Zakon o zaštiti od nejonizujućih zračenja

ZAKON

O ZAŠTITI OD NEJONIZUJUĆIH ZRAČENJA

GLAVA I

OSNOVNE ODREDBE

Član 1.

Ovim zakonom uređuju se načela i mjere zaštite od djelovanja nejonizujućih zračenja, stručni poslovi zaštite od nejonizujućih zračenja, sprovođenje monitoringa izvora elektromagnetnih polja i druga pitanja od značaja za zaštitu zdravlja ljudi i zaštitu životne sredine od štetnog djelovanja nejonizujućih zračenja.

Član 2.

(1) Zaštita od nejonizujućih zračenja zasniva se na sljedećim načelima: načelu zabrane, načelu predostrožnosti, načelu javnosti.

(2) Načelo zabrane ostvaruje se time što izlaganje nejonizujućim zračenjima iznad propisane granične vrijednosti izlaganja i svako nepotrebno izlaganje nejonizujućim zračenjima nije dozvoljeno.

(3) Načelo predostrožnosti ostvaruje se tako što se prilikom korištenja izvora nejonizujućih zračenja primjenjuju mjere zaštite kojima se sprečavaju ili smanjuju štetna dejstva za život i zdravlje lica koja rade sa izvorima ili uz izvore nejonizujućeg zračenja i lica koja su izložena nejonizujućem zračenju.

(4) Načelo javnosti ostvaruje se time što su podaci o nejonizujućim zračenjima dostupni javnosti.

Član 3.

Pojedini izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu imaju sljedeće značenje: elektromagnetni talas je oscilovanje međusobno povezanih polja – električnog i magnetnog polja, koji se šire prostorom, frekvencija je broj oscilacija u jednoj sekundi, a izražava se mjernom jedinicom herc (Hz), ultrazvuk je zvuk čija je frekvencija viša od granice čujnosti ljudskog uha, odnosno zvuk frekvencije iznad 20 kHz, koherencija je osobina elektromagnetskog talasa da između dvije tačke u prostoru i vremenu postoji odnos konstantne faze oscilovanja, laser je izvor nejonizujućeg zračenja, koji emituje usmjereno koherentno elektromagnetno zračenje u idealnim uslovima na jednoj frekvenciji, a stvarno u uskom pojasu frekvencija u optičkom području, operater ili rukovalac je lice koje radi sa izvorima ili nadgleda rad izvora nejonizujućih zračenja, zaštita od nejonizujućih zračenja je skup mjera i postupaka kojima se sprečava štetno dejstvo nejonizujućih zračenja u životnoj sredini, granična vrijednost izlaganja nejonizujućim zračenjima jeste maksimalno dozvoljena vrijednost nivoa nejonizujućeg zračenja koja je određena standardom ili drugim propisom i ta granica se ne odnosi na pacijente u zdravstvenim ustanovama, na kojima se primjenjuje kontrolisana medicinska terapija ili dijagnostički postupak, zona opasnog zračenja je prostor oko izvora nejonizujućeg zračenja u kome intenzitet nejonizujućeg zračenja prelazi propisane granične vrijednosti izlaganja, sistematsko ispitivanje nivoa nejonizujućeg zračenja je: evidentiranje svih značajnih izvora nejonizujućeg zračenja po bitnim parametrima, koji se nalaze u ispitivanim oblastima životne sredine, mjerenje nivoa elektromagnetnih polja tih izvora nejonizujućeg zračenja, proračun prostorne raspodjele emitovane elektromagnetne energije tih izvora i planiranih izvora nejonizujućeg zračenja, poređenje dobijenih rezultata sa važećim propisima, i procjena i davanje mišljenja o nivou izlaganja ljudi elektromagnetnim poljima, u predmetnoj oblasti životne sredine, ispitivanje nivoa nejonizujućeg zračenja je mjerenje, po potrebi, i proračun parametara nejonizujućeg zračenja značajnih izvora nejonizujućeg zračenja u određenim oblastima životne sredine, poređenje dobijenih rezultata sa važećim propisima, i procjena i davanje mišljenja o nivou izlaganja ljudi nejonizujućim zračenjima, novi izvor je izvor nejonizujućeg zračenja koji na dan stupanja na snagu ovog zakona nije imao dozvolu za rad prema propisima koji su važili prije stupanja na snagu ovog zakona, a novim se smatra i izvor nejonizujućeg zračenja nakon rekonstrukcije, rekonstrukcija izvora nejonizujućeg zračenja i objekta sa izvorom nejonizujućeg zračenja je svaki zahvat kojim se bitno mijenjaju osnovne tehničke karakteristike, način rada, snaga ili položaj izvora, a posljedica toga je značajna promjena nivoa ili vrste polja nejonizujućeg zračenja izvora, monitoring izvora elektromagnetnih polja je organizovano ispitivanje nivoa nejonizujućeg zračenja izvora elektromagnetnih polja radi praćenja parametara rada, utvrđivanja opasnosti, obavještavanja i preduzimanja mjera zaštite od nejonizujućih zračenja.

Član 4.

Gramatički izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu za označavanje muškog ili ženskog roda podrazumijevaju oba pola.

GLAVA II

MJERE ZAŠTITE OD DJELOVANJA NEJONIZUJUĆIH ZRAČENJA

Član 5.

Nejonizujuće zračenje su elektromagnetna polja i elektromagnetni talasi frekvencije niže od 3.000.000 GHz ili ultrazvuk frekvencije veće od 20 kHz, koji u interakciji s materijom ne stvaraju jone. Izvor nejonizujućeg zračenja je svaki uređaj, postrojenje ili objekat koja emituje nejonizujuće zračenje. U sprovođenju zaštite od nejonizujućih zračenja, preduzimaju se sljedeće mjere: propisivanje graničnih vrijednosti izlaganja ljudi nejonizujućim zračenjima, otkrivanje prisustva i određivanje nivoa izlaganja nejonizujućim zračenjima, određivanje uslova za postavljanje i upotrebu izvora nejonizujućih zračenja, obezbjeđivanje organizacionih, tehničkih, finansijskih i drugih uslova za sprovođenje zaštite od nejonizujućih zračenja, vođenje evidencije o izvorima nejonizujućih zračenja, označavanje izvora nejonizujućih zračenja i zone opasnog zračenja, onemogućavanje pristupa zonama opasnog zračenja, sprovođenje kontrole i obezbjeđivanja kvaliteta izvora nejonizujućih zračenja, primjena sredstava i opreme za zaštitu od nejonizujućih zračenja, kontrola stepena izlaganja nejonizujućem zračenju u životnoj sredini i kontrola sprovedenih mjera zaštite od nejonizujućih zračenja, informisanje stanovništva o zdravstvenim efektima izlaganja nejonizujućim zračenjima i mjerama zaštite.

Član 6.

Pravno lice i preduzetnik mogu postavljati i koristiti izvore nejonizujućih zračenja ako ispunjavaju sljedeće uslove: objekti i prostorije u kojima se koriste i na kojima se postavljaju izvori nejonizujućih zračenja moraju da odgovaraju tehničkim, tehnološkim, higijenskim uslovima koji obezbjeđuju zaštitu zdravlja ljudi i životne sredine od nejonizujućih zračenja, nivo izlaganja opšte populacije i profesionalno izloženih lica ne smije prelaziti propisane granične vrijednosti izlaganja nejonizujućim zračenjima, licima koja rade sa izvorima nejonizujućih zračenja moraju se obezbijediti zaštitna sredstva i oprema za zaštitu od nejonizujućih zračenja, sa izvorima nejonizujućih zračenja obavezno rade lica koja imaju odgovarajuću stručnu spremu i ispunjavaju zdravstvene uslove za rad sa izvorima nejonizujućih zračenja, sistematsko ispitivanje nivoa nejonizujućeg zračenja za propisane izvore obavlja se prije postavljanja ili izgradnje i prije rekonstrukcije izvora nejonizujućeg zračenja i objekta sa izvorom nejonizujućeg zračenja, prvo ispitivanje nivoa nejonizujućeg zračenja za propisane izvore obavlja se prije početka korištenja i nakon rekonstrukcije izvora nejonizujućeg zračenja i objekta sa izvorom nejonizujućeg zračenja, redovno ispitivanje nejonizujućeg zračenja izvora obavlja se u propisanom periodu, stručno obrazovanje rukovaoca o primjeni mjera zaštite od nejonizujućeg zračenja, vođenje evidencija o izvorima nejonizujućih zračenja, imenovanje lica odgovornog za primjenu mjera zaštite od nejonizujućih zračenja, čuvanje dokumentacije o izvršenim sistematskim ispitivanjima i ispitivanjima nejonizujućih zračenja u periodu od šest godina.

Član 7.

(1) Elektromagnetna polja jesu statička i vremenski promjenljiva električna i magnetna polja, kao i elektromagnetni talasi frekvencija do 300 GHz,

(2) Izvori elektromagnetnih polja mogu se upotrebljavati ako ispunjavaju uslove u skladu sa njihovom namjenom: da pri upotrebi ne izlažu ljude zračenju iznad graničnih vrijednosti izlaganja propisanih za elektromagnetna polja, da se za izvore elektromagnetnih polja propisanih članom 10. ovog zakona obezbijedi sistematsko ispitivanje nivoa nejonizujućih zračenja, da se za izvore elektromagnetnih polja propisanih članom 11. ovog zakona obezbijedi ispitivanje nivoa nejonizujućih zračenja,

4) da se za nove i rekonstruisane izvore elektromagnetnih polja propisanih čl. 10. i 11. ovog zakona pribavi rješenje iz člana 8. ovog zakona.

(3) Područja povećane osjetljivosti su:

1) površine urbanih i ruralnih naselja sa izgrađenim stambenim, poslovnim i javnim objektima (upravno-administrativni, socijalno–zdravstveni, obrazovno-vaspitni, objekti za trgovinu i ugostiteljstvo, objekti kulture, objekti za sport i rekreaciju)

2) neizgrađene površine naselja koje su dokumentima prostornog uređenja planirane za izgradnju objekata i

3) izgrađene površine izvan naselja koje posjeduju neku od prethodno navedenih namjena.

(4) Područja profesionalnog izlaganja su područja radnih mjesta gdje radnici u svoje radno vrijeme rade neposredno s izvorima nejonizujućeg zračenja ili uz njih, a njihova izloženost elektromagnetnim poljima mora biti kontrolisana, dok sigurnosna područja moraju biti jasno definisana i opisana odgovarajućim referentnim dozimetrijskim fizičkim veličinama.

(5) Javna područja su sva mjesta u urbanim i ruralnim sredinama na koja nije ograničen slobodan pristup opštoj populaciji, a nisu u području povećane osjetljivosti, niti u području profesionalnog izlaganja.

(6) Ministar zdravlja i socijalne zaštite (u daljem tekstu: ministar) donosi Pravilnik o zaštiti od elektromagnetnih polja do 300 GHz.

(7) Pravilnikom iz stava 6. ovog člana razrađuju se uslovi za izvore elektromagnetnih polja, propisuju se granične vrijednosti izlaganja elektromagnetnim poljima u područjima povećane osjetljivosti, profesionalnog izlaganja i javnim područjima, postupci njihovog ispitivanja, postupak za utvrđivanje uslova za upotrebu izvora elektromagnetnih polja i način vođenja i sadržaj evidencije koju su korisnici obavezni voditi za izvore elektromagnetnih polja.

Član 8.

Ministar donosi rješenje kojim se odobrava upotreba izvora elektromagnetnog polja. Rješenje iz stava 1. ovog člana je konačno i protiv njega se može pokrenuti upravni spor. Na osnovu rješenja iz stava 1. ovog člana, pravno lice i preduzetnik mogu početi upotrebljavati propisane izvore elektromagnetnog polja. Pravno lice i preduzetnik za utvrđivanje uslova za upotrebu izvora elektromagnetnog polja plaćaju naknadu. Naknada iz stava 4. ovog člana iznosi 500 KM i čini prihod budžeta Republike Srpske. Pravno lice i preduzetnik koji ispunjava uslove o upotrebi izvora elektromagnetnog polja dužni su da o promjenama koje se odnose na korištenje, odnosno upotrebu izvora elektromagnetnog polja obavijeste Ministarstvo zdravlja i socijalne zaštite (u daljem tekstu: Ministarstvo). Ministar na osnovu prijavljenih promjena iz stava 6. ovog člana ukida rješenje kojim je odobrena upotreba izvora elektromagnetnog polja. Rješenje iz stava 7. ovog člana je konačno i protiv njega se može pokrenuti upravni spor.

Član 9.

(1) Optičko zračenje su elektromagnetni talasi frekvencije od 300 GHz do 3.000.000 GHz talasne dužine od 100 nm do 1 mm, ultraljubičasto ili ultravioletno zračenje talasne dužine 100 nm do 400 nm, vidljivo zračenje talasne dužine 400 nm do 780 nm i infracrveno zračenje talasne dužine 780 nm do 1 mm.

(2) Izvori optičkog zračenja upotrebljavaju se ako ispunjavaju propisane uslove u skladu sa njihovom namjenom i da pri upotrebi ne izlažu ljude zračenju iznad graničnih vrijednosti izlaganja propisanih za optička zračenja.

(3) Ministar donosi Pravilnik o zaštiti od optičkog zračenja.

(4) Pravilnikom iz stava 3. ovog člana propisuju se: uslovi za izvore optičkih zračenja u skladu sa njihovom namjenom, granične vrijednosti izlaganja za optičko zračenje, izvori optičkog zračenja za koje je obavezno izvršiti postupke ispitivanja, postupke, načine i metode njihovog ispitivanja, mjere zaštite od optičkih zračenja i zaštitna sredstva i način vođenja evidencije koje su korisnici obavezni voditi za te izvore.

(5) Zabranjuje se izlaganje vještačkim izvorima ultraljubičastog (ultravioletnog) zračenja u kozmetičke svrhe licima mlađim od 18 godina.

Član 10.

(1) Izvori elektromagnetnih polja za koje se mora izvršiti sistematsko ispitivanje nivoa nejonizujućih zračenja su: radio-stanica i sistem, televizijska stanica ili radio-televizijska stanica, bazna stanica za mobilnu telefoniju, objekat sa ostalim izvorima kontinuiranog radiofrekventnog zračenja snage veće od 600 W, objekat sa ostalim izvorima impulsnog radiofrekventnog zračenja snage veće od 50 kW po impulsu (radari), uređaj za magnetnu rezonancu, nadzemni i podzemni elektroenergetski vod nazivnog napona 35 kV i većeg, distributivna transformatorska stanica u stambenom objektu ili drugom objektu gdje ljudi duže borave, distributivna transformatorska stanica izvan stambenog objekta ili drugog objekta gdje ljudi duže borave nazivnog napona 35 kV i većeg.

(2) Sistematsko ispitivanje nivoa nejonizujućih zračenja obavlja se prije izgradnje ili postavljanja i prije rekonstrukcije izvora elektromagnetnog polja.

Član 11.

(1) Ispitivanje nivoa nejonizujućih zračenja obavlja se radi utvrđivanja da li izvor emituje i izlaže ljude nejonizujućem zračenju koje prelazi propisane granične vrijednosti izlaganja.

(2) Ispitivanje nivoa nejonizujućih zračenja obavlja se za sljedeće izvore nejonizujućih zračenja: radio-stanicu i sisteme, televizijsku stanicu ili radio-televizijsku stanicu, baznu stanicu za mobilnu telefoniju, objekat sa ostalim izvorima kontinuiranog radiofrekventnog zračenja snage veće od 600 W, objekat sa ostalim izvorima impulsnog radiofrekventnog zračenja snage veće od 50 kW po impulsu (radari), uređaj za magnetnu rezonancu, nadzemni i podzemni elektroenergetski vod nazivnog napona 35 kV i većeg, distributivnu transformatorsku stanicu u stambenom objektu ili drugom objektu gdje ljudi duže borave, distributivnu transformatorsku stanicu izvan stambenog objekta ili drugog objekta gdje ljudi duže borave nazivnog napona 35 kV i većeg, za propisane izvore optičkog zračenja.

(3) Prvo ispitivanje nivoa nejonizujućih zračenja vrši se kod novoizgrađenih ili novopostavljenih i rekonstruisanih izvora nejonizujućih zračenja.

Član 12.

(1) Sistematsko ispitivanje nivoa nejonizujućeg zračenja mora se izvršiti prije postavljanja, izgradnje i prije rekonstrukcije izvora nejonizujućeg zračenja ili objekta sa izvorom nejonizujućeg zračenja.

(2) Prvo ispitivanje nivoa nejonizujućeg zračenja izvora mora se izvršiti prije početka korištenja i pri rekonstrukciji izvora ili objekta sa izvorom nejonizujućeg zračenja. (3)Redovno ispitivanje nivoa nejonizujućeg zračenja izvora za izvore elektromagnetnih polja propisanih članom 11. stav 2. ovog zakona mora se izvršiti jedanput u tri kalendarske godine.

(4) Redovno ispitivanje nivoa nejonizujućeg zračenja izvora za izvore optičkog zračenja mora se izvršiti jedanput u kalendarskoj godini.

(5) Radi ispitivanja izlaganja nejonizujućem zračenju u životnoj sredini, a na zahtjev Ministarstva ili nadležnog inspektora, vrše se vanredna ispitivanja nivoa nejonizujućeg zračenja i vanredna sistematska ispitivanja nivoa nejonizujućeg zračenja.

(6) Pravno lice ili preduzetnik koji postavlja i upotrebljava izvor nejonizujućeg zračenja dužan je o svom trošku da obezbijedi sprovođenje ispitivanja iz st. 1, 2, 3, 4. i 5. ovog člana.

(7) Pravno lice koje obavlja stručne poslove zaštite od nejonizujućih zračenja vrši ispitivanja iz st. 1, 2, 3, 4. i 5. ovog člana.

Član 13.

Odredbe čl. 5. do 12. ovog zakona ne odnose se na: izvore nejonizujućih zračenja koji se registruju kod ministarstva nadležnog za unutrašnje poslove, izvore nejonizujućih zračenja koji se transportuju željeznicom, motornim vozilom, avionom ili plovnim sredstvom, kada je tehnički obezbijeđeno da se izvor nejonizujućih zračenja ne može koristiti, niti može generisati energiju nejonizujućih zračenja, izvore nejonizujućih zračenja koji su uskladišteni ili koji se koriste za prodaju ili za druge svrhe u takvom stanju da nije moguće da se puste u rad ili koriste na način koji bi predstavljao potencijalnu opasnost.

Član 14.

(1) Pravno lice i preduzetnik koji koristi izvor nejonizujućih zračenja dužni su na zahtjev Ministarstva, nadležnog inspektora i pravnog lica koje vrši stručne poslove zaštite od nejonizujućih zračenja iz člana 20. ovoga zakona dostaviti podatke o izvoru nejonizujućeg zračenja iz evidencije o izvorima nejonizujućih zračenja, koju vode u skladu sa članom 6. tačka 9) ovoga zakona.

(2) Pravno lice i preduzetnik koji koristi izvor nejonizujućih zračenja je odgovorno za tačnost podataka navedenih u skladu sa stavom 1. ovog člana.

Član 15.

(1) Pravno lice i preduzetnik, odnosno rukovalac dužni su odmah obavijestiti Ministarstvo o vanrednom događaju u kome je došlo ili je moglo doći do štetnog dejstva nejonizujućeg zračenja po zdravlje ljudi.

(2) Obavještenje iz stava 1. ovog člana sadrži: okolnosti vanrednog događaja, mjesto, vrijeme, neposrednu opasnost po zdravlje ljudi i životnu sredinu, kratak opis preduzetih mjera.

Član 16.

(1) Ako pravno lice koje obavlja stručne poslove zaštite od nejonizujućih zračenja iz člana 20. ovog zakona ispitivanjem nivoa nejonizujućih zračenja u okolini jednog ili više izvora nejonizujućih zračenja utvrdi da vrijednosti nivoa nejonizujućih zračenja ne zadovoljavaju propisane granične vrijednosti izlaganja, odgovorno lice u pravnom licu ili preduzetnik koji koristi izvor dužan je da obezbijedi rekonstrukciju, smanjenje upotrebe izvora ili prestanak rada izvora nejonizujućeg zračenja.

(2) Zone u kojima su prisutne vrijednosti nivoa nejonizujućih zračenja koje prelaze propisane granične vrijednosti izlaganja ograđuju se zaštitnim ogradama, zidovima i drugim tehničkim sredstvima.

Član 17.

Rekonstrukcija izvora elektromagnetnog polja u slučajevima propisanim članom 16. ovog zakona mora se izvršiti u roku najduže od godinu dana od dana ispitivanja nivoa nejonizujućih zračenja kojim je utvrđeno da vrijednosti nivoa nejonizujućih zračenja ne zadovaljavaju propisane granične vrijednost izlaganja.

GLAVA III

STRUČNI POSLOVI ZAŠTITE OD NEJONIZUJUĆIH ZRAČENJA

Član 18.

Stručnim poslovima zaštite od nejonizujućih zračenja smatraju se: sistematsko ispitivanje nivoa nejonizujućih zračenja, ispitivanje nivoa nejonizujućih zračenja, davanje stručnog mišljenja u postupku utvrđivanja ispunjavanja propisanih uslova za upotrebu izvora nejonizujućih zračenja.

Član 19.

(1) Stručne poslove zaštite od nejonizujućih zračenja za elektromagnetna polja do 300 GHz i za optička zračenja vrši pravno lice koje je za ispitivanja nejonizujućeg zračenja akreditovano kod nadležnog akreditacionog tijela u skladu sa standardom BAS EN ISO/IEC 17 025.

(2) Ukoliko u Republici Srpskoj ne postoji pravno lice koje ispunjava uslove iz stava 1. ovog člana, stručne poslove zaštite od nejonizujućih zračenja vrši Javna zdravstvena ustanova Institut za javno zdravstvo Republike Srpske (u daljem tekstu: Institut), koji ispitivanja nejonizujućeg zračenja obavlja u laboratoriji izvan Republike Srpske akreditovanoj prema standardu EN ISO/IEC 17025.

Član 20.

Stručne poslove zaštite od nejonizujućeg zračenja mogu obavljati pravna lica koja ispunjavaju propisane uslove koji se odnose na prostor, kadar i opremu. Ministar rješenjem utvrđuje ispunjenost uslova za obavljanje stručnih poslova zaštite od nejonizujućih zračenja. Rješenje iz stava 2. ovog člana je konačno i protiv njega se može pokrenuti upravni spor. Utvrđivanje ispunjenosti uslova za obavljanje stručnih poslova zaštite od nejonizujućih zračenja obavlja Komisija za utvrđivanje ispunjenosti uslova za obavljanje stručnih poslova zaštite od nejonizujućih zračenja. Ministar rješenjem imenuje komisiju iz stava 4. ovog člana. Pravno lice plaća naknadu za utvrđivanje uslova za obavljanje stručnih poslova zaštite od nejonizujućeg zračenja. Naknada iz stava 6. ovog člana iznosi 500 KM i čini prihod budžeta Republike Srpske. Revizija rješenja iz stava 2. ovog člana vrši se po isteku akreditacije dodijeljene od nadležnog akreditacionog tijela. Ministar donosi Pravilnik o stručnim poslovima zaštite od elektromagnetnih polja, kojim se propisuju uslovi koji se odnose na prostor, kadar i opremu, koje mora da ispunjava pravno lice za obavljanje stručnih poslova zaštite od nejonizujućih zračenja za elektromagnetna polja do 300 GHz, postupak utvrđivanja ispunjenosti uslova za obavljanje tih poslova, način i metode obavljanja ispitivanja i sadržaj izvještaja. Ministar donosi Pravilnik o stručnim poslovima zaštite od optičkih zračenja, kojim se propisuju uslovi koji se odnose na prostor, kadar i opremu, koje mora da ispunjava pravno lice za obavljanje stručnih poslova zaštite od nejonizujućih zračenja za optičko zračenje, postupak utvrđivanja ispunjenosti uslova za obavljanje tih poslova, načine i metode obavljanja ispitivanja i sadržaj izvještaja.

Član 21.

(1) Pravno lice koje posjeduje rješenje o ispunjavanju uslova za obavljanje stručnih poslova zaštite od nejonizujućih zračenja dužno je da vodi evidenciju o izvršenim ispitivanjima nejonizujućih zračenja.

(2) Pravno lice iz stava 1. ovog člana dužno da čuva dokumentaciju o izvršenim sistematskim ispitivanjima i ispitivanjima nejonizujućih zračenja u periodu od šest godina.

(3) Pravno lice iz stava 1. ovog člana dužno je na zahtjev Ministarstva i nadležnog inspektora dostaviti podatke iz evidencije o izvršenim sistematskim ispitivanjima i ispitivanjima nejonizujućih zračenja.

(4) Pravno lice iz stava 1. ovog člana dužno je da u slučaju utvrđivanja nivoa nejonizujućeg zračenja koje prelazi propisane granične vrijednosti izlaganja, tu informaciju odmah dostavi Ministarstvu i nadležnom inspektoru.

Član 22.

Monitoring izvora elektromagnetnih polja (u daljem tekstu: monitoring) dužna su, o svom trošku, sprovoditi pravna lica koja u svom vlasništvu imaju preko 200 stacionarnih izvora elektromagnetnih polja. Pravna lica iz stava 1. ovoga člana obavezna su da obezbijede obavljanje monitoringa na 20 lokacija na izvorima u svom vlasništvu, te da rezultate monitoringa dostavljaju Ministarstvu i nadležnom inspektoru svaka tri mjeseca. Monitoring vrši Institut, koji je nadležan za kontrolu izvora nejonizujućih zračenja u skladu sa zakonom kojim se uređuje zdravstvena zaštita i ovim zakonom. Institut jednom godišnje donosi plan monitoringa i plan dostavlja Ministarstvu i nadležnom inspektoru najkasnije do 1. novembra tekuće za narednu godinu. Vlasnik izvora rezultate monitoringa može koristiti u svrhu dokazivanja redovnog ispitivanja nejonizujućeg zračenja izvora u svom vlasništvu.

GLAVA IV

NADZOR

Član 23.

(1) Upravni nadzor nad sprovođenjem ovog zakona vrši Ministarstvo.

(2) Inspekcijski nadzor nad primjenom odredaba ovog zakona i propisa donesenih na osnovu njega obavlja zdravstveni inspektor.

(3) Zdravstveni inspektor je ovlašten da: naloži otklanjanje nedostataka koji se odnose na ispunjenost propisanih uslova objekata i prostorija na kojima se postavljaju i u kojima se koriste izvori nejonizujućih zračenja, naloži obezbjeđenje i korišćenje zaštitne opreme i sredstava za zaštitu lica koja rade sa izvorima nejonizujućeg zračenja, naloži imenovanje odgovornog lica za primjenu mjera zaštite od nejonizujućeg zračenja, naloži označavanje zona opasnog zračenja i onemogućavanje pristupa zonama na kojima su prisutne vrijednosti nivoa nejonizujućih zračenja koje prelaze propisane granične vrijednosti izlaganja, zaštitnim ogradama, zidovima i drugim tehničkim sredstvima, naloži rekonstrukciju izvora nejonizujućih zračenja ako ovlašteno pravno lice utvrdi ispitivanjem nivoa nejonizujućih zračenja u okolini jednog ili više izvora elektromagnetnih polja da nivo zračenja prelazi propisane granične vrijednosti izlaganja, naloži obavljanje prvog, redovnog, sistematskog i vanrednog ispitivanja nivoa nejonizujućih zračenja, naloži vođenje propisanih evidencija, dostavljanje propisanih obavještenja i čuvanje dokumentacije u propisanom roku, naloži dostavljanje godišnjeg plana monitoringa, propisno sprovođenje monitoringa i dostavljanje rezultata monitoringa Ministarstvu i nadležnom inspektoru, naloži otklanjanje drugih nedostataka u skladu sa ovim zakonom i propisima donesenim na osnovu ovog zakona, zabrani upotrebu izvora nejonizujućeg zračenja, ukoliko za propisani izvor nejonizujućeg zračenja nije pribavljeno rješenje ministra, zabrani upotrebu izvora nejonizujućeg zračenja, ukoliko mjerenje i/ili proračun nivoa izlaganja prelazi propisane granične vrijednosti izlaganja, dok se nivo izlaganja ne svede u granice dozvoljenog, zabrani obavljanje stručnih poslova zaštite od nejonizujućih zračenja pravnom licu koje nema rješenje ministra o ispunjenosti uslova ili ne ispunjava propisane uslove, zabrani druge radnje suprotne ovom zakonu i propisima donesenim na osnovu ovog zakona.

GLAVA V

KAZNENE ODREDBE

Član 24.

Novčanom kaznom od 5.000 KM do 15.000 KM kazniće se za prekršaj pravno lice ako: upotrebljava izvor nejonizujućeg zračenja čiji nivo zračenja prelazi granične vrijednosti izlaganja (član 6. tačka 2), licima koja rade sa izvorima nejonizujućeg zračenja ne obezbijedi primjenu sredstava i opreme za zaštitu od zračenja (član 6. tačka 3), ne ispunjava propisane uslove za postavljanje i upotrebu izvora nejonizujućeg zračenja ili ako upotrebljava izvore nejonizujućeg zračenja, bez rješenja ministra kojim se odobrava upotreba izvora (čl. 7. i 8), ne obezbijedi propisana ispitivanja izvora nejonizujućih zračenja (član 12), obavlja stručne poslove zaštite od nejonizujućih zračenja a ne ispunjava propisane uslove ili nema rješenje ministra o ispunjenosti tih uslova (član 20), ne obezbijedi obavljanje monitoringa za izvore nejonizujućih zračenja (član 22).

(2) Novčanom kaznom od 1.000 KM do 3.000 KM kazniće se odgovorno lice u pravnom licu za prekršaje iz stava 1. ovog člana.

(3) Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kazniće se preduzetnik novčanom kaznom od 1.000 KM do 3.000 KM.

Član 25.

(1) Novčanom kaznom od 1.000 KM do 3.000 KM kazniće se za prekršaj pravno lice ako: ne vodi propisanu evidenciju o izvorima nejonizujućih zračenja (član 6. tačka 9), nema akt o imenovanju lica odgovornog za primjenu mjera zaštite od nejonizujućih zračenja (član 6. tačka 10), ne čuva dokumentaciju o izvršenim sistematskim i ispitivanjima nejonizujućih zračenja propisanih izvora nejonizujućeg zračenja (član 6. tačka 11), u propisanom roku ne obavijesti Ministarstvo o promjenama koje se odnose na korištenje, odnosno upotrebu izvora elektromagnetnog polja (član 8. stav 6), dozvoli izlaganje vještačkim izvorima ultraljubičastog (ultravioletnog) zračenja u kozmetičke svrhe licima mlađim od 18 godina (član 9. stav 5), ne dostavlja podatke iz evidencije o izvorima nejonizujućih zračenja Ministarstvu, inspektoru ili ovlaštenom pravnom licu za obavljanje stručnih poslova zaštite od nejonizujućih zračenja (član 14), u propisanom roku ne obavijesti Ministarstvo o vanrednom događaju (član 15), ne dostavlja rezultate monitoringa Ministarstvu i nadležnom inspektoru (član 22. stav 2), ne dostavi godišnji plan monitoringa Ministarstvu i nadležnom inspektoru (član 22. stav 4).

(2) Novčanom kaznom od 500 KM do 1.500 KM kazniće se odgovorno lice u pravnom licu za prekršaje iz stava 1. ovog člana.

(3) Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kazniće se preduzetnik novčanom kaznom od 500 KM do 1.500 KM.

Član 26.

(1) Novčanom kaznom od 1.000 KM do 3.000 KM kazniće se za prekršaj pravno lice koje obavlja stručne poslove zaštite od nejonizujućeg zračenja ako: ne vodi evidenciju o izvršenim ispitivanjima (član 21. stav 1), ne čuva dokumentaciju o izvršenim sistematskim ispitivanjima i ispitivanjima nejonizujućih zračenja u propisanom periodu (član 21. stav 2), na zahtjev Ministarstva i nadležnog inspektora u Republičkoj upravi za inspekcijske poslove ne dostavi podatke iz evidencije o izvršenim sistematskim ispitivanjima i ispitivanjima nejonizujućih zračenja (član 21. stav 3), u slučaju utvrđivanja nivoa nejonizujućeg zračenja koje prelazi propisane granične vrijednosti izlaganja ne dostavi informaciju Ministarstvu i nadležnom inspektoru (član 21. stav 4).

(2) Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kazniće se odgovorno lice u pravnom licu novčanom kaznom od 500 KM do 1.500 KM.

GLAVA VI

PRELAZNE I ZAVRŠNE ODREDBE

Član 27.

(1) Pravna lica i preduzetnici koji postavljaju i koriste izvore elektromagnetnih polja dužni su u roku od šest mjeseci uskladiti svoje poslovanje sa odredbama ovog zakona.

(2) Pravna lica i preduzetnici koji postavljaju i koriste izvore optičkog zračenja dužni su u roku od 24 mjeseca uskladiti svoje poslovanje sa odredbama ovog zakona.

(3) Pravna lica koji obavljaju stručne poslove zaštite od nejonizujućih zračenja za elektromagnetna polja dužni su u roku od šest mjeseci uskladiti svoje poslovanje sa odredbama ovog zakona.

(4) Pravna lica koja vrše stručne poslove zaštite od nejonizujućih zračenja za optička zračenja iz člana 19. stava 1. ovog zakona dužni su u roku od 20 mjeseci da izvrše akreditaciju u skladu sa standardom BAS EN ISO/IEC 17 025.

Član 28.

Ministar će u roku od godinu dana od dana stupanja na snagu ovog zakona donijeti sljedeće pravilnike: Pravilnik o zaštiti od elektromagnetnih polja do 300 GHz (član 7. stav 6), Pravilnik o stručnim poslovima zaštite od elektromagnetnih polja (član 20. stav 8), Pravilnik o zaštiti od optičkih zračenja (član 9. stav 3), Pravilnik o stručnim poslovima zaštite od optičkih zračenja (član 20. stav 9).

Član 29.

Do donošenja podzakonskih akata utvrđenih ovim zakonom primjenjivaće se akti koji su važili prije stupanja na snagu ovog zakona, ako nisu u suprotnosti sa ovim zakonom.

Član 30.

Stupanjem na snagu ovog zakona prestaje da važi Zakon o zaštiti od nejonizujućih zračenja („Službeni glasnika Republike Srpske“, broj 2/05).

Član 31.

Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku Republike Srpske“.

Broj: 02/1-021-405/19PREDSJEDNIK Datum: 18. april 2019. godineNARODNE SKUPŠTINE

Nedeljko Čubrilović