Zakon o žičarama za prevoz lica

ZAKON

O ŽIČARAMA ZA PREVOZ LICA

I OSNOVNE ODREDBE

Član 1.

Ovim zakonom uređuje se način projektovanja, proizvodnja, konstrukcija, izgradnja i korišćenje žičara za prevoz lica, kao i podsistema i sigurnosnih komponenata koji se ugrađuju u postrojenja žičare za prevoz lica i uslovi za bezbjedan rad žičare i bezbjednost lica koja koriste žičare.

Član 2.

Pojedini izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu imaju sljedeće značenje:

a) komponenta postrojenja žičare je osnovni dio, grupa dijelova, podsklopovi ili cjeline montirane u postrojenja žičare koji mogu biti mehaničke, građevinske ili elektrotehničke, pneumatska ili hidraulična oprema ili oprema za automatizaciju i kontrolu,

b) linija žičare je prostor između tla i nosive užadi, po visini i između bočnih strana potrebnog svijetlog profila po širini,

v) održavanje žičare je skup administrativnih i tehničkih mjera koje se preduzimaju tokom vijeka trajanja neke komponente postrojenja žičare sa ciljem zadržavanja ili vraćanja komponente u stanje u kojem može obavljati traženu funkciju,

g) plan evakuacije je akt operatera koji sadrži detaljne procedure koje treba preduzeti prilikom evakuacije lica,

d) evakuacija predstavlja aktivnosti koje se preduzimaju u slučaju kada je postrojenje žičare prisilno zaustavljeno, da bi se lica koja koriste žičaru bezbjedno vratila na stanicu,

đ) pogon žičare je skup uređaja i niz aktivnosti koje obuhvataju ispravno funkcionisanje podsistema žičare,

e) poremećaj je bilo koji događaj, osim nezgode, povezan s radom postrojenja žičare, a koji utiče na redovan i bezbjedan rad,

ž) operater je pravno lice koje je odgovorno za bezbjedan i redovan rad žičare,

z) uspinjača je žičara kod koje se vozila vuku pomoću jednog ili više užadi po posebno uređenoj trasi, a vozila se kreću na točkovima po šinama ili izgrađenoj stazi koja je prilagođena trasi,

i) uže je nosivi ili pogonski element kod postrojenja žičara, a može biti nosivo, vučno, transportno i zatezno,

j) viseća žičara je žičara kod koje su vozila ovješena o jedno ili više užadi,

k) vozilo je komponenta žičare i uspinjače koja uz kabine, sjedišta i košare, obuhvata i sve komponente koje ih učvršćuju na uže,

l) vučnica je žičara koja vuče lice na skijama ili drugoj odgovarajućoj opremi koristeći vučne uređaje po vučnoj trasi, lj) žičara s kružnim kretanjem je žičara kod koje se vozila kreću na način da se pomjeraju uvijek u istom smjeru duž svoje trase,

m) žičara s povratnim kretanjem je žičara kod koje se vozila između stanica kreću tako da se pomjeraju naprijed i nazad, a opremljena je sa dva zatvorena vozila ili grupama vozila trajno spojenim za vučno uže,

n) operativno-tehnički zahtjevi su odredbe i mjere koje utiču na projektovanje i izvođenje, a obezbjeđuju sigurnost rada postrojenja i nj) izvršni radnici su lica koja obavljaju poslove koji se tiču rada, održavanja i kontrole žičara.

Član 3.

(1) Žičare su postrojenja sastavljena od više komponenti, koje su projektovane, proizvedene, sklopljene i koriste se za prevoz lica.

(2) Žičare se, u zavisnosti od konstrukcije i namjene, dijele na sljedeće:

a) uspinjače,

b) viseće žičare, koje se dijele na:

1) žičare s povratnim tokom,

2) žičare s kružnim tokom, i to:

– žičare s kružnim kretanjem kod kojih se vozila tokom rada mogu odvojiti,

– žičare s kružnim kretanjem kod kojih su vozila tokom rada stalno pričvršćena na uže,

v) vučnice koje se dijele na:

1) fiksne vučnice koje su trajno postavljene na određenoj lokaciji i

2) privremeno postavljene vučnice s nisko vođenim užetom.

Član 4.

(1) Pod postrojenjem iz člana 3. stav 1. ovog zakona podrazumijeva se cijeli sistem postavljen na mjesto upotrebe, koji se sastoji od infrastrukture i sljedećih podsistema:

a) užad i spojevi,

b) pogonski uređaj i kočnice,

v) mašinska oprema,

g) vozila,

d) elektrotehnički uređaji i

đ) spasilačka oprema.

(2) Infrastruktura iz stava 1. ovog člana projektuje se za svako postrojenje i postavlja na mjestu upotrebe, a podrazumijeva trasu žičare, objekte za stanice i objekte duž linije kretanja, koji su potrebni za izgradnju i rad postrojenja, uključujući i temelje, kao i projektnu dokumentaciju.

II PROJEKTOVANJE, KONSTRUKCIJA I IZGRADNJA ŽIČARA

Član 5.

(1) Žičare se projektuju i izrađuju u skladu sa standardima, propisima i tehničkim karakteristikama, uzimajući u obzir vrstu postrojenja, tehničke osobine terena, okolinu, atmosferske i meteorološke uslove, kao i objekte i prepreke smještene u blizini trase žičare, vodeći računa da se ne zagađuje okolina i da se ne ugrožava bezbjednost tokom rada i održavanja.

(2) Između vozila, vučnih uređaja, pruga, užadi, objekata i prepreka u blizini, na zemlji ili u vazduhu obavezno se obezbjeđuje dovoljna horizontalna i vertikalna udaljenost, pri čemu se uzimaju u obzir pomjeranje užadi i vozila, odnosno vučnih uređaja i u najnepovoljnijim uslovima rada u skladu sa preporukama proizvođača i odgovarajućim standardima.

(3) Prilikom određivanja najvećeg razmaka između vozila i tla uzima se u obzir vrsta postrojenja, tip vozila, kao i postupak spasavanja, a kod otvorenih kabina i opasnost od pada i psihološki faktori povezani sa strahom od visine.

(4) Brzina vozila ili vučnih uređaja, razmak, ubrzanje i usporenje određuju se na osnovu preporuka proizvođača opreme i standarda, a kojima se u svakom trenutku rada garantuje bezbjednost lica i bezbjedan rad žičare.

(5) Uslove vožnje i kočenja iz stava 4. ovog člana propisuje operater na osnovu preporuka proizvođača opreme i odgovarajućih standarda.

Član 6.

(1) Prilikom projektovanja, postavljanja i opremanja stanica i objekata duž trase, vodi se računa o stabilnosti, bezbjednom vođenju užadi, vozila i vučnih uređaja, te nesmetanom održavanju stanica i objekata u svim uslovima rada.

(2) Pristup mjestima namijenjenim za ulaz i izlaz lica, organizuje se tako da se vodi računa o kretanju i zaustavljanju vozila i da se garantuje bezbjednost, posebno na mjestima gdje postoji opasnost od pada.

(3) Obavezni uslovi za postrojenja žičare, stanice, noseće stubove, temelje i drugu infrastrukturu definisani su propisima kojima se uređuje oblast uređenja prostora i građenja.

(4) Operater, na osnovu preporuka proizvođača opreme i standarda, donosi akt kojim uređuje način bezbjednog kretanja užadi i vozila, te bezbjednost prilikom održavanja žičare.

Član 7.

Ako se trasa žičare ukršta, paralelna je ili se nalazi u blizini željezničke pruge, puta, dalekovoda, aerodroma ili drugih žičara, primjenjuju se uslovi utvrđeni propisima iz oblasti građenja, da bi se izbjegle međusobne smetnje i opasnosti, kao i omogućilo spasavanje i evakuacija lica sa trase žičare.

Član 8.

(1) Prilikom postavljanja i održavanja užadi potrebno je obezbijediti da se:

a) spriječi kidanje užadi i njihovih veza,

b) ne prelaze dozvoljene vrijednosti opterećenja,

v) osigura položaj na nosačima i spriječi iskliznuće sa nosača i

g) vrši stalni nadzor ovlaštenog lica.

(2) U slučaju iskliznuća užeta, preduzimaju se mjere da se uže zadrži i pogon žičare zaustavi, bez opasnosti za lica.

(3) Izbor, transport, skladištenje, pregled, održavanje, učvršćivanje krajeva, te način ispitivanja užadi utvrđeni su u preporukama proizvođača opreme i standardima propisanim za ovu oblast.

(4) Operater propisuje način ispravnog postavljanja i korištenja užadi, te mjere koje se preduzimaju u slučajevima navedenim u st. 1. i 2. ovog člana.

Član 9.

(1) Pogonski uređaj žičare obavezno je prilagođen različitim sistemima, kao i različitim načinima rada.

(2) Žičara obavezno ima i pomoćni pogon, a napajanje energijom vrši se nezavisno od napajanja energijom glavnog pogonskog sistema.

(3) Pomoćni pogon nije potreban u slučaju da sigurnosna analiza utvrdi da lica mogu brzo i bezbjedno napustiti vozila i vučne uređaje i bez pomoćnog pogona.

(4) Ministar donosi pravilnik kojim propisuje uslove za održavanje pogona, kočnica, mehaničkih i električnih uređaja, na osnovu standarda i preporuka proizvođača.

Član 10.

(1) Pogon žičare i vozila obezbjeđuje se tako da se, u hitnim slučajevima, može u svakom trenutku zaustaviti za vrijeme rada, čak i pod najnepovoljnijim uslovima opterećenja i trenja na pogonskom točku.

(2) Zaustavni put se određuje u zavisnosti od eksploatacionih i bezbjednosnih zahtjeva postrojenja.

(3) Vrijednosti usporenja su u okviru propisanih granica koje omogućavaju bezbjednost i udobnost lica, nesmetano kretanje i korištenje vozila, užadi i drugih komponenti žičare.

(4) U svim postrojenjima se ugrađuju dva ili više nezavisnih kočnih sistema, pri čemu svaki od sistema može zaustaviti postrojenje, a njihov rad je međusobno usklađen na način da automatski zamijene aktivni sistem u slučaju da njegova efikasnost više nije dovoljna.

(5) Kočni sistem za vučno uže koji se posljednji aktivira, obavezno se projektuje da djeluje direktno na pogonski točak.

(6) Žičare se opremaju mehanizmom za pritezanje – blokiranje položaja i zaključavanje, koji sprečava neželjeno pokretanje.

Član 11.

(1) Kontrolni uređaji koji se ugrađuju u žičare su bezbjedni i pouzdani i izgrađeni tako da podnose normalna radna opterećenja i spoljne uticaje, kao što su vlaga, ekstremne temperature ili elektromagnetne smetnje, te da ne prouzrokuju opasne situacije, prekide ili pogreške u radu.

(2) Uslovi koje moraju ispunjavati kontrolni uređaji sadržani su u propisima i tehničkim standardima koji uređuju ovu oblast.

Član 12.

(1) Vozila i vučni uređaji izrađuju se tako da u uslovima za koje su projektovani i za koje su dobili odobrenje za rad, ne može doći do pada ili ugrožavanja lica koja koriste žičaru i izvršnih radnika žičare.

(2) Priključni dijelovi vozila i vučnih uređaja izrađuju se tako da i u najnepovoljnijim uslovima ne oštećuju uže i da kližu po užetu, osim u slučaju kada klizanje ne utiče značajno na bezbjednost vozila, vučnog uređaja ili žičare.

(3) Vrata vozila (na vagonima i kabinama) se projektuju i izrađuju tako da se mogu zatvoriti i zaključati, a pod i zidovi vozila da izdrže pritisak i opterećenja prouzrokovana od korisnika žičare.

(4) U slučaju kada se zbog bezbjednosti rada, u vozilu nalazi rukovalac, obavezno je da vozilo ima opremu koja omogućava rukovaocu da obavlja svoje zadatke.

(5) Vozila i vučni uređaji, a posebno nosivi mehanizmi, projektuju se i izrađuju tako da radnicima koji vrše pregled i održavanje omoguće bezbjedan rad u skladu sa propisima koji uređuju oblast zaštite na radu.

(6) Kod vozila koja su opremljena uređajem za odvajanje od vučnog užeta, preduzimaju se mjere da se pri polasku, bez opasnosti za korisnike, zaustave sva vozila čiji su dijelovi nepravilno pričvršćeni na uže, a pri dolasku, da se zaustave sva vozila čiji priključni dijelovi nisu odvojeni, te da se spriječi pad vozila.

(7) Uspinjače i vozila dvožičnih žičara kod kojih konstrukcija postrojenja to omogućava, opremaju se automatskom pružnom kočnicom koja služi za zaustavljanje postrojenja u slučaju pucanja vučnog užeta.

(8) Ako se ne može u potpunosti otkloniti opasnost od iskliznuća vozila, vozilo se oprema uređajem za sprečavanje iskliznuća, koji omogućava zaustavljanje vozila bez opasnosti za lica.

(9) Vrsta konstrukcije i opremanje vozila i vučnih uređaja uređeno je tehničkim standardima.

Član 13.

(1) Stanice su građevine koje se sastoje od objekata sa tehničkom opremom i područja, odnosno platforme za prijem i otpremu lica koja koriste žičaru.

(2) Pristup mjestu prijema i otpreme iz stava 1. ovog člana prilagođava se kretanju i zaustavljanju vozila i uslovima koji garantuju bezbjednost lica, posebno na mjestima gdje postoji opasnost od pada.

(3) Kada je žičara projektovana za prevoz djece ili lica sa smanjenom pokretljivošću, korištenje postrojenja se prilagođava njihovim specifičnim potrebama, a u skladu sa propisima o uređenju prostora i građenju.

(4) Operater propisuje način na koji se obavlja siguran prijem i otprema lica.

Član 14.

(1) U cilju bezbjednog rada i održavanja, žičare se koriste u skladu sa namjenom, tehničkim karakteristikama definisanim od proizvođača i uslovima rada propisanim ovim zakonom i propisima donesenim na osnovu njega.

(2) Obezbjeđuje se da su lica odgovorna za rad žičare osposobljena za taj posao, odnosno posjeduju odgovarajuću licencu i raspolagažu neophodnim sredstvima za rad.

(3) Operater propisuje način i postupak sprovođenja tehničkih uslova iz stava 1. ovog člana.

Član 15.

Pokretni dijelovi na stanicama ugrađuju se na način da ne dovode u opasnost lica i imovinu, a ako to nije moguće spriječiti, neophodno je ugraditi zaštitne uređaje koji sprečavaju direktan kontakt sa dijelovima uređaja koji mogu izazvati opasnost.

Član 16.

Radna mjesta i radna područja obavezno ispunjavaju uslove za bezbjedno kretanje i korištenje od izvršnih radnika, a ako ove mjere nisu dovoljne, potrebno je radna mjesta i dodatno osigurati priključcima za vezivanje i uređajima za zaštitu od pada.

III SIGURNOST KONSTRUKCIJE ŽIČARA I OCJENJIVANJE USAGLAŠENOSTI

Član 17.

(1) Sigurnosni pojas žičare obuhvata prostor ispod žičare i pojas sa obje strane tog prostora, u kojem rad žičare može da ugrozi bezbjednost lica i imovine.

(2) Širina i visina sigurnosnog pojasa određuje se zavisno od tehničkih karakteristika uređaja i propisa kojima je uređena oblast građenja.

Član 18.

(1) Trasa žičare obavezno ispunjava uslove neophodne za bezbjedan rad žičare.

(2) Prilikom izbora trase žičare vodi se računa da se izbjegavaju područja koja su izložena snježnim lavinama, odronu kamenja, odronu zemlje, jakom vjetru, ledenim kišama, opasnosti od požara i gromova.

(3) Uslovi za izradu trase žičare uređeni su propisom o uređenju prostora i građenju.

Član 19.

(1) Prilikom projektovanja i izgradnje žičare obavezno se izrađuje sigurnosna analiza koja obuhvata sve bezbjednosne uslove za postrojenje žičare i okolinu, a koji se odnose na projektovanje, izgradnju i rad žičare.

(2) Sigurnosna analiza omogućava da se na osnovu prethodnog iskustva prepozna opasnost do koje može doći tokom rada žičare i predstavlja osnov za izradu popisa rizika i opasnosti.

(3) Sigurnosna analiza obuhvata i sigurnosne uređaje i njihov uticaj na postrojenje žičare, kao i podsisteme koje sigurnosni uređaji aktiviraju.

(4) Sigurnosna analiza se izrađuje priznatom ili potvrđenom metodom i prikazuje podsisteme žičare u svim uslovima i načinima rada.

(5) Sigurnosnu analizu izrađuju pravna lica ovlaštena za projektovanje u skladu sa propisima kojima se uređuje oblast prostornog uređenja i građenja.

(6) Ministar donosi pravilnik kojim se uređuje sadržaj, način izrade i oblik sigurnosne analize.

Član 20.

(1) U cilju provjere sigurnosne analize izrađuje se sigurnosni izvještaj u kojem se prikazuju mjere za otklanjanje opasnih situacija.

(2) Sigurnosni izvještaj izrađuju pravna lica ovlaštena za projektovanje u skladu sa propisima koji uređuju oblast prostornog uređenja i građenja.

(3) Pravnom licu koje izrađuje sigurnosnu analizu nije dozvoljeno da izrađuje sigurnosni izvještaj za istu žičaru.

(4) Sigurnosna analiza i sigurnosni izvještaj se prilažu uz glavni projekt žičare.

(5) Ministar, uz saglasnost ministra nadležnog za poslove prostornog uređenja i građenja i ministra nadležnog za poslove industrije, energetike i rudarstva, donosi pravilnik kojim propisuje sadržaj, način izrade i oblik sigurnosnog izvještaja.

Član 21.

(1) Pod sigurnosnim komponentama žičare podrazumijevaju se osnovna komponenta, skup komponenti, podsklopova ili kompletan sklop opreme, kao i svaki uređaj ugrađen u postrojenje, a koji je neophodan za bezbjedan rad žičare.

(2) Sigurnosne komponente obavezno ispunjavaju bitne uslove u odnosu na:

a) pojedine komponente infrastrukture žičara,

b) užad, pogon i kočnice, te mehaničke i električne uređaje,

v) vozila i vučne uređaje,

g) opremu za korisnike,

d) tehničke uslove u vezi sa radom i

đ) sigurnosnu analizu.

(3) Sigurnosne komponente se mogu staviti na tržište, odnosno ugraditi u postrojenje žičare, samo ako su usaglašene sa propisanim tehničkim zahtjevima i ako je prate izjave o usaglašenosti.

(4) Sigurnosne komponente mogu se koristiti samo ako su ispravno ugrađene i održavane, te ukoliko obezbjeđuju da žičare ne dovode u pitanje zdravlje ili bezbjednost lica i imovine.

(5) Ministar donosi pravilnik kojim propisuje uslove koje moraju ispunjavati sigurnosne komponente iz stava 1. ovog člana.

Član 22.

(1) Podsistem žičare je skup komponenti postrojenja žičare koji predstavljaju jednu cjelinu, sa zajedničkom funkcijom za koju je žičara izgrađena pri čemu je svaka komponenta prošla ocjenu usaglašenosti o ispunjavanju uslova propisanih međunarodnim ili domaćim standardom i tehničkim specifikacijama koji se odnose na njihovu funkciju u okviru podsistema žičare.

(2) Podsistemi žičare koriste se samo ako su projektovani i ugrađeni na način da ispunjavaju uslove neophodne za bezbjedan rad žičara.

Član 23.

(1) Ocjenjivanje usaglašenosti sigurnosnih komponenti i podsistema je niz postupaka kojima se utvrđuje ispunjenost uslova propisanih za bezbjedan rad žičare.

(2) Ocjenjivanje usaglašenosti iz stava 1. ovog člana sprovodi se tokom postupka projektovanja, konstruisanja i ispitivanja, jednom od metoda koje su propisane za ocjenjivanje usaglašenosti, a nakon čega se izdaje isprava o usaglašenosti.

(3) Ministar nadležan za poslove industrije, energetike i rudarstva propisuje postupak ocjenjivanja usaglašenosti i način ovlašćivanja tijela za ocjenjivanje usaglašenosti.

IV SIGURNOST RADA ŽIČARE

Član 24.

(1) Rad, održavanje i kontrola žičare obavezno se prilagođavaju tehničkim uslovima, kao i rizicima lokacije na kojoj se žičara nalazi.

(2) Operater je dužan da organizuje rad žičare na način propisan ovim zakonom i propisima donesenim na osnovu njega.

(3) Ministar donosi pravilnik kojim propisuje način, vrste i rokove održavanja kontrole ispravnosti žičara.

(4) Operater propisuje način organizovanja bezbjednog rada žičare iz stava 1. ovog člana.

Član 25.

(1) Izvršni radnici obavezno ispunjavaju uslove predviđene propisima koji uređuju oblast radnih odnosa i zaštite na radu.

(2) Operater propisuje poslove koje u radu žičara obavljaju izvršni radnici.

(3) Izvršni radnik ispunjava uslove u pogledu zdravstvene sposobnosti u skladu sa propisima koji uređuju oblast zdravlja i socijalne zaštite.

(4) Operater vodi evidenciju o zdravstvenim pregledima izvršnih radnika.

Član 26.

(1) Za obavljanje poslova koji se tiču rada, održavanja i kontrole žičara, izvršni radnici se stručno osposobljavaju u skladu sa programom obuke.

(2) Ministar donosi pravilnik kojim propisuje program obuke iz stava 1. ovog člana i program i sprovođenje stručnog ispita, način stručnog usavršavanja, način provjere znanja izvršnih radnika, oblik i sadržaj uvjerenja, kao i način i postupak izdavanja uvjerenja o položenom stručnom ispitu.

(3) Operater vodi evidenciju o stručnoj osposobljenosti radnika, kao i o stručnim ispitima.

Član 27.

Radno vrijeme i trajanje smjene izvršnih radnika uređuje se u skladu sa propisima koji uređuju oblast radnih odnosa.

Član 28.

(1) Operater je dužan da vodi računa da su sva radna mjesta koja su predviđena u uputstvu za rad žičare stalno popunjena potrebnim brojem izvršnih radnika.

(2) Operater propisuje način rasporeda izvršnih radnika na radna mjesta iz stava 1. ovoga člana.

Član 29.

(1) Pribavljeno odobrenje za rad predstavlja uslov za otpočinjanje rada žičare i obavezno se ističe na vidnom mjestu.

(2) Rješenje kojim se odobrava rad žičare donosi se na osnovu upotrebne dozvole i podliježe reviziji nakon isteka roka od godinu dana, a zahtjev za reviziju podnosi se tri mjeseca prije isteka tog roka.

(3) Rješenje iz stava 2. ovoga člana donosi ministar na osnovu zahtjeva operatera uz koji se obavezno prilaže zapisnik o tehničkom pregledu i propisani dokumenti o usaglašenosti.

(4) Ministar donosi pravilnik kojim propisuje izgled, sadržaj i način vođenja zapisnika tehničkog pregleda, kao i popis dokumenata o usaglašenosti.

Član 30.

(1) Tehnički pregled u propisanom obimu sprovodi se jedanput godišnje, nakon remonta, a po potrebi i češće.

(2) Pregledom iz stava 1. ovog člana utvrđuje se da li je postrojenje žičare opremljeno i da li se održava u skladu sa propisima koji uređuju ovu oblast, kao i tehničkim uslovima koji se odnose na konstrukciju, opremu, održavanje i opremljenost žičare propisanim uređajima.

(3) Poslije izvršenog tehničkog pregleda sačinjava se zapisnik uz koji se obavezno prilažu dokumenti o usaglašenosti i izvještaj o sigurnosti.

(4) Tehnički pregled organizuje i vodi operater, a obavljaju ga ovlašteni subjekti u skladu sa propisima koji uređuju ovu oblast.

(5) Troškove tehničkog pregleda snosi operater.

(6) Ministarstvo vodi evidenciju datih ovlaštenja iz stava 4. ovog člana, a ministar donosi pravilnik kojim propisuje način vođenja, sadržaj i obrazac evidencije.

Član 31.

(1) Ministar donosi rješenje kojim se rukovaocu žičare i zamjeniku rukovaoca daje ovlaštenje za obavljanje bezbjednog rada i održavanje postrojenja žičare.

(2) Ovlaštenje se izdaje na osnovu zahtjeva uz koji se prilaže uvjerenje o položenom stručnom ispitu.

(3) Ministarstvo vodi evidenciju ovlaštenja iz stava 1. ovog člana.

(4) Ministar donosi pravilnik kojim se propisuje način vođenja, sadržaj i izgled obrasca evidencije izdatih ovlaštenja iz stava 1. ovog člana.

Član 32.

(1) Rad žičare dozvoljen je ako:

a) su ispunjeni uslovi propisani ovim zakonom,

b) je obezbijeđeno da se lica iz člana 31. stav 1. ovog zakona nalaze na radnom mjestu i

v) to dopuštaju vremenske prilike.

(2) U slučaju da se rad žičare ne može odvijati na bezbjedan način, obustavlja se dalji rad žičare.

(3) Nije dozvoljen prevoz lica koja svojim ponašanjem i stanjem ugrožavaju rad žičare, sebe ili druga lica i prema potrebi se uklanjaju s područja rada žičare.

Član 33.

(1) Operater donosi uputstvo za rad žičare, koje je obavezno u skladu sa propisima koja uređuju oblast žičara i uputstvima za upotrebu koja uz postrojenje žičare prilaže proizvođač.

(2) Operater je dužan da obezbijedi sprovođenje unutrašnjeg nadzora nad izvršavanjem uputstva za rad i ispunjavanjem uslova od kojih zavisi bezbjedan rad žičara.

(3) Na stanicama žičare, u vozilima i u području uticaja postrojenja žičare postavljaju se znakovi upozorenja u vezi s ponašanjem lica, kao i znakovi opasnosti i upozorenja za kretanje u okolini stanice i u području uticaja postrojenja žičare.

Član 34.

(1) Operater propisuje opšte uslove prevoza, utvrđuje vozni red, radno vrijeme i cjenovnik, a dužan je da ih objavi i istakne u službenim prostorijama, stanicama žičare i drugim odgovarajućim mjestima.

(2) Opštim uslovima prevoza propisuje se sljedeće:

a) uslovi pod kojim se može voziti žičarom,

b) ponašanje lica koja se voze žičarom i

v) obaveza pridržavanja uputstva koje izdaje izvršni radnik.

Član 35.

(1) Operater je obavezan da organizuje održavanje žičare na način da:

a) se poštuju propisi koji uređuju oblast žičara i

b) lica iz člana 31. stav 1. ovog zakona imaju konstantan pregled nad stanjem građevina, uređaja i vozila.

(2) Ministar donosi pravilnik kojim se propisuje način, postupci i vrste održavanja žičare.

Član 36.

(1) Operater je dužan da obezbijedi pravovremeno i stručno održavanje žičare.

(2) Operater vodi evidenciju redovnog održavanja i evidenciju intervencija na otklanjanju nepravilnosti u radu žičare.

(3) Ministar donosi pravilnik kojim se propisuje način vođenja evidencije redovnog održavanja i evidencije intervencija na otklanjanju nepravilnosti, kao i sadržaj evidencije i izgled obrasca.

V POSTUPAK PRILIKOM VANREDNOG DOGAĐAJA

Član 37.

(1) Vanredni događaj je neželjeni, nenamjerni ili neočekivani događaj u radu žičara ili slijed događaja, koji ima ili je mogao imati štetne posljedice za bezbjedan rad.

(2) Izvršni radnik i druga lica koja se zateknu ili naiđu na mjesto vanrednog događaja u kojem ima povrijeđenih ili poginulih lica, dužni su da učestvuju u spasavanju i evakuaciji.

(3) Izvršni radnik dužan je da odmah po saznanju o vanrednom događaju iz stava 1. ovog člana obavijesti operatera, koji preduzima mjere spasavanja, evakuaciju i pružanje pomoći povrijeđenim licama, te obezbjeđuje mjesto vanrednog događaja do dolaska nadležnih organa na lice mjesta.

(4) Operater je dužan da izradi plan evakuacije i spasavanja za sva postrojenja žičare osim vučnica, na osnovu kojeg se putem periodičnih vježbi dokazuje da organizacija spasavanja i evakuacije ispunjava propisane uslove.

(5) Operater, uz saglasnost ministra, ministra nadležnog za unutrašnje poslove i rukovodioca organa republičke uprave nadležnog za poslove civilne zaštite donosi plan evakuacije i spasavanja iz stava 3. ovog člana.

Član 38.

(1) Nezgoda je vanredni događaj sa štetnim posljedicama u radu žičara.

(2) Operater je dužan da o nezgodi iz stava 1. ovog člana odmah obavijesti ovlaštena lica nadležnih organa.

(3) Ovlaštena lica iz stava 2. ovog člana, dužna su da, po mogućnosti, uviđaj obave na način da pritom ne ometaju rad žičare.

Član 39.

(1) Operater je dužan da organizuje i sprovede istragu o vanrednom događaju.

(2) Istragu o vanrednom događaju sprovodi komisija koju sačinjavaju stručna lica koja utvrđuju uzroke nastanka vanrednog događaja.

(3) Ministar donosi pravilnik kojim propisuje kategorizaciju vanrednih događaja, ovlaštenja i obaveze za istragu vanrednog događaja, ovlaštenja komisije, način imenovanja komisije, način i postupak utvrđivanja uzroka, posljedica, okolnosti pod kojima je nastao i odgovornosti za vanredni događaj, veću materijalnu štetu i veći prekid rada, način obavještavanja zdravstvene ustanove i ovlaštenih lica nadležnih organa o vanrednom događaju, te način vođenja evidencije i drugih podataka o vanrednim događajima.

(4) Operater donosi uputstva za rad, tehničko-tehnološke postupke i pravila za postupanje u slučaju vanrednog događaja i otklanjanja posljedica vanrednog događaja u skladu s propisom iz stava 3. ovoga člana.

Član 40.

(1) Operater određuje poslove na kojima je neophodno da izvršni radnik bude osposobljen za pružanje prve pomoći povrijeđenim licama u vanrednim događajima.

(2) Osposobljavanje izvršnih radnika iz stava 1. ovog člana vrši se u skladu sa propisima koji uređuju ovu oblast.

Član 41.

(1) Komunikacija između izvršnih radnika i obavještavanje lica u hitnim slučajevima vrši se putem komunikacionih uređaja koje obezbjeđuje operater.

(2) Vrste i način upotrebe komunikacionih uređaja određuje organ nadležan za komunikacije.

Član 42.

(1) Operater je dužan da vozilo i službena mjesta na trasi žičare opremi priborom za prvu pomoć, kao i ostalom propisanom opremom.

(2) Operater, uz saglasnost ministra nadležnog za zdravlje i socijalnu zaštitu, utvrđuje sadržaj, smještaj i upotrebu pribora za prvu pomoć, kao i ostale propisane opreme.

VI EVIDENCIJE I NADZOR

Član 43.

(1) Ministarstvo saobraćaja i veza (u daljem tekstu: Ministarstvo) vodi evidenciju žičara, kao i svih subjekata koji su radom vezani ili utiču na bezbjedan rad žičara.

(2) Evidencija iz stava 1. ovog člana obuhvata sljedeće:

a) tehničke i tehnološke karakteristike žičara,

b) podatke o odobrenju za rad žičara,

v) podatke o operateru žičare,

g) podatke o pravnim ili fizičkim licama koji vrše tehnički pregled i

d) rješenje o odobrenju za građenje i upotrebnu dozvolu.

(3) Ministar donosi pravilnik kojim propisuje način vođenja, sadržaj i izgled obrasca evidencije žičara.

(4) Operater vodi evidenciju o podacima o radu žičara, izvršenim kontrolama, vanrednim događajima na žičarama, kao i podatke o godišnjem tehničkom pregledu žičara.

(5) Rok za čuvanje podataka iz stava 2. ovog člana je pet godina od dana uklanjanja žičare.

Član 44.

Upravni nadzor nad sprovođenjem ovog zakona i propisa donesenih na osnovu njega vrši Ministarstvo. Inspekcijski nadzor nad primjenom odredaba ovog zakona i propisa donesenih na osnovu njega vrši Republička uprava za inspekcijske poslove, posredstvom nadležnih republičkih inspektora, odnosno inspektora u jedinicama lokalne samouprave.

Član 45.

(1) U vršenju inspekcijskog nadzora iz člana 44. stav 2. zakona, nadležni inspektor ima pravo i dužnost da pregleda postrojenja žičare, izvođenje radova na žičarama i pripadajućem terenu, pregleda tehničku i drugu dokumentaciju koja se odnosi na postrojenja žičare, te sposobnost izvršnog osoblja žičare.

(2) Osim ovlaštenja propisanih zakonom kojim se uređuje postupak inspekcijskog nadzora, nadležni inspektor ima pravo i dužnost da naloži da se:

a) u određenom roku, na bezbjedan način, otklone utvrđeni nedostaci na postrojenjima žičare koji ugrožavaju njen rad, kao i druge nedostatke,

b) zaustave radovi u blizini postrojenja žičare koji mogu dovesti u opasnost rad žičare,

v) privremeno zabrani rad na novoj ili rekonstruisanoj žičari koja nema upotrebnu dozvolu i odobrenje za rad žičare,

g) zabrani rad izvršnom radniku ako nije stručno osposobljen, ako ne ispunjava propisane zdravstvene uslove ili ako na drugi način ugrožava bezbjedan rad žičare i

d) privremeno zabrani ili ograniči rad žičare ako je to potrebno da se otkloni neposredna opasnost za život i zdravlje ljudi, kao i životnu sredinu.

(3) Operater je dužan da omogući i obezbijedi inspektoru nesmetano obavljanje inspekcijskog nadzora, uvid u evidencije, potrebne dozvole za vožnju u žičarama, dozvole koje omogućavaju nesmetan pristup svim postrojenjima inspekcijskog nadzora, te ostale uslove da bi se inspekcijski nadzor nesmetano i u potpunosti mogao obavljati.

VII KAZNENE ODREDBE

Član 46.

(1) Novčanom kaznom od 10.000 KM do 50.000 KM kazniće se za prekršaj operater ako:

a) ne omogući bezbjedno vođenje užadi i vozila (član 6. stav 1. i član 8. st. 1. i 2),

b) ne omogući bezbjedan pristup do područja prijema i otpreme korisnika i bezbjedno korištenje žičare djeci i licima sa smanjenom pokretljivošću (člana 13. st. 2. i 3),

v) ne organizuje rad žičare (član 24. stav 2),

g) radna mjesta koja su predviđena u uputstvu za rad žičare nisu popunjena potrebnim brojem izvršnih radnika ( član 28. stav 1),

d) obavlja rad bez odobrenja za rad (član 29. stav 1),

đ) se rukovalac i zamjenik rukovaoca ne nalaze na svom radnom mjestu (član 31. stav 1),

e) ne odredi bezbjedan način rada žičare (član 32. stav 4),

ž) žičara radi iako nisu ispunjeni svi bitni uslovi propisani ovim zakonom (član 32. stav 1),

z) ne donose uputstvo za rad žičare, (član 33. stav 1),

i) ne obezbijedi provođenje unutrašnjeg nadzora nad izvršavanjem uputstva za rad i ispunjavanjem uslova od kojih zavisi bezbjedan rad žičara (član 33. stav 2),

j) ne postavi znakove upozorenja u vezi sa ponašanjem lica, kao i znakovi opasnosti i upozorenja za kretanje u okolini stanice i u području uticaja postrojenja žičare (član 33. stav 3),

k) ne propiše opšte uslove prevoza, utvrdi vozni red, radno vrijeme i cjenovnik (član 34. stav 1),

l) ne objavi i istakne u službenim prostorijama, stanicama žičare i drugim odgovarajućim mjestima opšte uslove prevoza, vozni red, radno vrijeme i cjenovnik (član 34. stav 1), lj) ne organizuje održavanje žičare (član 35. st. 1. i 2),

m) ne izradi plan evakuacije i spasavanja ( član 37. stav 4),

n) o nezgodi ne obavijesti ovlaštena lica (član 38. stav 2) i nj) ne organizuje i ne sprovede istragu o vanrednom događaju (član 39. stav 1).

(2) Novčanom kaznom od 5.000 KM do 10.000 KM kazniće se za prekršaj operater ako:

a) rukovalac ili zamjenik rukovaoca obavljaju rad bez ovlaštenja ministra (član 31. stav 1),

b) ne vodi evidenciju redovnog održavanja i evidenciju intervencija (član 36. stav 2),

v) ne obezbijedi komunikacione uređaje (član 41. stav 2),

g) izvršni radnik nema potrebno stručno obrazovanje (član 26. st. 1. i 3),

d) izvršni radnik nije osposobljen za pružanje prve pomoći (član 40. stav 1) i

đ) vozilo i službeno mjesto nisu opremljeni priborom za prvu pomoć (član 42. stav 1).

(3) Za prekršaj iz stava 1. t.

v) i d) ovog člana kazniće se i odgovorno lica u pravnom licu novčanom kaznom od 1.000 KM do 5.000 KM.

(4) Za prekršaj iz stava 1. tačka đ) ovog člana kazniće se rukovalac i zamjenik rukovaoca novčanom kaznom od 500 KM do 3.000 KM.

(5) Novčanom kaznom od 30 KM do 1.500 KM kazniće se za prekršaj fizičko lice koje svojim stanjem ili ponašanjem ugrožava rad žičare (član 32. stav 3).

Član 47.

Novčanom kaznom do 10.000 KM do 50.000 KM kazniće se za prekršaj pravno lice ako:

a) ne izradi sigurnosnu analizu (član 19. stav 1) i

b) u cilju provjere sigurnosne analize ne izradi sigurnosni izvještaj (član 20. stav 1).

Član 48.

(1) Novčanom kaznom od 3.000 KM do 5.000 KM kazniće se operater ako:

a) izvršni radnik ne ispunjava uslove predviđene propisima koji uređuju oblast radnih odnosa (član 25. stav 1) i

b) izvršni radnik nije stručno osposobljen u skladu sa programom obuke (član 26. stav 1).

(2) Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kazniće se i odgovorno lica u pravnom licu novčanom kaznom od 1.000 KM do 3.000 KM.

Član 49.

Novčanom kaznom od 500 KM do 1.500 KM kazniće se za prekršaj izvršni radnik ako ne učestvuje u evakuaciji i spasavanju prilikom vanrednog događaja i ako ne obavijesti operatera o vanrednom događaju (član 37. st. 1. i 2).

VIII PRELAZNE I ZAVRŠNE ODREDBE

Član 50.

(1) Ministar će u roku od šest mjeseci od stupanja na snagu ovog zakona donijeti:

a) Pravilnik o uslovima za održavanje pogona, kočnica, mehaničkih i električnih uređaja (član 9. stav 4),

b) Pravilnik o sadržaju, načinu izrade i obliku sigurnosne analize (član 19. stav 6),

v) Pravilnik o uslovima koje moraju ispunjavati sigurnosne komponente (član 21. stav 5),

g) Pravilnik o održavanja kontrole ispravnosti žičara (član 24. stav 3),

d) Pravilnik o izgledu, sadržaju i načinu vođenja zapisnika tehničkog pregleda i dokumenata o usaglašenosti (član 24. stav 4),

đ) Pravilnik o programu obuke i programu stručnog ispita za izvršne radnike na žičarama (član 26. stav 2),

e) Pravilnik o načinu, postupcim i vrstama održavanja žičare (član 35. stav 2),

ž) Pravilnik o vanrednim događajima žičara (član 39. stav 3) i

z) Pravilnik o načinu vođenja, sadržaju i izgledu obrazaca evidencija (član 31. stav 4. i član 43. stav 3).

(2) Ministar će, uz saglasnost ministra nadležnog za poslove prostornog uređenja i građenja i ministra nadležnog za poslove industrije, energetike i rudarstva, u roku od šest mjeseci od stupanja na snagu ovog zakona donijeti Pravilnik o sadržaju, načinu izrade i obliku sigurnosnog izvještaja (član 20. stav 5).

Član 51.

(1) Postojeće žičare koje rade u skladu sa propisima koji su bili na snazi prije stupanja na snagu ovog zakona, dužne su da u roku od šest mjeseci usklade rad i poslovanje sa odredbama ovog zakona.

(2) U slučaju neispunjavanja roka iz stava 1. ovoga člana žičare prestaju sa radom, a odobrenje im se oduzima.

Član 52.

Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku Republike Srpske“.

Mr Igor Radojičić