Zakon o organskoj proizvodnji

ZAKON

O ORGANSKOJ PROIZVODNJI

I OSNOVNE ODREDBE

Član 1.

Ovim zakonom uređuje se proizvodnja poljoprivrednih i drugih proizvoda metodama organske proizvodnje,ciljevi i načela organske proizvodnje, metode organske proizvodnje, kontrola i certifikacija u organskoj proizvodnji, prerada, obilježavanje, skladištenje, prevoz, promet, uvoz i izvoz organskih proizvoda, kao i druga pitanja od značaja za organsku proizvodnju.

Član 2.

(1) Odredbe ovog zakona primjenjuju se na proizvode koji potiču iz svih faza organske biljne i stočarske proizvodnje, uključujući životinjsku akvakulturu, kada su ti proizvodi namijenjeni stavljanju u promet (u daljem tekstu: proizvodi organske proizvodnje), a oni su:

a) primarni poljoprivredni proizvodi,

b) prerađeni poljoprivredni proizvodi koji se koriste kao hrana,

v) hrana za životinje,

g) sjeme, rasad i sadni materijali

d) kvasci koji se koriste kao hrana i hrana za životinje.

(2) Proizvodi dobijeni lovom divljih životinja i ribolovom ne smatraju se proizvodima organske proizvodnje, u smislu ovog zakona.

Član 3.

(1) Pojedini izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu imaju sljedeće značenje:

a) biljna proizvodnja je proizvodnja biljnih proizvoda koji potiču sa proizvodnih jedinica, uključujući sakupljanje divljih biljnih vrsta iz prirodnih staništa u komercijalne svrhe,

b) izdavanje potvrde je postupak na osnovu koga ovlašćena kontrolna organizacija izdaje potvrdu da je uvezeni organski proizvod proizveden u skladu sa ovim zakonom i propisima donesenim na osnovu njega,

v) kontrola je sprovođenje niza aktivnosti u cilju utvrđivanja usklađenosti sa ovim zakonom i propisima donesenim na osnovu njega,

g) kontrolna organizacija jeste nezavisno pravno lice koje vrši kontrolu i certifikaciju u organskoj proizvodnji,

d) konvencionalna proizvodnja je svaka proizvodnja poljoprivrednih i drugih proizvoda koja nije organska proizvodnja,

đ) obilježavanje je stavljanje svakog izraza, riječi, oznake, zaštitnog znaka, imena brenda, žiga i simbola u vezi sa proizvodom, a koji se stavlja na svako pakovanje, dokument, izvještaj, etiketu, karton, prsten ili ogrlicu, koji prate taj proizvod,

e) oznaka organski proizvod je znak ili obilježje na proizvodu kojim se označava da je taj proizvod proizveden u skladu sa ovim zakonom i propisima donesenim na osnovu njega,

ž) organska proizvodnja je proizvodnja poljoprivrednih i drugih proizvoda primjenom metoda organske proizvodnje, u skladu sa ovim zakonom i propisima donesenim na osnovu njega,

z) organski prozvod je svaki proizvod koji je proizveden i označen u skladu sa ovim zakonom i propisima donesenim na osnovu njega,

i) period konverzije je period potreban za prelazak sa konvencionalne proizvodnje na organsku proizvodnju u toku kojeg se na proizvodnoj jedinici primjenjuju odredbe ovog zakona,

j) plan kontrole je plan koji sačinjava ovlašćena kontrolna organizacija, a koji sadrži opis aktivnosti koje će kontrolna organizacija preduzeti u oblasti organske proizvodnje, kao i opšte informacije o strukuri, rasporedu rada i organizaciji kontrolnih mjera u oblasti organske proizvodnje,

k) prerada organskih proizvoda je postupak pripreme, čuvanja i obrade organskih proizvoda, uključujući klanje i konfekcioniranje životinja, kao i pakovanje, odnosno obilježavanje organskih proizvoda,

l) proizvodna jedinica je zemljište, objekat, prostorija ili prostor koji se koriste za proizvodnju (proizvodne parcele, pašnjaci, otvoreni prostor, stočarski objekti, ribnjaci, sistemi za akvakulturu, priobalje čije je korišćenje dozvoljeno, prostori za skladištenje biljaka, biljnih proizvoda, proizvoda od životinja, sirovina i svih drugih inputa značajnih za organsku proizvodnju), lj) proizvođač je privredno društvo, drugo pravno lice, preduzetnik ili fizičko lice koje proizvodi, prerađuje i stavlja u promet organske proizvode u skladu sa zakonom,

m) certifikacija je postupak na osnovu koga ovlašćena kontrolna organizacija izdaje uvjerenje u pisanoj formi (certifikat), kojim potvrđuje da je organski proizvod proizveden u skladu sa ovim zakonom i propisima donesenim na osnovu njega,

n) faze u organskoj proizvodnji su sve faze u primarnoj proizvodnji, preradi, skladištenju, prevozu i prometu, uključujući distribuciju organskih proizvoda.

(2) Pojedini izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu za označavanje muškog ili ženskog roda podrazumijevaju oba pola.

Član 4.

Cilj ovog zakona jeste:

a) uspostavljanje organske proizvodnje kao cjelovitog sistema upravljanja i proizvodnje hrane koji se bazira na ekološkoj praksi, visokom stepenu biološke raznovrsnosti (biodiverzitet), očuvanju prirodnih resursa i primjeni visokih standarda o dobrobiti životinja i načina proizvodnje korišćenjem prirodnih supstanci i postupaka,

b) uravnotežena biljna i stočarska proizvodnja koja uvažava prirodne sisteme i cikluse, održava i poboljšava plodnost i kvalitet zemljišta, kvalitet vode i vazduha,

v) zaštita i trajno održavanje zdrave životne sredine kroz racionalno korišćenje energije i prirodnih resursa, kao što su zemljište, voda, organske materije i slično i

g) proizvodnja različitih organskih poljoprivrednih proizvoda u skladu sa zahtjevima protrošača za organskom hranom, uz primjenu postupaka koji nisu štetni za zdravlje ljudi, biljaka, životinja i životnu sredinu u cjelini.

Član 5.

Osnovna načela u organskoj proizvodnji su:

a) načelo upravljanja prirodnim i biološkim procesima, koje se odnosi na upravljanje prirodnim i biološkim procesima zasnovanim na ekološkim sistemima korišćenja prirodnih resursa, uz primjenu metoda koje obuhvataju: 1)žive organizme i mehaničke proizvodne metode, 2)proizvodnju biljaka u zemljištu, stočarsku prozvodnju ili akvakulturu koja uvažava principe održive eksploatacije ribnjaka,

3) zabranu upotrebe genetički modifikovanih organizama i proizvoda koji se sastoje ili su dobijeni od genetički modifikovanih organizama, sa izuzetkom veterinarskih medicinskih proizvoda,

4) proizvodne procese koji se baziraju na procjeni rizika i odgovarajućih preventivnih mjera, kada je to potrebno,

b) načelo ograničene upotrebe ulaznog repromaterijala (spoljašnji inputi), koje se odnosi na ograničenje upotrebe ulaznog repromaterijala u organskoj proizvodnji, pri čemu se mogu koristiti:

1) inputi iz organske proizvodnje,

2) prirodne ili prirodno proizvedene supstance i

3) spororastvorljiva mineralna đubriva, usklađenosaregulativamaSavjetaEvrope (EC) broj 834/2007., primjenjujući međunarodne standarde za organsku proizvodnju.

v) načelo strogog ograničenja upotrebe hemijskih sintetizovanih inputa, koje se odnosi na strogo ograničenje upotrebe sintetizovanih inputa u organskoj poljoprivredi, izuzev:

1) ako odgovarajući sistemi upravljanja ne daju zadovoljavajuće rezultate,

2) ako spoljašnji inputi iz tačke b) ovog člana nisu dostupni na tržištu i

3) ako upotreba spoljašnjih inputa iz tačke b) ovog člana ima neprihvatljiv uticaj na životnu sredinu,usklađenosaregulativamaSavjetaEvrope (EC) broj 834/2007., primjenjujući međunarodne standarde za organsku proizvodnju.

g) načelo prilagođavanja, koje se odnosi na prilagođavanje metoda organske proizvodnje regionalnim i lokalnim klimatskim i agroekološkim uslovima, sanitarnom stanju, stepenu razvoja i specifičnostima tradicionalnog načina uzgoja i

d) načelo održavanja i poboljšanja života u zemljištu i prirodne plodnosti zemljišta, stabilnosti zemljišta i biološke raznovrsnosti koja sprečava i onemogućava sabijanje i eroziju zemljišta, kao i hranjenje biljaka prvenstveno kroz ekosistem zemljišta.

II METODE ORGANSKE PROIZVODNJE

Član 6.

Metode organske biljne proizvodnje obuhvataju: izbor vrsta i sorti bilja, plodored, sisteme obrade zemljišta, sredstva i način đubrenja, sistem održavanja plodnosti zemljišta, način suzbijanja biljnih bolesti, štetočina i korova inačin sakupljanja divljih biljnih vrsta iz prirodnih staništa.

Član 7.

(1) Metode organske stočarske proizvodnje obuhvataju: izbor vrsta i rasa životinja, način uzgoja životinja i objekte za uzgoj životinja, ishranu i zdravstvenu zaštitu životinja, prevoz i klanje životinja, postupanje sa životinjama koje su nabavljene sa drugih farmi i način sakupljanja životinjskih vrsta iz prirodnih staništa.

(2) Ministar poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede (u daljem tekstu: ministar) donosi pravilnik kojim se propisuju metode organske biljne i stočarske proizvodnje iz člana 6. i člana 7. stav 1. ovog zakona.

Član 8.

(1) Reproduktivni materijal za biljnu i stočarsku proizvodnju koji se koristi u organskoj proizvodnji obavezno se proizvodi metodama organske proizvodnje.

(2) Proizvodnja sjemena metodama organske proizvodnje vrši se u skladu sa propisima kojima se uređuje proizvodnja sjemena, rasada i sadnog materijala a uz primjenu metoda organske proizvodnje.

(3) Izuzetno od stava 1. ovog člana, proizvođaču se može odobriti korišćenje reproduktivnog materijala iz konvencionalne proizvodnje, pod uslovom da taj materijal nije tretiran sredstvima za zaštitu bilja koja nisu dozvoljena u organskoj proizvodnji, ako:

a) na tržištu nema materijala koji je proizveden metodama organske proizvodnje,

b) je korišćenje tog materijala opravdano za sprovođenje naučnoistraživačkih ispitivanja ili

v) se radi o autohtonoj sorti.

(4) U slučaju iz stava 3. ovog člana, korišćenje reproduktivnog materijala iz konvencionalne proizvodnje u periodu konverzije proizvođaču odobrava ovlašćena kontrolna organizacija, a poslije isteka perioda konverzije korišćenje odobrava Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede (u daljem tekstu: Ministarstvo).

III KONTROLA I CERTIFIKACIJA U ORGANSKOJ PROIZVODNJI

Član 9.

(1) Za obavljanje poslova kontrole i certifikacije u organskoj proizvodnji Ministarstvo može ovlastiti kontrolnu organizaciju koja je registrovana u Registru poslovnih subjekata, u skladu sa zakonom kojim se uređuje registracija poslovnih subjekata, koja je akreditovana u skladu sa domaćim, evropskim i međunarodnim standardimai koja ispunjava uslove u pogledu tehničke opremljenosti i kadrovske osposobljenosti (u daljem tekstu: ovlašćena kontrolna organizacija).

(2) Ministar rješenjem utvrđuje ispunjenost uslova za obavljanje poslova kontrole i certifikacije u organskoj proizvodnji iz stava 1. ovog člana, kao i broj koda ovlašćene kontrolne organizacije.

(3) Rješenje iz stava 2. ovog člana donosi se na period od godinu dana i može se produžiti u skladu sa uslovima koji su propisani ovim zakonom.

(4) Rješenje iz stava 2. ovog člana je konačno i protiv njega nije dozvoljena žalba, ali se može pokrenuti upravni spor pred nadležnim sudom.

Član 10.

(1) Kontrolna organizacija podnosi Ministarstvu zahtjev za utvrđivanje ispunjenosti uslova za obavljanje poslova kontrole i certifikacije u organskoj proizvodnji do 30. juna tekuće godine za narednu godinu.

(2) Ovlašćena kontrolna organizacija može u roku iz stava 1. ovog člana podnijeti zahtjev za obnavljanje ovlašćenja za obavljanje poslova kontrole i certifikacije u organskoj proizvodnji.

(3) U slučaju iz stava 2. ovog člana, Ministarstvo utvrđuje da li ovlašćena kontrolna organizacija i dalje ispunjava uslove iz člana 9. ovog zakona za obavljanje poslova kontrole i certifikacije u organskoj proizvodnji.

Član 11.

Ministar rješenjem utvrđuje spisak ovlašćenih kontrolnih organizacija, koje se objavljuje u „Službenom glasniku Republike Srpske”, jedanput godišnje.

Član 12.

(1) Ministarstvo vodi evidenciju o ovlašćenim kontrolnim organizacijama koja obavezno sadrži:

a) naziv i adresu ovlašćene kontrolne organizacije,

b) datum ponošenja zahtjeva za davanje, odnosno obnavljanje ovlašćenja,

v) datum donošenja rješenja o ovlašćenju, odnosno obnavljanju ovlašćenja,

g) broj koda ovlašćene kontrolne organizacije i

d) podatke o nastalim promjenama u vezi sa ispunjenošću uslova za obavljanje poslova kontrole i certifikacije u oblasti kontrole i certifikacije u organskoj proizvodnji.

(2) Evidencija iz stava 1. ovog člana vodi se u elektronskoj formi.

Član 13.

(1) Ovlašćena kontrolna organizacija dužna je da bez odlaganja o svakoj promjeni uslova za obavljanje poslova kontrole i certifikacije u organskoj proizvodnji iz člana 9. ovog zakona pismenim putem obavijesti Ministarstvo i dostavi dokaze o nastaloj promjeni.

(2) Ako ovlašćena kontrolna organizacija prestane da ispunjava uslove za obavljanje poslova kontrole i certifikacije u organskoj proizvodnji iz člana 9. ovog zakona, kao i na zahtjev ovlašćene kontrolne organizacije, ministar rješenjem ukida ovlašćenje kontrolnoj organizaciji za obavljanje poslova kontrole i certifikacije u organskoj proizvodnji.

(3) Rješenje ministra iz stava 2. ovog člana je konačno i protiv njega nije dozvoljena žalba, ali se može pokrenuti upravni spor pred nadležnim sudom.

Član 14.

(1) Postupak uvođenja proizvođača u organsku proizvodnju pokreće se prijavom koju proizvođač podnosi ovlašćenoj kontrolnoj organizaciji.

(2) Na osnovu prijave iz stava 1. ovog člana proizvođač i ovlašćena kontrolna organizacija zaključuju ugovor o vršenju kontrole i certifikacije u organskoj proizvodnji, kojim se određuje i evidencioni broj proizvođača.

(3) Od dana zaključenja ugovora iz stava 2. ovog člana počinje period konverzije.

(4) Ministar donosi pravilnik kojim se propisuje dužina trajanja perioda konverzije u biljnoj i stočarskoj proizvodnji.

Član 15.

(1) Proizvođač koji je zaključio ugovor iz člana 14. stav 2. ovog zakona, od dana zaključenja tog ugovora, dužan je da organsku proizvodnju obavlja u skladu sa ovim zakonom i propisima donesenim na osnovu njega.

(2) Proizvođač iz stava 1. ovog člana dužan je da o svojoj proizvodnji vodi evidenciju u skladu sa uputstvom ovlašćene kontrolne organizacije, kao i da ovlašćenu kontrolnu organizaciju svake godine, u roku kojiona odredi, pismenim putem obavijesti o dinamici proizvodnje usjeva, uz dostavljanje pregleda po parcelama,odnosno dinamici stočarske proizvodnje i uz dostavljanje pregleda o broju i vrsti životinja.

(3) Proizvođač iz stava 1. ovog člana dužan je da omogući ovlašćenoj kontrolnoj organizaciji vršenje propisane kontrole.

(4) Ako proizvođač iz stava 1. ovog člana u okviru poljoprivrednog gazdinstva ima i proizvodnu jedinicu koja se koristi za konvencionalnu proizvodnju, dužan je da ovlašćenoj kontrolnoj organizaciji omogući vršenje kontrole i te proizvodne jedinice.

Član 16.

(1) U ovlašćenoj kontrolnoj organizaciji poslove kontrole može da obavlja lice koje je stručno osposobljeno za obavljanje kontrole u organskoj proizvodnji (u daljem tekstu: kontrolor).

(2) Poslove kontrole iz stava 1. ovog člana ne može da obavlja kontrolor ako:

a) je istovremeno i proizvođač koji je uključen u organsku proizvodnju ili se bavi prometom organskih proizvoda i

b) obavlja poslove kontrole u više od jedne kontrolne organizacije.

(3) Ovlašćena kontrolna organizacija dužna je da preduzme potrebne mjere kako bi osigurala povjerljivost informacija koje se dobijaju tokom sprovođenja kontrole i certifikacije.

Član 17.

(1) Kontrola u organskoj proizvodnji vrši se na način kojim se obezbjeđuje objektivnost, nepristrasnost, odsustvo sukoba interesa, efikasnost, profesionalnost, dosljednost i kvalitet, a kontrola se vrši:

a) u svim fazama organske proizvodnje,

b) za sve proizvode iz člana 2. ovog zakona,

v) primjenom odgovarajućeg načina kontrole i

g) na osnovu dokumentovane procedure.

(2) Ako se prilikom kontrole iz stava 1. ovog člana uoči postojanje određene nepravilnosti u načinu obavljanja proizvodnje organskih proizvoda, ovlašćena kontrolna organizacija može proizvođaču da odredi korektivne mjere u cilju usklađivanja proizvodnje sa odredbama ovog zakona i propisa donesenih na osnovu njega.

(3) Ministar donosi pravilnik kojim se propisuju uslovi koje treba da ispuni kontrolna organizacija za obavljanje poslova kontrole i certifikacije iz člana 9. stav 1. ovog zakona, način vršenja kontrole i mjere koje ovlašćena kontrolna organizacija određuje u slučaju utvrđenih nepravilnosti iz st. 1. i 2. ovog člana.

Član 18.

Ovlašćena kontrolna organizacija dužna je da najmanje jedanput godišnje izvrši potpunu fizičku kontrolu i kontrolu dokumentacije proizvođača i da o izvršenoj kontroli sačini izvještaj u pisanoj formi, koji potpisuje i proizvođač.

Član 19.

(1) Na osnovu izvještaja o izvršenim kontrolama, ovlašćena kontrolna organizacija izdaje certifikat da je proizvod ili proces proizvodnje u skladu sa ovim zakonom i propisima donesenim na osnovu njega (u daljem tekstu: certifikat).

(2) Za certifikovane organske proizvode koji se uvoze, ovlašćena kontrolna organizacija, na osnovu izvršene kontrole dokumentacije i certifikata koji je izdat od nadležnog organa zemlje porijekla certifikovanog organskog proizvoda, izdaje potvrdu da je taj proizvod proizveden u skladu sa ovim zakonom i propisima donesenim na osnovu njega (u daljem tekstu: potvrda).

(3) U postupku izdavanja potvrde iz stava 2. ovog člana uvoznik je dužan da ovlašćenoj kontrolnoj organizaciji dostavi potrebnu dokumentaciju na osnovu koje se može utvrditi da je taj proizvod proizveden u skladu sa ovim zakonom i propisima donesenim na osnovu njega i da je za njega izdao certifikat nadležni organ zemlje porijekla.

(4) Poslove iz st. 1. i 2. ovog člana ovlašćena kontrolna organizacija obavlja kao povjerena javna ovlašćenja.

(5) Na pitanja koja ovim zakonom nisu posebno uređena, a odnose se na postupak izdavanja certifikata i potvrde, primjenjuju se odredbe zakona kojima se uređuje opšti upravni postupak.

Član 20.

(1) Ovlašćena kontrolna organizacija dužna je da vodi evidenciju koja obavezno sadrži:

a) ime i adresu, odnosno poslovno ime i sjedište proizvođača, kao i podatke o licu odgovornom za organsku proizvodnju (ime i kontakt telefon),

b) adresu jedinice za organsku proizvodnju,

v) datum početka perioda konverzije,

g) broj koda svih kontrolnih organizacija kod kojih je organski proizvođač bio registrovan poslije uključivanja u organsku proizvodnju,

d) podatke o obradivim površinama pod organskom proizvodnjom,

đ) podatke o području sa kojeg su sakupljene divlje biljne i životinjske vrste iz prirodnih staništa, u skladu sa propisom kojim se uređuje sakupljanje i korišćenje divljih biljaka i životinja,

e) vrstu i broj životinja na poljoprivrednom gazdinstvu,

ž) podatke o izdatim certifikatima i potvrdama i

z) podatke o proizvodnji reproduktivnog materijala.

(2) Ovlašćena kontrolna organizacija dužna je da evidenciju iz stava 1. ovog člana čuva najmanje tri godine.

(3) Ovlašćena kontrolna organizacija dužna je da na zahtjev Ministarstva dostavi podatke iz evidencije iz stava 1. ovog člana.

Član 21.

Ovlašćena kontrolna organizacija dužna je da Ministarstvu svake godine najkasnije do 31. januara tekuće godine za prethodnu godinu dostavi godišnji izvještaj o organskoj proizvodnji, koji sadrži podatke iz evidencije iz člana 20. ovog zakona.

Član 22.

(1) Na osnovu podataka iz godišnjih izvještaja iz člana 21. ovog zakona Ministarstvo vodi zbirnu evidenciju o organskoj proizvodnji.

(2) Evidencija iz stava 1. ovog člana vodi se u elektronskom obliku.

(3) Ministar donosi pravilnik kojim se propisujesadržina, obrazac i način vođenja evidencije iz člana 20. i člana 22. stav 1. ovog zakona.

IV PRERADA, OBILJEŽAVANJE, SKLADIŠTENJE, PREVOZ I

PROMET ORGANSKIH PROIZVODA

Član 23.

(1) Tehnološki postupak prerade u organskoj proizvodnji odvija se u kontinuitetu bez miješanja proizvoda iz organske proizvodnje sa sastojcima, supstancama i proizvodima iz perioda konverzije, odnosno proizvodima iz konvencionalne proizvodnje, kao i bez upotrebe jonizujućeg zračenja, genetički modifikovanih organizama i njihovih derivata.

(2) Ako se u tehnološkom postupku prerade iz stava 1. ovog člana koriste tehnološke linije koje se koriste i za preradu proizvoda iz konvencionalne proizvodnje, te tehnološke linije se prije upotrebe u organskoj proizvodnji moraju temeljno očistiti i oprati.

(3) Ministar donosi pravilnik kojim se propisuje tehnološki postupak prerade u organskoj proizvodnji, sastojci, aditivi i pomoćne supstance koje se koriste u preradi proizvoda iz stava 1. ovog člana, kao i način čišćenja i sredstva za čišćenje tehnoloških linija iz stava 2. ovog člana.

Član 24.

(1) Domaći neprerađeni certifikovani organski proizvod obilježava se oznakom organski proizvod, entitetskim znakom i kodom, odnosno logom ovlašćene kontrolne organizacije koja je izvršila certifikaciju tog proizvoda.

(2) Proizvodi biljnog porijekla iz perioda konverzije koji sadrže isključivo jedan sastojak poljoprivrednog porijekla mogu se obilježiti oznakom proizvod iz perioda konverzije i kodom, odnosno logom ovlašćene kontrolne organizacije, po isteku roka od godinu dana od dana zaključenja ugovora iz člana 14. stav 2. ovog zakona.

(3) Domaći prerađeni certifikovani organski proizvod može se obilježiti oznakom iz stava 1. ovog člana, entitetskim znakom i kodom, odnosno logom ovlašćene kontrolne organizacije koja je u posljednjoj fazi proizvodnje izvršila certifikaciju tog proizvoda, ako sadrži najmanje 95% sastojaka poljoprivrednog porijekla, koji su proizvedeni u skladu sa odredbama ovog zakona i propisa donesenih na osnovu njega.

(4) Reklamni materijal, prateća dokumentacija i etikete mogu se obilježiti na način iz st. 1. i 2. ovog člana.

(5) Zabranjeno je obilježavanje proizvoda na kojima je naznačeno da sadrže genetički modifikovane organizme, sastoje se ili su proizvedeni od genetički modifikovanih organizama na način iz st. 1. i 2. ovog člana.

(6) Certifikovani proizvodi iz st. 1. i 3. ovog člana, kao i njihov reklamni materijal, prateća dokumentacija i etikete mogu se obilježiti terminima, odnosno skraćenicama koje označavaju porijeklo organskog proizvoda (ekološki – eko, biološki – bio, organski – org., i slično, kao i privatnom oznakom proizvođača, odnosno udruženja proizvođača).

Član 25.

(1) Certifikovani organski proizvodi skladište se u posebnim prostorijama uskladištu.

(2) Ako su certifikovani organski proizvodi upakovani i obilježeni mogu se čuvati u istim prostorijama skladišta sa proizvodima iz konvencionalne proizvodnje, u posebnom dijelu koji je obilježen.

Član 26.

(1) Certifikovani organski proizvodi, po pravilu, prevoze se odvojeno od proizvoda iz konvencionalne proizvodnje.

(2) Ako su certifikovani organski proizvodi upakovani i obilježeni, mogu se prevoziti zajedno sa proizvodima iz konvencionalne proizvodnje.

Član 27.

(1) Organski proizvodi mogu se stavljati u promet zajedno sa proizvodima iz konvencionalne proizvodnje samo ako su upakovani.

(2) Ako organski proizvodi nisu upakovani, moraju se stavljati u promet odvojeno od proizvoda iz konvencionalne proizvodnje na jasno obilježenom mjestu, kako bi se spriječilo miješanje sa proizvodima iz konvencionalne proizvodnje.

(3) Proizvođač je dužan da, prilikom stavljanja u promet organskih proizvoda, posjeduje važeći certifikat koji je izdala ovlašćena kontrolna organizacija.

(4) Ministar donosi pravilnik kojim se propisuje izgled oznake i entitetskog znaka iz člana 24. stav 1. ovog zakona, kao i uslovi i način skladištenja, prevoza i stavljanja u promet organskih proizvoda iz čl. 25, 26. i 27. ovog zakona.

Član 28.

(1) Certifikovani organski proizvodi iz uvoza obavezno su upakovani i zatvoreni na način koji sprečava zamjenu njihove sadržine.

(2) Certifikovani organski proizvodi iz uvoza mogu se stavljati u promet ako je za te proizvode ovlašćena kontrolna organizacija izdala potvrdu iz člana 19. stav 2. ovog zakona.

(3) Ministar donosi pravilnik kojim se propisuje postupak izdavanja potvrde iz člana 19. stav 2. ovog zakona.

Član 29.

(1) Certifikovani organski proizvodi mogu se izvoziti samo sa važećim certifikatom ovlašćene kontrolne organizacije.

(2) Izvoznik u odgovarajuću rubriku carinske deklaracije upisuje da se radi o organskom proizvodu i broj certifikata koji prilaže uz tu carinsku deklaraciju.

V NADZOR

Član 30.

(1) Upravni nadzor nad sprovođenjem ovog zakona i propisa donesenih na osnovu njega vrši Ministarstvo.

(2) Inspekcijski nadzor nad sprovođenjem ovog zakona i propisa donesenih za njegovo sprovođenje vrši Republička uprava za inspekcijske poslove, putem nadležnih inspektora u svom sastavu i inspektora u sastavu jedinica lokalne samouprave.

Član 31.

U vršenju poslova inspekcijskog nadzora, pored ovlašćenja utvrđenih propisom kojim se uređuje oblast inspekcije, nadležni inspektor ovlašćen je i da provjerava:

a) da li ovlašćena kontrolna organizacija ispunjava uslove za obavljanje poslova kontrole i certifikacije u organskoj proizvodnji,

b) da li ovlašćena kontrolna organizacija vrši uključivanje proizvođača u organsku proizvodnju,

v) da li ovlašćena kontrolna organizacija vodi evidenciju na propisan način,

g) da li ovlašćena kontrolna organizacija vrši kontrolu i certifikaciju u skladu sa odredbama ovog zakona,

d) da li proizvođač obavlja organsku proizvodnju i preradu na propisan način,

đ) da li se skladištenje, prevoz, obilježavanje i promet organskih proizvoda vrši na propisan način,

e) da li je proizvod dobijen metodama organske proizvodnje,

ž) poslovne knjige ovlašćene kontrolne organizacije u vezi sa poslovima kontrole i certifikacije organskih proizvoda i

z) poslovne knjige i isprave proizvođača u vezi sa sprovođenjem ovog zakona.

Član 32.

U vršenju inspekcijskog nadzora iz člana 30. stav 2. ovog zakona nadležni inspektor, pored opštih ovlašćenja koje ima prema propisima koji uređuju oblast inspekcija, ima ovlašćenje i da:

a) zabrani obavljanje poslova kontrole i certifikacije licu koje nema ovlašćenje Ministarstva za obavljanje tih poslova,

b) zabrani obavljanje poslova kontrole i certifikacije licu koje ima ovlašćenje Ministarstva, a ne ispunjava propisane uslove za obavljanje tih poslova, do otklanjanja nedostataka koje su prouzrokovale zabranu,

v) zabrani obilježavanje, oglašavanje, skladištenje, prevoz, prodaju i uvoz proizvoda ili serije proizvoda koje se vrši suprotno ovom zakonu,

g) zabrani preduzimanje drugih radnji koje se vrši suprotno ovom zakonu i propisima donesenim na osnovu njega i

d) naloži otklanjanje nepravilnosti u primjeni i poštovanju ovog zakona i propisa donesenih na osnovu njega i odredi rok i način njihovog otklanjanja.

VI KAZNENE ODREDBE

Član 33.

(1) Novčanom kaznom od 10.000 KM do 30.000 KM kazniće se za prekršaj privredno društvo ili drugo pravno lice – kontrolna organizacija, ako:

a) obavlja poslove kontrole i certifikacije, a nema ovlašćenje Ministarstva za obavljanje tih poslova (član 9),

b) ne obavijesti Ministarstvo o svakoj promjeni uslova za obavljanje poslova kontrole i certifikacije u organskoj proizvodnji (član 13. stav 1),

v) poslove kontrole i certifikacije ne obavlja u skladu sa ovim zakonom (član 17),

g) ne izvrši punu fizičku kontrolu i kontrolu dokumentacije proizvođača najmanje jednom godišnje, kao i ako o izvršenoj kontroli ne sačini izvještaj u pisanoj formi (član 18),

d) izda certifikat suprotno izvještaju o izvršenim kontrolama (član 19. stav 1),

đ) za organske proizvode iz uvoza izda potvrdu na osnovu nepotpune ili dokumentacije koja ne potvrđuje da je proizvod proizveden metodama organske proizvodnje (član 19. stav 2),

e) ne dostavi godišnji izvještaj Ministarstvu u propisanom roku, kao i ako u tom izvještaju navede netačne podatke (član 21).

(2) Za prekršaj iz stava 1. ovog člana novčanom kaznom od 1.000 KM do 3.000 KM kazniće se i odgovorno lice u privrednom društvu ili drugom pravnom licu – kontrolnoj organizaciji.

(3) Za radnje iz stava 1. ovog člana, pored novčane kazne, može se izreći i zaštitna mjera zabrane vršenja djelatnosti, odnosno zaštitna mjera zabrane vršenja dužnosti odgovornom licu.

Član 34.

(1) Novčanom kaznom od 5.000 KM do 15.000 KM kazniće se za prekršaj privredno društvo ili drugo pravno lice – proizvođač, ako:

a) stavlja u promet organski proizvod koji nije obilježen u skladu sa ovim zakonom, kao i ako konvencionalni proizvod obilježava suprotno ovom zakonu (član 24),

b) stavlja u promet organski proizvod, a ne posjeduje važeći certifikat izdat od ovlašćene kontrolne organizacije (član 27. stav 3),

v) stavlja u promet organski proizvod iz uvoza za koji nije dobijena potvrda iz člana 19. stav 2. ovog zakona (član 28. stav 2).

(2) Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kazniće se novčanom kaznom od 500 KM do 1.500 KM i odgovorno lice u privrednom društvu ili drugom pravnom licu.

(3) Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kazniće se novčanom kaznom od 2.000 KM do 6.000 KM i preduzetnik.

(4) Za prekršaj iz stava 1. t.

a) i b) ovog člana kazniće se novčanom kaznom od 1.000 KM do 3.000 KM i fizičko lice.

(5) Za radnje iz stava 1. ovog člana, pored novčane kazne, može se izreći i zaštitna mjera zabrane vršenja djelatnosti, odnosno zaštitna mjera zabrane vršenja dužnosti odgovornom licu.

Član 35.

(1) Novčanom kaznom od 5.000 KM do 15.000 KM kazniće se za prekršaj privredno društvo ili drugo pravno lice – kontrolna organizacija, ako ne vodi evidenciju na način propisan ovim zakonom, kao i ako na zahtjev Ministarstva ne dostavi podatke iz te evidencije (član 20).

(2) Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kazniće se novčanom kaznom od 500 KM do 1.500 KM i odgovorno lice u privrednom društvu ili drugom pravnom licu – kontrolnoj organizaciji.

Član 36.

(1) Novčanom kaznom od 3.000 KMdo 9.000 KM kazniće se za prekršaj privredno društvo ili drugo pravno lice – proizvođač, ako:

a) organsku proizvodnju ne obavlja u skladu sa propisanim metodama organske proizvodnje (čl. 6. i 7),

b) u organskoj proizvodnji koristi reproduktivni materijal iz konvencionalne proizvodnje bez odobrenja ovlašćene kontrolne organizacije, odnosno Ministarstva (član 8. st. 3. i 4),

v) o svojoj proizvodnji ne vodi evidenciju u skladu sa uputstvom ovlašćene kontrolne organizacije, kao i ako ne obavijesti kontrolnu organizaciju o dinamici proizvodnje usjeva pismenim putem (član 15. stav 2),

g) ne omogući ovlašćenoj kontrolnoj organizaciji vršenje kontrole (član 15. stav 3),

d) preradu, skladištenje, prevoz i stavljanje u promet organskih proizvoda ne obavlja u skladu sa odredbama ovog zakona (čl. 23, 25, 26. i član 27. stav 2).

(2) Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kazniće se novčanom kaznom od 500 KM do 1.500 KM i odgovorno lice u privrednom društvu ili drugom pravnom licu.

(3) Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kazniće se novčanom kaznom od1.000 KM do 3.000 KM i preduzetnik.

(4) Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kazniće se novčanom kaznom od 500 KM do 1.500 KM i fizičko lice.

VII PRELAZNE I ZAVRŠNE ODREDBE

Član 37.

Privredno društvo ili drugo pravno lice koje je do dana stupanja na snagu ovog zakona, a na osnovu Zakona o organskoj proizvodnji hrane („Službeni glasnik Republike Srpske”, br. 75/04 i 71/09) ovlašćeno za izdavanje certifikata, nastaviće da obavlja poslove za koje je ovlašćeno do isteka perioda važenja ovlašćenja.

Član 38.

Ministar će u roku u roku od šest mjeseci od dana stupanja na snagu ovog zakona donijeti podzakonske akte:

a) Pravilnik o metodama organske biljne i stočarske proizvodnje i periodu konverzije (član 7. stav 2. i član 14. stav 4),

b) Pravilnik o uslovima koje treba da ispuni kontrolna organizacija, načinu vršenja kontrole i mjerama koje se utvrđuju u slučaju utvrđenih nepravilnosti u načinu obavljanja proizvodnje organskih proizvoda (član 17. stav 3),

v) Pravilnik o sadržini, obrazcu i način vođenja evidencije (član 22. stav 3),

g) Pravilnik o tehnološkim postupcima prerade u organskoj proizvodnji (član 23. stav 3),

d) Pravilnik oobilježavanju organskih proizvoda, uslovima i načinu skladištenja, prevoza i stavljanja u promet organskih proizvoda (član 27. stav 4) i

đ) Pravilnik o postupku izdavanja potvrde za organske proizvode iz uvoza (član 28. stav 3).

(2) Do donošenja podzakonskih akata iz stava 1. ovog člana primjenjivaće se propisi koji su doneseni na osnovu Zakona o organskoj proizvodnji hrane („Službeni glasnik Republike Srpske”, br. 75/04 i 71/09), osim odredaba tih propisa koji nisu u skladu sa ovim zakonom.

Član 39.

Stupanjem na snagu ovog zakona prestaje da važi Zakon o organskoj proizvodnji hrane („Službeni glasnik Republike Srpske”, br. 75/04 i 71/09).

Član 40.

Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku Republike Srpske“.

MrIgorRadojičić