Zakon o geološkim istraživanjima

Z A K O N

O GEOLOŠKIM ISTRAŽIVANJIMA

I - OPŠTE ODREDBE

Član 1.

Ovim zakonom, uređuju se: predmet i cilj geoloških istraživanja, uslovi, način njihovog programiranja, projektovanja i izvođenja, organizovanje geoloških istraživanja, korišćenje rezultata dobijenih tim istraživanjima, kao i nadzor nad primjenom odredaba ovog zakona.

Član 2.

Geološka istraživanja, u smislu ovog zakona su ona istraživanja, koja se izvode radi: upoznavanja sastava, razvoja i građe zemljine kore, pronalaženja i utvrđivanja količina i kvaliteta mineralnih resursa (rezervi) i ekonomskih efekata njihovog korišćenja, utvrđivanja geoloških karakteristika tla za izgradnju građevinskih objekata, planiranja prostora, zaštite i unaprjeđivanja životne sredine, na principima trajno uravnoteženog razvoja.

Član 3.

Pod mineralnim resursima, podrazumijeva se koncentracija (akumulacija) geoloških prirodnih (geogenih) i tehnogenih materijala od bitnog ekonomskog značaja u/ili na zemljinoj kori (površini), koji u odgovarajućem obliku, količini i kvalitativnim karakteristikama, opravdavaju realne izglede da mogu biti rentabilno iskorišćavane. Lokacija (položaj), količina, kvalitet, geološke karakteristike i postojanost (kontinuitet) mineralnih resursa su poznati ili procijenjeni, odnosno interpretirani, na osnovu odgovarajućih geoloških podataka i saznanja. Mineralne rezerve su dio mineralnih resursa, koji se može ekonomski prihvatljivo (rentabilno i profitabilno) eksploatisati i koristiti. U mineralne resurse (rezerve) uvršćuju se i otpadni materijali tehnološko-tehničkih proizvodnih aktivnosti, nastalih eksploatacijom, pripremom, primarnom preradom i dr. djelatnostima, ako je polazni materijal bio mineralnog porijekla (tehnogeni mineralni resursi). Detaljni kriterijumi za klasifikaciju resursa i rezervi, utvrđuju se posebnim pravilnikom, koji donosi ministar privrede, energetike i razvoja (u daljem tekstu: ministar).

Član 4.

Mineralni resursi, u smislu ovog zakona su:

sve vrste uglja, bituminozne stijene, tečni i gasoviti ugljovodonici, i drugi prirodni gasovi; radioaktivni mineralni resursi; metalični mineralni resursi; nemetalični mineralni resursi, obuhvatajući i resurse za proizvodnju građevinskih materijala; sve vrste soli i sonih voda; podzemne vode (pitke, industrijske, mineralne, termalne, termomineralne); geotermalni resursi i tehnogeni mineralni resursi.

Član 5.

Posebni zadaci geoloških istraživanja obuhvataju:

utvrđivanje prioriteta geoloških istraživanja i osiguravanje njihovog kontinuiteta, u skladu sa dugoročnom strategijom i politikom razvoja Republike Srpske; planiranje, programiranje i koordiniranje geoloških istraživanja; izradu kompleksnih geoloških i drugih podloga za ocjenu potencijalnosti, u odnosu na mineralne resurse; pripremu i izradu geološko-ekonomskih podloga i sve potrebne dokumentacije za dodjeljivanje koncesija domaćim i stranim licima za prospekciju, istraživanje i/ili korišćenje mineralnih resursa.

Član 6.

Geološka istraživanja, u pravilu, mogu biti osnovna i detaljna. Osnovna, detaljna i dr. istraživanja, vrše se prema programu, odnosno projektu geoloških istraživanja.

Član 7.

Ciljevi osnovnih geoloških istraživanja su:

Dobijanje osnovnih geoloških podataka o sastavu, građi i razvoju zemljine kore, uključujući: mineraloška, petrološka, sedimentološka, paleontološka, stratigrafska, strukturno-tektonska, geomorfološka, geohemijska, geofizička, mineragenetska (metalogenetska), geoekološka, geološko-ekonomska, hidrogeološka, inženjersko-geološka, geomehanička, i druga geološka istraživanja ispitivanja i proučavanja; izradu svih vrsta geoloških karata: osnovnih i tematskih, litoloških i formacionih, strukturno-tektonskih, geomorfoloških, seizmotektonskih, geohemijskih, geofizičkih, mineratenetskih (metalogenetskih), hidrogeoloških, inženjersko-geoloških, geoekoloških i geološko-ekonomskih i drugih; Utvrđivanje potencijalnih područja, u pogledu pronalaženja različitih vrsta mineralnih resursa, do stepena istraženosti potencijalnih (S2), odnosno mogućih (S1) rezervi; Utvrđivanje stanja i svojstava stijena i tla: za potrebe planiranja namjene prostora i pogodnosti terena za izgradnju za nivo prostornih i urbanističkih planova, zaštitu terena od erozije, poplava, zemljotresa i drugih prirodnih nepogoda. Zaštita i unaprjeđenje životne sredine, u skladu sa koncepcijom trajnog uravnoteženog razvoja.

Član 8.

Detaljna geološka istraživanja, vrše se na prostoru, na kome je utvrđeno postojanje jednog ili više mineralnih resursa, a rezultati osnovnih geoloških istraživanja, upućuju na opravdanost nastavka istraživanja. Istraživanja iz prethodnog stava, vrše se i na prostorima, na kojima treba da se grade određeni objekti, radi dobijanja detaljnih podataka o geotehničkim, hidrogeološkim, i drugim osobinama tla.

Član 9.

Cilj detaljnih geoloških istraživanja je dobijanje detaljnih podataka o:

položaju, veličini, obliku, sastavu, građi i nastanku ležišta mineralnih resursa, njihovim kvalitativnim karakteristikama i obračunatim rezervama, kao i uslovima njihovog iskorišćavanja i geološko-ekonomskim karakteristikama, na osnovu kojih se vrši ocjena ekonomskog značaja tih rezervi; geološkim, hidrogeološkim i geotehničkim osobinama terena radi utvrđivanja uslova za izgradnju i zaštitu: rudarskih objekata, akumulacija površinskih voda, čija je zapremina veća od milion kubnih metara, brana čija je visina preko 10 m, aerodroma, tunela, hidroelektrana, termoelektrana, nuklearnih elektrana, magistralnih i regionalnih puteva, željezničkih pruga, mostova na ovim saobraćajnicama, dalekovoda preko 35 KW, silosa, stadiona, hala površine preko 400 m2, naftovoda, gasovoda, vodovoda za gradska naselja i drugih građevinskih objekata čija je površina veća od 400 m2, kao i za potrebe izrade tehničko-regulativnih planskih dokumenata.

Pod detaljnim istraživanjima podrazumijevaju se i geološka istraživanja u toku eksploatacije svih vrsta mineralnih resursa, uključujući i zahvatanje svih tipova podzemnih voda i njihove zaštite kao i za potrebe prostorno planske dokumentacije.

Član 10.

Pojedini istražni radovi, koji se izvode u okviru detaljnih geoloških istraživanja, ne moraju se izvoditi, ako postoje dovoljno pouzdani podaci, uslovi i podloge, na osnovu kojih se može pristupiti izradi tehničke dokumentacije, što se mora stručno obrazložiti u projektu istraživanja.

Član 11.

Na prostoru, na kojem se nalaze naselja, javne saobraćajnice, vodoprivredni objekti, vodovodi, područja izvora mineralnih, termalnih i drugih voda, spomenici kulture, prirodne rijetkosti, groblja, i druga dobra u opštoj upotrebi, kao i na području, koje je proglašeno zaštićenim (nacionalni parkovi, zaštitne šume, mineralna vrela i dr.) u pravilu, nisu dozvoljena geološka istraživanja. Izuzetno, kada su u pitanju istraživanja od opšteg interesa, mogu se vršiti na prostorima, odnosno područjima iz prethodnog stava, pod uslovima i na način, koje odredi Vlada Republike Srpske, na prijedlog Ministarstva, u skladu sa važećim zakonskim propisima.

Član 12.

Osnovna i detaljna geološka istraživanja, i izradu dokumentacije o ovim istraživanjima, mogu vršiti preduzeća, naučnoistraživačke institucije, kao i druga pravna lica (u daljem tekstu: preduzeća), koja ispunjavaju uslove propisane ovim zakonom.

Član 13.

Geološka istraživanja, vrše se u skladu sa savremenim naučnim dostignućima, propisima, standardima i tehničkim normativima, koji se odnose na tu vrstu radova, kao i propisima, kojima su utvrđeni uslovi u pogledu zaštite na radu, zaštite od požara i eksplozije, i zaštite životne sredine.

Član 14.

Zaštita životne sredine, u smislu ovog zakona, jeste: zaštita i prezentacija prirodnih vrijednosti (geoloških i geomorfoloških pojava i odlika istorijskog razvoja zemljine kore, i reprezentativnih pojavnih oblika, i drugih fenomena iz kategorije geonaslijeđa), zaštita od štetnih prirodnih procesa (zemljotresa, klizišta, erozija, bujica i poplava) i od tehnogenih narušavanja životne sredine (zagađivanje tla pri istraživanju i eksploataciji mineralnih sirovina, zagađivanje podzemnih voda, vještačko narušavanje stabilnosti tla, zagađivanje vazduha radovima u tlu i ugrožavanje zaštićenih prirodnih dobara, itd).

II - IZVOĐENJE GEOLOŠKIH ISTRAŽIVANJA

Uslovi i način izvođenja geoloških istraživanja

Član 15.

Geološka istraživanja, u smislu davanja ovlašćenja za istraživanje, dijele se na dvije osnovne vrste istraživanja: opšta istraživanja, u koja spadaju: mineraloška, petrološka, sendimentološka, paleontološka, stratigrafska, strukturnotektonska, geomorfološka, geohemijska, mineragenetska (metalogenetska) i geološko-ekonomska. primjenjena istraživanja, u koja spadaju: hidrogeološka; inžinjersko-geološka, geomehanička, geofizička i geoekološka

Član 16.

Preduzeće može obavljati poslove projektovanja i istraživanja jedne osnovne vrste istraživanja iz člana 15. ovog zakona, ako je upisano u sudski registar za obavljanje tih djelatnosti, ako ima u stalnom radnom odnosu, u smislu zakona, kojim se uređuju radni odnosi, najmanje tri diplomirana inženjera geologije, sa radnim iskustvom od najmanje tri godine, i položenim stručnim ispitom u struci, i posjeduje tehničko – tehnološku opremljenost. Preduzeće može obavljati i drugu vrstu istraživanja, ako u radnom odnosu, pored broja stručnih radnika iz prethodnog stava, ima još najmanje jednog diplomiranog inženjera geologije, sa radnim iskustvom od najmanje tri godine, i položenim stručnim ispitom. Bliže propise o ispunjenosti tehničko – tehnoloških uslova iz stava 1. ovog člana donosi ministar.

Član 17.

Rješenje o ispunjenju uslova iz člana 16, donosi ministar, nakon izvršenog uviđaja od strane stručne komisije, u čiji sastav se imenuje najmanje jedan član iz reda službenika Ministarstva privrede, energetike i razvoja (u daljem tekstu Ministarstvo). Na osnovu pravosnažnog rješenja iz stava 1. ovog člana, ministar će izdati licencu. Rješenje iz stava 1. ovog člana, objavljuje se u "Službenom glasniku Republike Srpske". Izgled i sadržaj licence iz stava 2. ovog člana propisaće ministarstvo.

Član 18.

Rukovođenje istražnim radovima, nadzor i izradu tehničke dokumentacije mogu obavljati stručna lica koja ispunjavaju uslove iz člana 16. ovog zakona.

Član 19.

Rukovođenje manje složenim istraživanjima, kao i izrada odgovarajuće tehničke dokumentacije u preduzećima, koja se bave eksploatacijom mineralnih resursa, u okviru odobrenog eksploatacionog polja, može se povjeriti zaposlenom licu sa srednjom školskom spremom geološke struke, koje ima položen stručni ispit, i najmanje pet godina radnog iskustva na tim poslovima. Pod manje složenim istraživanjima iz prethodnog stava, podrazumijeva se: vođenje knjige evidencije rezervi mineralnih sirovina, izrada rudarskih istražnih radova (raskopi, zasjeci, usjeci i sl.), izrada bušotina pri istraživanju građevinskih materijala (tehničkog građevinskog kamena krečnjaka, dolomita, šljunka, pijeska, gline i sl), geološka kartiranja pri manje složenim istraživanjima, i uzimanje uzoraka za ispitivanja pri istraživanju.

Član 20.

Preduzeće, koje se bavi eksploatacijom mineralnih sirovina, ukoliko nema svoju geološku službu, dužno je da poslove geološke djelatnosti povjeri preduzeću, koje ispunjava uslove za obavljanje tih poslova, za period dok traje eksploatacija. Geološka služba preduzeća, kojoj su ugovorom povjereni poslovi geološke djelatnosti, dužna je da organizuje i prati eksploataciju i istraživanja, utvrđuje kvalitet mineralnih sirovina, vrši izradu projekta istraživanja i elaborata o rezervama u okviru eksploatacionog polja, formira i vodi knjige evidencije rezervi mineralnih sirovina, i svake tekuće godine, do 15. marta, za prethodnu godinu, dostavlja Ministarstvu izvještaje o stanju i kvalitetu rezervi mineralnih sirovina.

Član 21.

Preduzeće, koje se bavi eksploatacijom mineralnih resursa može, u okviru svog eksploatacionog polja, vršiti geološka istraživanja, i izrađivati projekte istraživanja za svoje potrebe, ako ima u radnom odnosu, najmanje jednog inženjera geološke struke sa položenim stručnim ispitom, i radnim iskustvom, od najmanje tri godine, na poslovima istraživanja ili eksploatacije mineralnih resursa.

Član 22.

Propise o načinu i program polaganja stručnog ispita, donosi ministar.

Član 23.

Preduzeće, koje vrši istraživanja, dužno je: da radove izvodi prema tehničkim propisima, normativima i standardima, koji važe za izvođenje radova, a u skladu sa odobrenim projektom, odnosno programom istraživanja; da, u slučaju nužnih odstupanja od odobrenog projekta ili programa istraživanja, obrazloži i dokumentuje ista; da, pri izvođenju radova, provodi propisane mjere : mjere zaštite na radu, mjere za zaštitu građana i imovine, mjere za zaštitu i unaprjeđenje životne sredine, i druge mjere zaštite, u skladu sa odgovarajućim zakonom.

Izrada programa i projekata o geološkim istraživanjima i elaborata o rezervama

Član 24.

Za svaku vrstu geoloških istraživanja, preduzeće mora imati program, odnosno projekat istražnih radova. Programom istraživanja, određuju se radovi, koje treba izvesti radi dobijanja podataka o geološkom sastavu terena i karakteristikama tla za izgradnju, o građi, morfologiji, genezi i rezervama ležišta mineralnih sirovina. Projektom istraživanja, određuje se obim istražnih radova, potrebnih za izradu elaborata o rezervama mineralnih sirovina i podzemnih voda, i za izgradnju objekata. Ministarstvo donosi rješenje, kojim se odobrava izvođenje istražnih radova po programu ili projektu istraživanja.

Član 25.

Preduzeće, koje ima odobrenje za izvođenje istražnih radova, dužno je da obezbijedi izvođenje istražnih radova, u skladu sa odobrenim programom, odnosno projektom istraživanja, a nužna odstupanja, obrazloži i dokumentuje.

Član 26.

Investitor detaljnih istražnih radova dužan je da obezbijedi izradu elaborata. Nosilac koncesije za eksploataciju mineralnih resursa i odobrenja za eksploataciju, dužan je da inovira elaborat iz prethodnog stava svake pete godine za ležište čije rezerve obezbeđuju tekuću proizvodnju za period od 10 godina, a svake desete godine za ležišta čije rezerve obezbeđuju proizvodnju za period duži od 10 godina, radi usklađivanja sa projektnom dokumentacijom za eksploataciju i trenutnim stanjem rezervi. Bliže propise o sadržini programa i projekata istražnih radova, kao i elaborata o rezervama mineralnih resursa, donosi ministar.

Član 27.

Izrada godišnjih, srednjoročnih i dugoročnih programa geoloških istraživanja od interesa za Republiku Srpsku, povjerava se Republičkom zavodu za geološka istraživanja Republike Srpske.

Član 28.

Programi i projekti istražnih radova, i elaborati o rezervama, podliježu reviziji, u pogledu mjera i normativa zaštite na radu, zaštite životne sredine, kao i, u pogledu primjene savremenih dostignuća i metoda geološke nauke i tehnike, i saglasnosti sa tehničkim propisima, normativima, standardima i odgovarajućim zakonima.

Član 29.

Reviziju programa i projekata istražnih radova, izvještaja, elaborata o rezervama i studija, može vršiti, samo preduzeće, koje ima odobrenje za obavljanje poslova iz člana 17. ovog zakona. Vršenje revizije iz prethodnog stava mogu obavljati stručna lica koja ispunjavaju uslove iz člana 16. ovog zakona

Član 30.

Reviziju programa, projekata i elaborata, ne mogu vršiti: preduzeća, kao i lica, koja su učestvovala u izradi navedene dokumentacije, ili su zaposlena u istim.

Član 31.

Preduzeće, odnosno drugo pravno lice, koje je izvršilo reviziju programa, odnosno projekta istražnih radova i elaborata, dužno je izdati revizionu klauzulu, kojom se potvrđuje da je navedena tehnička dokumentacija urađena u skladu sa ovim zakonom, i ostalim važećim normativima i propisima. Ministarstvo će propisati sadržaj i oblik revizione klauzule iz stava 1. ovog člana.

Član 32.

Investitor istražnih radova dužan je da obezbjedi reviziju programa, odnosno projekta istražnih radova i elaborata putem preduzeća registrovanog za poslove revizije. Preduzeće koje vrši reviziju dužno je da obavjesti ministarstvo o datumu i mjestu održavanja revizije. Ministarstvo može odrediti svog predstavnika da prisustvuje reviziji. Ministarstvo vodi evidenciju o rezervama mineralnih resursa. Bliže propise o načinu i postupku utvrđivanja i ovjeravanja rezervi mineralnih resursa donosi ministar.

Član 33.

Programi i projekti istražnih radova, na osnovu kojih je izvedeno istraživanje, kao i elaborati sa konačnim izvještajem i dokumentacijom o rezultatima istraživanja i tehnoloških ispitivanja, čuvaju se u Ministarstvu, kao dokumenti od trajne vrijednosti.

Istražni prostor

Član 34.

Pravo na korišćenje prostora za istraživanje, ostvaruje se na osnovu ugovora o koncesiji, u skladu sa Zakonom o koncesijama Republike Srpske.

Član 35.

Istražni prostor je teren, na kome se vrši istraživanje, čija je površina omeđena koordinatama graničnih prelomnih tačaka na situacionoj karti, odnosno planu terena, a isti je definisan, u programu ili projektu geoloških istraživanja.

Istražni prostor može biti:

prostor za istraživanje mineralnih resursa, prostor za istraživanje tla.

Član 36.

Veličina istražnog prostora određuje se, u pravilu, prema zahtjevu podnosioca. Ministarstvo može odrediti i manji istražni prostor od traženog, ako za to postoje opravdani razlozi.

Član 37.

Ministarstvo vodi katastar koncesija za istraživanje i odobrenih istražnih prostora. U katastar istražnih prostora i koncesija za istraživanje, unose se podaci o nosiocu istraživanja, istražnom prostoru, predmetu i vremenu trajanja geoloških istraživanja, i drugi podaci, iz ugovora o koncesiji. Zainteresovana preduzeća, i druga pravna lica, imaju pravo uvida u katastar izdatih koncesija za istraživanje i istražnih prostora. Ministar donosi bliže propise o načinu vođenja katastra koncesija za istraživanje i istražnih prostora.

4. Izdavanje odobrenja za geološka istraživanja

Član 38.

Istraživanje mineralnih resursa, može se vršiti, samo na osnovu ugovora o koncesiji za geološka istraživanja, i rješenja, kojim se odobrava izvođenje istražnih radova, u skladu sa Zakonom o koncesijama i ovim zakonom. Zahtjev za izdavanje odobrenja za izvođenje istražnih radova, podnosi se Ministarstvu. Uz zahtjev iz stava 2. ovog člana, prilažu se:

ugovor o koncesiji na istražni prostor, na kom se namjeravaju izvoditi istražni radovi; revidovan program istraživanja, odnosno projekat istražnih radova; topografska osnova, najmanje razmjere do 1 : 25.000, sa ucrtanim granicama istražnog prostora, određenog koordinatama prelomnih tačaka (zavisno od situacije na terenu, Ministarstvo može propisati, da se dostavi karta krupnije razmjere); dokaz o ispunjenosti uslova za preduzeće, koje će obavljati poslove geoloških istraživanja, utvrđenih ovim zakonom.

Rješenje iz stava 1. ovog člana, donosi Ministarstvo.

Član 39.

Za istraživanja mineralnih resursa, koji se nalaze u okviru eksploatacionih polja, za koja postoji ugovor o koncesiji za eksploataciju, nije potrebna koncesija za istraživanje istih mineralnih resursa, kao i mineralnih resursa, koji su prilikom istraživanja registrovani, i utvrđena njihova osnovna obilježja.

Član 40.

Rješenje, kojim se odobrava izvođenje istražnih radova, sadrži:

naziv nosioca koncesije, kojem se izdaje rješenje sa naznakom njegovog sjedišta; predmet istraživanja; prostor na kome će se istraživati (istražni prostor); najmanji obim i vrstu radova, koji će se izvršiti; rokovi, u kojima je nosilac istraživanja dužan da izvještava nadležno Ministarstvo o rezultatima istraživanja; najveću količinu mineralnih resursa, koja se može izvaditi, u cilju ispitivanja njihovog kvaliteta i tehnoloških osobina; rok, u kom se mora otpočeti sa istraživanjem.

Član 41.

Na isti istražni prostor, može se izdati više odobrenja za istraživanje, ako se odnose na istraživanje različitih vrsta mineralnih resursa i, ako postoji mogućnost da više preduzeća vrši nesmetano istraživanje na tom prostoru. Preduzeća, koja izvode istražne radove na istom istražnom prostoru, sporazumno uređuju način izvođenja radova, u skladu sa ugovorom o koncesiji i ovim zakonom. Ako ne dođe do sporazuma, preduzeće, koje je kasnije dobilo odobrenje za istraživanje, dužno je da obezbijedi, da se radovi izvode na način, koji ne ometa radove preduzeća, koje je ranije dobilo odobrenje.

Član 42.

Ministarstvo može ukinuti odobrenje za istraživanje:

ako se istraživanje ne obavlja u skladu sa rješenjem; ako se pod vidom istraživanja vrši eksploatacija mineralnih sirovina; ako se istraživanje izvodi neracionalno, i time se ugrožava buduća eksploatacija mineralnih sirovina na tom, ili susjednom istražnom prostoru; ako se istražnim radovima ometaju ili ugrožavaju drugi radovi na istom, ili susjednom prostoru; ako, i pored naloga nadležnog inspektora, nisu sprovedene propisane mjere zaštite na radu, potrebne mjere za obezbjeđenje građana i imovine, i druge mjere, u skladu sa postojećim zakonima.

5. Istražni radovi

Član 43.

Početak radova na istraživanju, nosilac odobrenja za istraživanje (koncesionar), obavezan je da prijavi 15 dana prije početka istražnih radova, nadležnom opštinskom organu, na čijoj teritoriji se nalazi istražni prostor, i Ministarstvu.

Član 44.

Prilikom istraživanja, mogu se vaditi mineralni resursi u količinama, koje zahtijevaju istražni radovi, tehnološka ispitivanja, a odobrene su rješenjem Ministarstva. Nosilac odobrenja za istraživanje, dužan je voditi evidenciju o izvađenim količinama mineralnih resursa, i u koju su svrhu korišćeni. Nosilac odobrenja za istraživanje iz prethodnog stava, dužan je da evidentira i utvrdi osnovna obilježja i drugih mineralnih resursa, koje je otkrio tokom istraživanja na odobrenom istražnom prostoru.

Član 45.

Nosilac odobrenja za istraživanje, dužan je, u toku istraživanja, podnositi izvještaj Ministarstvu o rezultatima istraživanja mineralnih resursa, u roku, koji ovaj organ odredi. Izvještaj iz prethodnog stava, o izvršenim istražnim radovima i rezultatima istraživanja, naročito sadrži:

vrstu i količinu istraživačkih radova; podatke o količinama i kvalitetu istraživanih mineralnih resursa; podatke o drugim mineralnim resursima, koji su otkriveni prilikom istraživanja; podatke o izvađenim količinama mineralnih resursa, i u koje svrhe su upotrebljavane; podatke o posebnim karakteristikama istražnog prostora (klizišta, vode, gasovi, rastresite stijene i dr.); prikaz, odnosno obradu rezultata istraživanja; podatke o preduzetim mjerama na zaštiti životne sredine, i drugim zakonom predviđenim mjerama.

Član 46.

Izvještaj o završnim istraživanjima tla za izgradnju objekata, naročito sadrži:

podatke o inženjersko-geološkim i hidrogeloškim karakteristikama; podatke o geomehaničkim svojstvima; podatke o rezultatima geofizičkih i drugih istraživanja; prikaz, odnosno obradu rezultata istraživanja; kao i podatke iz člana 45. stav 2. tačka 7.

Član 47.

Nosilac odobrenja za istraživanje, dužan je da dostavi Ministarstvu izvještaj o rezultatima istraživanja, u roku od tri mjeseca, od dana završetka, ili trajnog obustavljanja istražnih radova.

Član 48.

Nakon završetka ili obustavljanja istražnih radova, nosilac odobrenja za istraživanje je dužan da, na mjestu, na kome je vršeno istraživanje, sprovede sve mjere obezbjeđenja, kojima se isključuje mogućnost nastupanja opasnosti za ljude i imovinu, a zemljište oštećeno istraživanjima, dužno je osposobiti za korišćenje.

Član 49.

Nakon završetka ili trajnog obustavljanja istražnih radova, nosilac odobrenja za istraživanje je dužan obavijestiti Ministarstvo i opštinski organ uprave o provedenim mjerama obezbjeđenja. Ministarstvo će preko nadležnih inspektora utvrditi, da li su preduzete mjere obezbjeđenja dovoljne, da se trajno isključi mogućnost nastupanja opasnosti za ljude i imovinu, i po potrebi, preduzeti odgovarajuće mjere iz svoje nadležnosti.

III. NADZOR – GEOLOŠKA INSPEKCIJA

Član 50.

Inspekcijski nadzor nad primjenom odredba ovog zakona i propisa donijetih za njegovo sprovođenje, vrši ministarstvo preko republičkih geoloških inspektora.

Član 51.

Inspektor, u vršenju inspekcijskog nadzora, ima prava i dužnosti utvrđene ovim zakonom, Zakonom o administrativnoj službi u upravi Republike Srpske, Zakonom o rudarstvu, Zakonom o zaštiti na radu, Zakonom o zaštiti životne sredine i drugim propisima.

Član 52.

Poslove republičkog geološkog inspektora može obavljati lice koje ima visoku školsku spremu geološke struke, radno iskustvo najmanje pet godina na poslovima geoloških istraživanja i položen stručni ispit.

Član 53.

Republički geološki inspektor, ima pravo i dužnost da provjerava:

da li preduzeće, koje izvodi geološka istraživanja, ispunjava propisane uslove; da li su programi i elaborati o rezultatima geoloških istraživanja izrađeni, u skladu sa zakonom; da li se geološka istraživanja vrše na osnovu, i u skladu sa ugovorom o koncesiji za istraživanje; da li se radovi izvode prema programu i projektu istraživanja; da li se izvođenje istražnih radova vrši u skladu sa zakonom i drugim propisima, standardima, tehničkim normativima i normama kvaliteta; da li je preduzeće, odnosno organizacija, koja izvodi radove, preduzela mjere bezbjednosti građana, susjednih objekata, saobraćaja i okoline, kao i sve potrebne mjere zaštite na radu, u skladu sa zakonom; da li se vodi evidencija o izvađenim količinama mineralnih resursa, u koje svrhe je izvađena, kao i, da li su evidentirani i drugi mineralni resursi, čije je postojanje utvrđeno; da li radnici, koji rukovode izvođenjem istražnih radova i radnici, koji vrše stručni nadzor nad izvođenjem tih radova, ispunjavaju propisane uslove; da li je izvađena veća količina mineralnih resursa, od količine određene koncesijom za istraživanje; da li se vodi knjiga o stanju rezervi mineralnih resursa; da li su programi, projekti, izvještaji, elaborati i studije revidovani i predati u zakonskom roku, prema odredbama ovog zakona; vrši i druge poslove, utvrđene zakonom.

Član 54.

Republički geološki inspektor je ovlašten da :

naredi da se utvrđene nepravilnosti otklone u roku, koji on odredi; naredi da se obustavi dalje izvođenje radova, ako:

a) u određenom roku nisu otklonjene utvrđene nepravilnosti i nedostatci,

b) ako se istražni radovi ne vrše u skladu sa aktom o davanju koncesije, ili se ne vrše prema odobrenom projektu istraživanja,

v) utvrdi nedostatke, koji predstavljaju neposrednu opasnost po život i zdravlje ljudi, ili opasnost po imovinu. odredi mjere bezbjednosti, u slučaju opasnosti za život i zdravlje ljudi, ili za bezbjednost imovine; podnese prijavu nadležnom organu za pokretanje odgovarajućeg postupka, ako povreda propisa predstavlja prekršaj ili krivično djelo; obavijesti drugi organ, ako postoje razlozi za preduzimanje mjera, za koje je taj organ nadležan.

Nosilac odobrenja za istraživanje, odnosno izvođač radova, kome je rješenjem naloženo otklanjanje nedostataka i nepravilnosti u smislu tačke 1. prethodnog stava, dužan je da, po njegovom otklanjanju, o tome obavijesti geološkog inspektora, u roku određenom rješenjem, koji ne može biti duži od osam dana.

Član 55.

Republički geološki inspektor je dužan da čuva kao službenu tajnu sve podatke, koje sazna u obavljanju poslova nadzora, a koje su propisane i aktima preduzeća, utvrđene kao poslovna tajna.

Član 56.

Republički geološki inspektor, dužan je izvršiti inspekcijski pregled preduzećâ, koja se bave geološkim istraživanjem i eksploatacijom mineralnih resursa, najmanje jedanput godišnje. Ukoliko republički geološki inspektor utvrdi da preduzeće ne ispunjava uslove iz članova 16., 18., 19., 20. i 21. ovog zakona, ostaviće period od 60 dana, da se ispune potrebni uslovi. Ako se, nakon tog perioda, ne dostavi dokaz o ispunjenosti uslova, ukinuće se rješenje (licenca) i objaviti u "Službenom glasniku Republike Srpske".

Član 57.

Protiv rješenja republičkog geološkog inspektora, može se izjaviti žalba ministru, u roku od 8 dana, od dana prijema rješenja. Žalba na rješenje republičkog geološkog inspektora, ne odlaže njegovo izvršenje, ako bi zbog odlaganja izvršenja prijetila neposredna opasnost po život ili zdravlje ljudi, ili u većoj mjeri, po imovinu.

IV - KAZNENE ODREDBE

Član 58.

Novčanom kaznom od 5.000 KM do 15.000 KM, kazniće se za prekršaj preduzeće, odnosno drugo pravno lice:

ako vrši istraživanja, protivno odredbama člana 11. ovog zakona; ako vrši istraživanja, odnosno istražne radove, protivno odredbi člana 25. ovog zakona; ako vrši istraživanja mineralnih sirovina i tla za izgradnju određenih objekata, bez odobrenja nadležnog Ministarstva (član 38.); ako izvadi veću količinu mineralnih resursa, od odobrene (član 40. tačka 6.); ako je utvrđeno postojanje prekršaja, po osnovu kojih se može raskinuti ugovor o koncesiji, i ukinuti rješenje, kojim se odobrava izvođenje istražnih radova (član 42.); ako ne vodi evidenciju o izvađenim količinama mineralnih resursa, i u koje su svrhe korištene (član 45. stav 2. tačka 4.); ako, nakon završetka ili obustavljanja istražnih radova, na mjestima na kojima je izvršeno istraživanje, ne sprovede mjere obezbjeđenja, ili zemljište ne osposobi za korišćenje (član 48.); ako, nakon završetka ili trajnog obustavljanja istražnih radova, ne obavijesti Ministarstvo i nadležni opštinski organ uprave o provedenim mjerama obezbjeđenja (član 49. stav 1.).

Za prekršaj iz prethodnog stava, kazniće se novčanom kaznom od 500 KM do 1.500 KM, i odgovorno lice u preduzeću ili drugom pravnom licu.

Član 59.

Novčanom kaznom od 2.500 KM do 10.000 KM, kazniće se za prekršaj preduzeće, odnosno drugo pravno lice:

ako istražnim radovima, izradom, tehničke dokumentacije i vršenjem tehničke kontrole rukovode radnici, koji ne ispunjavaju propisane uslove (član 16.); ako izvodi istražne radove, na način kojim ometa izvođenje radova drugom nosiocu istražnog prava (član 41. stav 3.); ako, u propisanom roku, ne prijavi početak istražnih radova nadležnom Ministarstvu (član 43.); ako ne evidentira i ne utvrdi osnovna obilježja drugih mineralnih resursa, koje je otkrilo tokom istraživanja (član 45. stav 2. tačka 3.); ako, nakon završetka ili trajnog obustavljanja istraživanja, ne dostavi konačan izvještaj sa dokumentacijom o rezultatima istraživanja i tehnoloških ispitivanja (član 47.).

Za prekršaj iz prethodnog stava, kazniće se novčanom kaznom od 300 KM do 1.000 KM, i odgovorno lice u preduzeću, ili drugom pravnom licu.

Član 60.

Novčanom kaznom od 1.000 KM do 5.000 KM, kazniće se za prekršaj preduzeće ili drugo pravno lice:

ako ne vodi knjigu evidencije rezervi mineralnih resursa, i u zakonskom roku, ne dostavlja nadležnom Ministarstvu izvještaj o stanju i kvalitetu rezervi mineralnih resursa (član 20. stav 2); ako u propisanom roku, ne dostavi na reviziju elaborat o klasifikaciji, kategorizaciji i proračunu rezervi mineralnih resursa na istražnom, odnosno eksploatacionom polju (član 26. stav 2.); ako nije izvršilo reviziju programa i projekta istražnih radova (član 28.); ako nadležnom Ministarstvu, u propisanom roku, ne dostavi izvještaj o rezultatima istraživanja (član 45 stav 1.).

Za prekršaj iz prethodnog stava, kazniće se novčanom kaznom od 100 KM do 500 KM, i odgovorno lice u preduzeću ili drugom pravnom licu.

V - PRELAZNE I ZAVRŠNE ODREDBE

Član 61.

Preduzeća, koja obavljaju istraživanja u smislu ovog zakona, dužna su da usklade opšte akte sa odredbama ovog zakona, u roku od šest mjeseci, od dana njegovog stupanja na snagu.

Član 62.

Ukoliko je drugim zakonima na drugačiji način regulisana oblast geoloških istraživanja, primjenjivaće se odredbe ovog zakona.

Član 63.

Ministar će, u roku od šest mjeseci, od dana stupanja na snagu ovog zakona, donijeti sljedeće podzakonske akte: Pravilnik o klasifikaciji i kategorizaciji čvrstih mineralnih resursa i rezervi i vođenju evidencije o njima (član 3.); Pravilnik o tehničko - tehnološkoj opremljenosti preduzeća za obavljanje pojedinih vrsta istraživanja (član 16.);

Pravilnik o načinu i postupku utvrđivanja i ovjeravanja rezervi mineralnih resursa (član 32.); Pravilnik o vođenju zbirke isprava i katastra koncesija i istražnih prostora (član 37.).

Član 64.

Stupanjem na snagu ovog zakona, prestaje da važi Zakon o geološkim istraživanjima ("Službeni list SRBiH", br. 35/79 i 15/90).

Član 65.

Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana, od dana objavljivanja u "Službenom glasniku Republike Srpske".

Dr Dragan Kalinić