Zakon o porezu na dobit

ZAKON

O POREZU NA DOBIT

I OSNOVNA ODREDBA

Član 1.

Ovim zakonom utvrđuje se pravni okvir za oporezivanje dobiti pravnih lica u Republici Srpskoj i stranih pravnih lica koja ostvaruju prihod u Republici Srpskoj.

II ZNAČENJE POJMOVA KOJI SE KORISTE U OVOM ZAKONU

Član 2.

Pojmovi koji se koriste u ovom zakonu imaju slijedeće značenje:

a) Republika Srpska – podrazumijeva teritoriju Republike Srpske, uključujući njene teritorijalne vode i vazdušni prostor iznad njene teritorije.

b) Pravno lice – znači lice koje je registrovano za samostalno obavljanje djelatnosti u cilju sticanja dobiti u skladu sa zakonima Republike Srpske. Pojam pravnog lica ne podrazumijeva fizičko lice na koje se primjenjuje Zakon o porezu na dohodak kao rezultat obavljanja samostalne djelatnosti.

v) Poslovna jedinica – znači organizacioni dio pravnog lica koji obavlja dio registrovane djelatnosti pravnog lica, na teritoriji drugog entiteta i/ili Brčko Distrikta.

g) Strano pravno lice – znači pravno lice koje ima sjedište u inostranstvu.

d) Tržišna cijena – znači iznos koji bi nepovezani kupac platio nepovezanom prodavcu, u isto vrijeme i na istom mjestu, za istu ili sličnu robu ili usluge, u uslovima slobodne konkurencije.

đ) Kamata – znači bilo koji iznos koji treba da se plati u novcu ili naturi za korišćenje novca, bilo da se plaća obaveza po dugu, ili depozitu ili u skladu sa finansijskim ugovorom o najmu, prodaji na otplatu ili nekoj drugoj vrsti prodaje na odloženo plaćanje uz uključivanje instrumenata koji osiguravaju ekvivalent kamate.

e) Akcija – su vlasničke hartije od vrijednosti, koje predstavljaju udio akcionara u osnovnom kapitalu akcionarskog društva.

ž) Akcionar – znači svako pravno ili fizičko lice koje je vlasnik akcija u akcionarskom društvu.

z) Dividenda – je dio neto dobiti koja se, po odluci organa upravljanja, raspodjeljuje vlasnicima kapitala.

i) Povezana lica – jedno lice povezano je sa drugim licem ukoliko između njih postoji jedan od slijedećih odnosa:

1) Fizičko lice je povezano sa pravnim licem ukoliko fizičko lice posjeduje, neposredno ili posredno, 10% ili više akcija u pravnom licu;

2) Pravno lice je povezano sa drugim pravnim licem ukoliko pravno lice posjeduje, neposredno ili posredno, 10% ili više akcija u akcionarskom društvu, odnosno udio vlasništva od 10% ili više u kapitalu neakcionarskog društva;

3) U smislu ovog zakona smatra se da fizičko lice posjeduje akcije koje posjeduje njegov ili njen bračni drug, djeca, usvojenici, roditelji, braća i sestre, djed i baka i unučad.

j) Osnovica imovine – znači cijenu koštanja ili nabavnu cijenu neke imovine i koristi se za izračunavanje dobiti i gubitka od prodaje ili transfera imovine i u svrhu amortizacije.

k) Usklađena osnovica imovine – znači osnovica umanjena za amortizaciju i uvećana za troškove investiranja i druge troškove koji se ne odbijaju, a koji povećavaju vrijednost imovine;

l) Kapitalna dobra - znače imovinu koja se amortizuje, a koju koristi pravno lice u svrhu obavljanja djelatnosti.

lj) Investiciono dobro – znači svako dobro ili imovinu koje pravno lice nabavi ili drži, a koje mu ne služi za obavljanje samostalne djelatnosti, i ne obuhvata: (a) zalihe, (b) imovinu koja se drži za prodaju kupcima u skladu sa poslovnom djelatnošću, (c) kapitalnu imovinu koja se amortizuje, (d) zgrade koje se koriste za poslovnu djelatnost, (e) autorska prava.

m) Obračunska metoda – znači evidentiranje prihoda i rashoda u momentu nastanka poslovnog događaja.

n) Stalno mjesto poslovanja – znači stalno mjesto poslovanja gdje se odvija poslovanje. Stalno mjesto poslovanja podrazumijeva i:

1) mjesto izvođenja građevinskih, instalaterskih ili montažerskih radova u Republici Srpskoj, kao i mjesto instalacije ili strukture koje se koriste u istraživanju ili eksploataciji prirodnih resursa ili djelatnost nadzora vezana uz prethodno navedeno;

2) mjesto gdje drugo fizičko ili pravno lice posluje u ime stranog pravnog lica i ima ovlaštenje da zaključuje ugovore u ime tog stranog pravnog lica, to strano pravno lice će se smatrati da ima stalno mjesto poslovanja u Republici Srpskoj.

III PORESKI OBVEZNIK

Poreski obveznik

Član 3.

(1) U skladu sa odredbama ovoga zakona, poreski obveznik je:

a) pravno lice iz Republike Srpske za dobit koju ostvari iz bilo kog izvora bilo u Republici Srpskoj ili u inostranstvu;

b) poslovna jedinica pravnog lica za dobit koju ostvari na području Republike Srpske;

v) strano pravno lice koje obavlja djelatnost i ima stalno mjesto poslovanja u Republici Srpskoj, za dobit koja se odnosi na to stalno mjesto poslovanja;

g) strano pravno lice koje ostvaruje prihod od nepokretne imovine koja se nalazi u Republici Srpskoj, za dobit koja se odnosi na tu nepokretnu imovinu;

d) strano lice koje ostvaruje prihod u Republici Srpskoj, a koje nije obuhvaćeno alinejama b) i v), plaća porez po odbitku u skladu sa poglavljem VI ovog zakona;

đ) pravna lica navedena u alinejama a), b) i v) su poreski obveznici i u slučaju da svojom poslovnom djelatnošću ostvare gubitak u toj poreskoj godini.

Lica koja se izuzimaju od plaćanja poreza na dobit

Član 4.

(1) Porez na dobit ne plaća Centralna banka Bosne i Hercegovine.

(2) Javne institucije i humanitarne organizacije ne plaćaju porez na dobit ostvarenu po osnovu slijedećih prihoda:

a) prihoda iz budžeta ili javnih fondova;

b) sponzorstva ili donacija u novcu ili naturi;

v) kamata, dividendi i ostalih investicionih prihoda koji obuhvataju i prihod od nekretnina;

g) članarina;

d) prihoda od prodaje ili prenosa dobara osim dobara koja se koriste ili su se koristila za obavljanje djelatnosti.

(3)Ukoliko humanitarna organizacija ili javna institucija obavlja i djelatnost koja nije u vezi sa njenim humanitarnim ciljevima ili ciljevima javne institucije, takva humanitarna organizacija ili javna institucija podliježe plaćanju poreza na dobit ostvarenu obavljanjem te djelatnosti.

IV UTVRĐIVANJE PORESKE OSNOVICE

Opšte odredbe za utvrđivanje poreske osnovice

Član 5.

Poreska osnovica za poresku godinu je razlika između oporezivih prihoda i rashoda koji se odbijaju za tu poresku godinu, u skladu sa ovim zakonom.

Prihodi koji se uključuju pri obračunu poreske osnovice

Član 6.

(1) Oporezivi prihod u cilju izračunavanja poreske osnovice, uključuje sav prihod iz bilo kojeg izvora, bilo u novcu ili naturi, i bez obzira da li je vezan za obavljanje djelatnosti pravnog lica, osim prihoda iz člana 7. ovog zakona.

(2) U slučaju da je prihod primljen u obliku imovine (svi slučajevi osim novca) ili u obliku usluga, iznos prihoda je jednak tržišnoj cijeni primljene imovine ili usluga.

Prihodi koji se ne uključuju pri obračunu poreske osnovice

Član 7.

(1) Slijedeći prihodi se ne uključuju u obračun poreske osnovice:

a) dividende i učešće u dobiti koje primi pravno lice Republike Srpske;

b) prihodi od naplaćenih otpisanih potraživanja koja su u prethodnim poreskim periodima bila uključena u poresku osnovicu, a nisu isključena iz poreske osnovice kao priznati rashod;

v) prihod u obliku kamate od hartija od vrijednosti koje izda ili za koje garantuje Bosna i Hercegovina, Republika Srpska, Federacija Bosne i Hercegovine, Brčko distrikt, jedinica lokalne samouprave, Centralna banka Bosne i Hercegovine, preduzeća, osiguravajuća društva, investicioni fondovi i banke ili druge finansijske institucije koje djeluju kao ovlašteni agenti;

g) ukoliko se imovina ne konvertuje slobodnom voljom poreskog obveznika, a prihod od takve konverzije se reinvestira u imovinu iste ili slične vrste prije isteka druge godine nakon godine u kojoj je imovina konvertovana, onda sva naknada primljena radi obeštećenja poreskog obveznika za gubitak imovine ne uključuje se u oporezivi prihod. Smatra se da imovina nije konvertovana slobodnom voljom poreskog obveznika ukoliko je imovina uništena, ukradena, zaplijenjena ili konfiskovana ili je poreski obveznik na drugi način prisiljen da prenese imovinu zbog prijetnji ili neposredne opasnosti od navedenih slučajeva;

d) kamata na depozite u banci;

đ) prihod na koji je plaćen porez po odbitku, a koji je platio isplatilac prihoda;

e) prihod od razmjene ili transfera istovrsne imovine.

Usklađivanje rashoda

Član 8.

(1) Prilikom obračuna poreske osnovice, od prihoda se odbijaju oni rashodi koji se direktno odnose na ostvareni prihod.

(2) Rashodi koji se priznaju i odbijaju od prihoda su i:

30% troškova reprezentacije u vezi sa poslovnom djelatnošću pravnog lica;

b) nagrade radnicima do iznosa propisanih u Pravilniku za primjenu ovog zakona ( u daljem tekstu: Pravilnik);

v) troškovi za putovanje, hranu i smještaj, preseljenje i dnevnice do iznosa propisanih u Pravilniku ;

g) troškovi za istraživanje i razvoj u skladu sa Pravilnikom;

d) gubici zaliha obračunavaju se posebno kako je propisano Pravilnikom;

đ) donacije javnim institucijama, humanitarnim, kulturnim i obrazovnim organizacijama u iznosu do 3% od ukupnog prihoda u toj poreskoj godini, s tim što se donacija koja prelazi taj iznos može prenositi u naredne tri godine umanjujući buduće donacije;

e) rashodi po osnovu sponzorstva u iznosu do 2% od ukupnog prihoda u toj poreskoj godini;

ž) stipendije studenata do 75% prosječne mjesečne neto plate po zaposlenom u Republici Srpskoj prema posljednjem objavljenom podatku organa nadležnog za poslove statistike (u daljem tekstu: prosječna mjesečna neto plata).

(3) Slijedeći rashodi se ne priznaju:

a) kazne i kamate plaćene zbog kršenja zakona i drugih propisa;

b) rashodi koji se odnose na neoporezivi prihod iz člana 7. ovog zakona;

v) rashodi evidentirani u knjigama, a koji nisu dokazani vjerodostojnim dokumentima kako je propisano važećim zakonom;

g) premije osiguranja koje plaća poslodavac za ličnu korist zaposlenih osim ako te premije nisu uključene u platu zaposlenih;

d) rashodi u korist povezanog lica u iznosu za koliko ti rashodi prelaze tržišnu cijenu za robu ili usluge izvršene poreskom obvezniku od strane povezanog lica;

đ) gubitak na prodaji ili prenosu bilo koje imovine između povezanih lica;

e) donacije političkim strankama i organizacijama;

ž) kapitalni rashodi vezani za sticanje ili stvaranje imovine koja se amortizuje, a koja ima uobičajeni ekonomski vijek preko 1 godine;

z) lični troškovi i troškovi koji nisu u vezi sa djelatnošću koja se obavlja;

i) rashodi vezani za nabavku kancelarijskih tepiha, umjetnina, dekorativnih elemenata i druge imovine koja ima karakter investicionog dobra;

j) rashod po osnovu amortizacije goodwila.

Transakcije između povezanih lica (Pravilo transferne cijene)

Član 9.

(1) Transferna cijena odnosi se na cijenu nastalu u vezi sa transakcijama sredstvima ili stvaranjem obaveza između povezanih lica.

(2) Kod transakcija iz prethodnog stava, Poreska uprava Republike Srpske (u daljem tekstu: Poreska uprava) povećava ili umanjuje iznos prihoda ili rashoda ukoliko utvrdi da transferna cijena ne odgovara tržišnoj cijeni.

(3) Način utvrđivanja tržišne vrijednosti transakcije reguliše se Pravilnikom.

Sumnjiva potraživanja i rezerve

Član 10.

(1) Pravno lice koje koristi obračunsku metodu ima pravo na odbitak po osnovu sumnjivih potraživanja i rezervi.

(2) Pravnim licima, izuzev banaka, ovlaštenih kreditnih organizacija ili osiguravajućih društava, dozvoljen je odbitak po osnovu sumnjivog potraživanja koji proistekne u vezi s prodajom roba ili usluga, ali samo ako je prihod od prodaje bio prethodno uključen u poresku osnovicu pravnog lica. U tom smislu, kredit ili potraživanje od prodaje smatra se sumnjivim potraživanjem samo ako potraživanje nije naplaćeno u roku od 12 mjeseci od datuma dospjeća potraživanja na naplatu i ako je povjerilac utužio potraživanja ili se zbog njih vodi postupak prinudne naplate, ako su prijavljena u stečajnom postupku nad dužnikom ili ako je postignut sporazum sa dužnikom, koji nije fizičko lice ili povezano lice, u postupku stečaja ili likvidacije.

(3) Kod banaka i drugih ovlaštenih kreditnih organizacija odbitak je dozvoljen za povećanje na računu rezervi za uobičajene gubitke zbog nenaplaćenih kredita i ne može biti veći od 20% od poreske osnovice.

(4) Kod osiguravajućih i reosiguravajućih društava, odbitak je dozvoljen za povećanje rezervi kako je evidentirano u knjigovodstvenim dokumentima i kako je dato pravo važećim zakonom. Kod ugovora o osiguranju koji se odnose na reosiguranje, rezerve se smanjuju tako da pokriju samo dio rizika koji snosi osiguravajuće društvo i ne može biti veći od 20% od poreske osnovice.

(5) Sva otpisana, ispravljena i druga potraživanja za koja je izvršeno rezervisanje, a koja se kasnije naplate, u momentu naplate ulaze u prihode koji se oporezuju u skladu sa ovim zakonom.

Amortizacija

Član 11.

(1) Odbitak po osnovu amortizacije dozvoljen je samo u vezi sa imovinom koja podliježe amortizaciji i koja se nalazi u upotrebi.

(2) U smislu ovog zakona, imovina koja se amortizuje je sva materijalna i nematerijalna imovina koja se koristi u proizvodnji ili ponudi roba i usluga, za iznajmljivanje drugima ili u administrativne svrhe. Zemljište i imovina čija vrijednost se ne umanjuje tokom prirodnog trošenja ili zastarijevanja ne smatra se imovinom koja se amortizuje.

(3) Za mašine i opremu koja se amortizuje, dozvoljava se odbitak za ubrzanu amortizaciju koja se obračunava na slijedeći način:

a) prva godina: 40%

b) druga godina: 30%

v) treća godina: 30%

(4) Imovina koja se amortizuje, a čija je nabavna vrijednost manja od 1.000 KM, može se odbiti u cjelosti u godini nabavke, pod uslovom da je imovina stavljena u funkciju.

(5) Nabavna vrijednost računarskog hardvera i softvera može se odbiti u cjelosti u godini nabavke pod uslovom da su isti stavljeni u funkciju.

(6) Ako trošak popravke ili održavanja imovine koja se amortizuje prelazi 5% od usklađene osnovice imovine na početku poreskog perioda, trošak popravke treba dodati na usklađenu osnovicu imovine u svrhu amortizacije.

(7) Pravilnikom se propisuje način utvrđivanja odbitaka po osnovu amortizacije, kao i smjernice vezane za uobičajeni period rada i ulazne vrijednosti imovine koja se amortizuje i tretman imovine koja se amortizuje, a koja je privremeno ili stalno izuzeta iz rada.

Dobici i gubici od prodaje kapitalnih i investicionih dobara

Član 12.

(1) Kapitalna dobit se ostvaruje prodajom ili transferom na drugi način kapitalnih ili investicionih dobara i predstavlja razliku između prodajne cijene i usklađene osnovice imovine. Prodajnom cijenom se smatra ugovorena cijena, odnosno tržišna cijena koju utvrđuje nadležni poreski organ ako utvrdi da je ugovorena cijena niža od tržišne.

(2) Ako je razlika iz stava 1. ovog člana negativna, u pitanju je kapitalni gubitak.

(3) Kapitalni dobici ili gubici nastali u toku poreske godine se mogu prebijati, a neto dobitak ili gubitak se dodaje ili oduzima od poreske osnovice, ukoliko isti nisu uključeni u prihode, odnosno rashode.

Poreski gubici

Član 13.

(1) Poreski gubitak predstavlja negativnu razliku između prihoda i rashoda u postupku utvrđivanja poreske osnovice.

(2) Poreski gubitak iz prethodnog stava prenosi se i nadoknađuje umanjivanjem poreske osnovice u narednih pet godina.

(3) Ukoliko poreski obveznik ima gubitak u više poreskih godina, poreski gubitak iz ranije poreske godine nadoknađuje se prije poreskog gubitka iz novije poreske godine.

(4) Kada se radi o stranim pravnim licima koja obavljaju poslovnu djelatnost na osnovu stalnog mjesta poslovanja u Republici Srpskoj uzimaju se u obzir samo oporezivi prihodi i rashodi koji se odbijaju, a odnose se na to stalno mjesto poslovanja.

(5) Kada pravno lice iz Republike Srpske ostvari poreski gubitak koji se odnosi na poslovnu jedinicu u Federaciji Bosne i Hercegovine ili Brčko Distriktu, taj gubitak se ne može odbiti od poreske osnovice tog pravnog lica u Republici Srpskoj, niti se poreska osnovica poreza na dobit poslovne jedinice u Republici Srpskoj pravnog lica iz Federacije Bosne i Hercegovine ili Brčko Distrikta može umanjiti za gubitak tog pravnog lica iz Federacije Bosne i Hercegovine ili Brčko Distrikta.

(6) Kada pravno lice iz Republike Srpske ostvari gubitak koji se odnosi na stalno mjesto poslovanja u inostranstvu, taj gubitak se ne može odbiti od poreske osnovice tog pravnog lica u Republici Srpskoj. Dobitak ili gubitak na kursnoj razlici

Član 14.

(1) Dobitak ili gubitak na kursnoj razlici treba odvojeno uključiti u obračun poreske osnovice u slučaju kada pravno lice ostvari prihod ili dobije kredit ili plati troškove ili otplati kredit u stranoj valuti.

(2) Promjena kursa strane valute se obračunava u skladu sa ovim zakonom, na slijedeći način:

a) Vezano za otplatu glavnice, dužniku i povjeriocu se priznaje pozitivna ili negativna kursna razlika između vrijednosti glavnice kredita u domaćoj valuti u trenutku dobijanja kredita i njene vrijednosti u domaćoj valuti u trenutku kada se glavnica otplaćuje;

b) U slučaju produženja roka otplate ili refinansiranja stranog kredita, odredbe iz tačke a) primjenjuju se na novi kredit;

(3) Ukoliko dođe do promjene kursa između datuma kada je bilo koji prihod ili rashod nastao i datuma kada je prihod stvarno primljen ili trošak stvarno plaćen, razlika između vrijednosti u domaćoj valuti i vrijednosti u stranoj valuti smatra se pozitivnom ili negativnom kursnom razlikom.

Likvidacija i transformacija pravnog lica

Član 15.

(1) Ako se poreski obveznik likvidira, dobit ili gubitak utvrđuje se u periodu likvidacije koji se nastavlja na posljednji poreski period. Početni bilans za period likvidacije identičan je bilansu na kraju prethodnog poreskog perioda. Ako takav konačni bilans ne postoji, vrijednost imovine i obaveza utvrđuje se procjenom. Završni bilans perioda likvidacije pokazuje imovinu koja se raspodijeljuje, na likvidacijsku dobit ili likvidacijski gubitak.

(2) Imovina se na kraju perioda likvidacije procjenjuje po tržišnoj vrijednosti.

(3) U slučaju stečaja, primjenjuju se odredbe iz st. 1. i 2. ovog člana.

Spajanje, pripajanje i podjela

Član 16.

(1) Spajanje je radnja kojom prestaju, bez postupka likvidacije, jedno ili više pravnih lica prenosom cjelokupne svoje imovine i obaveza na novo lice, u skladu s propisima koji uređuju tu oblast.

(2) Pripajanje je radnja kojom nestaju, bez postupka likvidacije, jedno ili više pravnih lica prenosom cjelokupne svoje imovine i obaveza na drugo postojeće lice, u skladu s propisima koji uređuju tu oblast.

(3) Podjela je radnja koja obuhvata razdvajanje i odvajanje:

a) pri razdvajanju pravnih lica, lice nestaje, bez postupka likvidacije, prenosom cjelokupne svoje imovine i obaveza na dva ili više novoosnovanih ili već postojećih pravnih lica u skladu s propisima koji uređuju tu oblast;

b) pri odvajanju pravno lice prenosi jednu ili više djelatnosti na jedno ili više pravnih lica koja se osnivaju ili na jedno ili više već postojećih pravnih lica lica, u skladu s propisima koji uređuju tu oblast. Prenosom djelatnosti se smatra prenos cjelokupne imovine i obaveza koje se pripisuju dijelu pravnog lica koje organizaciono čini odvojeno poslovanje.

(4) Prava i obaveze spojenih, pripojenih ili podijeljenih poreskih obveznika preuzima pravni sljedbenik.

(5) Poreski obveznici koji se spajaju, pripajaju ili dijele dostavljaju Poreskoj upravi finansijske izvještaje i poresku prijavu računajući od dana koji prethodi danu spajanja, pripajanja ili podjele. Sticanje i vrednovanje prava pri spajanju, pripajanju i podjeli

Član 17.

(1) Ako pri spajanju, pripajanju ili podjeli prema članu 16. ovog zakona postoji kontinuitet u oporezivanju, smatra se da poreski obveznik nastavlja djelatnost, te to nema uticaja na oporezivanje.

(2) Kontinuitet u oporezivanju u smislu stava 1. ovog člana postoji ako pri prenosu na drugo pravno lice ne dolazi do promjena u procjeni imovine i obaveza.

(3) St. 1. i 2. ovog člana primjenjuju se nezavisno od toga da li se radi o jednom ili više lica koja su izvršila prenos, odnosno lica koja nastaju. Korekcija poreske osnovice

Član 18.

Ako se pri promjeni pravnog oblika ili likvidaciji iz imovine izuzimaju stvari i prava ili se ta imovina koristi za ulaganja, za taj iznos se koriguje poreska osnovica u skladu sa ovim zakonom.

Udruženja za zajedničku poslovnu djelatnost

Član 19.

(1) Pojam “udruženje za zajedničku poslovnu djelatnost” znači udruženje dva ili više, ali manje od 10, samostalnih pravnih lica koja se ugovorno udruže za obavljanje zajedničke poslovne djelatnosti.

(2) Udruženje je izuzeto od plaćanja poreza na dobit preduzeća. Svako pravno lice koje je član udruženja dužno je da utvrdi svoju poresku obavezu po osnovu dobiti udruženja, propocionalno svom ugovorenom učešću u udruženju, bez obzira da li dobit raspoređena ili nije raspoređena tom pravnom licu. Poreski gubici se primjenjuju samo na proporcionalni udio učesnika u dobiti udruženja do iznosa ugovorenog učešća u udruženju. Preostali gubitak može se prenijeti na narednih 5 godina i pokrivati od proporcionalnog udjela člana u dobiti udruženja.

(3) Dobit od prodaje imovine udruženja koja se uključuje u godišnju poresku prijavu poreza na dobit pravnog lica predstavlja iznos koji je veći od uloga pravnog lica u udruženje. Ulog predstavlja početnu investiciju pravnog lica u udruženje, uvećanu za proporcionalni udio pravnog lica u neraspoređenoj dobiti i umanjenu za dobit koja je raspoređena i udio pravnog lica u gubitku udruženja. Ukoliko gubici premašuju ulog, gubici se mogu prenijeti na rok od 5 godina radi kompenzacije dobiti koja će nastati iz buduće prodaje imovine udruženja. Pravno lice ne može koristiti gubitke udruženja za smanjenje svoje poreske osnovice ukoliko gubitak nije posljedica potpune likvidacije članstva datog pravnog lica u udruženju.

(4) Udruženje je dužno da odredi jedno pravno lice, člana udruženja, koji je rezident Republike Srpske, kao poreskog rukovodioca u cilju vođenja knjiga, plaćanja akontacije poreza na dobit udruženja za svakog člana, i dostavljanja godišnje prijave na isti način kao da poslovnu djelatnost vodi jedno pravno lice. Poreski rukovodilac treba da obezbijedi podatke vezano za proporcionalnu dobit odnosno gubitak svakog člana pravnog lica i dio akontacije poreza koji se odnosi na svakog člana pravnog lica.

(5) Poreski rukovodilac iz stava 4. ovog člana dužan je da svakom pravnom licu koje je član udruženja, dostavi pismenu obavijest o dijelu poreske osnovice od dobiti ili gubitka udruženja tog pravnog lica i iznos akontacije uplaćenog poreza na dobit preduzeća i iznos koji se odnosi na to pravno lice.

V PORESKA STOPA

Poreska stopa

Član 20.

(1) Porez na dobit se plaća po stopi od 10 % na poresku osnovicu za tu poresku godinu.

(2) Porez po odbitku utvrđuje se po stopi i na način propisan odredbama Poglavlja VI ovog zakona.

Poreska godina

Član 21.

(1) Poreska godina za pravna lica je kalendarska godina, ukoliko Ministarstvo finansija ne odredi da se koristi drugačija poreska godina koja nije kalendarska godina.

(2) U slučaju kada pravno lice postane poreski obveznik tokom poreske godine ili prestane biti poreski obveznik tokom poreske godine, poreska godina je period u kalendarskoj godini kada je dato pravno lice bilo poreski obveznik.

(3) Ukoliko strano pravno lice obavlja poslovnu djelatnost preko stalnog mjesta poslovanja u Republici Srpskoj, onda se poreska godina stranog pravnog lica može koristiti za utvrđivanje dobiti koja se odnosi na to stalno mjesto poslovanja u Republici Srpskoj na osnovu posebnog akta Ministarstva finansija.

Podnošenje poreske prijave i plaćanje poreza

Član 22.

(1) Poreska prijava za poresku godinu se podnosi Poreskoj upravi, najkasnije u roku od 90 dana nakon završetka poreske godine, a u slučaju kalendarske poreske godine, najkasnije do 31. marta tekuće za prethodnu godinu.

(2) Poreski obveznik je dužan da plati porez na dobit po konačnoj prijavi u roku iz stava (1) ovog člana.

Akontacioni porez

Član 23.

(1) Porez na dobit plaća se akontativno, mjesečno, do 10. u mjesecu za prethodni mjesec, a na osnovu podataka iz godišnje poreske prijave za prethodnu poresku godinu.

(2) Ukoliko poreski obveznik planira da će u tekućoj godini ostvariti veću ili manju dobit, može podnijeti zahtjev za utvrđivanje akontacije poreza na dobit u skladu sa planom.

(3) Pravno lice koje se prvi put registruje kao poreski obveznik dužno je da podnese poresku prijavu sa procjenom dobiti do kraja poreske godine u roku od 30 dana od dana početka obavljanja poslovne djelatnosti.

VI OPOREZIVANJE STRANIH PRAVNIH LICA ZA PRIHOD OSTVAREN U REPUBLICI SRPSKOJ I UMANJENJE POREZA ZA PLAĆENI POREZ U INOSTRANSTVU

Prihod od stalnog mjesta poslovanja

Član 24.

(1) Strano pravno lice koje obavlja poslovnu djelatnost preko stalnog mjesta poslovanja u Republici Srpskoj plaća porez na dobit na poresku osnovicu koja se odnosi na to stalno mjesto poslovanja.

(2) Poreska osnovica iz stava 1. ovog člana određuje se u skladu sa odredbama u Poglavlju IV ovog zakona tako da se:

a) samo prihod koji se odnosi na stalno mjesto poslovanja uključuje u utvrđivanje poreske osnovice;

b) samo rashodi koji su vezani za prihode tog stalnog mjesta poslovanja uključuju u rashode koji se odbijaju.

Prihod od nekretnina

Član 25.

(1) Strano pravno lice koje ostvaruje prihod od nekretnina koje se nalaze u Republici Srpskoj plaća porez na dobit koja se odnosi na tu vrstu prihoda.

(2) Prihod od nekretnina koje se nalaze u Republici Srpskoj uključuje slijedeće:

a) prihod od iznajmljivanja ili drugih datih prava za korištenje nekretnina koje se nalaze u Republici Srpskoj;

b) dobitak od prenosa prava vlasništva ili bilo kog drugog prava vezano za nekretnine koje se nalaze u Republici Srpskoj;

v) dobitak od prenosa akcija u pravnom licu, ukoliko je veći dio vrijednosti imovine pravnog lica (bilo neposredno ili preko jednog ili više pravnih lica) nekretnina koja se nalazi u Republici Srpskoj;

g) prihod ostvaren od iskorištavanja prirodnih resursa koja se nalaze u Republici Srpskoj, uključujući dobitak od prenosa bilo kog prava vezano za te prirodne resurse.

(3) Poreska osnovica za nekretnine koje se nalaze u Republici Srpskoj utvrđuje se u skladu s odredbama datim u Poglavlju IV ovog zakona i podnosi se godišnja poreska prijava.

Umanjenje od poreza na dobit za plaćeni porez na dobit u inostranstvu

Član 26.

(1) Ukoliko pravno lice iz Republike Srpske ostvaruje prihod u stranoj državi, a prihod se oporezuje i u Republici Srpskoj i u stranoj državi, onda se porez plaćen stranoj državi, bilo da je neposredno plaćen ili po odbitku koji uplaćuje drugo lice, odbija od poreza na dobit preduzeća u Republici Srpskoj, ukoliko takvo pravno lice iz Republike Srpske ne izabere da se porez u inostranstvu tretira kao rashod koji se odbija prilikom utvrđivanja poreske osnovice za poresku godinu.

(2) Umanjenje poreza na dobit za plaćeni porez u inostranstvu za poresku godinu ne može preći iznos poreza na dobit utvrđenog primjenom stope poreza na dobit navedenog pravnog lica za tu poresku godinu u Republici Srpskoj. Ukoliko je plaćeni porez u inostranstvu veći od iznosa poreza za dobit ostvarenu u Republici Srpskoj, više plaćeni porez se prenosi u periodu od 5 poreskih godina i podliježe istim ograničenjima za te poreske godine.

(3) Poreski obveznik može umanjiti porez na dobit za porez plaćen u inostranstvu ili može odbiti porez u inostranstvu kod utvrđivanja poreske osnovice, ukoliko dostavi odgovarajuću dokumentaciju koju ovjeri poreska institucija strane države da je porez plaćen u stranoj državi.

VII POREZ PO ODBITKU OD PRIHODA KOJE STRANO PRAVNO LICE OSTVARI U REPUBLICI SRPSKOJ

Opšte odredbe

Član 27.

(1) Svako pravno i fizičko lice iz Republike Srpske, kao i svako strano pravno i fizičko lice sa stalnim mjestom poslovanja u Republici Srpskoj, koje isplaćuje prihode iz člana 28. stranom pravnom licu, dužno je da odbije porez od ukupnog iznosa uplate prihoda i da odbijeni porez uplati na račun javnih prihoda Republike Srpske.

(2) Plaćeni porez po odbitku u skladu s ovim članom za bilo koji prohod stranog pravnog lica je konačan porez u vezi sa tim prihodom.

Prihodi na koje se plaća porez po odbitku

Član 28.

(1) Porez po odbitku plaća se na slijedeće isplate prihoda, bez obzira da li je prihod primljen u Republici Srpskoj ili u inostranstvu:

a) plaćanje kamate ili njenog funkcionalnog ekvivalenta po finansijskim instrumentima i aranžmanima od strane rezidenta;

b) plaćanje zabavnih ili sportskih događaja u Republici Srpskoj bez obzira da li je prihod primljen od strane izvođača ili sportiste ili od strane nekog drugog lica;

v) plaćanje za obavljanje rukovođenja, konsaltinga, finansijskih, tehničkih ili administrativnih usluga, ukoliko je prihod od rezidenta ili ukoliko je prihod platilo ili obuhvatilo u knjigama i evidencijama stalno mjesto poslovanja u Republici Srpskoj ili ako je takvo plaćanje odbijeno u svrhu utvrđivanja poreske osnovice;

g) plaćanje u obliku premija osiguranja za osiguranje ili reosiguranje od rizika u Republici Srpskoj;

d) plaćanje za telekomunikacione usluge između Republike Srpske i strane države;

đ) plaćanje autorskih prava;

e) plaćanje zakupa za pokretnu imovinu;

ž) plaćanje za vršenje drugih usluga u Republici Srpskoj.

(2) Porez po odbitku se ne plaća na slijedeće prihode:

a) dobit vraćena u zemlju stranog pravnog lica, koja se odnosi na njegovo stalno mjesto poslovanja, pod uslovom da strano pravno lice posjeduje 10% ili više akcija u stranom pravnom licu u Republici Srpskoj. Dobit vraćena u zemlju znači preostalu dobit pravnog lica nakon plaćenih poreza;

b) prihodi u vidu kamata od dugovnih instrumenata koje izdaju ili garantuju lica iz člana 7. stav 1. tačka (v);

v) prihodi u obliku kamata od depozita;

g) prihod u obliku dividendi;

d) prihod u obliku kamata ili funkcionalnog ekvivalenta plaćenog na dužničku obavezu između stalnog mjesta poslovanja ili poslovne jedinice svojoj stranoj centrali, ukoliko umanjenje nije izvršio platilac kamate prilikom utvrđivanja svoje poreske osnovice;

đ) prihod u obliku autorskih prava koje plati stalno mjesto poslovanja ili poslovna jedinica svojoj stranoj centrali, ukoliko umanjenje nije izvršio platilac prilikom utvrđivanja svoje poreske osnovice;

(3) U smislu ovog poglavlja, autorsko pravo je bilo koji iznos koji se treba platiti u novcu ili u naturi za korištenje, ili dobijanja prava na korištenje, i to:

a) svako autorsko pravo za književno, umjetničko ili naučno djelo, uključujući filmove ili trake za radio ili TV emitovanje ili drugo javno emitovanje i audio i video snimke;

b) svaki patent, pronalazak, inovaciju, licencu, zaštitni znak, robnu marku, franšizu, dizajn, crtež, model, plan, skicu, tajni recept ili proizvodni postupak, ili softver;

v) svaki neposredni ili posredni kablovski prenos, prenos putem releja ili satelita;

g) svaka informacija ili znanje vezano za industrijsko, komercijalno ili naučno iskustvo;

d) ime ili sliku bilo kog fizičkog lica ili drugih sličnih prava u vezi sa fizičkim licem;

đ) pravo snimanja ili prenosa predstave, revije, sportskog događaja ili drugih sličnih događaja.

(4) U smislu ovog poglavlja, rezident je svako pravno lice Republike Srpske i svako rezidentno fizičko lice.

Porez po odbitku

Član 29.

(1) Porez po odbitku obračunava se i plaća pri isplati prihoda stranom pravnom licu po stopi od 10% na ukupno isplaćeni prihod.

(2) U smislu stava 1. ovog člana, ukupni prihod je prihod koji bi se isplatio stranom pravnom licu da porez nije odbijen od isplaćenog prihoda.

Usklađivanje s međunarodnim ugovorima vezano za poreze na prihod i kapital

Član 30.

(1) Ukoliko je korisnik prihoda na koji se primjenjuje porez po odbitku rezident strane države koja je zaključila međudržavni ugovor sa BiH vezano za porez na prihod, tada u smislu člana 29. ovog zakona stopa koja se primjenjuje na svaki takav izvor prihoda ne može preći poresku stopu iz međudržavnog ugovora.

(2) Oslobađanje od poreza ili niža poreska stopa primjenjuje se na prihod na koji se primjenjuje porez po odbitku samo ako pravno lice korisnik prihoda obezbijedi isplatiocu prihoda dokaze o sticanju prava na oslobađanje ili primjenu niže poreske stope zasnovane na međudržavnom ugovoru.

Uplata poreza po odbitku

Član 31.

Porez koji se odbija u skladu sa odredbama ovog poglavlja uplaćuje se na račun javnih prihoda u momentu isplate prihoda na koje se plaća porez po odbitku.

Godišnja prijava poreza po odbitku

Član 32.

(1) Lice koje plaća porez u skladu s odredbama ovog poglavlja podnosi godišnju poresku prijavu Poreskoj upravi u roku iz člana 22. ovog zakona.

(2) Godišnja prijava za porez po odbitku obuhvata slijedeće informacije o svakom stranom licu u čije ime se tražilo odbijanje poreza za tu godinu:

a) naziv pravnog lica i zemlja njegovog mjesta poslovanja;

b) vrsta i ukupan iznos prihoda;

v) iznos obračunatog poreza; i

g) iznos uplaćenog poreza po odbitku.

VIII OPOREZIVANJE PRAVNOG LICA SA STATUSOM MALOG PORESKOG OBVEZNIKA

Opšte odredbe

Član 33.

Pravno lice sa statusmom malog poreskog obveznika iz člana 34. ovog zakona, može izabrati da plaća porez na dobit maliog poreskog obveznika u skladu s odredbama ovog zakona.

Definicija malog poreskog obveznika

Član 34.

U smislu ovoga zakona, mali poreski obveznik je pravno lice iz Republike Srpske koje ispunjava svaki od slijedećih uslova tokom cijele poreske godine:

a) da to pravno lice obavlja djelatnost, izuzev bankarskih ili finansijskih usluga ili poslova osiguranja i reosiguranja;

b) da mali poreski obveznik ne zapošljava više od devet radnika;

v) da ukupan godišnji prihod pravnog lica ostvaren u prethodnoj godini, po bilo kom osnovu, ne prelazi iznos od 100.000 KM;

g) da pravno lice nije ostvarilo više od 50% od svog ukupnog prihoda od jednog klijenta, odnosno kupca, ili lica povezanog s tim klijentom, odnosno kupcem;

d) da udio u vlasništvu tog pravnog lica imaju najviše dva fizička lica.

Porez malog poreskog obveznika

Član 35.

Porez malog poreskog obveznika obračunava se po stopi od 2% na ukupan godišnji prihod malog preduzeća.

Mjesečno plaćanje poreza

Član 36.

Mali poreski obveznik plaća porez po stopi od 2% na ukupan mjesečni prihod, u roku od 10 dana po isteku mjeseca.

Vođenje knjigovodstva i korištenje elektronske registar kase

Član 37.

(1) Mali poreski obveznik vodi knjigovodstvo shodno knjigovodstvenom gotovinskom principu, što znači da se prihod priznaje kada se stvarno i naplati, ili kada postane raspoloživ, ili stavljen u korist malog preduzeća, a rashodi nastaju kada se plate.

(2) Mali poreski obveznik koje vrši prodaju roba ili usluga kroz maloprodaju dužno je da vodi evidenciju o prodaji i ukupnom prihodu koristeći registar kasu.

Izbor statusa malog poreskog obveznika

Član 38.

(1) Poreski obveznik koji želi da bude oporezovan kao mali poreski obveznik dužan je dostaviti zahtjev Poreskoj upravi sa dokazima o ispunjavanju uslova iz člana 34. ovog zakona do 31. januara godine na koju će se status malog poreskog obveznika odnositi.

(2) Ukoliko se pravno lice osniva po prvi put u toku kalendarske godine i izabere da se u toj godini oporezuje kao mali poreski obveznik, to pravno lice je dužno da u roku od 30 dana od dana osnivanja dostavi zahtjev Poreskoj upravi. U zahtjevu je pravno lice dužno da dostavi sve podatke o ispunjavanju uslova iz člana 34. ovog zakona.

Godišnja poreska prijava

Član 39.

Mali poreski obveznik je dužno da, do 31. januara tekuće godine, podnese godišnju poresku prijavu na propisanom obrascu za prethodnu godinu.

Opoziv statusa malog poreskog obveznika

Član 40.

(1) Ukoliko mali poreski obveznik ne ispunjava uslove iz člana 34. tokom bilo kog dijela kalendarske godine, ili odustane od izbora da bude oporezovano kao mali poreski obveznik, dužno je da o tome obavijesti Poresku upravu, kada se status malog poreskog obveznika opoziva.

(2) U godini opoziva, mali poreski obveznik dostavlja godišnju poresku prijavu i plaća porez na dobit u skladu sa članom 3. ovog zakona, odbijajući od poreza na dobit iznos koji je mali poreski obveznik platilo tokom godine opoziva.

(3) Ukoliko je status malog poreskog obveznika opozvan u skladu sa stavom 1. ovog zakona, onda niti pravno lice niti suvlasnici koji posjeduju preko 10% vlasništva u opozvanom pravnom licu sa statusom malog poreskog obveznika, ne mogu ponovo tražiti status malog poreskog obveznika niti osnovati novo pravno lice sa statusom malog pravnog lica u periodu od tri godine od godine opoziva.

IX OSTALE ODREDBE

Konsolidovana godišnja poreska prijava

Član 41.

(1) Holding grupa pravnih lica koja su locirana u Republici Srpskoj može odabrati da podnese konsolidovanu godišnju poresku prijavu u skladu sa Pravilnikom.

(2) U smislu ovoga člana holding grupa pravnih lica je grupa od jednog ili više pravnih lica iz Republike Srpske koja su povezana kroz posjedovanje akcija sa zajedničkim matičnim preduzećem pod uslovom da:

a) matično preduzeće posjeduje najmanje 80% akcija u pravnom licu koje je uključeno u holding grupu; i

b) ukoliko matično preduzeće ne posjeduje najmanje 80% akcija u pravnom licu koje je uključeno u holding grupu, onda matično preduzeće može dostaviti konsolidovanu prijavu ukoliko jedno ili više pravnih lica koja su uključena u holding posjeduju najmanje 80% akcija u takvom pravnom licu;

(3) Ukoliko strano pravno lice ima dva ili više stalnih mjesta poslovanja u kojima obavlja poslovnu djelatnost u Republici Srpskoj, to strano pravno lice može objediniti poslovnu djelatnost svakog stalnog mjesta poslovanja u svrhu utvrđivanja poreske osnovice i podnošenja konsolidovane godišnje poreske prijave.

Valuta za plaćanje i obračun poreza

Član 42.

(1) Porez na dobit utvrđen u skladu sa ovim zakonom plaća se u domaćoj valuti.

(2) Iznosi iskazani u poreskoj prijavi iskazuju se u domaćoj valuti.

(3) Iznosi izraženi u stranoj valuti konvertuju se u domaću valutu kako slijedi:

a) u slučaju pravnog lica koje obavlja poslovnu djelatnost u stranoj zemlji i koje vodi knjigovodstvo za tu djelatnost u valuti te strane zemlje, dobit i porez plaćen toj stranoj državi konvertuje se u domaću valutu primjenom srednjeg kursa na posljednji dan poreskog perioda na koji se dobit odnosi;

b) u svim ostalim slučajevima, iznosi se konvertuju u domaću valutu po principu transakcija po transakcija koristeći srednji kurs koji je bio na snazi kada su iznosi primljeni ili plaćeni.

Prevencija izbjegavanja plaćanja poreza

Član 43.

Poreska uprava sarađuje sa poreskim organima u Bosni i Hercegovini u cilju prevencije izbjegavanja izvršavanja poreskih obaveza.

Knjige i evidencije

Član 44.

(1) Poreski obveznici su dužni da vode knjige i evidencije na osnovu kojih se utvrđuje osnovica poreza na dobit. Pravilnikom se propisuju vrste i način vođenja knjiga i evidencije.

(2) Poslovne knjige i evidencije vode se po obračunskoj metodi, izuzev malih preduzeća iz člana 34. ovog zakona, koja vode poslovne knjige i evidencije po principu blagajne.

(3) Izuzeci od obračunske metode:

a) U slučaju plaćanja poreza po odbitku u skladu sa Poglavljem VI ovog zakona, primjenjuje se blagajnička metoda.

b) Pravilnikom će se regulisati tretman zajmova između lica koja koriste različite knjigovodstvene metode, tretman ekvivalentnih oblika kamate po finansijskim instrumentima i aranžmanima, prodaja na rate, dugoročni ugovori, nastale obaveze i druge transakcije.

Shodna primjena zakona

Član 45.

Kontrola, utvrđivanje i naplata poreza na dobit vrši se na način i po postupku propisanom Zakonom o Poreskoj upravi.

X KAZNENA ODREDBA

Član 46.

Za povrede odredaba ovog zakona, koje imaju obilježja prekršaja, kao i odgovornosti i sankcije za prekršaje, primjenjuje se Zakon o Poreskoj upravi.

XI PRELAZNE I ZAVRŠNE ODREDBE

Član 47.

Ministar finasija dužan je da donese Pravilnik za primjenu Zakona o porezu na dobit u roku od 90 dana od dana stupanja na snagu ovog zakona.

Član 48.

(1) Ovlašćuje se ministar finansija u Vladi Republike Srpske da, izuzetno od odredbi čl. 22. i 23. ovog zakona, može u sporazumu sa ministrom finansija Federacije Bosne i Hercegovini i rukovodiocem poreskog organa Brčko Distrikta Bosne i Hercegovine odrediti da se, u slučajevima kada poreski obveznik poslovnu djelatnost obavlja i putem poslovnih jedinica koje se nalaze na teritoriji drugog entiteta ili Brčko Distrikta, za poreske obaveze koje proizilaze iz ovog zakona podnosi jedinstvena poreska prijava nadležnom poreskom organu prema sjedištu poreskog obveznika.

(2) U slučaju kada se odobri podnošenje jedinstvene poreske prijave iz prethodnog stava, poreski obveznik će porez na dobit uplatiti svakoj od nadležnih poreskih uprava entiteta ili Brčko Distrikta, u skladu sa udjelom u bruto prihodima koje poreski obveznik ostvari u poslovnim jedinicama na teritoriji drugog entiteta ili Brčko Distrikta.

Član 49.

(1)Obvezniku koji na teritoriji Republike Srpske izvrši ulaganje u mašine i opremu za obavljanje vlastite registrovane proizvodne djelatnosti, poreska osnovica se umanjuje za iznos ulaganja.

(2) Umanjenje osnovice za iznos ulaganja iz stava 1. ovog člana važi do 31. decembra 2008. godine.

Član 50.

(1) Danom početka primjene ovog zakona prestaje da važi Zakon o porezu na dobit ("Službenom glasniku Republike Srpske", br. 51/01).

(2) Postupak utvrđivanja i naplate poreza na dobit zaključno sa 2006. godinom okončaće se prema odredbama ovog zakona iz stava 1. ovog člana.

Član 51.

Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u "Službenom glasniku Republike Srpske", a primjenjivaće se počev od 1. januara 2007. godine.

mr Igor Radojičić