz reda ovlašćenih službenih lica zaposlenih u Ministarstvu unutrašnjih poslova Republike Srpske ili lica zaposlenih u bezbjednosnim agencijama za sprovođenje zakona u Bosni i Hercegovini, a prednost imaju kandidati koji imaju dokazano specijalizovano iskustvo u oblasti borbe protiv koruptivnih krivičnih djela i organizovanog kriminala.

(2) Bliži uslovi za imenovanje i broj tužilačkih istražilaca određuju se Pravilnikom o unutrašnjoj organizaciji i poslovanju Tužilaštava Republike Srpske.

Član 10.

(1) Specijalni tužilac iz reda tužilačkih istražilaca imenuje načelnika Jedinice, koji mu odgovara za svoj rad.

(2) Specijalni tužilac, na prijedlog načelnika Jedinice imenuje i razrješava tužilačke istražioce, koji za svoj rad odgovaraju načelniku Jedinice, odnosno specijalnom tužiocu.

(3) U slučaju razješenja, tužilački istražilac nastavlja da obavlja dužnost koju je obavljao prije imenovanja na dužnost tužilačkog istražioca.

Član 11.

U Posebno odjeljenje tužilaštva može se imenovati i određeni broj stručnih saradnika i administrativnog osoblja, a bliži uslovi unutrašnje organizacije i sistematizacije radnih mjesta uređuju se Pravilnikom o unutrašnjoj organizaciji i poslovanju tužilaštava Republike Srpske.

3. Osnivanje, organizacija i nadležnost Posebnih odjeljenja nadležnih sudova

Član 12.

(1) U Okružnom sudu Banja Luka osniva se Posebno odjeljenje za suzbijanje korupcije, organizovanog i najtežih oblika privrednog kriminala (u daljem tekstu: Posebno odjeljenje suda).

(2) Radom Posebnog odjeljenja suda rukovodi predsjednik Posebnog odjeljenja za suzbijanje korupcije, organizovanog i najtežih oblika privrednog kriminala (u daljem tekstu: predsjednik Posebnog odjeljenja suda) koji je za svoj rad odgovoran predsjedniku Okružnog suda.

(3) Predsjednika i sudije Posebnog odjeljenja suda raspoređuje predsjednik Okružnog suda u Banjoj Luci iz reda sudija tog suda, a koji imaju relevantno iskustvo iz oblasti krivičnog prava.

(4) Predsjednik Okružnog suda Banja Luka, na prijedlog predsjednika Posebnog odjeljenja suda donosi pravilnik kojim se bliže uređuje organizacija i funkcionisanje Posebnog odjeljenja suda.

Član 13.

(1) Posebno odjeljenje suda je nadležno na cijeloj teritoriji Republike Srpske za krivična djela propisana Krivičnim zakonom Republike Srpske, i to: Teško ubistvo (član 149. stav 1. tačka 7] i stav 2. u vezi sa stavom 1), Otmica (član 165), Trgovina ljudima (član 198a), Trgovina maloljetnim licima (član 198b), Organizovanje grupe ili zločinačkog udruženja za izvršenje krivičnih djela trgovine ljudima i trgovine maloljetnim licima (član 198v), Neovlašćeno primanje poklona ili darova (član 267), Neovlašćeno davanje poklona ili darova (član 268) Pranje novca (član 280), Utaja poreza i doprinosa (član 287 stav 3) Napad na ustavno uređenje (član 293), Ugrožavanje teritorijalne cjeline (član 294), Izazivanje nacionalne, rasne i vjerske mržnje i netrpeljivosti (član 294a. stav 3. u vezi sa st. 1. i 2), Dovođenje Republike Srpske u položaj potčinjenosti ili zavisnosti (član 295), Ubistvo predstavnika najviših organa Republike Srpske (član 296), Otmica najviših predstavnika Republike Srpske (član 297), Oružana pobuna (član 298), Terorizam (član 299), Uzimanje talaca (član 300), Finansiranje terorističkih aktivnosti (član 301), Diverzija (član 302), Sabotaža (član 303), Špijunaža (član 304), Odavanje tajne Republike Srpske (član 305), Upućivanje i prebacivanje na teritoriju Republike Srpske oružanih grupa, oružja i municije (član 306), Pozivanje na nasilnu promjenu ustavnog uređenja Republike Srpske (član 307), Pomoć učiniocu poslije izvršenog krivičnog djela protiv ustavnog uređenja Republike Srpske (član 308), Stvaranje zločinačkog udruženja za vršenje krivičnih djela protiv ustavnog uređenja Republike Srpske (član 309), Pripremanje krivičnih djela protiv ustavnog uređenja Republike Srpske (član 310), Zloupotreba službenog položaja ili ovlašćenja (član 347), u slučaju kada je učinilac krivičnog djela službeno ili odgovorno lice izabrano ili imenovano od Narodne skupštine Republike Srpske, Vlade Republike Srpske i njenih ministarstava ili Visokog sudskog i tužilačkog savjeta, Primanje mita (član 351), Davanje mita (član 352), Trgovina uticajem (član 353), Zločinačko udruženje (član 383), Organizovani kriminal (član 383a), Napad na službeno lice u vršenju službene dužnosti (član 388. stav 3. u vezi sa st. 1. i 2).

(2) Posebno odjeljenje suda nadležno je na cijeloj teritoriji Republike Srpske i za krivična djela iz glave dvadeset osme – Krivična djela protiv pravosuđa ako su učinjena u vezi sa krivičnim djelima iz stava 1. ovog člana.

(3) Ako u toku glavnog pretresa sud ustanovi da nije riječ o krivičnom djelu iz stava 1. ovog člana, neće dostaviti predmet nadležnom sudu, nego će sam sprovesti postupak i donijeti odluku.

Član 14.

(1) Po žalbama na odluke Posebnog odjeljenja suda odlučuje Posebno vijeće za suzbijanje korupcije, organizovanog i najtežih oblika privrednog kriminala pri Vrhovnom sudu Republike Srpske (u daljem tekstu: Posebno vijeće).

(2) Radom Posebnog vijeća rukovodi predsjednik Krivičnog odjeljenja Vrhovnog suda i za svoj rad odgovora predsjedniku Vrhovnog suda Republike Srpske.

(3) Predsjednika i sudije Posebnog vijeća raspoređuje predsjednik Vrhovnog suda Republike Srpske iz reda sudija tog suda, a koji imaju relevantno iskustvo iz oblasti krivičnog prava.

(4) Predsjednik Vrhovnog suda Republike Srpske, na prijedlog predsjednika Krivičnog odjeljenja donosi pravilnik kojim se bliže uređuje organizacija i funkcionisanje Posebnog vijeća.

Član 15.

Ukoliko ovim zakonom nije drugačije određeno, na rad Posebnog odjeljenja suda i Posebnog vijeća Vrhovnog suda Republike Srpske primjenjuju se odredbe Zakona o sudovima Republike Srpske.

GLAVA III

SREDSTVA ZA RAD POSEBNOG ODJELJENJA TUŽILAŠTVA,

POSEBNOG ODJELJENJA SUDA I POSEBNOG VIJEĆA

Sredstva za rad Posebnog odjeljenja tužilaštva

Član 16.

Posebno odjeljenje tužilaštva ima svoj budžet, koji se predlaže i izvršava po zahtjevu i odobrenju specijalnog tužioca, a koji je sastavni dio budžeta Republičkog tužilaštva Republike Srpske.

Član 17.

(1) Posebno odjeljenje tužilaštva posjeduje blagajnu za posebne operativne poslove, čije se korišćenje uređuje posebnim pravilnikom koji donosi glavni republički tužilac, na prijedlog specijalnog tužioca.

(2) Pravilnik iz stava 1. ovog člana predstavlja službenu tajnu.

Član 18.

(1) Specijalni tužilac i republički tužioci Posebnog odjeljenja, kao i drugi zaposleni imaju pravo na platu i druga prava koja im po osnovu rada pripadaju, odnosno funkcije koju obavljaju.

(2) Na plate specijalnog tužioca i republičkih tužilaca primjenjuje se zakon kojim se uređuju plate i druge naknade sudija i tužilaca u Republici Srpskoj.

(3) Specijalni tužilac ima pravo i na posebni dodatak na platu po osnovu rukovođenja, u iznosu od 10%.

Član 19.

(1) Na plate i ostala prava po osnovu rada ostalih zaposlenih u Posebnom odjeljenju tužilaštva primjenjuju se odredbe zakona kojim se propisuju plate zaposlenih u institucijama pravosuđa Republike Srpske.

(2) Načelnik Jedinice za istrage i bezbjednost i tužilački istražioci imaju pravo na posebni dodatak na platu po osnovu složenosti i rizika, u iznosu od 20%.

Sredstva za rad Posebnog odjeljenja suda i Posebnog vijeća

Član 20.

(1) U okviru budžeta Okružnog suda u Banjoj Luci obezbjeđuju se posebna finansijska sredstva za funkcionisanje Posebnog odjeljenja suda, koji sačinjava i izvršava predsjednik Okružnog suda u Banjoj Luci.

(2) U okviru budžeta Vrhovnog suda Republike Srpske obezbjeđuju se posebna finansijska sredstva za funkcionisanje Posebnog vijeća, koji sačinjava i izvršava predsjednik Vrhovnog suda Republike Srpske.

Član 21.

(1) Na plate predsjednika i sudija Posebnog odjeljenja suda i predsjednika i sudija Posebnog vijeća primjenjuje se zakon kojim se uređuju plate i druge naknade sudija i tužilaca u Republici Srpskoj.

(2) Predsjednik Posebnog odjeljenja suda i Predsjednik krivičnog odjeljenja Vrhovnog suda Republike Srpske imaju pravo i na posebni dodatak na platu po osnovu rukovođenja, u iznosu od 10%.

GLAVA IV

SLUŽBENA SARADNJA

Član 22.

Tužilaštva u Republici Srpskoj dužna su da bez odgađanja omoguće nesmetan uvid u krivični predmet koji zatraži Posebno odjeljenje tužilaštva.

Član 23.

(1) Tužilaštva i nadležni organi u Republici Srpskoj dužni su da republičkim tužiocima Posebnog odjeljenja tužilaštva ili licima koja rade po njihovom ovlašćenju, na njihov zahtjev omoguće nesmetan uvid u službenu dokumentaciju i svu neophodnu pomoć i podršku, uključujući obezbjeđivanje prostora i opreme, kao i tehničkih sredstava kojima raspolažu.

(2) Nadležni organi Republike Srpske dužni su da bez odgađanja izvršavaju zahtjeve i naredbe koje Posebno odjeljenje tužilaštva daje u skladu sa Zakonom o krivičnom postupku Republike Srpske.

Član 24.

Nadležni organi Republike Srpske, na zahtjev specijalnog tužioca, moraju bez odgađanja preduzeti mjere i radnje iz svoje nadležnosti radi obezbjeđivanja fizičkog integriteta specijalnog tužioca, republičkih tužilaca raspoređenih u Posebno odjeljenje, sudija Posebnog odjeljenja suda i sudija Posebnog vijeća Vrhovnog suda i njihovih porodica.

GLAVA V

PRELAZNE I ZAVRŠNE ODREDBE

Član 25.

(1) Visoki sudski i tužilački savjet sprovešće proceduru izbora i imenovanja određenog broja republičkih tužilaca i specijalnog tužioca.

(2) Sprovođenje procedura iz stava 1. ovog člana otpočeće danom objavljivanja zakona u „Službenom glasniku Republike Srpske“, a imenovani tužioci stupiće na dužnost stupanjem na snagu ovog zakona.

(3) Prilikom izbora kandidata, Visoki sudski i tužilački savjet će, ako su svi ostali uslovi jednaki, dati prednost onim kandidatima koji imaju dokazano specijalizovano znanje iz oblasti koruptivnih krivičnih djela i organizovanog kriminala.

Član 26.

(1) Predsjednik Okružnog suda u Banjoj Luci stupanjem na snagu ovog zakona, rasporediće sudije u Posebno odjeljenje suda, te izvršiti i druge potrebne radnje.

(2) Predsjednik Vrhovnog suda Republike Srpske, stupanjem na snagu ovog zakona rasporediće sudije u Posebno vijeće Vrhovnog suda.

Član 27.

(1) Krivični postupci za krivična djela iz člana 13. ovog zakona u kojima je potvrđena optužnica do stupanja na snagu ovog zakona, okončaće se pred sudovima koji su bili stvarno i mjesno nadležni do stupanja na snagu ovog zakona.

(2) Krivične postupcke, u kojima je potvrđena optužnica od Posebnog odjeljenja za organizovani i najteže oblike privrednog kriminala Okružnog suda u Banjoj Luci, do stupanja na snagu ovog zakona dovršiće Posebno odjeljenje suda.

(3) Stupanjem na snagu ovog zakona prestaje da radi Posebno tužilaštvo za suzbijanje organizovanog i najtežih oblika privrednog kriminala – Specijalno tužilaštvo (u daljem tekstu: Specijalno tužilaštvo) osnovano pri Okružnom tužilaštvu Banja Luka.

(4) Stupanjem na snagu ovog zakona, glavni republički tužilac će predmete Specijalnog tužilaštva dostaviti nadležnim tužilaštvima na postupanje, a predmete za krivična djela iz člana 13. ovog zakona dostaviti Posebnom odjeljenju tužilaštva.

(5) Do donošenja odluke glavnog republičkog tužioca iz stava 4. ovog člana, Posebno odjeljenje tužilaštva dužno je da preduzme sve radnje u postupku za koje postoji opasnost od odgađanja.

Član 28.

(1) Glavni republički tužilac će u prijedlogu budžeta Republičkog tužilaštva Republike Srpske predvidjeti posebna sredstva za osnivanje i rad Posebnog odjeljenja tužilaštva.

(2) Stupanjem na snagu ovog zakona, Republičko tužilaštvo – Posebno odjeljenje tužilaštva će preuzeti materijalno-tehnička sredstva Specijalnog tužilaštva.

(3) Predsjednik Okružnog suda u Banjoj Luci će u prijedlogu budžeta Okružnog suda u Banjoj Luci predvidjeti posebna sredstva za osnivanje i rad Posebnog odjeljenja suda.

(4) Predsjednik Vrhovnog suda Republike Srpske će u prijedlogu budžeta Vrhovnog suda predvidjeti posebna srestva za rad Posebnog vijeća.

Član 29.

(1) Tužioci Specijalnog tužilaštva koji od Visokog sudskog i tužilačkog savjeta ne budu imenovani u Republičko tužilaštvo ostaju da rade u Okružnom tužilaštvu Banja Luka kao okružni tužioci.

(2) Tužilački istražioci Specijalnog tužilaštva koji ne budu raspoređeni u Jedinicu za istrage i bezbjednost Posebnog odjeljenja tužilaštva od specijalnog tužioca biće razriješeni dužnosti i vraćeni na dužnost koju su obavljali prije imenovanja na dužnost tužilačkog istražioca.

(3) Stručni saradnici u Specijalnom tužilaštvu koji ne budu preuzeti u Republičko tužilaštvo, ostaju da rade u Okružnom tužilaštvu Banja Luka.

(4) Ostali zaposleni u Specijalnom tužilaštvu koji ne budu preuzeti u Republičko tužilaštvo biće raspoređeni u Okružno tužilaštvo Banja Luka, u skladu sa potrebama ovog tužilaštva i njihovom stručnom spremom.

(5) Odluku o preuzimanju i raspoređivanju stručnih saradnika i ostalih zaposlenih u Posebno odjeljenje tužilaštva donosi republički tužilac, na prijedlog specijalnog tužioca.

Član 30.

(1) Izvršenje mjere pritvora određenog u krivičnom postupku za krivična djela iz člana 13. ovog zakona vrši se u Posebnoj pritvorskoj jedinici u Kazneno-popravnom zavodu u Banjoj Luci.

(2) Ministar pravde bliže uređuje organizaciju, rad i postupanje sa pritvorenicima u Posebnoj pritvorskoj jedinici, u skladu sa Zakonom o krivičnom postupku Republike Srpske i Zakonom o izvršenju krivičnih sankcija.

(3) Sredstva za rad Posebne pritvorske jedinice obezbjeđuju se u okviru budžeta Kazneno-popravnog zavoda Banja Luka.

Član 31.

Glavni republički tužilac će u roku od 90 dana od stupanja na snagu ovog zakona donijeti sljedeće pravilnike: Pravilnik o unutrašnjoj organizaciji i poslovanju tužilaštava Republike Srpske (član 5. stav 2, član 7. stav 2, član 9. stav 2. i član 11), Pravilnik o primjeni ovlašćenja, upotrebi sredstava prinude, opreme i oznaka tužilačkih istražilaca (član 8. stav 3), Pravilinik o korišćenju sredstava za posebne operativne poslove (član 17).

Član 32.

Ministar pravde će u roku od 90 dana od stupanja na snagu ovog zakona uskladiti akt o organizaciji, radu i postupanju sa pritvorenicima u Posebnoj pritvorskoj jedinici.

Član 33.

(1) Predsjednik Okružnog suda u Banjoj Luci će u roku od 90 dana od stupanja na snagu ovog zakona donijeti Pravilnik o organizaciji i načinu rada Posebnog odjeljenja suda (član 12. stav 4).

(2) Predsjednik Vrhovnog suda Republike Srpske će u roku od 90 dana od stupanja na snagu ovog zakona donijeti Pravilnik o organizaciji i načinu rada Posebnog vijeća (član 14. stav 4).

Član 34.

Stupanjem na snagu ovog zakona prestaje da važi Zakon o suzbijanju organizovanog i najtežih oblika privrednog kriminala („Službeni glasnik Republike Srpske“, br. 37/06, 69/06 i 99/07).

Član 35.

Ovaj zakon se objavljuje u „Službenom glasniku Republike Srpske“, a stupa na snagu 1. jula 2016. godine.

Nedeljko Čubrilović